{"id":62173,"date":"2022-02-13T00:53:27","date_gmt":"2022-02-12T20:53:27","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=62173"},"modified":"2022-02-13T00:53:31","modified_gmt":"2022-02-12T20:53:31","slug":"xocali-30-soyqirim-n%c9%99-dem%c9%99kdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=62173","title":{"rendered":"XOCALI &#8212; 30: SOYQIRIM N\u018f DEM\u018fKD\u0130R?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131mlar&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"720\" height=\"540\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273725601_146993397742706_3305872305978269209_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62135 size-full\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273725601_146993397742706_3305872305978269209_n.jpg 720w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273725601_146993397742706_3305872305978269209_n-300x225.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273725601_146993397742706_3305872305978269209_n-150x113.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>Abbas H\u00fcseynli<\/strong>, <em><strong>R\u0259hm\u0259tl\u0259 an\u0131r\u0131q<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>AVMVIB s\u0259drinin h\u00fcquqi v\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 sabiq m\u00fcavini<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u018fKRAR <\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong><br><br>(\u018fvv\u0259li: <a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=62134\">https:\/\/fedai.az\/?p=62134<\/a>)<br><br>Arxiv materiallar\u0131nda \u015fahidl\u0259rin verdikl\u0259ri ifad\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, \u00abBaqudu k\u0259ndind\u0259 erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259rin\u0259 verilmi\u015f 15 g\u00f6z\u0259l q\u0131z fiziki \u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259r\u0259k \u00f6lm\u00fc\u015fl\u0259r. H\u0259min k\u0259ndd\u0259 400 az\u0259rbacanl\u0131 m\u0259scidl\u0259 birlikd\u0259 yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min k\u0259ndd\u0259 Q\u0259d\u0259m\u0259 Tahir q\u0131z\u0131 x\u0259nc\u0259rl\u0259 do\u011franm\u0131\u015f, d\u00f6\u015fl\u0259rini s\u00fcd\u0259m\u0259r k\u00f6rp\u0259sinin a\u011fz\u0131na soxmu\u015flar.<br><br>Yen\u0259 Baqudu k\u0259ndind\u0259 Nis\u0259 Aman q\u0131z\u0131, Acob Nuhbala q\u0131z\u0131, Sona C\u0259f\u0259r q\u0131z\u0131 v\u0259 \u015eahnulu Calal q\u0131z\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259r zorlay\u0131b \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. H\u0259min k\u0259ndd\u0259 G\u00fclb\u0259st\u0259 Qas\u0131m q\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, d\u00f6\u015fl\u0259rini is\u0259 k\u0259smi\u015fl\u0259r. \u015e\u0259ki k\u0259ndind\u0259 \u00e7oxlu d\u00f6\u015fl\u0259ri k\u0259silmi\u015f qad\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259ri v\u0259 hiss\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f k\u00f6rp\u0259 c\u0259s\u0259dl\u0259ri tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Aqudi k\u0259ndind\u0259 erm\u0259nil\u0259r m\u00fcs\u0259lmanlardan t\u0259l\u0259b etmi\u015fdirl\u0259r ki, xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etsinl\u0259r v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n d\u00f6\u015fl\u0259rini k\u0259sib \u00f6z k\u00f6rp\u0259l\u0259rinin a\u011fz\u0131na soxmu\u015flar. Yen\u0259 h\u0259min k\u0259ndd\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00f6z\u0259l q\u0131zlar\u0131 zorlam\u0131\u015f, sonra is\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"409\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/T0eINe.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-62174\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/T0eINe.png 620w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/T0eINe-300x198.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/T0eINe-150x99.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Erm\u0259nil\u0259r \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131nda da az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259r t\u00f6r\u0259tm\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 arxiv materiallar\u0131nda \u00e7oxlu faktlar vard\u0131r. 1918-ci ilin avqust ay\u0131nda erm\u0259nil\u0259r Qarada\u011fl\u0131, Xocav\u0259nd k\u0259ndl\u0259rini da\u011f\u0131tm\u0131\u015f, evl\u0259ri yan\u0131d\u0131raraq sakinl\u0259rini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. Xocal\u0131 k\u0259ndinin sakinl\u0259rini is\u0259 \u00f6z yurd-yuvalar\u0131n\u0131 t\u0259k etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur etmi\u015f\u0259lr. \u015eahidl\u0259ri verdikl\u0259ri