{"id":65797,"date":"2022-03-26T02:08:55","date_gmt":"2022-03-25T22:08:55","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=65797"},"modified":"2022-03-26T02:10:11","modified_gmt":"2022-03-25T22:10:11","slug":"britaniyanin-az%c9%99rbaycan-bar%c9%99d%c9%99-m%c9%99xfi-hesabati-100-il-%c9%99vv%c9%99l-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=65797","title":{"rendered":"Britaniyan\u0131n Az\u0259rbaycan bar\u0259d\u0259 m\u0259xfi hesabat\u0131 &#8212; 100 il \u0259vv\u0259l"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Britaniyal\u0131 zabit t\u0259r\u0259find\u0259n Zaqafqaziya bar\u0259d\u0259 1919-cu ilin fevral ay\u0131nda haz\u0131rlanan bu hesabat, region bar\u0259d\u0259 Britan\u0131yan\u0131n \u0259n \u0259trafl\u0131 ilkin m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<br><br>Bu s\u0259n\u0259d Britaniya \u00fc\u00e7\u00fcn prioritetl\u0259ri v\u0259 narahatl\u0131qlar\u0131 \u0259ks etdirir v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini yeni qazanm\u0131\u015f Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 maraql\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rir.<br><br>S\u0259n\u0259d h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan v\u0259 dig\u0259r Qafqaz respublikalar\u0131n\u0131n \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini beyn\u0259lxalq c\u0259miyy\u0259t\u0259 tan\u0131td\u0131rmas\u0131n\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u00e7\u0259tin oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir.<br><br>Hesabat\u0131n haz\u0131r olmas\u0131ndan sad\u0259c\u0259 11 ay sonra, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi de-fakto tan\u0131nd\u0131.<br><br>Britaniyal\u0131 liderl\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1919-cu ilin sonunda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin tan\u0131nmas\u0131 bu d\u00f6vrd\u0259 hadis\u0259l\u0259rin nec\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fdiyini v\u0259 \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitl\u0259rin siyasi q\u0259rarlara t\u0259sirini bildirir.<br><br>BBC News Az\u0259rbaycanca Britaniya arxivl\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 etdiyi v\u0259 100 il \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin m\u00fcst\u0259qillik m\u00fcbariz\u0259sini \u0259ks etdir\u0259n m\u0259ktublar\u0131 yay\u0131mlay\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/101968780_george-francis-milne-1st-baron-milne.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-65799\" width=\"899\" height=\"506\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Dig\u0259r m\u0259ktublarda:<br><br>ADR 100: Britaniyal\u0131 r\u0259sminin F\u0259t\u0259li Xan Xoyskil\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bar\u0259d\u0259 teleqram\u0131<br>ADR 100: Britaniyan\u0131n Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 dair \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259ri v\u0259 AXC-nin cavab\u0131<br>BBC News Az\u0259rbaycancan\u0131n filmi: \u0130lk respublikan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si<br>Britaniyan\u0131n Zaqafqaziya \u00fczr\u0259 m\u0259xfi hesabat\u0131<br>M\u018fXF\u0130<br><br>\u0130mperyia Ordusunun Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131na&#187; &#8212; M\u00fcharib\u0259 Nazirliyi, London SW1<br><br>&#8230;..<br><br>Nax\u00e7\u0131van Rayonu \u015eimal v\u0259 c\u0259nub s\u0259rh\u0259dl\u0259ri h\u0259l\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259y\u0259n bu rayonun \u0259halisi \u0259sas\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131d\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n iddialar\u0131na baxmayaraq, he\u00e7 vaxt onlar\u0131n effektiv n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olmay\u0131b.<br><br>Son zamanlar ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 burada Britaniya H\u0259rbi Hakimiyy\u0259tinin t\u0259sis olunmas\u0131 laz\u0131m g\u0259lib v\u0259 onlar yerli az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n f\u00f6vq\u0259lad\u0259 h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 yerli icra\u00e7\u0131 \u015fura il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirl\u0259r. Bu qurumlar\u0131n birlikd\u0259 nec\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259yini yaln\u0131z zamanla bil\u0259c\u0259yik.