{"id":65892,"date":"2022-03-27T12:56:48","date_gmt":"2022-03-27T08:56:48","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=65892"},"modified":"2022-03-27T21:37:12","modified_gmt":"2022-03-27T17:37:12","slug":"t%c9%99r%c9%99fl%c9%99rin-q%c9%99l%c9%99b%c9%99-payi-olmayan-savas-ukrayna-rusiya-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=65892","title":{"rendered":"T\u0259r\u0259fl\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259 pay\u0131 olmayan sava\u015f \u2014 Ukrayna-Rusiya"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:43% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"239\" height=\"267\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/i-1-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-65734 size-full\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/i-1-1.jpg 239w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/i-1-1-134x150.jpg 134w\" sizes=\"auto, (max-width: 239px) 100vw, 239px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri<\/em><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(\u018fvv\u0259li:&nbsp;<a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=65733\">https:\/\/fedai.az\/?p=65733<\/a>, <a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=65803\">https:\/\/fedai.az\/?p=65803<\/a>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\"><strong>\u00ab\u041d\u0443 \u0447\u0442\u043e, \u0441\u044b\u043d\u043e\u043a, \u043f\u043e\u043c\u043e\u0433\u043b\u0438 \u0442\u0435\u0431\u0435 \u0442\u0432\u043e\u0438 \u043b\u044f\u0445\u0438?\u00bb (\u041d\u0443 \u0449\u043e, \u0441\u0438\u043d\u043a\u0443, \u0434\u043e\u043f\u043e\u043c\u043e\u0433\u043b\u0438 \u0442\u043e\u0431i \u0442\u0432\u043ei \u043b\u044f\u0445\u0438?) \u00abTaras Bulba\u00bb<\/strong><\/span><\/em><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">.<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259, Bolqar\u0131stan v\u0259 Rum\u0131niya son on ild\u0259 Qara d\u0259nizin iqtisadi \u0259razil\u0259rind\u0259 neft v\u0259 qaz\u0131n k\u0259\u015ffiyyat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak edibl\u0259r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u0259lum siyasi faktorlara g\u00f6r\u0259 Ukrayna bel\u0259 ara\u015fd\u0131rmalarla m\u0259\u015f\u011ful olmay\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>T\u00fcrkiy\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, Qara d\u0259nizin d\u0259rin h\u00f6vz\u0259sind\u0259 k\u0259\u015ffiyyat\u0131n flaqman\u0131d\u0131r. 2006-c\u0131 ild\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259rin su iqtisadi zonas\u0131nda s\u0259kkiz k\u0259\u015ffiyyat quyusu qaz\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin dayaz \u015felfd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Milli Neft \u015eirk\u0259ti 13 perspektivli qaz strukturu a\u015fkar edib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Rum\u0131niya \u00f6z \u015felfinin t\u0259dqiqind\u0259 m\u00fch\u00fcm ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. 2000-ci ill\u0259rin ikinci yar\u0131s\u0131ndan etibar\u0259n Rum\u0131niya \u015felfind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 yataq &#8212; neft v\u0259 qaz Delta-4, neft v\u0259 qaz kondensat\u0131 &#8212; \u015e\u0259rqi Lebed v\u0259 neft v\u0259 qaz &#8212; Q\u0259rbi Lebed v\u0259 Peskar k\u0259\u015ff edilmi\u015fdir ki, bunun say\u0259sind\u0259 illik neft hasilat\u0131 1 d\u0259f\u0259 artaraq 7 milyon tona \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/60939984_303.