{"id":6213,"date":"2020-05-18T01:33:06","date_gmt":"2020-05-17T21:33:06","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6213"},"modified":"2020-05-18T01:33:15","modified_gmt":"2020-05-17T21:33:15","slug":"lacinin-d%c9%99hliz-edilm%c9%99si-qarabagin-suqutudur-faiq-ismayilov-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6213","title":{"rendered":"La\u00e7\u0131n\u0131n \u201cD\u0259hliz\u201d edilm\u0259si, Qaraba\u011f\u0131n s\u00fcqutudur: \u2013 Faiq \u0130smay\u0131lov yaz\u0131r&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p>La\u00e7\u0131n \u201ckoridor\u201du (d\u0259hlizi) &nbsp;Gorus \u2013 \u015eu\u015fa \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 Qubadl\u0131 aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n strateji bax\u0131mdan \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli co\u011frafi \u0259razidir. La\u00e7\u0131n\u0131n \u015f\u0259rq hiss\u0259si Qaraba\u011f silsil\u0259sinin q\u0259rb yamac\u0131nda, \u015fimal\u0131&nbsp;<strong>M\u0131xt\u00f6k\u0259n<\/strong>&nbsp;silsil\u0259sinin c\u0259nub yamaclar\u0131nda (&nbsp;<strong><em>D\u0259lida\u011f da\u011f, 3616 metr<\/em><\/strong>), q\u0259rbi Qaraba\u011f vulkanik yaylas\u0131nda yerl\u0259\u015fir(&nbsp;<strong><em>Q\u0131z\u0131lbo\u011faz da\u011f\u0131, 3594 metr, B\u00f6y\u00fck \u0130\u015f\u0131ql\u0131 da\u011f\u0131, 3550 metr<\/em><\/strong>) \u0259hat\u0259 edir. Bu y\u00fcks\u0259klikl\u0259rd\u0259n h\u0259tta adi g\u00f6zl\u0259 Qaraba\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Onuda n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bu y\u00fcks\u0259klikl\u0259rd\u0259n birind\u0259n dig\u0259rin\u0259 asan ke\u00e7il\u0259n da\u011f ke\u00e7idl\u0259ri (c\u0131\u011f\u0131rlar, yollar)&nbsp; var o zaman bu \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259rbi manevrl\u0259rin v\u0259 ya h\u0259rbi yerd\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rin asan h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259bil\u0259c\u0259yini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, &nbsp;u\u011furlu d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na z\u0259man\u0259t verm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018frazi etibar\u0131 il\u0259 &nbsp;t\u0259bii resurslarla z\u0259nginliyi &nbsp;La\u00e7\u0131n \u201ckoridor\u201dunun \u0259h\u0259miyy\u0259tini daha da art\u0131r\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur silsil\u0259sinin b\u00fct\u00fcn zirv\u0259 hiss\u0259sinin oz ba\u015flan\u011f\u0131clar\u0131n\u0131 La\u00e7\u0131n d\u0259hlizind\u0259n g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc des\u0259k he\u00e7 d\u0259 yan\u0131lmar\u0131q. &nbsp;Bu da\u011f silsil\u0259si qal\u0131n otlaql\u0131 yaylaqlardan, b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0131nq\u0131ll\u0131qlardan, yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc m\u0259d\u0259nl\u0259rd\u0259n, mineral yataqlar\u0131ndan, el\u0259c\u0259d\u0259 silsil\u0259nin \u0259t\u0259kl\u0259ri is\u0259 nadir n\u00f6vl\u00fc a\u011faclara malik &nbsp;enliyarpaql\u0131 me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 kolluqlardan ibar\u0259tdir. Z\u0259ng\u0259zur da\u011f silsil\u0259sinin \u015fimal-\u015f\u0259rq v\u0259 c\u0259nub-\u015f\u0259rq istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 da\u011flar aras\u0131nda xeyli sayda b\u00f6y\u00fck \u015firin su ehtiyat\u0131na malik g\u00f6ll\u0259r vard\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki,&nbsp;<strong><em>H\u0259k\u0259ri, B\u0259rg\u00fc\u015fad, T\u0259rt\u0259r v\u0259 Bazar\u00e7ay<\/em><\/strong>&nbsp;\u00e7aylar\u0131 \u00f6z m\u0259nb\u0259l\u0259rini buradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bir \u00e7ox na\u011f\u0131l v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259rin epizoduna \u00e7evril\u0259n&nbsp;<strong><em>Arpa\u00e7ay<\/em><\/strong>&nbsp;\u00e7ay\u0131 is\u0259 \u00f6z m\u0259nb\u0259yini d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 3000-4000 metr y\u00fcks\u0259klikd\u0259n \u00e7ox g\u00fcman ki Alag\u00f6ll\u0259rin qrunt sular\u0131ndan al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi bu y\u00fcks\u0259klikl\u0259r La\u00e7\u0131n\u0131 &nbsp;Qaraba\u011fa \u00e7ox m\u00f6hk\u0259m ba\u011flarla ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r. La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi Qaraba\u011fla Z\u0259ng\u0259zur aras\u0131nda m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir k\u00f6rp\u00fc rolunu oynay\u0131r.