<br><br>H\u0259r bir ki\u015fi ba\u015fdan aya\u011fa silahl\u0131d\u0131r v\u0259 m\u0259nim h\u0259l\u0259 az m\u0259lumat\u0131m olan bir h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259nin d\u0259 m\u00f6vcud oldu\u011fu deyilir. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin yaranmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si, Erm\u0259nistan Respublikas\u0131ndaki s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, t\u0259k f\u0259rq burada az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etm\u0259sidir v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n burada sabitliyi t\u0259min etm\u0259k daha \u00e7\u0259tin olacaq.<br><br>Yaz yax\u0131nla\u015fd\u0131qca onlar s\u00fcr\u00fcl\u0259rini Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259ki torpaqlara aparma\u011fa s\u0259y g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, burada bir piyada batalyonu v\u0259 iki s\u00fcvari d\u0259st\u0259sinin saxlanmas\u0131 \u00e7ox vacibdir.<br><br>Az\u0259rbaycanda v\u0259ziyy\u0259t Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 1918-ci ilin mart v\u0259 ya aprel ay\u0131nda, erm\u0259nil\u0259rl\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131ndan m\u0259cbur\u0259n \u00e7\u0131xarmalar\u0131ndan sonra yarand\u0131.<br><br>Az\u0259rbaycan, \u00f6z h\u00f6kum\u0259tini \u0259vv\u0259la anti-bol\u015fevik v\u0259 pan-\u0130slam\u00e7\u0131 hakimiyy\u0259t olaraq Elizavetpolda yerl\u0259\u015fdirdi. Amma Az\u0259rbaycan, yaln\u0131z Bak\u0131n\u0131n t\u00fcrkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 T\u00fcrkl\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sil\u0259 Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7d\u00fckd\u0259n sonra bir idar\u0259edici q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.<br><br>AZ\u018fRBAYCAN ad\u0131, \u0259slind\u0259 \u0130ran\u0131n \u015fimal-q\u0259rbind\u0259ki bir rayonun ad\u0131d\u0131r v\u0259 bu ad yeni Respublikaya T\u00fcrkl\u0259rin v\u0259 pan-islam\u00e7\u0131 &#171;M\u00fcsavat&#187; c\u0259miyy\u0259tinin t\u0259\u015fviqi il\u0259 qoyulub. \u0130ran Az\u0259rbaycan\u0131nda da eyni dild\u0259 dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r v\u0259 \u0259halinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti eyni m\u00fcs\u0259lman icmas\u0131ndand\u0131r. Pan-islam\u00e7\u0131lar\u0131n \u00fcmidi u\u011furlu T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Almaniyan\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 \u0130ran\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t praktiki olaraq ruslar\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan bu hiss\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259lav\u0259 ed\u0259r\u0259k X\u0259z\u0259rin sahilind\u0259 b\u00f6y\u00fck az\u0259rbaycandilli bir respublika yaratmaq idi. Az\u0259rbaycan respublikas\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir \u015f\u0259kild\u0259 m\u00f6vcud qalacaqsa, onun ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sini t\u00f6vsyi\u0259 edir\u0259m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>NAT\u0130ONAL PORTRA\u0130T GALLERY LONDON General George Francis Milne<br><br>Haz\u0131rda parlamentd\u0259 rus icmas\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259n rus \u0259halisi t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmayan Slavyan C\u0259miyy\u0259tidir v\u0259 Rusiya Milli \u015euras\u0131 hakimiyy\u0259td\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n imtina edir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k erm\u0259nil\u0259r \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan imtina edibl\u0259r, lakin son m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, onlar art\u0131q fikirl\u0259rini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar.<br><br>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n hakimiyy\u0259t dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 ke\u00e7mi\u015f Bak\u0131 sakinl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 onlar\u0131n \u00e7oxunun \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 maraqlar\u0131 var. H\u0259rb nazirind\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir h\u00f6kum\u0259t \u00fczv\u00fc \u0259vv\u0259l icraedici bir v\u0259zif\u0259 tutmay\u0131b: bunun n\u0259tic\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u00fcz d\u0259 t\u0259ss\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<br><br>Siyasi bax\u0131mdan ruslar erm\u0259nil\u0259ri tamamil\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yirl\u0259r v\u0259 g\u0259li\u015fimizd\u0259 bizd\u0259n onlara az\u0259rbaycanl\u0131larla ist\u0259dikl\u0259rini etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 ver\u0259c\u0259yimizi g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r.<br><br>Bizim haz\u0131rk\u0131 h\u00f6kum\u0259tl\u0259 i\u015f qurma\u011f\u0131m\u0131z onlar\u0131n t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirib v\u0259 deyil\u0259nl\u0259r\u0259 baxmadan, onlar Britaniyan\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irib Bak\u0131 neftini o\u011furlamaq niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r.<br><br>Ruslar\u0131n aras\u0131nda k\u0259skin anti-Britaniya hissi var v\u0259 bu, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 Britaniya t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n General Bi\u00e7arkovun ordusu v\u0259 donanmas\u0131nda m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fir. Bi\u00e7arkovun \u00f6z\u00fc \u015f\u0259xs\u0259n \u00e7ox Britaniya y\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<br><br>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bu ordunun yox edilm\u0259si laz\u0131md\u0131r. Britaniyan\u0131n d\u0259st\u0259yil\u0259 haz\u0131rki h\u00f6kum\u0259t iddias\u0131 oldu\u011fu \u0259razil\u0259ri idar\u0259 etm\u0259yi bacaracaq. \u00dcmid edirik ki, ruslar v\u0259 erm\u0259nil\u0259r getdikc\u0259 bunu q\u0259bul edib ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacaqlar. Biz\u0259 qar\u015f\u0131 ba\u015f t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131 Rusiyan\u0131n Tehrandaki n\u00fcmay\u0259nd\u0259si c\u0259nab Minorskidir.<br><br>Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n lideri t\u0259hsilli v\u0259kil Xan Xoyskidir. O anlay\u0131r ki, \u00f6lk\u0259sinin m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 yegan\u0259 \u00fcmid B\u00f6y\u00fck Britaniya vasit\u0259sil\u0259dir v\u0259 ona qar\u015f\u0131 olanlar h\u0259l\u0259 d\u0259 M\u00fctt\u0259fiql\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259sini q\u0259bul etm\u0259y\u0259n M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n pan-islam\u00e7\u0131 fanatlar\u0131d\u0131r.<br><br>Son zamanlar \u015eu\u015fada bu partiyan\u0131n t\u0259\u015fviq etdiyi t\u0259xribatlar Az\u0259rbaycan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bol\u015fevik tendensiyalar\u0131 olan M\u00fcsavat liderl\u0259ri getdikc\u0259 ruslarla birg\u0259 anti-Britaniya siyas\u0259ti yeritm\u0259y\u0259 meyllidirl\u0259r.<br><br>Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259t dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu sual h\u0259ll olunandan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r hiss\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259l\u0259r yaln\u0131z erm\u0259nil\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar aras\u0131nda k\u0259nd t\u0259ss\u0259r\u00fcfat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 olacaq&#8230;<br><br>&#8230;<br><br>\u00dcmumi n\u0259tic\u0259l\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>Yuxar\u0131dak\u0131 m\u0259lumat g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycandaki v\u0259ziyy\u0259t G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131ndan daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. T\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r bunlardan ibar\u0259tdir:<br><br>1) \u018fhalinin etimad\u0131na sahib \u00e7\u0131xa bil\u0259n v\u0259 idar\u0259\u00e7iliyi bacaran insanlar\u0131n olmamas\u0131.