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-65934\" width=\"891\" height=\"502\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Qara d\u0259nizin Rum\u0131niya sektorunda (Neptun bloku, d\u0259nizin d\u0259rinliyi &#8212; 930 m) Domino-1 adl\u0131 ilk d\u0259rinsulu quyunun qaz\u0131lmas\u0131na \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, 2011-ci ild\u0259 ilkin ehtiyatlar\u0131 42-84 milyard m3 olan yataq a\u015fkar edilib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bolqar\u0131standa iki qaz yata\u011f\u0131 &#8212; Qalata (2,5 milyard kubmetr) v\u0259 Kaliakra k\u0259\u015ff edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin Qara d\u0259nizin Rum\u0131niya sektorunda u\u011fursuzluqdan sonra Qara d\u0259nizin Rum\u0131niya sektorunda Domino-1 yata\u011f\u0131n\u0131n k\u0259\u015ffi Bolqar\u0131standa Xan Asparux blokunun, Ukraynada Skif sah\u0259si v\u0259 Forosskid\u0259 real i\u015fl\u0259rin ba\u015flanmas\u0131na, Rusiyan\u0131n \u015eimali Qara d\u0259niz b\u00f6lg\u0259si v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259rin sular\u0131nda i\u015fl\u0259rin davam etdirilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan verdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>G\u00fcrc\u00fcstan potensial\u0131 70 milyondan 1,3 milyard barel neft\u0259 q\u0259d\u0259r qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n \u00fc\u00e7 perspektivli sah\u0259nin k\u0259\u015ffini elan etdi. Lakin h\u0259l\u0259lik bunun real t\u0259sdiqi yoxdur. Haz\u0131rda d\u0259nizin 500 m-d\u0259n \u00e7ox d\u0259rinliyind\u0259 21 quyu qaz\u0131l\u0131b: Rum\u0131niya &#8212; 10, T\u00fcrkiy\u0259 &#8212; 8, Bolqar\u0131stan &#8212; 2 v\u0259 Rusiya &#8212; 1. \u0130ndiy\u0259d\u0259k Ukrayna v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n d\u0259rin su seqmentl\u0259rind\u0259 bir d\u0259n\u0259 d\u0259 olsun quyu qaz\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>2017-ci ilin dekabr\u0131nda \u201cRosneft\u201d \u0130taliyan\u0131n \u201cEni\u201d \u015firk\u0259ti il\u0259 birg\u0259 Qara d\u0259nizin Rusiya sektorunda \u201c\u015eatskoye\u201d yata\u011f\u0131nda ilk ultrad\u0259rinlikli \u201cMariya-1\u201d k\u0259\u015ffiyyat quyusunun qaz\u0131lmas\u0131na ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMariya-1\u201d qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 quyusunun qaz\u0131lmas\u0131 \u201cSaipem\u201d \u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus \u201cSkarabeo-9\u201d qazma platformas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>D\u0259nizin d\u0259rinliyi 2125 m, planla\u015fd\u0131r\u0131lan d\u0259rinliyi 6126 m olan quyunun qaz\u0131lmas\u0131 2018-ci ilin mart ay\u0131nda 5260 m d\u0259rinlikd\u0259 dayand\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130taliyan\u0131n Eni \u015firk\u0259tinin i\u015fini dayand\u0131rmas\u0131na s\u0259b\u0259b kimi anti-Rusiya sanksiyalar\u0131 olmas\u0131 a\u00e7\u0131qlan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Qazma n\u0259tic\u0259sind\u0259 qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 300 metrd\u0259n \u00e7ox olan karbonat \u00e7atlam\u0131\u015f lay a\u015fkar edilib ki, bu da Rosneft-in press-relizin\u0259 \u0259sas\u0259n y\u00fcks\u0259k ehtimala malik karbohidrogenl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>10 km-d\u0259n \u00e7ox d\u0259rinlikd\u0259 bir s\u0131ra n\u0259h\u0259ng ultrad\u0259rin neft qatlar\u0131n\u0131n a\u015fkar edilm\u0259si \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259rinlikl\u0259rd\u0259 karbohidrogen yataqlar\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funun m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu m\u0259lumatlar &#171;N\u0259h\u0259ng ultra-d\u0259rin neft yataqlar\u0131&#187; ([Langdon S. P., Connor J. K., Chandler R. B., Jellison M. J. Deepwater Drilling Challenges Demonstrate Learning Curve with New Connection Technology \/\/ \/ Society of Petroleum Engineers, 2010]-dan al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Q\u0259rbi Qara d\u0259niz \u00e7\u00f6k\u0259kliyi daxilind\u0259 pal\u00e7\u0131q vulkanik prosesl\u0259rin g\u00fccl\u00fc t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri v\u0259 qaz hidrat y\u0131\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/o_1dsn6kcf5pjo1slukfbadj1kck3u-1024x723.