{"id":62134,"date":"2022-02-12T02:24:49","date_gmt":"2022-02-11T22:24:49","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=62134"},"modified":"2022-02-12T02:24:53","modified_gmt":"2022-02-11T22:24:53","slug":"xocali-soyqirimi-30-soyqirim-n%c9%99-dem%c9%99kdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=62134","title":{"rendered":"XOCALI SOYQIRIMI &#8212; 30: SOYQIRIM N\u018f DEM\u018fKD\u0130R?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131mlar&#8230;<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"720\" height=\"540\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273725601_146993397742706_3305872305978269209_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62135 size-full\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273725601_146993397742706_3305872305978269209_n.jpg 720w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273725601_146993397742706_3305872305978269209_n-300x225.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273725601_146993397742706_3305872305978269209_n-150x113.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>Abbas H\u00fcseynli<\/strong> <em><strong>(R\u0259hm\u0259tl\u0259 an\u0131r\u0131q)<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>AVMVIB s\u0259drinin h\u00fcquqi v\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 sabiq m\u00fcavini<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yaz\u0131 24 fevral 2019-cu ild\u0259 Fedai.az-da yay\u0131nlan\u0131b&#8230;<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong><br><br><br><br>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 CM-nin 7-ci b\u00f6lm\u0259sinin 16-c\u0131 f\u0259sli S\u00fclh v\u0259 \u0130nsanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259hs edir. F\u0259sil 13 madd\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. F\u0259slin ayr\u0131-ayr\u0131 madd\u0259l\u0259rind\u0259 soyq\u0131r\u0131m, soyq\u0131r\u0131m\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259sin\u0259 t\u0259hrik etm\u0259, \u0259halini m\u0259hv etm\u0259 madd\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lki CM-d\u0259 qeyd edilm\u0259mi\u015fdir. Bel\u0259ki Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nin Milli M\u0259clisi 31 may 1996-c\u0131 il tarixli qanunu il\u0259 \u00abSoyq\u0131r\u0131m\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u00bb 09 dekabr 1948-ci il Konvensiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259lar\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259r\u0259k onun Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda q\u0259bulunu t\u0259min etmi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 CM-nin 103-c\u00fc madd\u0259si \u00abSoyq\u0131r\u0131m\u00bb cinay\u0259ti adlan\u0131r. H\u0259min madd\u0259d\u0259 bildirilir ki, \u00abSoyq\u0131r\u0131m\u00bb cinay\u0259ti b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tdir.<br><br>Soyq\u0131r\u0131m n\u0259dir v\u0259 bu cinay\u0259t hadis\u0259si n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259t b\u00f6lm\u0259sind\u0259 yer alm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 CM-nin 103-c\u00fc madd\u0259si soyq\u0131r\u0131m\u0131n n\u0259 olmas\u0131na bel\u0259 anlay\u0131\u015f verir. Soyq\u0131r\u0131m h\u0259r-hans\u0131 milli, etnik, irqi v\u0259 ya dini qrupu, bir qrup kimi b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 v\u0259 ya qism\u0259n m\u0259hv etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 qrup \u00fczv\u00fcl\u0259rinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na a\u011f\u0131r z\u0259r\u0259r vurma v\u0259 ya onlar\u0131n \u0259qli qabiliyy\u0259tin\u0259 ciddi z\u0259r\u0259r vurma, qrupun b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 v\u0259 ya qism\u0259n fiziki m\u0259hvin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259raiti yaratma, qrup daxilind\u0259 do\u011fumlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259. Bir qrupa m\u0259nsub olan u\u015faqlar\u0131 zorla ba\u015fqa qrupa ke\u00e7irm\u0259dir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/XM8ZrR.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62136\" width=\"1082\" height=\"848\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/XM8ZrR.jpg 600w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/XM8ZrR-300x235.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/XM8ZrR-150x118.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1082px) 100vw, 1082px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br>Soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tinin istintaq\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 CPM-nin 215.3 madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n prokurorluq orqan\u0131na h\u0259val\u0259 edilmi\u015fdir. M\u0259hz bu orqan\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 \u0259razi vahidi \u00fczr\u0259 cinay\u0259t i\u015fini ba\u015flayaraq onun istintaq\u0131n\u0131 apar\u0131rlar.