<br><br>2) Britaniya h\u00f6kum\u0259tinin Bak\u0131n\u0131 Rusiyadan \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funa inanan, \u0259m\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin anti-Britaniya m\u00f6vqeyi.<br><br>3) \u018fhalinin silahl\u0131 olmas\u0131.<br><br>4) Bol\u015fevik ordusunun yax\u0131n olmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n d\u0259st\u0259yin\u0259 olan \u00fcmid. G\u00fccl\u00fc bol\u015fevik t\u0259bli\u011fat\u0131 m\u00f6vcuddur.<br><br>5) Minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n i\u015fsiz olmas\u0131 v\u0259 t\u0259bii ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u015fuluqluq yaratmalar\u0131<br><br>M\u00fctt\u0259fiql\u0259rin Zaqafqaziya \u00fczr\u0259 r\u0259smi siyas\u0259tinin b\u0259yan\u0131 bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin \u00e7oxunu h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259r. Lakin bu siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259ni t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259r. G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini t\u0259min etm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rir, amma Zaqafqaziyadaki ruslar burada hans\u0131sa bir rus h\u00f6kum\u0259tinin olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir v\u0259 Erm\u0259nistandan k\u0259narda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin d\u0259 bu m\u00f6vqeyi bir q\u0259d\u0259r payla\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 dem\u0259k olar.<br><br>N\u0259 q\u0259rar verilirs\u0259 verilsin, bu ki\u00e7ik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin tamamil\u0259 m\u00fcst\u0259qil qalmalar\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131ndad\u0131r. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda bir d\u0259mir yolu x\u0259tti, po\u00e7t v\u0259 teleqraf sisteml\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 azad ticar\u0259t qurmalar\u0131 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir, \u00e7\u00fcnki \u00f6lk\u0259l\u0259rin rayonlar\u0131 bir-birl\u0259rind\u0259n as\u0131d\u0131l\u0131r. Burada \u0259sas t\u0259siri g\u00f6st\u0259r\u0259n Bak\u0131n\u0131n neft yataqlar\u0131n\u0131n motiv q\u00fcvv\u0259sil\u0259 tam inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan pula sahib olmas\u0131d\u0131r.<br><br>Ba\u015f Q\u0259rarqahKonstantinopol<br><br>6 fevral, 1919<br><br>G.F. Milne<br><br>General,Britaniya Salonika Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Ba\u015f Komandan\u0131<br><br>Britaniya r\u0259smil\u0259rinin qeydl\u0259ri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>Zaqafqaziyan\u0131n n\u0259zar\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131yan britaniyal\u0131 zabit t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan bu \u0259trafl\u0131 hesabat, Rusiya \u0130nqilab\u0131ndan indiy\u0259d\u0259k regiondak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti izah ed\u0259n \u0259n \u00f6n\u0259mli m\u0259nb\u0259mizdir.<br><br>Hesabat \u00e7ox k\u0259d\u0259rli bir v\u0259ziyy\u0259ti \u0259ks etdirir, lakin onu (a) c\u0259nub-\u015f\u0259rqi Avropadak\u0131 v\u0259 (b) Rusiyadak\u0131 haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259liyik.<br><br>Bu bax\u0131mdan v\u0259ziyy\u0259tin ilk qeyd etdiyim regiondan daha pis olmad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Rusiyadan qat-qat yax\u015f\u0131 oldu\u011fu q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lm\u0259k olar.<br><br>Hesabat\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00fcmumi t\u0259\u0259ss\u00fcrat odur ki, G\u00fcrc\u00fcstanda v\u0259ziyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u0259n qat-qat pisdir, \u0130r\u0259vanda daha yax\u015f\u0131, Az\u0259rbaycanda is\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u0259n bir azca yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/101968778_robert-gilbert-vansittart-baron-vansittart.