{"id":6454,"date":"2020-05-22T10:22:18","date_gmt":"2020-05-22T06:22:18","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6454"},"modified":"2020-05-22T10:22:23","modified_gmt":"2020-05-22T06:22:23","slug":"az%c9%99rbaycanda-ilk-x%c9%99rit%c9%99ni-hazirladi-osmanli-sultani-h%c9%99diyy%c9%99sini-q%c9%99bul-etm%c9%99di-bolsevikl%c9%99r-onu-gull%c9%99l%c9%99di-abdulla-saiqin-general-qardasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6454","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda ilk x\u0259rit\u0259ni haz\u0131rlad\u0131, Osmanl\u0131 sultan\u0131 h\u0259diyy\u0259sini q\u0259bul etm\u0259di, bol\u015fevikl\u0259r onu g\u00fcll\u0259l\u0259di \u2013 Abdulla \u015eaiqin general qarda\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yusif Ziya 1877-ci il yanvar ay\u0131n\u0131n 22-d\u0259 Tiflisd\u0259 ruhani ail\u0259sind\u0259, Zaqafqaziya \u015eeyx\u00fclislam\u0131n\u0131n m\u00fcavini, Qafqaz vilay\u0259tinin ba\u015f qazisi Axund Mustafa Tal\u0131bzad\u0259nin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. Ail\u0259nin ilk \u00f6vlad\u0131 olan Yusif ibtidai t\u0259hsilini Tiflisd\u0259 &#8212; Zaqafqaziya Ruhani \u0130dar\u0259si n\u0259zdind\u0259ki R\u00fc\u015fdiyy\u0259 m\u0259kt\u0259bind\u0259 alaraq t\u00fcrk, \u0259r\u0259b, fars v\u0259 rus dill\u0259rini m\u00fck\u0259mm\u0259l \u00f6yr\u0259nir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>1894-c\u00fc ild\u0259 anas\u0131 v\u0259 qarda\u015f\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Xorasana k\u00f6\u00e7\u00fcr, burada ki\u00e7ik qarda\u015f\u0131 Abdulla \u015eaiql\u0259 birlikd\u0259 t\u0259hsilini davam etdirir, m\u0259\u015fhur Mirz\u0259 C\u0259f\u0259r m\u0259dr\u0259s\u0259sini bitirir. Yusif Ziya Tal\u0131bzad\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u0259 &#171;Ziya&#187; t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc g\u00f6t\u00fcrm\u0259si d\u0259 bu m\u0259dr\u0259s\u0259 v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yusif Ziya ali dini t\u0259hsilini Ba\u011fdadda ba\u015fa vurduqdan sonra, 1899-cu ild\u0259 anas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Tiflis\u0259 qay\u0131d\u0131r, 1900-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda is\u0259 Bak\u0131ya g\u0259lir. H\u0259l\u0259 Tiflisd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zamanlardan yax\u015f\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 N\u0259riman N\u0259rimanovla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, onun vasit\u0259sil\u0259 neft milyon\u00e7usu Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevl\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olur. Bak\u0131da &#171;Rus-tatar&#187; m\u0259kt\u0259bi yoxlama komissiyas\u0131n\u0131n imtahanlar\u0131ndan u\u011furla \u00e7\u0131x\u0131b h\u0259min m\u0259kt\u0259b\u0259 \u015f\u0259ri\u0259t m\u00fc\u0259llimi t\u0259yin olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 n\u0259inki \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259, b\u00fct\u00fcn Bak\u0131da geni\u015f m\u0259lumatl\u0131 maarif\u00e7i v\u0259 ictimai xadim kimi tan\u0131n\u0131r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, Yusif Ziya Az\u0259rbaycanda ilk x\u0259rit\u0259 t\u0259rtib etmi\u015f az\u0259rbaycanl\u0131d\u0131r. &#171;\u0130slam tarixi v\u0259 tarixi-m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0259nbiyay\u0259 dair m\u0259kanlar\u0131n n\u0259q\u015f\u0259si v\u0259 islam m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259rinin x\u0259rit\u0259si&#187; adlanan bu nadir x\u0259rit\u0259 1904-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131da, A.M.Promi\u015flyanskinin m\u0259tb\u0259\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 k\u00fctl\u0259vi tirajla \u00e7ap edilir. Biblioqrafik xarakter da\u015f\u0131yan bu nadir x\u0259rit\u0259d\u0259n o zaman b\u00fct\u00fcn &#171;Rus-tatar&#187; m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 d\u0259rs v\u0259saiti kimi istifad\u0259 olunub.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/97782765_3012820395463832_4777531026601672704_n.jpg?