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-65804\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Zmeyniy adas\u0131 Qara d\u0259nizin \u015fimal-q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259, Dunay \u00e7ay\u0131n\u0131n m\u0259ns\u0259bind\u0259n 20 mil v\u0259 Odessadan 80 mil m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fir. Adan\u0131n \u00fcmumi sah\u0259si 20,5 hektard\u0131r, xa\u00e7 formas\u0131na malikdir v\u0259 ekstremal n\u00f6qt\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u0259saf\u0259 615 v\u0259 560 metr, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n y\u00fcks\u0259k n\u00f6qt\u0259si &#8212; 41,3 metrdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ada m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Roma, Rusiya v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyalar\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rum\u0131niyaya m\u0259xsus olub. 18-ci \u0259srd\u0259 Rusiyan\u0131n Qara d\u0259nizd\u0259 t\u00fcrk donanmas\u0131 eskadronu \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259si T\u00fcrkiy\u0259nin ada \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259tin\u0259 son qoydu. \u018fslind\u0259, o vaxtdan b\u0259ri Rusiyan\u0131n 1842-ci ild\u0259 mayak tikdiyi adan\u0131n rus m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fmaq olar. Lakin 15 il sonra Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ada yenid\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ke\u00e7ir, daha sonra is\u0259 Rusiyan\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 1944-c\u00fc ild\u0259 Sovet ordusunun desant\u0131 \u00e7\u0131xana q\u0259d\u0259r onun ixtiyar\u0131nda olan Rum\u0131niyaya verilir. Paris Konfrans\u0131ndan (1946) sonra Serpent adas\u0131 n\u0259hay\u0259t SSR\u0130-nin bir hiss\u0259si oldu. Lakin SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131 il\u0259 Rum\u0131niya Ukraynaya qar\u015f\u0131 bu ada il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 iddialar ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. Buna s\u0259b\u0259b o zaman Zmeyni adas\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 \u015felfd\u0259 a\u015fkar edilmi\u015f karbohidrogen yataqlar\u0131 olmu\u015fdu. N\u0259tic\u0259d\u0259, 3 fevral 2009-cu ild\u0259 Beyn\u0259lxalq Haaqa M\u0259hk\u0259m\u0259sinin h\u00f6km\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Rum\u0131niya n\u0259h\u0259ng neft v\u0259 qaz ehtiyatlar\u0131na malik m\u00fcbahis\u0259li \u015felf \u0259razil\u0259rinin 79,34%-ni ald\u0131 v\u0259 Ukrayna Zmeynini ada kimi tan\u0131maqla kifay\u0259tl\u0259ndi ki, bu adad\u0131r, qayal\u0131q deyil. Bu g\u00fcn bu adas\u0131 suveren Ukrayna \u0259razisinin bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/765545_gwu3ompygl.jpg\" alt=\"\" data-id=\"65900\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65900\" class=\"wp-image-65900\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-10-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"65901\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65901\" class=\"wp-image-65901\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/okjuy6.jpg\" alt=\"\" data-id=\"65902\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/okjuy6.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65902\" class=\"wp-image-65902\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Ukraynada 4500 metr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259rinlikd\u0259 v\u0259 d\u0259rinliyi 6,5 v\u0259 7000 metr olan superd\u0259rinlikd\u0259 (1 n\u00f6mr\u0259li quyu &#8212; Luqa v\u0259 1 n\u00f6mr\u0259li quyu &#8212; Sinevidnoe) qazma i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131b. O d\u00f6vrd\u0259 Avropan\u0131n 1 sayl\u0131 \u0259n d\u0259rin quyusu &#8212; \u015eev\u00e7enko 1975-ci ilin noyabr\u0131nda 