m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259rin\u0259 h\u00fccum ed\u0259n erm\u0259ni d\u0259st\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n adlar\u0131 qeyd edilmi\u015fdir. \u00c7anax\u00e7\u0131 k\u0259ndinin sakini Sokrat b\u0259y M\u0259lik \u015eahn\u0259z\u0259rov, Qaybal\u0131 k\u0259ndinin skini Akop Verdiyev, Armenenak Xa\u00e7aturov, Gorus \u015f\u0259h\u0259rinin sakini Nikolay Osipov, Dam\u011fal\u0131 k\u0259ndinin sakinl\u0259ri Amparsum Kuykuev, Nerses Markosov, Asatur Petrosov, Cambat k\u0259ndinin sakinl\u0259ri Arta\u015fes b\u0259y Ter-Mixaylov, \u0130sbahan\u00e7\u0131 k\u0259ndinin sakinl\u0259ri Ar\u015fak Ke\u015fi\u015fev, \u015e\u00fc\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin sakinl\u0259ri Tiqran b\u0259y \u0130\u015fxanov, Xosrov b\u0259y, \u00c7\u0131raquz k\u0259ndinin sakinl\u0259ri Aleksan Cavadov, Aslan Ayrapetov, Qo\u011fa k\u0259ndind\u0259n Markapr Qriqorov, A\u011fa b\u0259y Ohacanov, David Ohocanov, Edilli k\u0259ndind\u0259n Bax\u015f\u0131 Naxapetov, Movses Ba\u011f\u0131rov, Tu\u011f k\u0259ndind\u0259n star\u015f\u0131na Arsen A\u011facanov, Sergey Ba\u011fdasaryan, S\u0131qorlu k\u0259ndind\u0259n B\u0259yl\u0259r Usubov, Sos k\u0259ndind\u0259n Aru\u015fan Sarkisov v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri.<br><br>Erm\u0259nil\u0259rin Xo\u00e7al\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m-Xo\u00e7al\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 Xat\u0131n, Lidisa, Oradur soyq\u0131r\u0131m kimi insanl\u0131q tarixin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f qanl\u0131 hadis\u0259dir.<br><br>1992-c\u0131 ilin fevral ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259n 26-a ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Erm\u0259nistan ordusunun h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259ri v\u0259 Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Rusiyan\u0131n 366-c\u0131 motoat\u0131\u00e7\u0131 alay\u0131n\u0131n zirehli texnikas\u0131 v\u0259 h\u0259rbi heyy\u0259tinin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri yerl\u0259 yeksan edildi.\u018fvv\u0259lki soyq\u0131r\u0131mlar kimi bu soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tind\u0259 d\u0259 Rusiya d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 onun silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r h\u0259r-hans\u0131 bir soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259d\u0259rk\u0259n Rusiya d\u00f6vl\u0259tinin k\u00f6m\u0259kliyind\u0259n bu v\u0259 ya ba\u015fqa fomada isifad\u0259 etmi\u015fl\u0259r. Bel\u0259 ki, S\u00fclh v\u0259 \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r m\u0259c\u0259ll\u0259si layih\u0259sinin 6-c\u0131 madd\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r onlar\u0131n tabe\u00e7iliyind\u0259 olan \u015f\u0259xs t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 o halda c\u0259lb olunurlar ki, onlar tabe\u00e7iliyind\u0259 olan \u015f\u0259xsin cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tdiyini v\u0259 ya t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirdil\u0259r v\u0259 ya onlar onu bilm\u0259y\u0259 imkanlar\u0131 var idi v\u0259 onlar bu cinay\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259yibl\u0259r. Yuxar\u0131da qeyd edil\u0259n cinay\u0259t hadis\u0259si bar\u0259d\u0259 \u00e7oxdan Rusiya d\u00f6vl\u0259tin\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r olsada.Rusiyan\u0131n o vaxt\u0131 ki, prezidenti Yeltsen qeyd edil\u0259n soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tinin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 seyr\u00e7i m\u00f6vqe tutmu\u015fdur. Ona g\u00f6r\u0259 ki, h\u0259l\u0259 bu cinay\u0259td\u0259n \u0259vv\u0259l xarici \u00f6lk\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Xank\u0259ndind\u0259 olmu\u015f v\u0259 orada g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259k hadis\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tinin t\u00f6r\u0259dilm\u0259sind\u0259 \u0259n f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259rd\u0259n birsi d\u0259 vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 buraxd\u0131\u011f\u0131 \u00abOcaq\u00bb kitab\u0131 il\u0259 \u00ab\u015f\u00f6hr\u0259t\u00bb qazanm\u0131\u015f m\u0259nfur erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7isi v\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259ni olmu\u015f Zori Balayan 1996-c\u0131 ild\u0259 yazm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00abVoskre\u015feniye\u00bb (Dirilm\u0259) kitab\u0131nda deyirdi: \u00bbBiz Xa\u00e7aturla zirz\u0259miy\u0259 girdikd\u0259 art\u0131q bizim \u0259sg\u0259rl\u0259r u\u015fa\u011f\u0131 