_nc_cat=105&amp;_nc_sid=1480c5&amp;_nc_ohc=m5dQvrcmhiIAX_d7qEy&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=35dafac987a6e3a16050a9bd754aab4a&amp;oe=5EEDD515\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: 3 \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a\u0430, \u043b\u044e\u0434\u0438 \u0441\u0442\u043e\u044f\u0442 \u0438 \u0448\u043b\u044f\u043f\u0430\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259riman N\u0259rimanov v\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevl\u0259 yaranan yax\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n sonra Axund Yusif Ziyan\u0131n m\u0259d\u0259ni-ictimai v\u0259 siyasi dair\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti daha da art\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Yusif Ziyan\u0131n 1905-ci ild\u0259 &#171;H\u0259yat&#187;, &#171;\u0130r\u015fad&#187;, &#171;F\u00fcyuzat&#187;, &#171;T\u0259r\u0259qqi&#187;, &#171;Yeni F\u00fcyuzat&#187;, &#171;\u015e\u0259lal\u0259&#187; kimi d\u00f6vri n\u0259\u015frl\u0259rind\u0259 \u00e7ap etdirdiyi h\u0259yat\u0131n a\u011fr\u0131l\u0131 probleml\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n &#171;\u0130slam v\u0259 Men\u015fikov&#187;, &#171;M\u00fcs\u0259lmanlar v\u0259 maarif&#187;, &#171;Cocuqlar\u0131m\u0131za bir \u00e7ar\u0259&#187;, &#171;\u018fr\u0259bistan, yaxud M\u0259kk\u0259 v\u0259 M\u0259din\u0259&#187;, &#171;Rusi m\u00fcs\u0259lman m\u0259kt\u0259bl\u0259r&#187;, &#171;T\u00fcrkiy\u0259 m\u0259ktublar\u0131&#187; v\u0259 s. publisistik m\u0259qal\u0259l\u0259ri ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck s\u0259s-k\u00fcy yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1907-ci ild\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 M\u0259mm\u0259d K\u0259rim Mir C\u0259f\u0259rzad\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015f, 4.000 altun lir\u0259 d\u0259y\u0259rind\u0259 zin\u0259tli da\u015f v\u0259 almazlarla b\u0259z\u0259dilmi\u015f &#171;Qurani-K\u0259rim&#187;\u0131n \u00fc\u00e7 cildlik n\u00fcsx\u0259si t\u0259fsirl\u0259 birlikd\u0259 Hac\u0131n\u0131n t\u00f6vsiy\u0259si il\u0259 Axund Yusif Ziya T\u00fcrkiy\u0259 soltan\u0131 II \u018fbd\u00fclh\u0259mid\u0259 h\u0259diyy\u0259 apar\u0131r.Sultan is\u0259 Yusif Ziyaya deyir ki, Ta\u011f\u0131yevin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirdiyi &#171;F\u00fcyuzat\u201d jurnal\u0131n\u0131zda m\u0259nim \u0259leyhim\u0259 t\u0259bli\u011fat apar\u0131l\u0131r, indi m\u0259n onun s\u0259mimiyy\u0259tin\u0259 nec\u0259 inan\u0131m v\u0259 bu h\u0259diyy\u0259ni nec\u0259 q\u0259bul edim? Yusif Ziya Tal\u0131bzad\u0259 Sultan\u0131n dedikl\u0259rini Ta\u011f\u0131yev\u0259 \u00e7atd\u0131randa &#171;F\u00fcyuzat\u201d jurnal\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131l\u0131r. &#171;Molla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 &#171;F\u00fcyuzat\u201d\u0131n ba\u011flanmas\u0131n\u0131n g\u00fcnahkar\u0131 kimi Axund Ziyan\u0131 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 onun karikaturas\u0131n\u0131 d\u0259rc etdirir. Bu hadis\u0259 haqq\u0131nda h\u0259min d\u00f6n\u0259min q\u0259zetl\u0259ri d\u0259 yaz\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan sonra Yusif Ziya tez-tez T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 gedib-g\u0259lir, &#171;\u0130r\u015fad&#187; q\u0259zetinin m\u00fcxbiri kimi, m\u0259tbuatda &#171;T\u00fcrkiy\u0259 m\u0259ktublar\u0131&#187; adl\u0131 silsil\u0259 yaz\u0131lar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir, m\u00fcxt\u0259lif ictimai-m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 v\u0259 xeyriyy\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131nda t\u0259msil olunur. M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131nda f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rir, bu partiyaya \u00fczv yaz\u0131lan ilk be\u015f n\u0259f\u0259rd\u0259n biri olur.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>O, 1918-ci ild\u0259 Osmanl\u0131 ordusunun t\u0259rkibind\u0259 yarad\u0131lan k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t Qafqaz \u0130slam Ordusuna yaz\u0131l\u0131r v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fao\u011flunun h\u0259rbi m\u00fc\u015favir oldu\u011fu ordunun k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t Yard\u0131m alay\u0131na r\u0259is t\u0259yin edilir. 