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-65798\" width=\"896\" height=\"504\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Britaniyal\u0131 diplomat Robert Vansittart-\u0131n hesabat bar\u0259d\u0259 r\u0259yi v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 qeyd olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcrc\u00fcstana g\u0259ldikd\u0259, M\u00fcs\u0259lman g\u00fcrc\u00fcl\u0259r v\u0259 g\u00fcrc\u00fc olmayan icmalar\u0131n Xristian g\u00fcrc\u00fcl\u0259r\u0259 qeyd olunan d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Batum vilay\u0259tind\u0259, \u00e7ox narahatedicidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, General Milne-in G\u00fcrc\u00fcstandaki rejimi &#171;Bol\u015fevik&#187; adland\u0131rmas\u0131 da tamamil\u0259 d\u0259qiq deyil. Bu rejim h\u0259ddind\u0259n art\u0131q sosialistdir v\u0259 m\u00fcharib\u0259 m\u00fchitin\u0259 v\u0259 inqilaba g\u00f6r\u0259 xaos i\u00e7ind\u0259dir. Buna baxmayaraq, bir milli h\u00f6kum\u0259t m\u00f6vcuddur v\u0259 ayd\u0131nd\u0131r ki, g\u0259l\u0259c\u0259yi da\u011flar\u0131n \u015fimal\u0131ndaki Avropa Rusiyas\u0131ndan daha \u00fcmidlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u0130r\u0259van \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259 etm\u0259yi bacaracaq. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, buradaki erm\u0259nil\u0259r Rusiya y\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr, o m\u0259nada ki, onlar Rusiya il\u0259 bilavasit\u0259 qon\u015fu olan g\u00fcrc\u00fcl\u0259r v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar q\u0259d\u0259r ruslardan qorxmurlar. Lakin onlar\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 erm\u0259nil\u0259ril\u0259 birlik yaratmaq niyy\u0259tl\u0259rin\u0259 he\u00e7 b\u00fcr \u015f\u00fcbh\u0259 olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qars rayonuna g\u0259ldikd\u0259, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u00f6z m\u00fclkl\u0259rin\u0259 sahib \u00e7\u0131xma\u011fa qay\u0131dan xristianlar\u0131n bunu etm\u0259yin\u0259 mane\u0259 yaradan m\u00fcs\u0259lmanlara qar\u015f\u0131 g\u00fcc t\u0259tbiq etm\u0259li ola bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu c\u00fcr m\u00f6vqeyi olan insanlardan bir n\u00fcmun\u0259 yaratmasaq, Qafqazda v\u0259 Erm\u0259nistanda g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 s\u00fclh m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u0259mnuniyy\u0259t do\u011furan, torpaq sahibl\u0259ri olan (v\u0259 T\u00fcrk y\u00f6n\u00fcml\u00fc v\u0259 daha m\u00fchafiz\u0259kar) b\u0259yl\u0259rin yox, Bak\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259td\u0259 olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yerli rus v\u0259 erm\u0259ni elementl\u0259rinin qeyd olunan m\u00f6vqel\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n pan-islam\u00e7\u0131 v\u0259 Rusiya y\u00f6n\u00fcml\u00fc partiyalar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259vv\u0259lkind\u0259n d\u0259 daha ayd\u0131nl\u0131qla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini bir a\u00e7\u0131q sual olaraq saxlama\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni vaxtda, ayd\u0131nd\u0131r ki, bir mandat laz\u0131m olacaq, \u0259n az\u0131 Bak\u0131ya g\u00f6r\u0259. V\u0259 bu bax\u0131mdan \u0259n arzu olunan n\u0259tic\u0259 amerikal\u0131lar\u0131n biziml\u0259 \u0259v\u0259z olunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Robert Vansittart<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Britaniyan\u0131n Paris S\u00fclh Konfrans\u0131na N\u00fcmay\u0259nd\u0259 Hey\u0259tinin Birinci Katibi (bbc.com )<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Britaniyal\u0131 zabit t\u0259r\u0259find\u0259n Zaqafqaziya bar\u0259d\u0259 1919-cu ilin fevral ay\u0131nda haz\u0131rlanan bu hesabat, region bar\u0259d\u0259 Britan\u0131yan\u0131n \u0259n \u0259trafl\u0131 ilkin m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu s\u0259n\u0259d Britaniya \u00fc\u00e7\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-65797","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65797"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65802,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65797\/revisions\/65802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}