aynan\u0131n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 m\u0131xlam\u0131\u015fd\u0131lar. O, \u00e7ox s\u0259s k\u00fcy salmas\u0131n dey\u0259 Xa\u00e7atur onun \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f anas\u0131n\u0131n d\u00f6\u015f\u00fcn\u00fc k\u0259sdi v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n a\u011fz\u0131na d\u00fcrtd\u00fc&#8230; Sonra m\u0259n onun skalp\u0131n\u0131 (ba\u015f\u0131n t\u00fck\u00fc il\u0259 birlikd\u0259 d\u0259risi) \u00e7\u0131xartd\u0131m, sin\u0259sinin v\u0259 qarn\u0131n\u0131n d\u0259risini soydum. O, yeddi d\u0259qiq\u0259d\u0259n sonra qanaxmadan \u00f6ld\u00fc. Xa\u00e7atur onu do\u011frad\u0131 v\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyi itl\u0259r\u0259 atd\u0131. Ax\u015fam biz eyni \u015feyi daha \u00fc\u00e7 t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131 il\u0259 etdik. M\u0259n erm\u0259ni patriot v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f borcumu yerin\u0259 yetiridim. S\u0259h\u0259ri g\u00fcn\u00fc biz kils\u0259y\u0259 gedib 1915-ci ild\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin ruhuna dua oxuduq v\u0259 d\u00fcn\u0259n etdikl\u0259rimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 ba\u011f\u0131\u015flanma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ist\u0259dik\u2026 Amma biz XOCALINI bizim v\u0259t\u0259nimizin bir hiss\u0259sini z\u0259bt etmi\u015f dig\u0259r 30 minlik murdarlardan t\u0259mizl\u0259dik\u00bb. D\u00fc\u015fm\u0259n bu kitab\u0131 yay\u0131ndan y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131blar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"470\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/XM8ZrR-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62175\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/XM8ZrR-1.jpg 600w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/XM8ZrR-1-300x235.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/XM8ZrR-1-150x118.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Bu qeyd edil\u0259nl\u0259ri oxuduq\u00e7a insan bir an i\u00e7\u0259risind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin v\u0259h\u015filikl\u0259rind\u0259n sars\u0131l\u0131r. Allah\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyi m\u0259sum k\u00f6rp\u0259l\u0259ri diri-diri \u00f6ld\u00fcr\u0259n bu v\u0259h\u015fi erm\u0259nil\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n susmas\u0131 bizi haqqa \u0259dal\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u00fcsyana s\u0259sl\u0259yir. Ne\u00e7\u0259 ola bil\u0259r ki, erm\u0259ni \u00f6z q\u0259hramal\u0131\u011f\u0131ndan dan\u0131\u015faraq \u00f6z\u00fcn\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u0131\u015f t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259rir, lakin biz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131ra bilmirik.Bundan ba\u015fqa erm\u0259ni haylar\u0131 Zori Balayan v\u0259 onun kimi olan m\u0259nfur erm\u0259ni haylar\u0131n 1905-1918-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi, qad\u0131nlar\u0131n d\u00f6\u015fl\u0259rinin k\u0259silm\u0259sini, u\u015faqlar\u0131n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sini bir daha t\u0259krar edirl\u0259r.Biz is\u0259 \u00f6z yadda\u015fs\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, r\u0259h\u0259rlikd\u0259 oturan \u015f\u0259xsl\u0259rin s\u0259bats\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan, ziyal\u0131larm\u0131z\u0131n manqurtla\u015fmas\u0131ndan ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri unudaraq erm\u0259ni-haylar\u0131 s\u00fcfr\u0259 ba\u015f\u0131nda otuzdurub onlarla kirv\u0259-kirv\u0259 oynu oynay\u0131rd\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131za qeyd edil\u0259n m\u00fcsib\u0259tl\u0259ri g\u0259lmi\u015fdir. M\u0259n inanm\u0131ram ki, erm\u0259ni-haylar n\u0259 vaxtsa etdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlardan n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xaracaqlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>M\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck qani\u00e7\u0259nl\u0259rind\u0259n olan Adranik Ozanyan T\u00fcrkiy\u0259nin Trabzon vilay\u0259tind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1891-ci ild\u0259 \u00abHn\u00e7akyan\u00bb Partiyas\u0131na qo\u015fulan Ozanyan \u0130stanbulda \u00abLodos\u00bb mehmanxanas\u0131nda i\u00e7ib iki yunan g\u0259ncl\u0259rl\u0259 s\u0259h\u0259r\u0259d\u0259k sevi\u015fdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn partiyadan qovulmu\u015fdur. Onun bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 partiya \u00fczv\u00fcl\u0259ri Ozanyan\u0131 \u00abmademuazel Andranik\u00bbadland\u0131rm\u0131\u015flar. Andranik 1907-ci ild\u0259 Da\u015fnaksutuyuna \u00fczv olmu\u015f v\u0259 1908-ci ilin yay\u0131nda Ozanyan\u0131n i\u00e7ib qad\u0131n paltar\u0131nda meyxanada oynamas\u0131n\u0131, sonra is\u0259 oradak\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u00abAhh, i\u00e7im yan\u0131r-s\u0259ni s\u00f6nd\u00fcr\u0259n tap\u0131larm\u0131!