7522 metr d\u0259rinliy\u0259 \u00e7at\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Qara d\u0259nizin \u015fimal-q\u0259rb \u015felfind\u0259 s\u0259kkiz (alt\u0131 qaz v\u0259 iki qaz kondensat) yata\u011f\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. Geoloji-k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259rinin uzun m\u00fcdd\u0259t davam etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, qazma qabiliyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 v\u0259 qazman\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz d\u0259rinliyi (maksimum d\u0259rinlik 4638 m. Quyu 3-Qolitsin) s\u0259b\u0259bind\u0259n geoloji qurulu\u015fun t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259zif\u0259l\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 saxlay\u0131r. \u0130\u015f\u011falad\u0259k bu \u0259razil\u0259rd\u0259 17 neft, qaz v\u0259 qaz-kondensat yata\u011f\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdi. Qara v\u0259 Azov d\u0259nizl\u0259rinin \u015felfind\u0259 v\u0259 Kr\u0131m\u0131n quru hiss\u0259sind\u0259 &#171;\u00c7ernomornefteqaz&#187; 2 qaz kondensat\u0131 (Qolitsynskoye v\u0259 \u015etormovoye), 7 qaz (Arxangelskoye Strelkovoe, Dzhankoyskoye, Zadornenskoye, Vostochno-Kazantipskoye, Severo-Bulgansaakskoye) v\u0259 neft (Semenovskoye) yataqlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>2013-c\u00fc ild\u0259 t\u0259bii qaz hasilat\u0131 2012-ci ilin g\u00f6st\u0259ricisini 40,6 faiz \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259r\u0259k 1650,74 milyon kubmetr t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>V\u0259 n\u0259d\u0259ns\u0259 bu n\u00fcans q\u0259sd\u0259n diqq\u0259td\u0259n yay\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 h\u0259tta n\u0259 az\u0259rbaycan dilli bizim rus m\u0259tbuat\u0131, n\u0259 d\u0259 Q\u0259rb bu n\u00fcanslara toxunmur. Hesab edir\u0259m ki, Ukrayna prezidentin\u0259 &#171;ura patriot&#187; libas\u0131 geydirib \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n sildirm\u0259kl\u0259, \u0259slind\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n \u015fimali q\u0259rb Qara d\u0259niz i\u015f\u011fal olunur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259t art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6z\u00fc d\u0259 guya i\u015f\u011fal edilmi\u015f Kr\u0131ma quru yolunun t\u0259min edilm\u0259si kimi absurd bir versiya ortaya at\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rki \u015f\u0259raitd\u0259 bu m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn diplomatik yol yoxdur. \u00c7\u00fcnki NATO m\u00fcharib\u0259nin d\u0259rinl\u0259\u015fib uzanmas\u0131nda maraql\u0131, BMT kimi bir qurum is\u0259 d\u0259y\u0259rsiz oldu\u011funu ortaya qoyub. \u00c7\u00fcnki m\u00fcharib\u0259nin uzanmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlar hesab edirl\u0259r ki, Rusiya h\u0259r g\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n resurslar\u0131n\u0131 itirir. Beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 n\u00fcfuzu d\u00fc\u015f\u00fcr. Britaniya k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, logistika probleml\u0259ri Rusiyan\u0131n Ukraynaya art\u0131q axsayan h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259sin\u0259 mane olmaqda davam edir. Rusiya qo\u015funlar\u0131n\u0131n yolsuzluq \u015f\u0259raitind\u0259 manevrl\u0259r ed\u0259 bilm\u0259m\u0259si, hava m\u0259kan\u0131na n\u0259zar\u0259tin olmamas\u0131 v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti sal\u0131nan k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdud olmas\u0131 \u00f6n x\u0259td\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259tta \u0259n z\u0259ruri materiallar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n quru \u0259rzaq pay\u0131n\u0131, yanaca\u011f\u0131 \u00e7atd\u0131rma\u011fa imkan vermir. \u0130ngilt\u0259r\u0259nin apar\u0131c\u0131 