1918-ci ilin sentyabr ay\u0131nda t\u00fcrk ordusu il\u0259 Bak\u0131ya g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sentyabr\u0131n 14-d\u0259 s\u00fcbh tezd\u0259n Yusif Ziyan\u0131n da ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Yard\u0131m alay\u0131 \u015euban\u0131 da\u011flar\u0131ndan en\u0259r\u0259k Yasamal yamaclar\u0131na \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, d\u00fc\u015fm\u0259ni m\u0259hv ed\u0259r\u0259k \u015f\u0259h\u0259rin lap giri\u015find\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131. Bak\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad edilm\u0259si u\u011frunda ged\u0259n otuz alt\u0131 saatl\u0131q qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 t\u00fcrk \u0259sg\u0259rl\u0259ri il\u0259 b\u0259rab\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131qla vuru\u015furlar.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Yusif Ziya Tal\u0131bzad\u0259 N\u0259rimanovun g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 1921-ci ilin fevral\u0131nda Nax\u00e7\u0131vana h\u0259rbi komissar t\u0259yin olunur. Nax\u00e7\u0131van torpa\u011f\u0131na g\u00f6z dik\u0259n, da\u015fnak silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 divan tutmaqla Nax\u00e7\u0131vanda xeyli m\u0259\u015fhurla\u015f\u0131r, general r\u00fctb\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lir. T\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi il\u0259 nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar\u0131n h\u0259dsiz r\u0259\u011fb\u0259tini qazanan komissar\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 Nax\u015f\u0131vandak\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri Yusif Ziya k\u0259ndi adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin, bir m\u00fcdd\u0259t sonra o, Nax\u00e7\u0131van torpaqlar\u0131na iddialar\u0131n\u0131 gizl\u0259tm\u0259yib tez-tez s\u0259rh\u0259dl\u0259ri pozan erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rin\u0259, da\u015fnaklara qar\u015f\u0131 sovet r\u0259hb\u0259rliyinin liberal m\u00f6vqeyini g\u00f6rd\u00fckd\u0259 Bak\u0131ya qay\u0131d\u0131r, N.N\u0259rimanovla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, bol\u015fevikl\u0259rin riyakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, erm\u0259nil\u0259r\u0259 do\u011fma, t\u00fcrkl\u0259r\u0259 \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 konkret faktlarla a\u00e7\u0131qlay\u0131r. Sonda bu qurulu\u015fa uy\u011funla\u015fa bilm\u0259diyini, sovetl\u0259r\u0259 qulluq etm\u0259k ist\u0259m\u0259diyini bildirir. N\u0259rimanov Sovet \u0130ttifaq\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ona r\u0259smi s\u0259n\u0259d verir. Bundan sonra polkovnik Axund Yusif Ziya Tal\u0131bzad\u0259nin m\u00fchacir h\u0259yat\u0131 ba\u015flay\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>O, bir vaxtlar birg\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f yolu ke\u00e7mi\u015f \u018fnv\u0259r pa\u015fan\u0131n yan\u0131na gedir. \u018fnv\u0259r pa\u015fan\u0131n ordusuna qo\u015fulur. T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran v\u0259 Az\u0259rbaycanda oldu\u011fu kimi, T\u00fcrk\u00fcstanda da o h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259, d\u00f6y\u00fc\u015f m\u00f6vqel\u0259rind\u0259 olur. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 \u0259lveri\u015fli m\u00f6vqe se\u00e7m\u0259 qabiliyy\u0259ti basma\u00e7\u0131lara u\u011furlar g\u0259tirir. Yeni d\u0259st\u0259l\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 v\u0259 h\u0259rbi t\u0259lim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda onlara \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259n k\u00f6m\u0259yi g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq q\u0131z\u0131l ordunun komandirl\u0259ri yerli bol\u015fevikl\u0259rl\u0259 gizli \u0259laq\u0259 yaradaraq Axund Yusif Ziyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi basma\u00e7\u0131lar\u0131n yerini \u00f6yr\u0259nir. Sayca basma\u00e7\u0131lardan qat-qat \u00fcst\u00fcn olan bol\u015fevikl\u0259r n\u0259yin bahas\u0131na olursa-olsun Yusif Ziya b\u0259yi sa\u011f tutmaq ist\u0259yirdil\u0259r. Qeyri-b\u0259rab\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 itki verm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Yusif Ziya ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi basma\u00e7\u0131larla bir yerd\u0259 \u018ffqan\u0131stana ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259-d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 D\u0259rvaz vilay\u0259tinin \u0259razil\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kilir, P\u0259nc q\u0131\u015fla\u011f\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcb, ordu il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc Amu-D\u0259rya \u00e7ay\u0131na vurur. At belind\u0259 \u00e7ay\u0131n o biri sahilin\u0259 \u00e7atha\u00e7atda bol\u015fevikl\u0259r g\u00fcll\u0259 il\u0259 onu k\u00fcr\u0259yind\u0259n vururlar. Yusif Ziya Amu-D\u0259rya \u00e7ay\u0131n\u0131n sahilind\u0259 \u00fcz\u00fcn\u00fc silahda\u015flar\u0131na \u00e7evirib &#171;M\u0259n.. Az\u0259rbayy..c..a..n&#8230;&#187; dey\u0259r\u0259k may ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 saat 3 rad\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259fat edir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/99102726_3012821358797069_843795159077355520_n.jpg?_nc_cat=102&amp;_nc_sid=1480c5&amp;_nc_ohc=K0bciDmHINMAX9Ch1Xo&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=5a3974e4f8b24c60955abe1cf43f7eb0&amp;oe=5EECC86F\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: 8 \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan bir ne\u00e7\u0259 ay sonra Orta Asiyadan Yusif Ziyan\u0131n silahda\u015flar\u0131ndan biri Bak\u0131ya g\u0259lir, soraqla\u015fa-soraqla\u015fa ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini tap\u0131r. K\u0259d\u0259rli d\u0259 olsa \u0259hvalat\u0131 dan\u0131\u015f\u0131r&#8230; &#171;Haqs\u0131zl\u0131\u011fa nifr\u0259t edib \u0259dal\u0259ti sev\u0259n bu insan\u0131 ham\u0131m\u0131z \u00e7ox ist\u0259rdik&#187; -deyib, Yusif Ziyan\u0131n qana bula\u015fm\u0131\u015f k\u00f6yn\u0259yini v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 yan\u0131nda g\u0259zdirdiyi ki\u00e7ik cib Quran\u0131n\u0131 qarda\u015f\u0131 Abdulla \u015eaiq\u0259 verir. Qanl\u0131 k\u00f6yn\u0259k Sovet h\u00f6kum\u0259tinin qorxusundan gizl\u0259dilib it-bata d\u00fc\u015f\u00fcr. Cib Quran\u0131 is\u0259 ki\u00e7ik qarda\u015f Abdulla \u015eaiq \u00f6l\u0259n g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. \u00d6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra is\u0259 h\u0259min Quran \u015fairin ev muzeyin\u0259 t\u0259hvil verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Qarda\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259 Abdulla \u015eaiq\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259zyiql\u0259r olub. M\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259r ev dustaql\u0131\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131b. Ona he\u00e7 yerd\u0259 i\u015f verm\u0259yibl\u0259r. Ail\u0259ni ac qalmaqdan \u015eaiqin xan\u0131m\u0131n\u0131n q\u0131z\u0131llar\u0131 xilas edib. \u018fri i\u015fsiz qalan ill\u0259rd\u0259 onun xan\u0131m\u0131 h\u0259r d\u0259f\u0259 bir q\u0131z\u0131l\u0131n\u0131 sataraq ail\u0259ni xilas edib.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0131rx\u0131nc\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131nda Abdulla \u015eaiq x\u0259st\u0259 yata\u011f\u0131nda olanda onu o\u011flu il\u0259 birg\u0259 KQB-\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar. \u015eaiq x\u0259st\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ged\u0259 bilmir. Ona x\u0259b\u0259r g\u00f6nd\u0259rirl\u0259r ki, qarda\u015f\u0131 \u00f6lm\u0259yib sa\u011fd\u0131r, Almaniyada Sovet Az\u0259rbaycan\u0131na qar\u015f\u0131 t\u0259xribat i\u015fl\u0259ri apar\u0131r. Lakin Abdulla \u015eaiq bildirir ki, qarda\u015f\u0131 il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmay\u0131b.\/kulis.az<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Al\u0131nt\u0131: Bab\u0259k C\u0259f\u0259rov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yusif Ziya 1877-ci il yanvar ay\u0131n\u0131n 22-d\u0259 Tiflisd\u0259 ruhani ail\u0259sind\u0259, Zaqafqaziya \u015eeyx\u00fclislam\u0131n\u0131n m\u00fcavini, Qafqaz vilay\u0259tinin ba\u015f qazisi Axund Mustafa Tal\u0131bzad\u0259nin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6454","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6454"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6456,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6454\/revisions\/6456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}