\u00bb dem\u0259sini ikrahla xat\u0131rlay\u0131rd\u0131lar. H\u0259tta \u0130stambul da\u015fnaklar\u0131n\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n olan Masis Tov\u00e7iyan deyirdi: \u00bbBel\u0259sinin \u00fcz\u00fcn\u0259 t\u00fcp\u00fcrm\u0259k bel\u0259, ist\u0259mir\u0259m.Andranik Ozanyan \u00e7ox \u0259xlaqs\u0131z, s\u00fcrt\u00fck bir insand\u0131r. O, ki\u015fil\u0259rl\u0259 yata\u011fa girib \u00abehtirasl\u0131 qad\u0131n\u00bb olmu\u015f, ist\u0259diyini gizl\u0259tmy\u0259n d\u0259yyusdur\u00bb.1914-c\u00fc ild\u0259 yenid\u0259n Andranik Da\u015fnakstyunun s\u0131ralar\u0131nda b\u0259rpa olunur. Tarixi faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, Andranik he\u00e7 bir vaxt Osmanl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259sind\u0259 zabit olmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1895-ci ild\u0259 Qarsdan Sasuna g\u0259l\u0259n Andranik burada Axbur Serob adl\u0131 erm\u0259ninin qiyam\u00e7\u0131 d\u0259st\u0259sin\u0259 qo\u015fulur v\u0259 ilk gec\u0259d\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fc kimi olan Serobla e\u015fq m\u0259car\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. H\u0259tta tarixi faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, onlar\u0131n e\u015fq m\u0259caralar\u0131n\u0131 h\u0259min g\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f 4 n\u0259f\u0259r g\u00f6z\u0259t\u00e7i erm\u0259nil\u0259ri bel\u0259 Andranik \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. \u018fsirl\u0259r boyu k\u00fcrdl\u0259rl\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin qarda\u015f olmalar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n faktlar \u00e7oxdur. \u00c7ox t\u0259ss\u00fcf ki, bu xalqlar\u0131 da bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 qoyma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan q\u00fcvv\u0259l\u0259r vard\u0131r. Onlardan birsi olan erm\u0259nil\u0259r h\u0259m k\u00fcrd\u0259rin, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkl\u0259rin \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di d\u00fc\u015fm\u00fcnl\u0259ri olmu\u015flar. Bel\u0259ki, 1900-cu ild\u0259 K\u00fcrd A\u011fa B\u015fare X\u0259lil erm\u0259ni qiyam\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Sasunda olan ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Serobu t\u0259l\u0259y\u0259 sal\u0131b ba\u015f\u0131n\u0131 k\u0259sir.Osmanl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259sinin sultan\u0131 \u018fbd\u00fclh\u0259mid d\u0259 bu \u0259m\u0259l\u0259 g\u00f6r\u0259 X\u0259lil a\u011faya orden verir. Sevgilisi Serobun \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra Andranik 3-4 gec\u0259 a\u011flad\u0131\u011f\u0131 deyilir. H\u0259tta bu bar\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin x\u00fcsusi dastanla da vard\u0131r.<br><br>Serobun \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n 8 ay sonra Andranik ba\u015f\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259si il\u0259 X\u0259lil a\u011fan\u0131n k\u0259ndin\u0259 girir v\u0259 A\u011fan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc v\u0259 17 m\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259rini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, h\u0259tta X\u0259lil a\u011fan\u0131n ordenini d\u0259 \u00f6z\u00fc il\u0259 apar\u0131r. 1912-ci ild\u0259 T\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259r t\u00f6r\u0259tdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn Bolqar car\u0131 Andranik\u0259 polkovnik r\u00fctb\u0259si verir. 1915-ci ild\u0259 is\u0259 onun m\u00fcs\u0259lmanlara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi v\u0259h\u015filikl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 Rusiya car\u0131 II Nikolay\u0131n f\u0259rman\u0131 il\u0259 Andranik\u0259 Georqi Xa\u00e7\u0131 v\u0259 general r\u00fctb\u0259si verilmi\u015fdir. \u00c7ox t\u0259ss\u00fcf ki, bu qani\u00e7\u0259nin sa\u011f qula\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcrk S\u0259lim k\u0259ss\u0259 d\u0259 onu m\u0259hv etm\u0259mi\u015fdir.<br><br>B\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Miz\u0259 C\u0259lilin \u00abXank\u0259ndin\u0259 getmi\u015f\u0259m\u00bb adl\u0131 1906-c\u0131 ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 felyotonunda deyirdi ki, Xank\u0259ndind\u0259 rast g\u0259ldiyi erm\u0259ni u\u015fa\u011f\u0131 \u0259lind\u0259 kitab oxuyurdu. Soru\u015fdum ki, n\u0259 oxuyursan?