{"id":62189,"date":"2022-02-13T01:08:25","date_gmt":"2022-02-12T21:08:25","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=62189"},"modified":"2022-02-13T01:08:28","modified_gmt":"2022-02-12T21:08:28","slug":"cilgin-peceneql%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=62189","title":{"rendered":"\u00c7IL\u011eIN PE\u00c7ENEQL\u018fR&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Turakdak\u0131 bir m\u00fcharib\u0259d\u0259, Pe\u00e7enek T\u00fcrkl\u0259rind\u0259n b\u0259zil\u0259ri m\u0259hbus oldular v\u0259 xristian oldular. Bundan sonra bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Pe\u00e7enek-Bizans m\u00fcbariz\u0259si davam etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Pe\u00e7enek k\u00fctl\u0259l\u0259rinin Bizans s\u0259rh\u0259dl\u0259ri i\u00e7in\u0259 (Bolqar\u0131stana) g\u00f6z\u0259t\u00e7i olaraq yerl\u0259\u015fdirildiyi, bir \u00e7ox Pe\u00e7eneyin Bizans ordusunda xidm\u0259t etdiyi v\u0259 x\u00fcsusil\u0259, 1048-ci ild\u0259n sonra saylar\u0131 artan bu \u00f6d\u0259ni\u015fli \u0259sg\u0259rl\u0259rin Sel\u00e7uklulara qar\u015f\u0131 Anadoluya g\u00f6nd\u0259rildiyi bilinir. Ancaq, bunlardan imperator Konstantin Monomax\u0131n \u0259mri il\u0259 \u00dcsk\u00fcdar yaxas\u0131na ke\u00e7iril\u0259n 15.000 Pe\u00e7enek atl\u0131s\u0131, Bizans m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 (Kedrenos, Zonaras) g\u00f6r\u0259, bel\u0259 bir v\u0259zif\u0259ni q\u0259bul etm\u0259y\u0259r\u0259k -Bo\u011fazi\u00e7ind\u0259ki g\u0259mil\u0259r q\u0259sd\u0259n qald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn- R\u0259hb\u0259r Katal\u0131n\u0131n idar\u0259sind\u0259 atlar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 bo\u011faz\u0131 \u00fcz\u0259r\u0259k Rumeli sahilin\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015flar v\u0259 Tuna`ya d\u00f6nm\u00fc\u015fl\u0259r (1050), daha sonra da 1071 Malazgirt m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Bizans ordusundak\u0131 bir qisim Pe\u00e7enek q\u00fcvv\u0259l\u0259ri T\u00fcrk soyda\u015flar\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bizans, \u015f\u0259rqd\u0259n S\u0259lcuqlu t\u00fcrkl\u0259rin t\u0259zyiqi alt\u0131nda idi. O bilirdi ki, yaln\u0131z onlara qar\u015f\u0131 pe\u00e7enekl\u0259r c\u0259sur kimi m\u00fcbariz\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 Pe\u00e7enek s\u00fcvari ordusuna g\u00fcv\u0259nirdil\u0259r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 orduda 15 min Pe\u00e7eneq atl\u0131s\u0131n\u0131, sallarla, g\u0259mil\u0259rl\u0259 \u00dcsk\u00fcdara ke\u00e7irdil\u0259r. Pe\u00e7enekl\u0259r Birliyi Anadoluya ged\u0259c\u0259yini bilirdi, amma hans\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 vuru\u015fma\u011f\u0131 bilm\u0259mi\u015fdil\u0259r. Onlar S\u0259lcuqlularla vuru\u015facaqlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259ndikl\u0259ri zaman etiraz etdil\u0259r. Yurd tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, xalq\u0131n\u0131 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z xalq\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq olard\u0131, amma indi kim yurd qaazanacaqd\u0131? Kimin g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131racaqd\u0131lar? &#171;Biz qarda\u015flar\u0131m\u0131zla d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259yik&#187;- dey\u0259 Rumeliy\u0259 d\u00f6nm\u0259k ist\u0259dil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin Bizansl\u0131lar Pe\u00e7enek atl\u0131lar\u0131n\u0131n ke\u00e7i\u015fini mane\u0259 t\u00f6r\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Bo\u011fazi\u00e7ind\u0259ki b\u00fct\u00fcn g\u0259mil\u0259ri, sallar\u0131 yox etmi\u015fdil\u0259r. Pe\u00e7enek T\u00fcrkl\u0259ri Rumeliy\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 q\u0259rarl\u0131 idil\u0259r. Onlar \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259dil\u0259r. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k he\u00e7 vaxt \u00e7ay\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f v\u0259 iti ax\u0131nl\u0131 olsa da, k\u00f6rp\u00fc salaraq ke\u00e7m\u0259mi\u015fdil\u0259r. Onlar atlar\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259n enm\u0259d\u0259n nec\u0259 \u00fczd\u00fcrm\u0259yi bilirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo\u011faz\u0131 geni\u015f bir \u00e7ay hesab ed\u0259n 15 minlik Pe\u00e7enek s\u00fcvarisi atlar\u0131n\u0131 d\u0259niz\u0259 s\u00fcrd\u00fcl\u0259r v\u0259 xalq\u0131n \u00e7a\u015fm\u0131\u015f bax\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda, at belind\u0259 \u00fcz\u0259r\u0259k Rumeli yaxas\u0131na ke\u00e7dil\u0259r! Bo\u011fazi\u00e7ind\u0259 atlar\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259n uralar\u0131yla v\u0259 atlar\u0131n ki\u015fn\u0259rtil\u0259riyl\u0259 tarixd\u0259 bir daha t\u0259krarlanmayacaq bir g\u00fcn ya\u015fand\u0131. Onlar\u0131n yad geyiml\u0259ri, yad dild\u0259 dan\u0131\u015fmalar\u0131 v\u0259 atlar\u0131 f\u0259rqli olan bu sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, ad\u0259t\u0259n kosmosdan g\u0259l\u0259nl\u0259r haqq\u0131nda na\u011f\u0131l yaratd\u0131qlar\u0131 kimi, dill\u0259ri tutulmu\u015f halda izl\u0259dil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Al\u0131nt\u0131:<br>M\u00fcbar\u0259k Nem\u0259t Kurat (22 Aprel 1903, Kazan &#8212; 8 sentyabr 1971, \u0130stanbul), Tatar \u0259silli T\u00fcrk tarix\u00e7i, alim.) &#8212; Pe\u00e7enek tarixi M\u00fcbar\u0259k Nem\u0259t Kurat &#8212; N\u0259\u015fr yeri: \u0130atanbul. N\u0259\u015fr tarixi: 1937. Qapaq n\u00f6v\u00fc: Karton \u00f6rt\u00fcy\u00fc. Dil: t\u00fcrk. Tags: Pechenek Tarix Akdes Nimet Kurat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Turakdak\u0131 bir m\u00fcharib\u0259d\u0259, Pe\u00e7enek T\u00fcrkl\u0259rind\u0259n b\u0259zil\u0259ri m\u0259hbus oldular v\u0259 xristian oldular. Bundan sonra bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Pe\u00e7enek-Bizans m\u00fcbariz\u0259si davam etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Pe\u00e7enek k\u00fctl\u0259l\u0259rinin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-62189","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62189"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62191,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62189\/revisions\/62191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}