{"id":62090,"date":"2022-02-12T00:45:50","date_gmt":"2022-02-11T20:45:50","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=62090"},"modified":"2022-02-12T00:45:56","modified_gmt":"2022-02-11T20:45:56","slug":"turkiy%c9%99-az%c9%99rbaycan-mutt%c9%99fiqliyi-moskva-v%c9%99-pekini-niy%c9%99-qiciqlandirmir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=62090","title":{"rendered":"T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan m\u00fctt\u0259fiqliyi Moskva v\u0259 Pekini niy\u0259 q\u0131c\u0131qland\u0131rm\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qafqazdan ke\u00e7\u0259n Q\u0259dim \u0130p\u0259k Yolu mar\u015frutlar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259kd\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n maraqlar\u0131 var. Ankara il\u0259 Bak\u0131n\u0131n yax\u0131nla\u015fmas\u0131na Moskvan\u0131n sakitc\u0259 baxmas\u0131 da m\u0259hz bununla ba\u011fl\u0131d\u0131r. H\u0259l\u0259 Pekini demir\u0259m. O da Moskva kimi \u0259sas n\u0259zar\u0259tin Bak\u0131n\u0131n v\u0259 Ankaran\u0131n \u0259lind\u0259 olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin dinamikas\u0131n\u0131 v\u0259 qloballa\u015fman\u0131 diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259m\u0259kl\u0259 hadis\u0259l\u0259rin sonrak\u0131 inki\u015faf\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u0259qiq fikirl\u0259r s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar. \u018fvv\u0259lc\u0259 konkret faktlar haqq\u0131nda. T\u00fcrkiy\u0259 parlamenti Az\u0259rbaycanla h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sini ratifikasiya etdi. Bunu Az\u0259rbaycan parlamenti xeyli \u0259vv\u0259l etmi\u015fdi. T\u00fcrkiy\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r nazirinin m\u00fcavini Yavuz S\u0259lim K\u0131ran bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 deyib ki, \u201cAnkara v\u0259 Bak\u0131 \u00f6zl\u0259rinin unikal iki d\u00f6vl\u0259t-bir mill\u0259t prinsipini daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k&nbsp; m\u0259qs\u0259dil\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7ir\u0259c\u0259kl\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cbu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259rtl\u0259ri bu sah\u0259d\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201ciki m\u00fctt\u0259fiq aras\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259\u201d hadis\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Hadis\u0259l\u0259rin bu c\u00fcr inki\u015faf\u0131 bel\u0259 dem\u0259y\u0259 imkan verir ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r b\u0259yanatda deyildiyi kimi, \u201cregional v\u0259 qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik\u201d kontekstind\u0259 \u00fcmumi potensial t\u0259hdidl\u0259ri \u00e7ox ayd\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. Amma a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan he\u00e7 bir&nbsp; xarici d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 i\u015far\u0259 etmir. T\u00fcrkiy\u0259li ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, burada&nbsp; iki prezident \u2013 R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan v\u0259 \u0130lham \u018fliyev \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 \u201cregionda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n geosiyasi qeyri-sabitliy\u0259 v\u0259 dig\u0259r s\u00fcrprizl\u0259r\u0259 haz\u0131r olmaq ist\u0259yidir. Amma d\u0259qiq n\u0259? Bununla ba\u011fl\u0131 b\u0259zi analitikl\u0259r \u201cT\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan anti-Rusiya ittifaq\u0131 haz\u0131rlay\u0131r\u201d deyirl\u0259r. Amma bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259r Rusiyaya siyasi simpatiyadan uzaq olan britaniyal\u0131 aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunmur. Onlardan biri Conatan Koen \u0259mindir ki, \u201cAz\u0259rbaycan ikinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra \u0259razil\u0259ri geri ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 qalib g\u0259ldiyini anlayaraq riskl\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131r v\u0259 daha az pul x\u0259rcl\u0259m\u0259k ist\u0259yir. Y\u0259ni Rusiya il\u0259 m\u00f6vcud m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar\u201d. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin birinci t\u0259r\u0259fidir.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>\u0130kinci m\u0259qam.<\/strong>\u00a0<strong>T\u00fcrkiy\u0259nin resurslar\u0131ndan \u00f6z maraqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furla istifad\u0259 ed\u0259n \u018fliyev t\u00fcrkiy\u0259li ekspert Engin \u00d6zerin qeyd etdiyi kimi, \u201cAnkara il\u0259 faktiki m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini r\u0259smil\u0259\u015fdirir\u201d. Amma o, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259rbi bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na h\u0259l\u0259 ki getmir. \u00c7\u00fcnki bu, Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 xo\u015f deyil v\u0259 Erm\u0259nistanla yeni qar\u015f\u0131durma \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 problemdir. Az\u0259rbaycan s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. Yeni yollar, otell\u0259r, hava limanlar\u0131 tikilir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan yeni m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fm\u0131r. Ancaq bir m\u0259s\u0259l\u0259 var. S\u00f6hb\u0259t \u201cZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi\u201d adlanan v\u0259 Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 Nax\u00e7\u0131van v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k d\u0259hlizd\u0259n gedir. T\u00fcrkiy\u0259 prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyanla g\u00f6r\u00fc\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir mar\u015frutun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rt kimi qoyub. Amma bu d\u0259hliz xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00c7inin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d layih\u0259sinin m\u0259ntiqin\u0259 uy\u011fun olaraq q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r. V\u0259 Q\u0259rbin q\u0131sqancl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Art\u0131q geosiyasi \u00fcf\u00fcqd\u0259 \u015fim\u015f\u0259kl\u0259r \u00e7ax\u0131b. \u018ffqan\u0131stanla Pakistan aras\u0131nda Durand x\u0259ttind\u0259 s\u0259rh\u0259d m\u00fcnaqi\u015f\u0259si