<br><br>-Erm\u0259ni u\u015fa\u011f\u0131 \u00abErm\u0259nistan\u0131n yaralar\u0131\u00bb kitab\u0131n\u0131 ona g\u00f6st\u0259rir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/0Rgblo.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62176\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Mirz\u0259nin rast g\u0259ldiyi az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faq is\u0259 pi\u015fiyin quyru\u011fundan tutub a\u011faca \u00e7\u0131rp\u0131rm\u0131\u015f. O, pi\u015fiyi g\u00fccl\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n \u0259lind\u0259n al\u0131b buraxd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiri. H\u0259min vaxt\u0131 Miz\u0259y\u0259 rast g\u0259lmi\u015f erm\u0259ni ke\u015fi\u015f mill\u0259tini ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f\u0131b deyirmi\u015f: &#171;Bu torpaqlar bizimdir v\u0259 erm\u0259nil\u0259r bir olmal\u0131d\u0131rlar v\u0259 s&#187;. Bizim molla is\u0259 ba\u015f\u0131na y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131 adamlara m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrmi\u015f ki, gec\u0259 vaxt\u0131 yer\u0259 qaynar su t\u00f6km\u0259yin, qaranl\u0131qda s\u00f6y\u00fcd a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda oturmay\u0131n v\u0259 sair\u0259. R\u0259hm\u0259tlik Miz\u0259 C\u0259lilin felyotonunu oxuduqca insan el\u0259 z\u0259nn edir ki, he\u00e7 d\u0259yi\u015film\u0259mi\u015fik. \u0130ndinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 bel\u0259 31 mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 nec\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir, bunu kiml\u0259r etmi\u015fl\u0259r, bu soyq\u0131rmda Az\u0259rbaycan\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 olan v\u0259 l\u0259n\u0259tl\u0259n\u0259si soyda\u015flar\u0131m\u0131zdan kiml\u0259rin olmas\u0131n\u0131 \u0259ks\u0259r mill\u0259timizin savadl\u0131lar\u0131 bel\u0259 bilmirl\u0259r. Bu onunla izah olunur ki, biz yadda\u015fs\u0131z bir mill\u0259t\u0259 \u00e7evirilmi\u015fik. Bel\u0259 mill\u0259tin is\u0259 h\u0259m torpa\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 namusu ist\u0259nil\u0259n vaxt\u0131 \u0259lind\u0259n al\u0131na bil\u0259r.<br><br>1918-ci ild\u0259 erm\u0259ni-da\u015fnak, rus-bol\u015fevik q\u00fcvv\u0259l\u0259ri \u00f6z i\u00e7\u0259rimizd\u0259 olan manqurtlar\u0131n k\u00f6m\u0259klikl\u0259ri say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u00e7ox yerl\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259d\u0259 Bak\u0131, \u015eamax\u0131, Quba \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 azabaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m etmi\u015f, 100 minl\u0259rl\u0259 qad\u0131n\u0131, qocan\u0131, u\u015fa\u011f\u0131 qanlar\u0131na q\u0259ltan ed\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli Arxiv \u0130dar\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r vard\u0131r. H\u0259tta ilk demokratik Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259ti bu soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u00fcvafiq istintaq h\u0259r\u0259kt\u0259l\u0259ri ed\u0259r\u0259k materiallar toplam\u0131\u015f, lakin 1920-ci ilin 28 aprelind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisi yenid\u0259n i\u015f\u011fal edildikd\u0259n sonra h\u0259min materiallar arxiv\u0259 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdir. Ona g\u00f6r\u0259ki qeyd edil\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131 olanlar hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015fl\u0259r. Bu yax\u0131nlarda Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tap\u0131lm\u0131\u015f m\u0259zarl\u0131qda minl\u0259rl\u0259 Quba sakinl\u0259rinin meyitl\u0259ri a\u015fkar edilmi\u015fdir.Bu hadis\u0259nin d\u0259 1918-ci ild\u0259 erm\u0259ni v\u0259 bol\u015fevik q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259t olmas\u0131 bir daha \u00f6z t\u0259sdiqini tapm\u0131\u015fd\u0131r. H\u00f6rm\u0259tli Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin s\u0259rancam\u0131 \u0131l\u0259 h\u0259min m\u0259zarl\u0131q\u0131n m\u00fczey\u0259 \u00e7evirlm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn prezidentin fondundan m\u00fcvafiq miqdarda pul bel\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti beyn\u0259lxalq cinay\u0259t olub, f\u00f6vq\u0259lad\u0259 xarakter da\u015f\u0131yaraq daha geni\u015f \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bu cinay\u0259tin n\u0259tic\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259r bir ayr\u0131ca d\u00f6vl\u0259tin