<br><br>Soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tinin s\u00fcbyekti rolunda, anlaql\u0131, 16 ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f h\u0259m v\u0259zif\u0259li, h\u0259m d\u0259 v\u0259zif\u0259li olmayan \u015f\u0259xsl\u0259r ola bil\u0259rl\u0259r.Bu da \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 ba\u015fqa cinay\u0259tl\u0259rin subyektl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Bel\u0259 ki, qanunverici v\u0259zif\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar x\u00fcsusi b\u00f6l\u00fcm ay\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 orada v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259hs etmi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"635\" height=\"475\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/al87Z5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62137\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/al87Z5.jpg 635w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/al87Z5-300x224.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/al87Z5-150x112.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 635px) 100vw, 635px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br>Bu cinay\u0259tin obyekti h\u0259r-hans\u0131 milli, etnik,irqi v\u0259 ya dini qruplar\u0131n normal h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.Bel\u0259ki, soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti s\u00fclh v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259t oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bu cinay\u0259ti A.N.Traynin xalqlar\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 v\u0259 s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famas\u0131na q\u0259sd kimi, ba\u015fqa h\u00fcquq\u015funas alim V.A.Vasilenko is\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259hdid ed\u0259n, m\u00fcasir beyn\u0259lxalq h\u00fcququn \u0259sas prisipl\u0259rinin pozulmas\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir.<br>Obyektiv c\u0259h\u0259td\u0259n bu cinay\u0259t:<br><br>&#8212; h\u0259r-hans\u0131 milli, etnik, irqi v\u0259 ya dini qrupun \u00fczv\u00fcl\u0259rini \u00f6ld\u00fcrm\u0259d\u0259.<br><br>-h\u0259r-hans\u0131 milli, etnik,irqi v\u0259 ya dini qrupun \u00fczv\u00fcl\u0259rinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na a\u011f\u0131r z\u0259r\u0259r vurma v\u0259 ya onlar\u0131n \u0259qli qabiliyy\u0259tin\u0259 ciddi z\u0259r\u0259r vurma.<br><br>-h\u0259r-hans\u0131 milli, etnik, irqi v\u0259 ya dini qrupun b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 v\u0259 ya qism\u0259n fiziki m\u0259hvin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259raiti yaratma.<br><br>-h\u0259r-hans\u0131 milli etnik,irqi v\u0259 ya dini qrup daxilind\u0259 do\u011fumlar\u0131n qar\u0131\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259.<br><br>-h\u0259r-hans\u0131 milli, etnik, irqi v\u0259 ya dini qrupa m\u0259nsub olan u\u015faqlar\u0131 zorla ba\u015fqa qrupa ke\u00e7irm\u0259.<br><br>Soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti maddi-formal t\u0259rkibli cinay\u0259tdir. Bel\u0259ki, yuxar\u0131da sadalanan h\u0259r\u0259ktl\u0259rd\u0259n h\u0259r-hans\u0131 birisinin ba\u015f verdiyi andan cinay\u0259t ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f hesab edilir.<br><br>Soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti subyektiv c\u0259h\u0259td\u0259n birba\u015fa q\u0259sdl\u0259 xarakteriza olunan cinay\u0259tdir. Bel\u0259ki, cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259tmi\u015f v\u0259zif\u0259li v\u0259 ya v\u0259zif\u0259siz, 16 ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f h\u0259r-hans\u0131 bir anlaql\u0131 \u015f\u0259xs bu cinay\u0259tin i\u00e7timai -t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011funu qabaq\u00e7adan d\u0259rk edir v\u0259 onlar\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259sini arzu edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/263772740_1076208133136215_3118316709785121052_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62138\" width=\"1092\" height=\"1365\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/263772740_1076208133136215_3118316709785121052_n.jpg 512w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/263772740_1076208133136215_3118316709785121052_n-240x300.jpg 240w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/263772740_1076208133136215_3118316709785121052_n-120x150.jpg 120w\" sizes=\"auto, (max-width: 1092px) 100vw, 1092px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br>Soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti tarixd\u0259 cox t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir.Bu cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n y\u0259hudil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 alman fa\u015fistl\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259t tarixd\u0259 h\u0259r-bir xalq t\u0259r\u0259find\u0259n l\u0259n\u0259tl\u0259n\u0259n cinay\u0259t olmas\u0131 s\u00fcbut olunmu\u015f, h\u0259tta Almaniya Federasiyas\u0131 ke\u00e7mi\u015f Alman d\u00f6vl\u0259tinin tarixi varisi oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bu cinay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 y\u0259hudi xalq\u0131na b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 t\u0259zminat vermi\u015f v\u0259 y\u0259hudi xalq\u0131na m\u00fcnasib\u0259ti ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha yax\u015f\u0131 olmu\u015fdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tarixd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti T\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131md\u0131r. Bu cinay\u0259ti \u00c7in d\u00f6vl\u0259ti, Rusiya D\u00f6vl\u0259ti, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015f v\u0259 t\u00f6r\u0259tm\u0259kd\u0259 davam edirl\u0259r.