t\u0259hsil ocaqlar\u0131ndan &#171;King&#8217;s College\u201dnin M\u00fcharib\u0259 Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Departamentind\u0259n Mayk Martin iddia edib ki, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si bitdikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si ba\u015flaya bil\u0259r. Ukraynada \u00e7oxlu silahl\u0131lar\u0131n oldu\u011funu vur\u011fulayan Martin fikirl\u0259rini bu c\u00fcr ifad\u0259 edib: &#171;Ham\u0131n\u0131 silahland\u0131rd\u0131lar. H\u0259tta ruslar separat\u00e7\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259ki silahl\u0131 qruplara pul \u00f6d\u0259yir. H\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00f6z aralar\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 ba\u015flamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kiyev bu ehtimala qar\u015f\u0131 indid\u0259n t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259lidir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/274800869_493518335657698_340538764967604290_n-1024x943.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-65905\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Amerikal\u0131 filosof v\u0259 siyasi iqtisad\u00e7\u0131 Frensis Fukuyama hesab edir ki, Ukraynan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra Rusiyan\u0131n Ukraynada tam m\u0259\u011flubiyy\u0259ti getdikc\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. Ukraynal\u0131lar\u0131n Rusiyaya yax\u015f\u0131 yana\u015fmas\u0131 v\u0259 Ukrayna ordusunun h\u00fccumdan d\u0259rhal sonra m\u0259\u011flub olaca\u011f\u0131na dair yanl\u0131\u015f f\u0259rziyy\u0259y\u0259 \u0259saslanan planla\u015fd\u0131rma Rusiyan\u0131 m\u0259yus edib. Rus \u0259sg\u0259rl\u0259ri \u00f6zl\u0259riyl\u0259 \u0259lav\u0259 l\u0259vazimat v\u0259 sursat \u0259v\u0259zin\u0259 Kiyevd\u0259ki parad \u00fc\u00e7\u00fcn uniforma g\u0259tiribl\u0259r. \u0130ndi Putin \u00f6z q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u0259sas hiss\u0259sini bu \u0259m\u0259liyyata g\u00f6nd\u0259rib \u2013 onun d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 istifad\u0259 oluna bil\u0259c\u0259k b\u00f6y\u00fck ehtiyat\u0131 yoxdur. Rusiya qo\u015funlar\u0131 Ukraynan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin \u0259traf\u0131nda ili\u015fib qal\u0131b v\u0259 resurs \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan v\u0259 davaml\u0131 Ukrayna h\u00fccumlar\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Onlar\u0131n u\u011fursuzlu\u011fu m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015find\u0259 yor\u011funluqdan t\u0259dric\u0259n deyil, q\u0259fil v\u0259 f\u0259lak\u0259tli ola bil\u0259rdi. Meydanlarda ordu n\u0259 resurs \u0259ld\u0259 ed\u0259, n\u0259 d\u0259 geri \u00e7\u0259kil\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi bir q\u0131r\u0131lma n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7atacaq v\u0259 onda \u0259hval-ruhiyy\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. \u018fn az\u0131ndan bu, art\u0131q \u015fimalda ba\u015f verir; c\u0259nubda ruslar daha yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259yir, lakin \u015fimaldak\u0131 qrupla\u015fmalar m\u0259\u011flub olarsa, c\u0259nubdak\u0131lar\u0131n m\u00f6vqel\u0259rini saxlamaq \u00e7\u0259tin olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Yaza do\u011fru buzlar \u0259riyinc\u0259 Rus ordusunun m\u00fc\u015faiyy\u0259t etdiyi h\u0259rbi kolonlar Polesye bataql\u0131qlar\u0131na k\u00f6m\u00fcl\u0259c\u0259yi \u015f\u0259ksizdir. <\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259nin may ay\u0131nad\u0259k uzanmas\u0131 Rusiyan\u0131 \u00e7\u0259tin duruma sala bil\u0259r. Onsuz da Rusiya ona \u0259sas\u0259n ruslar\u0131n, daha d\u0259qiq des\u0259k rusla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015e\u0259rqi Ukrayna sakinl\u0259rinin olan etimad\u0131n\u0131 