m\u0259suliyy\u0259tind\u0259n ba\u015fqa f\u0259rdi \u015f\u0259xsl\u0259rin cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tid\u0259 vard\u0131r. Yuxardan qeyd edildiyi kimi ayr\u0131-ayr\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri, el\u0259c\u0259d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti yaratm\u0131\u015f Rusiya d\u00f6vl\u0259ti Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. Biz Rusiya d\u00f6vl\u0259tinin ad\u0131n\u0131n burada qeyd edilm\u0259si il\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259ti ittiham etm\u0259k ist\u0259mirik, lakin Rusiya d\u00f6vl\u0259ti etdiyi bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada qondarma erm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tini tan\u0131yan 18 d\u00f6vl\u0259td\u0259n birid\u0259 Rusiya d\u00f6vl\u0259tidir. Rusiya d\u00f6vl\u0259tinin d\u00f6vl\u0259t arxivl\u0259rind\u0259 minl\u0259rl\u0259 r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r var ki, erm\u0259nil\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lara v\u0259 osmanl\u0131 T\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 nec\u0259 v\u0259h\u015filikl\u0259r etmi\u015fl\u0259r. Rusiya d\u00f6vl\u0259ti \u0259vv\u0259ll\u0259r Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131ma g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131sayd\u0131, n\u0259 1990-ci il yanvar hadis\u0259si, n\u0259 1990-c\u0131 ilin 27 martda Qazax rayonunun Ba\u011fanis-Ayr\u0131m k\u0259ndind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m, n\u0259 d\u0259 ki, 1992-ci il\u0259 fevral Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti ba\u015f venrm\u0259zdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq komissiyas\u0131n\u0131n 3-c\u00fc madd\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259tin cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tinin elementi haqq\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tapm\u0131\u015fd\u0131r. S\u00fclh v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r t\u0259sad\u00fcf\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259 bilm\u0259z.Bu cinay\u0259tl\u0259ri t\u0259\u015fkil ed\u0259n v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r is\u0259 bir qayda olaraq d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259 mexanizmind\u0259 ali r\u0259hb\u0259r, m\u0259hsul postlar tutur v\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin m\u0259cmusu il\u0259 d\u00f6vl\u0259tin irad\u0259sini ifad\u0259 edir,onun siyas\u0259tini formala\u015fd\u0131r\u0131rlar. T\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r d\u00f6vl\u0259tin t\u0259qsirini inkar etmir,\u0259ksin\u0259 onu bu v\u0259 ya ba\u015fqa \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sdiq edirl\u0259r. Tarixd\u0259 olmu\u015f cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 Nurunberq v\u0259 Tokio beyn\u0259lxalq trbunalallar\u0131n\u0131n q\u0259rara ald\u0131\u011f\u0131 kimi, d\u00f6vl\u0259tin m\u0259suliyy\u0259ti bu \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rdi cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tind\u0259n azad etmir. \u00bbXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259sind\u0259 da\u011fl\u0131q qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rin\u0259 indiki erm\u0259nistan prezidenti Serj Sarksiya v\u0259 ke\u00e7mi\u015f prezident Robert K\u00f6\u00e7\u0259riyan v\u0259 onlarca hal-haz\u0131rda Erm\u0259nistan Respublikas\u0131nda v\u0259zif\u0259d\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259r r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>1997-ci il fevral ay\u0131nda \u00fcmumi lider Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259rancama \u0259sas\u0259n h\u0259r il respublika \u0259razisind\u0259 fevral\u0131n 26-da saat 17-00-da Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259si bir d\u0259qiq\u0259lik s\u00fck\u00fctla yad edilir. Mart\u0131n 31 olmaqla, 26 fevral 1992-ci ild\u0259 soyq\u0131r\u0131m g\u00fcn\u00fc kimi Az\u0259rbaycan xalq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r il qeyd edilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>Yuxar\u0131da Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n m\u00fcsib\u0259tl\u0259rin az bir hiss\u0259si qeyd edilmi\u015fdir.Bu xalq \u0259srl\u0259r boyu i\u015fxal\u00e7\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcbariz olmu\u015fdur. \u018fr\u0259b istilas\u0131ndan tutmu\u015f, Rus v\u0259 fars i\u015f\u011fal\u0131na q\u0259d\u0259r minl\u0259rl\u0259 insanlar\u0131m\u0131z h\u0259yatdan getmi\u015f, lakin bu xalq\u0131 \u0259zm\u0259k he\u00e7 bir q\u0259sbkara m\u00fc\u0259yy\u0259s\u0259r olmam\u0131\u015f v\u0259 olmayacaqd\u0131rda.