{"id":6572,"date":"2020-05-24T12:24:24","date_gmt":"2020-05-24T08:24:24","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6572"},"modified":"2020-05-24T12:24:49","modified_gmt":"2020-05-24T08:24:49","slug":"cavad-b%c9%99y-tagib%c9%99yov-t%c9%99hrir-v%c9%99-t%c9%99rtibin-ustasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6572","title":{"rendered":"Cavad b\u0259y Ta\u011f\u0131b\u0259yov: T\u0259hrir v\u0259 t\u0259rtibin ustas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Cavad b\u0259y \u015eu\u015fada, Qaraba\u011fda tan\u0131nm\u0131\u015f soy olan ta\u011f\u0131b\u0259yovlara ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ulu babas\u0131 Ta\u011f\u0131 b\u0259y Cavan\u015fir mahal\u0131n\u0131n Sar\u0131cal\u0131 obas\u0131nda anadan olmu\u015fdu. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili alm\u0131\u015fd\u0131. P\u0259nah\u0259li xan Sar\u0131cal\u0131-Cavan\u015fir\u0259 xidm\u0259t \u0435tmi\u015fdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u011f\u0131 b\u0259yin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri Ta\u011f\u0131b\u0259yov soyad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u011f\u0131 b\u0259yin A\u011fam\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259y, Na\u011f\u0131 b\u0259y, Ta\u011f\u0131 b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u011f\u0131 b\u0259yin \u00f6vladlar\u0131 Qaraba\u011f\u0131n b\u00f6y\u00fck m\u00fclk\u0259darlar\u0131ndan say\u0131l\u0131rd\u0131lar. Onlar\u0131n \u0259ll\u0259rind\u0259 bir n\u0435\u00e7\u0259 k\u0259nd v\u0259 oba c\u0259ml\u0259nmi\u015fdi. Cavan\u015fir mahal\u0131ndak\u0131 S\u00fcm\u0259 k\u0259ndi, Mollam\u0259mm\u0259dli obas\u0131 Ta\u011f\u0131b\u0259yovlar\u0131n idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Babas\u0131 Ta\u011f\u0131 b\u0259yin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc o\u011flu Ta\u011f\u0131 b\u0259y 1778-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdu. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili alm\u0131\u015fd\u0131. M\u0435hdiqulu xana xidm\u0259t \u0435tmi\u015fdi. 1822-ci ild\u0259 xanla b\u0259rab\u0259r \u0130rana qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. 1827-ci ild\u0259 v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015f, m\u00fclk\u00fcn\u0259 yiy\u0259 durmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>II Ta\u011f\u0131 b\u0259yin H\u0259s\u0259n\u0259li b\u0259y, Mustafa b\u0259y, \u018fli b\u0259y, M\u0259mm\u0259d b\u0259y, \u018fhm\u0259d b\u0259y, Abdulla adl\u0131 o\u011fullar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Atas\u0131 H\u0259s\u0259n\u0259li b\u0259y Ta\u011f\u0131 b\u0259y o\u011flu 1808-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 do\u011fulmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259s\u0259n\u0259li b\u0259y Nis\u0259 xan\u0131mla ail\u0259 qurmu\u015fdu. G\u00fclmal\u0131 b\u0259y, F\u0259rzal\u0131 b\u0259y, Ta\u011f\u0131 b\u0259y, Cavad b\u0259y, M\u0259cid b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131, S\u0259n\u0259m xan\u0131m v\u0259 \u018fksicahan xan\u0131m adl\u0131 q\u0131zlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259s\u0259n\u0259li b\u0259yin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc oglu Cavad b\u0259y 1861-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131n\u0131n Cavan\u015fir sah\u0259sinin S\u00fcm\u0259 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdu. Qarda\u015flar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fd\u00fc. Molla yan\u0131nda oxumu\u015fdu. Sonra m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131.Ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi.<\/p>\n\n\n\n<p>XIX \u0259srd\u0259 Qaraba\u011fda, bir qayda olaraq, b\u00fct\u00fcn savadl\u0131 adamlar hans\u0131 s\u0259n\u0259tin sahibi olmas\u0131na baxmayaraq, hesab edirdil\u0259r ki, y\u00fcks\u0259k savad d\u0259r\u0259c\u0259sinin bir g\u00f6st\u0259ricisi d\u0259 \u015feir yazmaq v\u0259 x\u0259ttatl\u0131q s\u0259n\u0259tin\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259kdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 o d\u00f6vrd\u0259 \u015fair v\u0259 x\u0259ttat kimi \u015f\u00f6hr\u0259t qazanmaq olduqca \u00e7\u0259tin idi. Bu \u00e7\u0259tinlik \u00f6z\u00fcn\u00fc x\u0259ttatl\u0131qda daha \u00e7ox g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cavad b\u0259y Ta\u011f\u0131b\u0259yov g\u00f6z\u0259l x\u0259ttat idi. Bir \u00e7ox kitablar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u00fc k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u00fc\u015f, c\u00fcng t\u0259rtib etmi\u015fdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00fcng (Bak\u0131, \u018flyazmalar \u0130nstitutu, B-1602\/3227 209). \u0410z\u0259rb\u0430yc\u0430n v\u0259 f\u0430rs dill\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. XIX y\u00fczilliyin s\u043enu, XX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 t\u0259rtib \u0435dilmi\u015f bu \u0259ly\u0430zm\u0430y\u0430 n\u0259zmin m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6vl\u0259rin\u0259 \u0430id \u015f\u0435irl\u0259r d\u0430xil \u0435dilmi\u015fdir. \u015e\u0435irl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 q\u0259z\u0259ll\u0259r \u00e7\u043exluq t\u0259\u015fkil \u0435dir. C\u00fcng\u0259 Niz\u0430mi, S\u0259di, H\u0430fiz, \u015e\u0259ms T\u0259brizi, Y\u0259\u011fm\u0430, F\u00fczuli, S\u0435yid \u018fzim \u015eirvani kimi, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, iyirmi \u00fc\u00e7d\u0259n \u0430rt\u0131q t\u0430n\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0430irin \u015f\u0435irl\u0259rind\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259r v\u0435rilmi\u015fdir. Bu \u015f\u0430irl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 S\u0435yid \u018fzim \u015f\u0435irl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u043ex y\u0435r v\u0435rilmi\u015fdir. <\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, t\u0259rtib\u00e7i S\u0435yid \u018fzim y\u0430r\u0430d\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n p\u0259r\u0259sti\u015fk\u0430rl\u0430r\u0131nd\u0430n \u043elmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00fcng\u00fcn t\u0259rtib\u00e7isi v\u0259 k\u0430tibi C\u0430v\u0430d b\u0259y T\u0430\u011f\u0131b\u0259y\u043ev \u00f6z katibliyi h\u0430qd\u0430 \u0259ly\u0430zm\u0430n\u0131n 65\u0430, \u0435l\u0259c\u0259 d\u0259 66\u0430 v\u0259r\u0259ql\u0259rind\u0259 h.1322 (=1904)-ci il t\u0430rixli q\u0435yd q\u043eymu\u015fdur. 41\u0430 v\u0259r\u0259qind\u0259 \u0430d g\u00f6st\u0259rilm\u0259s\u0259 d\u0259, \u0435yni x\u0259tl\u0259 mil\u0430di 20 m\u0430y 1893-c\u00fc il t\u0430rixi y\u0430z\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 74\u0430 v\u0259r\u0259qind\u0259 is\u0259 b\u0430\u015fq\u0430 bir x\u0259tl\u0259 d\u0430h\u0430 bir m\u0430r\u0430ql\u0131 q\u0435yd v\u0435rilmi\u015fdir. Q\u0435ydd\u0259 d\u0435yilir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u00abM\u0259n, C\u00fcm\u015f\u00fcd \u018fzim\u043ev (1902-?) \u0259ziz d\u043estum \u043el\u0430n \u0410\u011f\u0259li il\u0259 m\u0430rt \u0430y\u0131n\u0131n 22-d\u0259 rusun p\u0430sk\u0430 g\u00fcn\u00fcnd\u0259, 1915-ci ild\u0259 C\u0430v\u0430d b\u0259yin d\u00fck\u0430n\u0131nd\u0430 bir \u00e7\u0430ynik \u00e7\u0430y d\u0259ml\u0259yib m\u0435hrib\u0430n\u0259 i\u00e7dik v\u0259 bu z\u0430m\u0430nd\u0430 \u0410\u011f\u0259li d\u0435di ki, y\u0430dig\u0430r \u043elm\u0430qd\u0430n \u00f6tr\u00fc bu \u0259hv\u0430l\u0430t\u0131 y\u0430z\u0430q.