raketl\u0259rl\u0259 m\u0259hv el\u0259di. Bu reall\u0131\u011f\u0131 Rusiya da bilir. Aprel ay\u0131n\u0131n 10-dan sonra bu sava\u015f\u0131n yerini manupulyativ dan\u0131\u015f\u0131qlar tutacaq v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, uydurma t\u0259mas x\u0259tti, humanitar koridorlar, ordunun \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n m\u00f6vzusuna \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Amma ba\u015fqa bir versiyaya g\u00f6r\u0259 is\u0259 Zelenski qlobalistl\u0259rin, Putin is\u0259 antiqlobalistl\u0259rin \u0259lalt\u0131s\u0131 kimi verilmi\u015f \u0259mrl\u0259ri yerin\u0259 yetirir. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u0259ni \u0259slind\u0259 meydanda bu iki g\u00fcc\u00fcn hesabla\u015fmas\u0131 gedir. \u00d6nc\u0259 sava\u015fd\u0131r\u0131rlar, sonra bar\u0131\u015fd\u0131r\u0131b \u00f6z ist\u0259kl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flarlar. Klassik \u00fcsul. D\u0259yi\u015f\u0259n he\u00e7 n\u0259 yoxdur. Bu g\u00fcn V. Zelenskini Rus &#171;ra\u015fizmin\u0259&#187; nifr\u0259t etdiyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259liyik. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Velikorusun nadanl\u0131q xisl\u0259tini bildiyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u00f6y\u00fcr\u00fck. Amma bu sava\u015fa qol qoyaraq bir xalq\u0131 \u00e7\u0131x\u0131lmaz duruma d\u00fc\u00e7ar etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0131namal\u0131y\u0131q.<\/strong> <strong>\u00c7\u00fcnki adi siyasi m\u0259ntiq\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259n az\u0131 Zelenski, &#171;uzaq d\u00fc\u015fm\u0259n, yax\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n yax\u015f\u0131d\u0131r&#187; prinsipini \u0259sas tutaraq neytrall\u0131\u011f\u0131 se\u00e7m\u0259y\u0259 m\u0259cburdu.<\/strong> \u00c7\u00fcnki bu aqresiv rus h\u0259rbi g\u00fccl\u0259rinin \u0259lind\u0259 postsovet \u00f6lk\u0259 paytaxtlar\u0131n\u0131n asan i\u015f\u011fal planlar\u0131 m\u00f6vcuddur. Qazaxstan\u0131 xat\u0131rlay\u0131n. Rusiya KTMT ad\u0131yla Astanaya deyil, Alma At\u0131ya h\u0259ml\u0259 etdi. \u0130xti\u015fa\u015flar\u0131n epsentri paytaxtda deyil, art\u0131q \u0259yal\u0259t \u015f\u0259h\u0259ri se\u00e7ilmi\u015fdi? Kiyev d\u0259 m\u00fcdafi\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan paytaxtlardan say\u0131l\u0131r. Sad\u0259c\u0259 Rusiya Kiyevi m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlamaqla Qara d\u0259niz sahill\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131r\u0131r. Q\u0259rbin d\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 gizli Ukrayna &#171;s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri&#187; m\u00f6vcuddur. \u00abPol\u015fa, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan revan\u015fistl\u0259ri d\u0259 Ukrayna d\u00f6vl\u0259tinin z\u0259ifliyi, h\u0259m d\u0259 Ukraynada ba\u015f ver\u0259n tarix\u0259 yenid\u0259n baxmaq c\u0259hdl\u0259ri il\u0259 oynay\u0131rlar. Bu c\u0259hdl\u0259r Zakarpatiyan\u0131n, Bukovinan\u0131n v\u0259 Q\u0259rbi Ukraynan\u0131n Ukraynan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 qalmas\u0131n\u0131n qanuniliyini \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na almaqdan ba\u015fqa he\u00e7 bir effekt vermir, t\u0259bii ki, bu, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131za pasportlar vermi\u015f Pol\u015fa, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7ir, eyni zamanda onlar\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u201d, \u2014 \u00ab\u0423\u043a\u0440\u0430\u0438\u043d\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043d\u043e\u0432\u043e\u0441\u0442\u0438\u00bby\u0259 bu s\u00f6zl\u0259ri \u00abXalq\u0131n xidm\u0259t\u00e7isi\u00bb blokundan olan deputat Maksim Bujanski demi\u015fdi. <strong>Y\u0259ni \u015e\u0259rqi Ukraynada Rusiya, Avropada is\u0259 Pol\u015fa, Macar\u0131stan