alovlan\u0131r, m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r Taliban\u0131 (Rusiya Federasiyas\u0131nda f\u0259aliyy\u0259ti qada\u011fan olunmu\u015f t\u0259\u015fkilat) Pakistan istiqam\u0259tin\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u00c7inin BMT-d\u0259ki daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Zhang Junun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cterror t\u0259hdidl\u0259ri \u015e\u0259rqi T\u00fcrk\u00fcstan \u0130slam H\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan \u0130slam Partiyas\u0131ndan\u201d g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259ni mar\u015frut \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistandan ke\u00e7\u0259r\u0259k T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ged\u0259n yeni B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k Yolunun \u0259sas halqas\u0131 kimi kimins\u0259 \u018ffqan\u0131stan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti qar\u0131\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131r q\u00fcvv\u0259l\u0259r var. Burda ba\u015fqa m\u00fch\u00fcm strateji m\u0259qamlar da var. Bunlar qar\u0131\u015f\u0131q \u00f6lk\u0259l\u0259ridir (Suriya, F\u0259l\u0259stin, Livan). Bu da o dem\u0259kdir ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u018ffqan\u0131stana sahib olan Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n-Asiyadan Avropaya ged\u0259n \u0259sas d\u0259niz v\u0259 quru yollar\u0131na n\u0259zar\u0259t etdiyi kimi, kontinental Avrasiyan\u0131n n\u0259qliyyat arteriyalar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259k imkan\u0131na malik olacaq. Bel\u0259likl\u0259, Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qafqazda (h\u0259l\u0259lik) \u0130p\u0259k Yolunun m\u00fcmk\u00fcn mar\u015frutlar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri s\u0259f\u0259rb\u0259r edir.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>Fikrimizc\u0259, Moskvan\u0131n bu regionda balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, strateji c\u0259h\u0259td\u0259n uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 resursa q\u0259na\u0259t siyas\u0259ti bundan qaynaqlan\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u0131nla\u015fmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Rusiyan\u0131n sakitliyi d\u0259 m\u0259hz bundan ir\u0259li g\u0259lir. V\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131 \u00c7inin maraqlar\u0131 il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Pekin Bak\u0131 il\u0259 Ankaran\u0131n m\u00fctt\u0259fiqliyin\u0259 siyasi q\u0131sqancl\u0131qla yana\u015fm\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bu, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan liderl\u0259rinin 2021-ci ilin iyununda imzalad\u0131\u011f\u0131 \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si haqq\u0131nda da n\u0259s\u0259 deyir. Bel\u0259 ki, Bak\u0131 il\u0259 Ankaran\u0131n son yax\u0131nla\u015fmas\u0131 z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fub. V\u0259 bu b\u0259zi fikirl\u0259rd\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259nilm\u0259si\u201d deyil. Eyni zamanda, T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcdafi\u0259 naziri Hulusi Akar\u0131n qeyd etdiyi kimi, \u201cb\u00f6lg\u0259 \u00e7\u0259tin d\u00f6vr ya\u015fay\u0131r v\u0259 Ankara hadis\u0259l\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259yir\u201d. Yaln\u0131z M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259si olan Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259n son hadis\u0259l\u0259r T\u00fcrkiy\u0259nin t\u00fcrk m\u0259kan\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda b\u00f6y\u00fck oyun oynamaq imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdud oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>Eyni zamanda, Moskva il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k konfliktl\u0259rin olmayaca\u011f\u0131na bir i\u015far\u0259dir. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00fczr\u0259 ekspert Basil \u018fl-Hac\u0131 Casem deyir ki: \u201cQazax\u0131standa Rusiyan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n \u00f6nd\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir. Onlar\u0131n bir-biri il\u0259 tamamil\u0259 f\u0259rqli m\u00fcnasib\u0259ti var. B\u0259li, r\u0259qab\u0259tsiz deyill\u0259r, lakin t\u0259r\u0259fl\u0259r bu \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 ya b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 regionda h\u0259l\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 qar\u015f\u0131durma m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259lib \u00e7atmay\u0131blar\u201d.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>N\u0259hay\u0259t onu da dey\u0259k ki, \u018frdo\u011fan Rusiya prezidenti Vladimir Putinl\u0259 bir n\u00f6v \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259t qurub. Halbuki bunu onun bir \u00e7ox Q\u0259rb liderl\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259m\u0259k olmaz. He\u00e7 kim bunu qurban verm\u0259k ist\u0259mir. Buna baxmayaraq, Rusiya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 real h\u0259rbi-siyasi ittifaq yaratmaq fikrind\u0259n uzaqd\u0131rlar v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 he\u00e7 vaxt ittifaq ba\u011flamayacaqlar. S\u00f6hb\u0259t strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qdan yox, taktiki maraqlar\u0131n \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259n gedir. H\u0259l\u0259lik bu q\u0259d\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stanislav Tarasov, 11 fevral 2022-ci il.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259rc\u00fcm\u0259 etdi: Surxay Ataki\u015fiyev,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: KONKRET.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qafqazdan ke\u00e7\u0259n Q\u0259dim \u0130p\u0259k Yolu mar\u015frutlar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259kd\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n maraqlar\u0131 var. Ankara il\u0259 Bak\u0131n\u0131n yax\u0131nla\u015fmas\u0131na Moskvan\u0131n sakitc\u0259 baxmas\u0131 da<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-62090","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62090"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62092,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62090\/revisions\/62092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}