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/v6VYJO.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-62177\" width=\"1093\" height=\"727\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Buna baxmayraq haz\u0131rk\u0131 d\u00fcnyada biz n\u0259l\u0259ri etm\u0259liyik ki, d\u00fcnyada ba\u015f\u0131m\u0131za g\u0259l\u0259n m\u00fcsib\u0259tl\u0259r bir daha t\u0259krar olunmas\u0131n v\u0259 bizim haqq s\u0259simiz\u0259 s\u0259s ver\u0259nl\u0259r olsunlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n t\u0259klif ed\u0259rdim ki:<br><br>1. Az\u0259rbaycan xal\u0131q onun ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n m\u00fcsib\u0259tl\u0259ri Orta Asiyada olan t\u00fcrk qarda\u015flar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 yaymaqla onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yini qazanmal\u0131d\u0131r. Vaxtil\u0259 h\u0259min Respublikalar Rusiya \u0130mperiyas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259sind\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 onlar\u0131n s\u0259si e\u015fidilm\u0259z olmu\u015fdur. Hal-haz\u0131rda is\u0259 h\u0259min Respublikalar m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t yerid\u0259n v\u0259 d\u00fcnyada \u00f6zl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus yeri olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rdir. Biz h\u0259r vasit\u0259d\u0259n isifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u00abXo\u00e7al\u0131\u00bb soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin parlametl\u0259rind\u0259n ke\u00e7irm\u0259liyik.<br><br>2. Erm\u0259ni kils\u0259sinin Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etdiyi soyq\u0131r\u0131m indinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 davam edir. Buna misal olaraq Qaraba\u011fda olan m\u0259b\u0259dl\u0259rin Erm\u0259nistan Ke\u015fi\u015fl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n erm\u0259ni kils\u0259l\u0259ri kimi g\u00f6st\u0259rilm\u0259l\u0259ri v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259tl\u0259rin\u0259 dini n\u00f6qteyi n\u0259z\u0259rd\u0259n haqq qazand\u0131rmaqla onlar\u0131 bu soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259tin\u0259 t\u0259hrik etm\u0259l\u0259ridir. \u00c7ox t\u0259ss\u00fcf ki, bizim dini qrumlarda Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131n m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 olan din qarda\u015flar\u0131m\u0131z aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu soyq\u0131r\u0131m\u0131n h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin parlamentl\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 qoyulmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u00e7ox z\u0259ifdir. D\u00fcnyada 1,5 milyarddan art\u0131q m\u00fcs\u0259lman olsada onlar\u0131 bir araya g\u0259tir\u0259 bil\u0259n vahid dini qrum v\u0259 liderin olmamas\u0131ndan isifad\u0259 ed\u0259r\u0259k q\u0259rb d\u00fcnyas\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 terorcu g\u00f6z\u00fcnd\u0259 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259xribatlar t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar yarad\u0131rlar. M\u00fcs\u0259lman t\u00fcrk-k\u00fcrd, fars-t\u00fcrk qar\u015f\u0131durmalar\u0131, s\u00fcnn\u00fc, \u015fi\u0259 m\u0259zh\u0259b ayr\u0131se\u00e7kiliyi buna misald\u0131r. \u0130raqda, \u018ffqan\u0131standa, Suriyada, \u0130randa, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259 Pakistanda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r reall\u0131\u011f\u0131 daha yax\u015f\u0131 \u0259ks etdirir.<br><br>3. H\u0259r bir Az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 bar\u0131\u015fmaz nifr\u0259t yaratmaq, torpaq v\u0259 onun u\u011frunda \u015f\u0259hid olma\u011f\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyi k\u00f6rp\u0259likd\u0259n izah edilm\u0259lidir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00fctl\u0259vi informasyia vasit\u0259l\u0259rind\u0259n tutmu\u015f, k\u00f6rp\u0259l\u0259r evl\u0259rind\u0259, orta m\u0259kt\u0259b v\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m\u00fcvafiq n\u0259z\u0259ri v\u0259 praktiki bilikl\u0259ri \u00f6yr\u0259tm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<br><br>Yadda\u015flarm\u0131zdan silinm\u0259m\u0259lidir ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri bizim d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimizdir. Onlar\u0131n yax\u015f\u0131s\u0131da, pisi d\u0259 biz\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259ndir.