v\u0259 Rum\u0131niya pasport paylamaqdad\u0131r. Ukrayna hakimiyy\u0259ti is\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlara seyr\u00e7i kimi bax\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220225012838-761273-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-65897\" width=\"1096\" height=\"658\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Y\u0259ni d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 Ukraynan\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259k a\u00e7an deyil. M\u00fcharib\u0259nin gedi\u015fat\u0131 yad\u0131ma Fin-Rusiya m\u00fcharib\u0259sini sald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Oktyabr \u0130nqilab\u0131 il\u0259 Finlandiya m\u00fcst\u0259qilliyini elan etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 6 dekabr 1917-ci il tarixind\u0259 imkan \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. Sovet Rusiyas\u0131 H\u00f6kum\u0259ti 31 dekabrda Fin m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131m\u0131\u015fd\u0131r. Qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 q\u0259rb xalqlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 tan\u0131nma m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 realla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Frans\u0131z sistemin\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n Finlandiya Konstitusiyas\u0131, 17 \u0130yul 1919-cu il tarixind\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir. SSR\u0130-nin Finlandiyaya 1939-cu ild\u0259 t\u0259\u015fkil etdiyi h\u00fccumun ard\u0131ndan, bit\u0259r\u0259f Finlandiya bir anda \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ist\u0259m\u0259d\u0259n i\u015ftirakc\u0131s\u0131na cevirildi. Finlandiya 1939\u20131940 v\u0259 1941\u20131944-c\u00fc ill\u0259ri aras\u0131nda Sovetl\u0259r Birliyi v\u0259 1944\u20131945-ci ill\u0259ri aras\u0131nda Almaniya il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. M\u00fcharib\u0259nin sonunda Finlandiya torpaqlar\u0131n\u0131n 10%-i il\u0259 100,000 insan itirmi\u015fdi. Bununla da vaxt\u0131 il\u0259 d\u00f6rd milyon \u0259halisi olan \u00f6lk\u0259 \u00e7ox a\u011f\u0131r itkil\u0259r vermi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/images.png\" alt=\"\" data-id=\"65903\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65903\" class=\"wp-image-65903\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/277459171_156439843464728_1418077777095755259_n.jpg\" alt=\"\" data-id=\"65904\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/277459171_156439843464728_1418077777095755259_n.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65904\" class=\"wp-image-65904\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br>1944-c\u00fc ilin pay\u0131z\u0131 Finlandiya \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7\u0259tin ke\u00e7mi\u015fdir. D\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 itiril\u0259r\u0259k Sovetl\u0259r Birliyin\u0259 burax\u0131lan Kareliya regionundak\u0131 400.000 min insan qa\u00e7q\u0131n kimi \u00f6lk\u0259d\u0259ki ba\u015fqa yerl\u0259r\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Laplandiya b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131lara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f v\u0259 yenid\u0259n qurma m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Sovetl\u0259r Birliyi il\u0259 edil\u0259n bar\u0131\u015f sazi\u015fi Finlandiyanin vaxt\u0131 il\u0259 bir \u00e7ox iqtisadiyyat m\u00fct\u0259x\u0259ssisinin qeyri-m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6rd\u00fcy\u00fc h\u0259cmd\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f t\u0259zminat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/600px-A_Finnish_Maxim_M-32_machine_gun_nest_during_the_Winter_War.jpg\" alt=\"\" data-id=\"65895\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65895\" class=\"wp-image-65895\"\/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">KK-pes\u00e4ke 100m ryssist\u00e4 n. 5 km Lemetist\u00e4 pohjoiseen.