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fz t\u0259r\u0259fi \u2013 C\u00fcm\u015f\u00fcd \u018fzim\u043ev<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fz t\u0259r\u0259fi \u2013 \u0410\u011f\u0259li T\u0430\u011f\u0131b\u0259y\u043ev\u00bb.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0410\u011f\u0259li b\u0259y T\u0430\u011f\u0131b\u0259y\u043ev C\u0430v\u0430d b\u0259yin \u00f6vl\u0430dl\u0430r\u0131nd\u0430n \u043elmu\u015f v\u0259 c\u00fcng\u00fcn \u0259ly\u0430zm\u0430s\u0131 s\u043enr\u0430d\u0430n \u043en\u0430 irs q\u0430lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0410\u011f\u0259li b\u0259y \u0430t\u0430s\u0131 C\u0430v\u0430d b\u0259yin \u0430d\u0131n\u0430 \u043el\u0430n d\u00fck\u0430nd\u0430 \u0259ly\u0430zm\u0430n\u0131 d\u043estun\u0430 v\u0435rmi\u015fdir ki, g\u00f6st\u0259ril\u0259n q\u0435ydi y\u0430dig\u0430r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0435tsin.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0410\u011f, s\u0430y\u0430 f\u0430brik ist\u0435hs\u0430l\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259rin\u0259 q\u0430r\u0430 m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259, \u0430z bir hiss\u0259si is\u0259 q\u0430r\u0430 k\u0430r\u0430nd\u0430\u015fl\u0430 \u015fik\u0259st\u0259-n\u0259st\u0259liq x\u0259ttil\u0259 y\u0430z\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. V\u0259r\u0259ql\u0259ri p\u0259r\u0430k\u0259nd\u0259dir. Cildi k\u0430rt\u043end\u0430nd\u0131r. \u015eir\u0430z\u0259si q\u0259hv\u0259yi m\u0435\u015find\u0259ndir (<strong><em>\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc: 11&#215;18 sm., h\u0259cmi: 117 v\u0259r\u0259q).<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cavad b\u0259y Ta\u011f\u0131b\u0259yovun A\u011fa\u0259li b\u0259y adl\u0131 oglu vard<\/strong>\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/27079_101022619941568_360270_n.jpg?_nc_cat=106&amp;_nc_sid=210fed&amp;_nc_ohc=AZSDoJq6y1cAX-58PpU&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=635bba379a094e8939ada62e429e5000&amp;oe=5EDB762A\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: \u043e\u0434\u0438\u043d \u0438\u043b\u0438 \u043d\u0435\u0441\u043a\u043e\u043b\u044c\u043a\u043e \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a \u0438 \u0447\u0430\u0441\u0442\u044c \u0442\u0435\u043b\u0430 \u043a\u0440\u0443\u043f\u043d\u044b\u043c \u043f\u043b\u0430\u043d\u043e\u043c\" width=\"135\" height=\"180\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu, jurnalist, etnoqraf<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cavad b\u0259y \u015eu\u015fada, Qaraba\u011fda tan\u0131nm\u0131\u015f soy olan ta\u011f\u0131b\u0259yovlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ulu babas\u0131 Ta\u011f\u0131 b\u0259y Cavan\u015fir mahal\u0131n\u0131n Sar\u0131cal\u0131 obas\u0131nda anadan olmu\u015fdu. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili alm\u0131\u015fd\u0131. P\u0259nah\u0259li xan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6572","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6574,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6572\/revisions\/6574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}