<br><br>4. Avropa \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczv\u00fc olub, orada s\u00f6z dem\u0259k s\u0259lahiyy\u0259tin\u0259 malik oldu\u011fumuza g\u00f6r\u0259 h\u0259min \u015furadan erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131, erm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131, erm\u0259nil\u0259rin Rusiya D\u00f6vl\u0259tinin k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259 yaratm\u0131\u015f olduqlar\u0131 Erm\u0259nistan D\u00f6vl\u0259tinin \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di olaraq Az\u0259rbaycan \u0259razisi olmas\u0131n\u0131 tarixi faktlarla ortaya qoymaq v\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 haqq i\u015fimizin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 biz\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olmalar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k. \u00d6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lardan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259ti v\u0259 parlamentariyas\u0131 yaratmaq v\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259t qurumunun ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq nomalar\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f qanuni i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k.<br><br>5. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131ndan k\u0259narda ya\u015fayan Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n bir araya g\u0259lm\u0259si v\u0259 haqq s\u0259simizin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viy\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn onlarda Az\u0259rbaycan Tarixinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131za g\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u00fcsib\u0259tl\u0259rin kitablar, m\u00fcxt\u0259lif \u0259s\u0259rl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k v\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, b\u0259zi xaricd\u0259 ya\u015fayan Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n d\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan Tarixini v\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131za g\u0259l\u0259n m\u00fcsib\u0259tl\u0259ri bilm\u0259m\u0259l\u0259ri onlar\u0131n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 laz\u0131m\u0131 t\u0259\u015fviqat, t\u0259bli\u011fat i\u015fini aparmalar\u0131na mane olur. Bu sah\u0259d\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan Az\u0259rbaycanl\u0131larla \u0259laq\u0259 komit\u0259sinin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. M\u0259hz bu komit\u0259 xaricd\u0259 lobbi\u00e7iliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nim\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 qadirdir. Bundan ba\u015fqa D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131 bir yer\u0259 y\u0131\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkil edilmi\u015f Konkresd\u0259n d\u0259 \u00e7ox \u015fey as\u0131l\u0131d\u0131r. M\u0259hz h\u0259min konkres d\u00fcnyada ya\u015fayan t\u0259xmin\u0259n 500 milyonluq t\u00fcrk\u00fcn bir araya g\u0259lm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259 bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi h\u0259mi\u015f\u0259 lobbi\u00e7iliyni v\u0259 Konqresin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u0259m\u0259li i\u015fl\u0259ri il\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olmu\u015fdur v\u0259 olur.<br><br>6. Az\u0259rbaycan Tarixini T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir tarixi kimi \u00f6yr\u0259nm\u0259d\u0259n h\u0259qiq\u0259ti \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, T\u00fcrk xalq\u0131n\u0131n tarixi eyni k\u00f6k\u0259 soyk\u0259nmi\u015fdir. Onu ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda \u00f6yr\u0259nm\u0259kl\u0259 biz he\u00e7 bir h\u0259qiq\u0259ti \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xara bilm\u0259rik.Ona g\u00f6r\u0259d\u0259 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin tarix\u00e7i aliml\u0259rind\u0259n ibar\u0259t komissiya t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 B\u00f6y\u00fck T\u00fcrk tarixini yazmaq laz\u0131md\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>25 fevral 2019-cu il<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131mlar&#8230; Abbas H\u00fcseynli, R\u0259hm\u0259tl\u0259 an\u0131r\u0131q AVMVIB s\u0259drinin h\u00fcquqi v\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 sabiq m\u00fcavini T\u018fKRAR (\u018fvv\u0259li: https:\/\/fedai.az\/?p=62134) Arxiv materiallar\u0131nda \u015fahidl\u0259rin verdikl\u0259ri<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-62173","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62179,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62173\/revisions\/62179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}