{"id":6521,"date":"2020-05-23T11:19:14","date_gmt":"2020-05-23T07:19:14","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6521"},"modified":"2020-05-23T11:58:40","modified_gmt":"2020-05-23T07:58:40","slug":"f%c9%99dakar-insanlar-gun%c9%99s-kimi-lazimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6521","title":{"rendered":"A\u011f libasl\u0131 m\u0259l\u0259kl\u0259rin f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><em><strong>\u201cC\u0259miyy\u0259tin \u0259n \u015fairan\u0259 v\u0259 g\u00fcl\u0259r\u00fczl\u00fc \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri olmaqla onlar h\u0259v\u0259sl\u0259ndirir, f\u0259r\u0259hl\u0259ndirir v\u0259 n\u0259cibl\u0259\u015fdirirl\u0259r\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi m\u0259\u015fhur rus yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 h\u0259kim A.P. \u00c7exovdur. O, bu s\u00f6zl\u0259ri h\u0259kiml\u0259rin v\u0259 onlar\u0131n k\u00f6m\u0259k\u00e7il\u0259rinin \u00fcnvan\u0131na s\u00f6yl\u0259mi\u015fdir.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<p>Bu g\u00fcn m\u00fcasir tibb elmi inki\u015faf\u0131n el\u0259 y\u00fcks\u0259k zir\u00adv\u0259sin\u0259 qalx\u0131b ki, q\u0131rx-\u0259lli il \u00f6nc\u0259 bu f\u0259r\u00adziyy\u0259, h\u0259tta h\u0259yata ke\u00e7m\u0259z bir arzu kimi q\u0259bul oluna bil\u0259rdi. Hal-haz\u0131rda qazan\u0131lan bu nailiyy\u0259tl\u0259r art\u0131q adi bir i\u015f kimi sakitc\u0259 q\u0259bul edilir (g\u00f6r\u00fcn\u00fcr insan t\u0259bi\u0259ti bel\u0259dir). Hal\u00adbuki yax\u0131n zamanlara q\u0259d\u0259r insan\u0131n m\u00fcxt\u0259\u00adlif daxili \u00fczvl\u0259rinin: \u00fcr\u0259yin, b\u00f6yr\u0259yin trans\u00adplantasiyas\u0131, \u00fcr\u0259k damarlar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdiril\u00adm\u0259si, ba\u015f-beyin v\u0259 g\u00f6z damarlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan nanotexnologiya \u0259sasl\u0131 c\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyatlar bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma insan\u0131 heyr\u0259t\u0259 g\u0259tirirdi. Art\u0131q b\u00fct\u00fcn bunlar ham\u0131s\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin d\u00fcn\u0259nki g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn is\u0259 t\u0259bab\u0259t lap na\u011f\u0131llarda olan c\u0259ngav\u0259rl\u0259r, q\u0259hr\u0259manlar kimi saasbasaat, g\u00fcn-b\u0259g\u00fcn inki\u015faf edir, t\u0259kmill\u0259\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin m\u00fcalic\u0259 v\u0259 diaqnostikan\u0131n texniki t\u0259minat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259n son texnoloji yenilikl\u0259r say\u0259sind\u0259 inki\u015faf edib m\u00fck\u0259mm\u0259ll\u0259\u015fs\u0259 d\u0259, insan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 ke\u015fiyind\u0259 duran canl\u0131 h\u0259kim h\u0259mi\u015f\u0259 apar\u0131c\u0131 m\u00f6vqed\u0259 qalacaq. T\u0259bab\u0259td\u0259 h\u0259r \u015fey d\u0259yi\u015fikliyi\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r, g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 inki\u015faf edir, bel\u0259 ki, o d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259, yenil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 bilm\u0259z. Yegan\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259n is\u0259 h\u0259kimin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi etik, pe\u015f\u0259karl\u0131q t\u0259l\u0259bi olacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n\u0259vi iqlim yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131qca h\u0259r bir insan\u0131n bacar\u0131q v\u0259 istedad\u0131n\u0131 onun d\u00fcnya sivilizasiyas\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259ni z\u0259nginlikl\u0259rin\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259 c\u0259hdini art\u0131r\u0131r. \u018fxlaqi t\u0259rbiy\u0259 h\u0259yat t\u0259rzinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259kmill\u0259\u015fdiilm\u0259si il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259lidir. Bu prosesd\u0259 ictimai borca \u015f\u00fcurlu m\u00fcnasib\u0259t, f\u0259al h\u0259yat m\u00f6vqeyi formala\u015f\u0131r. S\u00f6zl\u0259 i\u015fin v\u0259hd\u0259ti g\u00fcnd\u0259lik davran\u0131\u015f