&nbsp;<strong><em>Bu d\u0259hliz\u0259 n\u0259zar\u0259t kimin \u0259lind\u0259dirs\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur \u0259razil\u0259rin\u0259 d\u0259 dikt\u0259 ed\u0259n t\u0259r\u0259f odur.<\/em><\/strong>&nbsp;Faktiki olaraq, &nbsp;La\u00e7\u0131n \u0259razisi olmadan Erm\u0259nistana Qaraba\u011f\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlaya bilm\u0259si &nbsp;h\u0259rbi c\u0259h\u0259td\u0259n sad\u0259c\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Erm\u0259nistan La\u00e7\u0131n \u201ckoridor\u201dunu \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn vazke\u00e7ilm\u0259z hesab edir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f probleminin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlarda Erm\u0259nistan, 5 rayonun Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmas\u0131 m\u00fcqabilind\u0259,&nbsp; La\u00e7\u0131n d\u0259hlizin\u0259 Qaraba\u011f\u0131n statusuna b\u0259rab\u0259r status verilm\u0259sini v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 qalmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir.<\/em><\/strong>&nbsp;Bu is\u0259 faktiki olaraq Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si dem\u0259kdir. Bu dan\u0131\u015f\u0131qlarda Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi \u00f6z \u0259razi b\u00fctvl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpa edilm\u0259sin\u0259 iddial\u0131 oldu\u011fundan, Erm\u0259nistan\u0131n bu m\u00f6vqeyi il\u0259 raz\u0131la\u015fm\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar ill\u0259rdir uzan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/monuments.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/6-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1398\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/monuments.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/7-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1399\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp;La\u00e7\u0131n d\u0259hlizini &nbsp;Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli ed\u0259n daha bir fakt &nbsp;\u0130r\u0259van Xank\u0259ndi \u015fose yoludur.&nbsp;<strong><em>\u0130r\u0259van \u2013 Gorus \u2013 La\u00e7\u0131n \u2013 Xank\u0259ndi \u015fose yolu, Erm\u0259nistan\u0131 Qaraba\u011fa birl\u0259\u015fdir\u0259n yegan\u0259 \u0259n q\u0131sa yoldurki, ilin b\u00fct\u00fcn f\u0259sill\u0259rind\u0259 fasil\u0259siz olaraq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilir.<\/em><\/strong>&nbsp;Bu yol birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistanla Qaraba\u011f aras\u0131nda \u201cqida borusu\u201d rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fc, h\u0259m d\u0259 indi Erm\u0259nistan Qaraba\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi t\u0259h\u00e7izat\u0131n\u0131 bu yol vasit\u0259si il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir. M\u0259hz bu bax\u0131mdan La\u00e7\u0131n \u0259razisinin Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmas\u0131, Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011f \u00fcz\u0259rind\u0259ki n\u0259zar\u0259tini he\u00e7\u0259 endirir. M\u0259hz una g\u00f6r\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan La\u00e7\u0131n \u201cd\u0259hlizi\u201dnd\u0259n vaz ke\u00e7m\u0259k niyy\u0259tind\u0259 olmamas\u0131, y\u0259ni i\u015f\u011fal etdiyi \u0259razil\u0259ri azad etm\u0259k ist\u0259m\u0259m\u0259si ucbaat\u0131ndan, Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 dalana dir\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<p>La\u00e7\u0131n \u201cd\u0259hlizi\u201d &nbsp;h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn strateji (tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti) olan \u0259razidir. &nbsp;La\u00e7\u0131n \u0259razisind\u0259 &nbsp;h\u0259l\u0259 t\u0259dqiq edilm\u0259mi\u015f 500 tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t&nbsp; abid\u0259si. O \u00e7\u00fcml\u0259d\u0259n I-II \u0259srl\u0259r\u0259 aid qaya t\u0259svirl\u0259ri, 1 ma\u011fara, 5 antik qala, Siklop tipli ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri, &nbsp;kurqanlar, at \u2013 qo\u00e7 fiqurlar\u0131, pirl\u0259r, inanc yerl\u0259ri, t\u00fcrb\u0259l\u0259r, m\u0259scidl\u0259r, Qafqaz Albaniyas\u0131 d\u00f6vr\u00fc memarl\u0131q abid\u0259l\u0259ri v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/monuments.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/8-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1400\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>La\u00e7\u0131n \u201cd\u0259hlizi\u201d&nbsp; &nbsp;\u0259razisi &nbsp;eyni zamanda Az\u0259rbaycana \u0130\u015f\u0131ql\u0131 da\u011f\u0131 silsil\u0259si vasit\u0259si il\u0259 &nbsp;Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259k \u015f\u0259raiti yarad\u0131r. Bel\u0259ki,&nbsp;<strong><em>La\u00e7\u0131n \u2013 Gorus \u2013 Sisian \u2013 \u015eahbuz \u015fose yolu il\u0259 La\u00e7\u0131n\u0131 Nax\u00e7\u0131van MR s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n &nbsp;&nbsp;c\u0259mi 100 km.-d\u0259n bir az \u00e7ox m\u0259saf\u0259 ay\u0131r\u0131r.<\/em><\/strong>&nbsp;\u015eahbuzun \u018frikli y\u00fcks\u0259kliyind\u0259n, Qaraba\u011f\u0131n Kirs, Ki\u00e7ik \u0130\u015f\u0131ql\u0131 v\u0259 Qabaqt\u0259p\u0259 y\u00fcks\u0259klikl\u0259rini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k olur.&nbsp;<strong><em>\u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan \u00f6z q\u0259dim torpaqlar\u0131n\u0131 y\u0259ni, Z\u0259ng\u0259zur \u0259razisini g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259rbi yolla azad etm\u0259k \u015f\u0259raiti yaranarsa La\u00e7\u0131n Sisian \u015eahbuz yolunu ba\u011flamaqla, \u0130ran s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n Gorus, Sisian, Qafan, Mehri \u0259razil\u0259rini asanl\u0131qla Erm\u0259nistandan ay\u0131rmaq olar. &nbsp;Bununlada Nax\u00e7\u0131van\u0131n blokadas\u0131 aradan qald\u0131r\u0131lar, Bak\u0131 \u2013 Mincivan \u2013 Nax\u00e7\u0131van d\u0259miryolu f\u0259aliyy\u0259tini b\u0259rpa ed\u0259r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan ke\u00e7\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259n La\u00e7\u0131n \u201cd\u0259hlizi\u201d n\u0259 sahib olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131. Lakin o zamanlarda bu \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00e7oxlu sayda q\u0131r\u011f\u0131nlar ba\u015f vers\u0259d\u0259, qanlar t\u00f6k\u00fcls\u0259d\u0259 bu \u0259razil\u0259r erm\u0259nil\u0259r\u0259 t\u0259slim edilm\u0259di. El\u0259 is\u0259 bel\u0259 bir haql\u0131 sual yaran\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nec\u0259 olduki 1992-ci ild\u0259 biz Qaraba\u011f\u0131 Erm\u0259nistana t\u0259slim etdik?<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p>La\u00e7\u0131n t\u0259slim edildikd\u0259n sonra Qaraba\u011fda az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259tin\u0259 d\u00f6rd amil s\u0259b\u0259b oldu:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Az\u0259rbaycanda ba\u015f qald\u0131ran h\u0259rc-m\u0259rclik v\u0259 h\u0259rbi, siyasi xaosun yaranmas\u0131;<\/li><li>Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistana h\u0259rbi, siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yi.<\/li><li>Erm\u0259ni-rus ordusunun y\u00fcks\u0259k h\u0259rbi-haz\u0131rl\u0131\u011fa malik olmas\u0131.<\/li><li>M\u00fcdafi\u0259 naziri R\u0259him Qaz\u0131yevin xalq\u0131na x\u0259yan\u0259ti;<\/li><\/ol>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/monuments.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/hqdefault.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1401\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/monuments.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Pavel.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1402\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/monuments.