\u00c7in d\u00f6vl\u0259tinin Uy\u011fur T\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015f oldu\u011fu bu cinay\u0259t hadis\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir.\u00c7ox t\u0259\u0259ssuf ki, d\u00fcnya t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131ma etinas\u0131z yana\u015fmaqla birlikd\u0259, b\u0259zi hallarda bel\u0259 soyq\u0131r\u0131mlara haqq qazand\u0131r\u0131rlar. Nec\u0259 ki, vaxtil\u0259 Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmuriyy\u0259tinin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u018f.M.Top\u00e7uba\u015fova az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259ri etiraf ed\u0259n v\u0259 az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n senator Valter M.\u00c7andleri Top\u00e7uba\u015fova \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubunda Amerikada olan kils\u0259nin erm\u0259ni q\u0259spkarlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259l\u0259rini, bu sah\u0259d\u0259 erm\u0259ni kils\u0259sinin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada, \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 amerikada olan kils\u0259nin k\u00f6m\u0259yind\u0259n yar\u0131nmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Bundan ba\u015fqa Amerkada olan b\u0259zi v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin, h\u0259tta prezidentliy\u0259 namiz\u0259d olan \u00c7ariz E.Hyucestin, Vilyam Cenninqs Brayan\u0131n v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n erm\u0259nil\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.Erm\u0259ni kils\u0259sinin yalandan erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdiyi halda, biz bird\u0259n\u0259 d\u0259 olsa t\u00fcrk islam qrumlar\u0131n\u0131n bu sah\u0259d\u0259 apard\u0131qlar\u0131 h\u0259r-hans\u0131 bir rolu g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. Tarix\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131q\u00e7a o da m\u0259lum olur ki, t\u00fcrkl\u0259rin ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u00fcb\u0259tl\u0259rin t\u0259qsirkar\u0131 m\u0259hz t\u00fcrkl\u0259rin \u00f6zl\u0259ri olmu\u015flar. Vaxt\u0131 il\u0259 \u0130ran adlanan m\u0259ml\u0259k\u0259tin ax\u0131r\u0131nc\u0131 t\u00fcrk ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Qa\u00e7arlar s\u00fclal\u0259sinin vaxt\u0131nda \u0130stanbulda g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 heyy\u0259tin\u0259 \u0130ran\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri bildirmi\u015fdir ki, b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycan v\u0259 iran farslar\u0131nd\u0131r. Orada ya\u015fayanlarda farslard\u0131r.Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131nda \u0259n varl\u0131 v\u0259 nazir kimi y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259r tutanlar da m\u0259hz erm\u0259nil\u0259r olmu\u015flar.Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan \u015f\u0259rait he\u00e7 bir t\u00fcrk\u0259 yarad\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Erm\u0259nil\u0259rin 1905-1918-ci, 1914-1918, 1918-1921-ci,1928-1939-cu,1948-1952-ci ill\u0259rd\u0259 v\u0259 1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq indiy\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri genosid v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Respublikan\u0131n Milli Arxiv \u0130dar\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rin saxlan\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar olsada \u00e7ox t\u0259ss\u00fcf ki, biz bunlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k bunlar\u0131 d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259 bilm\u0259mi\u015fik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/MV8jAQ.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62139\" width=\"1093\" height=\"721\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/MV8jAQ.jpg 620w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/MV8jAQ-300x198.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/MV8jAQ-150x99.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1093px) 100vw, 1093px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br>Biz onu ba\u015f d\u00fc\u015fm\u0259liyik ki, bizim ba\u015f\u0131m\u0131za g\u0259l\u0259n b\u0259lalar\u0131n birici s\u0259b\u0259bi bizim yadlara qar\u015f\u0131 s\u0259xav\u0259timiz, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 qar\u015f\u0131 is\u0259 zal\u0131ml\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.Bu tarix boyu olmu\u015f v\u0259 indinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir. 29 may 1918-ci il tarixd\u0259 Erm\u0259ni Milli \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259lahiy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar zaman\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u0130r\u0259van\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 siyasi m\u0259rk\u0259z se\u00e7m\u0259si m\u00fczakir\u0259 edildi. Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131 s\u0259s \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rini Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi kimi tan\u0131ma\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn sayd\u0131. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Rus b\u00f6l\u015fevikl\u0259ri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na t\u0259sir edirdil\u0259r. H\u0259min iclasda \u0130r\u0259van Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Milli \u015eurada i\u015ftirak ed\u0259n B.Rzayev demi\u015fdir:\u00bbM\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015fmaqla yana\u015f\u0131 rica edirik ki, bizi Erm\u0259nstan respublikas\u0131 \u0259razisind\u0259 qalanlar\u0131da unutmayas\u0131n\u0131z\u00bb 1918-ci ilin 15 iyulunda Az\u0259rbaycan Respubldikas\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Naziri M.H.Hacinski erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcx\u0259t\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259ind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259ruz\u0259 etmi\u015f v\u0259 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir ki, \u00abArt\u0131q d\u00f6rd ayd\u0131r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif hiss\u0259l\u0259rind\u0259 dinc Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f v\u0259h\u015filik edir,onlar\u0131n h\u0259yatlar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259mlaklar\u0131n\u0131 m\u0259hv edirl\u0259r.Buna g\u00f6r\u0259d\u0259 \u00fcmumd\u00f6vl\u0259t m\u0259nafel\u0259rini v\u0259 \u0259halinin z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f qruplar\u0131n\u0131n m\u0259nafeyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq t\u0259klif edirik ki, bel\u0259 bir t\u0259\u015fkilat yarad\u0131ls\u0131n v\u0259 onun qar\u015f\u0131s\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259r qoyulsun:<br><br>1. B\u00fct\u00fcn zorak\u0131- zorak\u0131 hadis\u0259l\u0259ri d\u0259qiq qeyd\u0259 alaq.<br>2. Bu hadis\u0259l\u0259rin ba\u015f verdiyi \u015f\u0259raiti m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k.<br>3. M\u00fcq\u0259ssirl\u0259ri v\u0259 d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin h\u0259cmini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k.<br><br>Bu t\u0259\u015fkilat f\u00f6vq\u0259lad\u0259 istintaq komissiyas\u0131 xarakteri almaqla yarad\u0131ld\u0131.<br><br>\u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisi Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti s\u0259drinin ad\u0131na \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 b\u0259yanatlar\u0131nda bildirirdil\u0259r ki, 1917-ci ilin dekabr\u0131ndan 1918-ci ilin iyun ay\u0131na q\u0259d\u0259r olan m\u00fcdd\u0259td\u0259 quberniyada erm\u0259ni h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri 200-d\u0259n \u00e7ox m\u00fcs\u0259lman-az\u0259rbaycan k\u0259ndini yand\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 yerl\u0259-yeksan etmi\u015fl\u0259r. Dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 silah i\u015fl\u0259dildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259halinin bir hiss\u0259si da\u011flara qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. \u018fz\u0259ld\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 S\u00fcrm\u0259li, \u0130r\u0259van, E\u00e7im\u0259dzin v\u0259 \u015e\u0259rur q\u0259zalar\u0131n\u0131n \u0259razisini erm\u0259nil\u0259r tutmu\u015flar. 1919-cu ilin yanvar ay\u0131n\u0131n 8-d\u0259 Az\u0259rbaycan parlamentinin iclas\u0131nda parlament \u00fczv\u00fc M.N. Vinoqradov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k demi\u015fdir ki, \u00abRuslar q\u0259ddarcas\u0131na i\u015f\u011faldan b\u0259rk hidd\u0259tl\u0259ndikl\u0259rini, d\u0259rin h\u00fcznl\u0259 ba\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verdikl\u0259rini v\u0259 bu torpaqlar\u0131n bel\u0259 v\u0259h\u015fi \u00fcsullarla z\u0259bt edilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00f6z q\u0259ti etirazlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r\u00bb.<br><br>Erm\u0259nil\u0259rin \u0259n \u00e7oz v\u0259h\u015filikl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131nda ba\u015f vermi\u015fdir. Burada da Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n \u00e7ox olsada, \u00f6z i\u00e7\u0259rimizd\u0259 olan var d\u00f6vl\u0259t\u0259 h\u0259risl\u0259rimizin, nam\u0259rdliyi, erm\u0259nil\u0259rl\u0259 i\u015f birliyi qurmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 erm\u0259ni da\u015fnaqlar\u0131 b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259r q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tmi\u015fdirl\u0259r.<br><br>(Ard\u0131 var)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131mlar&#8230; Abbas H\u00fcseynli (R\u0259hm\u0259tl\u0259 an\u0131r\u0131q) AVMVIB s\u0259drinin h\u00fcquqi v\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 sabiq m\u00fcavini Yaz\u0131 24 fevral 2019-cu ild\u0259 Fedai.az-da yay\u0131nlan\u0131b&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":62140,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-62134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62141,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62134\/revisions\/62141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}