normalar\u0131nda t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tap\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 insan h\u0259yat\u0131nda \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri davran\u0131\u015fda m\u0259n\u0259vi amil \u0259qid\u0259sinin onun i\u015find\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259 t\u0259\u00aczah\u00fcr etm\u0259sidir.. T\u0259rbiy\u0259y\u0259 el\u0259 bir m\u00fcdd\u0259an\u0131 t\u0259lbiq e\u0131m\u0259k olar ki, ideyalar k\u00fctl\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilir, m\u0259nims\u0259nilir. \u0130nsanlar aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tin \u0259sas t\u0259nziml\u0259yicisi kimi, \u0259m\u0259k sosial-\u0259xlaqi qiym\u0259t v\u0259 normalar\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tin sosial-ictimai d\u0259y\u0259rli davran\u0131\u015f\u0131nda m\u0259n\u0259vi stimullar geni\u015f yer tu\u00adtur. Bu m\u0259n\u0259vi stimullar f\u0259aliyy\u0259t za\u00adman\u0131 qar\u015f\u0131ya qoyulan m\u0259qs\u0259dd\u0259 t\u0259yinedici kimi rol oynay\u0131rlar, ba\u015fqa he\u00e7 biri il\u0259 uy\u00ad\u011funla\u015fm\u0131rlar (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u015f\u0259xsi maddi maraq\u00adla). \u0130nsan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131 humanist v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miy\u00ady\u0259ti quruculu\u011funun ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Con Lokkun v\u0259 Jan Jak Russonun \u201cictimai m\u00fcqavil\u0259\u201d n\u0259z\u0259riyy\u0259sind\u0259ki ictimai m\u0259suliyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 m\u0259d\u0259ni toplumlar\u0131n milli v\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ri fonunda&nbsp; m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam. H\u0259r zaman da \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc z\u0259ngin d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 sahib olan v\u0259 onu minillikl\u0259rdir qoruya bil\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na vermi\u015f\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130st\u0259yir\u0259m ki, oxucular\u0131m\u0131za bel\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131m. Onlardan x\u0259b\u0259rsiz dan\u0131\u015facam. H\u0259kimdirl\u0259r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 n\u0259 vaxtsa x\u0259b\u0259r tutacaqlar bu yaz\u0131dan. \u018fks\u0259riyy\u0259tinin soyadlar\u0131n\u0131 da bilmir\u0259m. Bildiyim odur ki, bel\u0259 insanlar\u0131n d\u0259y\u0259rini ifad\u0259 edib qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259s\u0259k sosioloji qanunauy\u011funluq olaraq onlar getdikc\u0259 t\u00fck\u0259n\u0259c\u0259k, d\u0259y\u0259rl\u0259rimizd\u0259ki varislilik prinsipi pozulacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yax\u0131nlarda \u00e7ox m\u00f6hk\u0259m x\u0259st\u0259l\u0259nmi\u015fdim. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki klinikaya getdim v\u0259 inand\u0131r\u0131m ki, m\u0259ni sa\u011faldan iyn\u0259-d\u0259rmandan \u00e7ox klinikan\u0131n h\u0259kim kollektivinin humanizmi, pe\u015f\u0259 etikas\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi-psixoloji d\u0259st\u0259yi oldu. Klinikan\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Amma bu kollektivin r\u0259hb\u0259ri Seymur \u015e\u0259k\u0259rovun v\u0259 m\u0259ni m\u00fcalic\u0259 ed\u0259n tibbi personal\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015fliyini qeyd ed\u0259c\u0259m. Son g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcmd\u0259n Seymur h\u0259kimin bir \u015f\u0259fa oca\u011f\u0131n\u0131n reklam olunmas\u0131na m\u0259nfi m\u00fcnasib\u0259tini \u00f6yr\u0259nmi\u015fdim. Do\u011frudan da \u015f\u0259fan\u0131 ver\u0259n h\u0259kim oldu\u011fu halda \u015f\u0259fa evinin ad\u0131n\u0131n n\u0259 \u00f6n\u0259mi var ki. \u015e\u0259fa evi \u015f\u0259fa ver\u0259n h\u0259kimin ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nar. O h\u0259kim olmaqla yana\u015f\u0131 h\u0259m d\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin \u00fcmid yeridir. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rim\u0259 \u0259sas\u0259n, qeyd edim ki, h\u0259r d\u0259f\u0259 onun ota\u011f\u0131n fikirli v\u0259 \u00fcmidsiz daxil olanlar\u0131n oradan bir g\u00fcl\u0259r\u00fcz v\u0259 g\u00fcmmrahl\u0131qla \u00e7\u0131xd\u0131qlar\u0131na d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u015fahid olmu\u015fdum. Mara\u011f\u0131ma g\u00fcc g\u0259lm\u0259yib m\u00fcali\u0259min sonuncu g\u00fcn\u00fc m\u0259n d\u0259 onunla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k v\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr \u00fc\u00e7\u00fcn ota\u011f\u0131na ke\u00e7dim v\u0259 bel\u0259 alic\u0259nab bir insan\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f olma\u011f\u0131ma \u00e7ox sevindim. Bu insan y\u00fck\u0259k tibbi elmi pe\u015f\u0259karl\u0131\u011fa malik olmaqla yana\u015f\u0131 h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u0259cib keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olduqca sad\u0259 bir insand\u0131r. Deyir ki, h\u0259r bu ota\u011fa daxil olan \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0259k\u0259 bildiyi a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131 il\u0259, \u00e7\u0259k\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi d\u0259rdi il\u0259 birg\u0259 daxil olur v\u0259 bu d\u0259rd\u0259 \u015f\u0259rik olan is\u0259 m\u0259n oluram.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259ran\u0259 xan\u0131m. Daha bir bir y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259-ixtisas haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na malik h\u0259kim. Bu insan\u0131 bir saniy\u0259 bel\u0259 vaxt\u0131n\u0131 s\u0259m\u0259r\u0259siz itir\u0259n g\u00f6rm\u0259dim. H\u0259r saniy\u0259sini x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 ay\u0131ran T\u0259ran\u0259 xan\u0131m, \u0259min\u0259m ki, evind\u0259 istirah\u0259t etdiyi zaman bel\u0259, zaman\u0131na heyfsl\u0259nm\u0259d\u0259n onu x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259n konsultasiya \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259yir. G\u00fcc\u00fc \u00e7atsa \u015f\u0259fa verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcn\u0259\u015f olub gec\u0259l\u0259r d\u0259 i\u015f\u0131q sa\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130rad\u0259 xan\u0131m kimi \u015f\u0259fq\u0259t bac\u0131s\u0131, Xuraman xan\u0131m, Mirvari xan\u0131m kimi \u015f\u0259fal\u0131 \u0259ll\u0259r\u0259 malik t\u0259vaz\u00f6kar tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m kollektiv a\u011f libasl\u0131 m\u0259l\u0259kl\u0259r kimi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n ke\u015fiyind\u0259 q\u00fcrurula dayan\u0131rlar. Onlar\u0131n bu \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri missiyas\u0131 do\u011frudan da onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, h\u0259kimlik s\u0259n\u0259ti h\u0259r bir a\u011f xalat geyin\u0259n insan\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s and\u0131d\u0131r. A\u011f xalatl\u0131 insanlar m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir xalat da\u015f\u0131y\u0131rlar \u00e7iyinl\u0259rind\u0259. Biz v\u0259t\u0259nda\u015flar is\u0259 bu kollektivin timsal\u0131nda b\u00fct\u00fcn s\u0259hiyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259rinin \u0259n az\u0131ndan d\u0259y\u0259rini \u00e7iyinl\u0259rimizd\u0259 hiss etm\u0259liyik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nurlan M\u0259mm\u0259dli<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cC\u0259miyy\u0259tin \u0259n \u015fairan\u0259 v\u0259 g\u00fcl\u0259r\u00fczl\u00fc \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri olmaqla onlar h\u0259v\u0259sl\u0259ndirir, f\u0259r\u0259hl\u0259ndirir v\u0259 n\u0259cibl\u0259\u015fdirirl\u0259r\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi m\u0259\u015fhur rus yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 h\u0259kim A.P. \u00c7exovdur. O, bu<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-6521","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosial"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6521","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6521"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6525,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6521\/revisions\/6525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}