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Vazgen.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1403\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011f \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r, i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rin \u0259hat\u0259 dair\u0259sini daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan daha b\u00f6y\u00fck \u0259rail\u0259r i\u015f\u011fal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Qaraba\u011fdak\u0131 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi-t\u0259h\u00e7izat\u0131n\u0131 &nbsp;hava yolu il\u0259 tam t\u0259min ed\u0259 bilmirdi. &nbsp;Qaraba\u011fdak\u0131 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0131l\u0131rini komplektl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 silah-sursatla t\u0259min etm\u0259k Erm\u0259nisyana \u00e7ox laz\u0131m idi. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Gorus- La\u00e7\u0131n-\u015eu\u015fa quru yolunun Erm\u0259nistan\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 olmas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259ti var idi. Bu problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn &nbsp;Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti,&nbsp;<strong><em>Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259ni silahl\u0131lar\u0131n\u0131 komplektl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i i\u015fl\u0259y\u0259n, eyni zamanda Erm\u0259nistandak\u0131 \u201cQaraba\u011f\u201d h\u0259rbi q\u0259rargah\u0131n \u00fczv\u00fc rus general\u0131 Anatoli Ziinevi\u00e7i Qaraba\u011fa ezam etdil\u0259r<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anatoli Ziinevi\u00e7<\/strong>&nbsp;\u2013 Efiopiya, Somali, \u018ffaqan\u0131\u0131stan v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox qaynar n\u00f6qt\u0259l\u0259rind\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 v\u0259 g\u00fccl\u00fc h\u0259rbi savada malik rus zabitl\u0259rind\u0259n idi. Onun bu t\u0259y\u0259nat\u0131 Qaraba\u011f \u0259traf\u0131ndak\u0131 dig\u0259r az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011fal edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259ti oldu. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 1992-ci ild\u0259 &nbsp;Erm\u0259nistan ordusunda \u0259sg\u0259rl\u0259rin 60-80%-ni, zabitl\u0259rin is\u0259 20-30%-ni ruslar t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>2010-cu ild\u0259 Erm\u0259nistan ordusunda ruslar\u0131n &nbsp;say\u0131n iki d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox&nbsp; artd\u0131\u011f\u0131 deyilirdi. Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259ni silahl\u0131lar\u0131n\u0131n silah sursatla t\u0259min edilm\u0259sinin \u0259sas yolu La\u00e7\u0131n d\u0259hlizind\u0259n ke\u00e7irdi. &nbsp;La\u00e7\u0131n d\u0259hlizinin Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 z\u0259man\u0259t verilm\u0259si, erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan La\u00e7\u0131n d\u0259hlizin\u0259 n\u0259zar\u0259tin erm\u0259nistana verilm\u0259si &nbsp;\u00fc\u00e7\u00fcn 1992-ci ild\u0259&nbsp;<strong>Rusiyan\u0131n M\u00fcdafi\u0259 naziri Pavel Qra\u00e7ov<\/strong>&nbsp;Erm\u0259nistan s\u0259f\u0259rind\u0259n sonra Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259r\u0259k&nbsp;<strong>M\u00fcdafi\u0259 Naziri R\u0259him Qaz\u0131yevl\u0259<\/strong>&nbsp;g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u015e\u0259ki \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 R\u0259him b\u0259yin qona\u011f\u0131 oldu. Bundan az sonra R.Qaziyev Moskvada Pavel Qra\u00e7ovun anas\u0131n\u0131n yas m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak etdi.&nbsp;<strong>O burada Erm\u0259nistan\u0131n M\u00fcdafi\u0259 Naziri Vazgen S\u0259rkisyanla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc.&nbsp;<em>Pavel Qra\u00e7ovun vsit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 ke\u00e7\u0259n bu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 R\u0259him Qaziyev La\u00e7\u0131n d\u0259hlizind\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n s\u0259rb\u0259st istifad\u0259 etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Vazgen S\u0259rkisyana raz\u0131l\u0131q verdi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Qra\u00e7ovla S\u0259rkisyan\u0131 m\u00f6hk\u0259m dostluq \u0259laq\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdirirdi. Odur ki S\u0259rkisyan\u0131n h\u0259r hans\u0131 bir arzusu Qra\u00e7ov t\u0259r\u0259find\u0259n qeyd-\u015f\u0259rtsiz yrin\u0259 yetirilirdi. M\u0259hz La\u00e7\u0131n d\u0259hlizinin erm\u0259nil\u0259r\u0259 t\u0259slim edilm\u0259si d\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri idi.&nbsp; &nbsp;Erm\u0259nistan qar\u015f\u0131s\u0131nda xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 1999-cu ild\u0259 Erm\u0259nistanda ke\u00e7iril\u0259n m\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Pavel Qra\u00e7ov \u0130r\u0259vann \u015f\u0259h\u0259rinin f\u0259xri v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 elan edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vazgen S\u0259rkisyan\u0131n v\u0259fat\u0131ndan sonar, y\u0259ni 2001-ci ild\u0259 Vazgen S\u0259rkisyan\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fcnd\u0259 Pavel Qra\u00e7ov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Vazgen S\u0259rkisyan haqq\u0131nda bu s\u00f6zl\u0259ri demi\u015fdi<strong><em>: \u201cVazgen S\u0259rkisyan m\u0259nim yax\u0131n dostum v\u0259 \u015fagirdim olub. M\u0259n xo\u015fb\u0259xt\u0259m ki, ona h\u0259rbin sirl\u0259rini m\u0259n \u00f6yr\u0259tmi\u015f\u0259m\u201d.<\/em><\/strong>&nbsp;Bu Rusiyan\u0131n forpostu olan Erm\u0259nistan\u0131n M\u00fcdafi\u0259 Nazirin\u0259, rusiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00e7inli zabiti t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t idi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n Qra\u00e7ov v\u0259 S\u0259rkisyan c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u0259 verdiyi s\u00f6z\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259n&nbsp; R\u0259him Qaziyev<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cLa\u00e7\u0131n koridoru\u201d raz\u0131la\u015fmas\u0131ndan sonra ona tabe olan h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259ri d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lg\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xarmaqla Az\u0259rbaycan xalq\u0131na x\u0259yan\u0259t etdi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/monuments.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/R%C9%99him.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1404\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>La\u00e7\u0131n\u0131n s\u00fcqutundan sonra erm\u0259nil\u0259r, Gorus\u2013La\u00e7\u0131n\u2013\u015eu\u015fa yolunu n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n kimi, Qaraba\u011fa b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 h\u0259rbi l\u0259v\u0259zimat, d\u00f6y\u00fc\u015f s\u00fcrsat\u0131, zirehli texnika \u0259rzaq v\u0259 canl\u0131 q\u00fcvv\u0259 da\u015f\u0131ma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Bu y\u00fckl\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck partiyalar\u0131ndan biri 1992-ci ilin iyul ay\u0131nda apar\u0131ld\u0131. Bel\u0259ki bu partiyaya Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 G\u00fcmr\u00fc h\u0259rbi bazas\u0131ndan 100-d\u0259n \u00e7ox tank v\u0259 zirehli texnika daxil idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan &nbsp;ruhlanan Qra\u00e7ov 1992-ci ilin may ay\u0131nda Nax\u00e7\u0131\u0131van \u0259raziil\u0259rinin<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fclm\u0259si bar\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyin\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi. Bu haz\u0131rl\u0131q \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 1920-ci il Qars m\u00fcqavil\u0259sinin \u015f\u0259rtl\u0259rinin h\u0259l\u0259d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rladan b\u0259yanat yayd\u0131. T\u00fcrkiy\u0259nin b\u0259y\u0259nat\u0131nda bildirilirdi ki, \u0259g\u0259r&nbsp;<strong><em>Erm\u0259nistan ordusu Nax\u00e7\u0131van \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u00fccuma ke\u00e7\u0259rs\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin H\u0259rbi Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etm\u0259d\u0259n Nax\u00e7\u0131vana daxil olacaqd\u0131r.<\/em><\/strong>&nbsp;T\u00fcrkiy\u0259nin bu b\u0259y\u0259nat\u0131ndan qorxuya d\u00fc\u015f\u0259n Qra\u00e7ov Rusiya Prezidenti Elltsinin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi&nbsp;<strong>Gennadi Burbulisl\u0259<\/strong>&nbsp;\u0130r\u0259vana s\u0259f\u0259r ed\u0259r\u0259k,&nbsp;<strong><em>\u201cT\u00fcrkiy\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259si\u201dnin&nbsp;<\/em><\/strong>qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq b\u0259han\u0259si il\u0259 Erm\u0259nistan-T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini rus \u0259sg\u0259rl\u0259r v\u0259 zabitl\u0259ri il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Qra\u00e7ovun n\u0259z\u0259rl\u0259ri yenid\u0259n Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldi. Bu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 d\u0259st\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 o, Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u00fcn\u0259 yeni dayaqlar axtar\u0131\u015f\u0131nda idi. Bu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 Qra\u00e7ovun qarma\u011f\u0131na daha bir n\u0259f\u0259r,&nbsp;<strong><em>Evlax yun zavodunun direktoru Sur\u0259t&nbsp;<\/em><\/strong><strong><em>H\u00fcseyinov ke\u00e7mi\u015fdi.<\/em><\/strong>&nbsp;Sur\u0259t H\u00fcseyinov g\u0259nc olmas\u0131na baxmayaraq \u00e7ox imkanl\u0131 \u015f\u0259xs idi. O, d\u00f6vrd\u0259 Sur\u0259t H\u00fcseyinov Az\u0259rbaycan\u0131n qara bazar\u0131n\u0131n oliqarxlar\u0131ndan biri idi. Onun t\u0259cr\u00fcb\u0259si olmasada o Az\u0259rbaycanda hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k &nbsp;\u00fc\u00e7\u00fcn bir h\u0259rbi briqada yaratm\u0131\u015fd\u0131. Sur\u0259t b\u0259y Qaraba\u011f problemind\u0259n yararlanaraq xalq aras\u0131nda &nbsp;tan\u0131nmaq v\u0259 xalq\u0131nn g\u00f6z\u00fcnd\u0259 q\u0259hr\u0259mana \u00e7evrilm\u0259kl\u0259 karyeras\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259yirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sur\u0259t H\u00fcseyinov Rusiyan\u0131n G\u0259nc\u0259d\u0259ki 23-c\u00fc Diviziyan\u0131n komandiri general&nbsp;<strong><em>Aleksandr \u015eerbakla<\/em><\/strong>&nbsp;yax\u0131n dost idil\u0259r. \u015eerbak Sur\u0259t H\u00fcseyinovun h\u0259m dostu h\u0259m d\u0259 yax\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi idi. M\u0259hz bu m\u00fcnasib\u0259t onun b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi arsenala sahib olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. General A.\u015eerbak\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259, R\u0259him Qaz\u0131yev Sur\u0259t H\u00fcseyinovu ordunun ba\u015f komandan\u0131 t\u0259yin etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bu t\u0259hlill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi Qaraba\u011fla Z\u0259ng\u0259zur aras\u0131nda m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir k\u00f6rp\u00fc rolunu oynay\u0131r.&nbsp;<strong><em>Bu d\u0259hliz\u0259 n\u0259zar\u0259t kimin \u0259lind\u0259dirs\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur \u0259razil\u0259rin\u0259 d\u0259 dikt\u0259 ed\u0259n t\u0259r\u0259f olacaqd\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La\u00e7\u0131n \u201ckoridor\u201du (d\u0259hlizi) &nbsp;Gorus \u2013 \u015eu\u015fa \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 Qubadl\u0131 aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n strateji bax\u0131mdan \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli co\u011frafi \u0259razidir. La\u00e7\u0131n\u0131n \u015f\u0259rq hiss\u0259si Qaraba\u011f silsil\u0259sinin q\u0259rb<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-6213","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6213"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6215,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6213\/revisions\/6215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}