<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-9.jpg\" alt=\"\" data-id=\"65896\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-9.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65896\" class=\"wp-image-65896\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Finlandiya b\u00fct\u00fcn bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259ldi. Qit\u0259d\u0259n \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 qat\u0131lan b\u00fct\u00fcn Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n yaln\u0131z Finlandiya xarici birlikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259mi\u015fdi v\u0259 \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tlisi Fin demokratiyas\u0131na toxunulmam\u0131\u015fd\u0131r. 1947-ci ild\u0259 Paris S\u00fclh\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, Finlandiya Sovetl\u0259r Birliyin\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f t\u0259zminat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir torpaq par\u00e7as\u0131n\u0131 buraxmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma bu g\u00fcn Rusiya il\u0259 Finlandiyan\u0131n sakinl\u0259rinin ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259rzini m\u00fcqayis\u0259 edin. \u00c7ox m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, Zelenskinin g\u00fcv\u0259ndiyi Q\u0259rbin i\u015ftirak\u0131yla Ukrayna da b\u00f6y\u00fck itkil\u0259r\u0259 m\u0259ruz qals\u0131n. Rusiya &#171;ya Azadl\u0131q, ya \u0259razi&#187; se\u00e7imini daim ortaya qoydu\u011fu b\u0259llidir. Amma Qara d\u0259nizd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lsa, Ukraynan\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t kimi yax\u015f\u0131 bir g\u0259l\u0259c\u0259k g\u00f6zl\u0259mir v\u0259 \u00f6z saat\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259nl\u0259r bu \u00f6lk\u0259nin m\u0259hvin\u0259 giri\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. <\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyan\u0131n son h\u0259rbi manevrl\u0259rind\u0259n ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, o, \u00f6z i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 g\u00fccl\u0259rini \u00fcz\u00fcc\u00fc bir m\u00fcharib\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn komplektl\u0259\u015fdirir. \u00c7\u00fcnki bu i\u015f\u011fal\u0131 d\u00fcnyaya h\u0259zm etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n az\u0131 50 il vaxt laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bunu biz 1 milyon az\u0259rbaycanl\u0131 k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fc, 35-40 minlik qoca-qaltaq erm\u0259ninin aya\u011f\u0131na ver\u0259n, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259ri g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259l\u0259n \u0259dal\u0259tsiz d\u00fcnyan\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rini yax\u015f\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bunu haqq sava\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u0259 g\u00f6rd\u00fck. Bu g\u00fcn d\u0259 g\u00f6rm\u0259kd\u0259yik&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/275216119_1161380458051998_8677301875485944715_n-1024x576.jpg\" alt=\"\" data-id=\"65893\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65893\" class=\"wp-image-65893\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/277464623_156436690131710_8185522998343479801_n.jpg\" alt=\"\" data-id=\"65894\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/277464623_156436690131710_8185522998343479801_n.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=65894\" class=\"wp-image-65894\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Bayraktar PUA-lar\u0131n\u0131 &#171;qatil&#187; adland\u0131ran Almaniyan\u0131n bu g\u00fcn onu t\u0259rifl\u0259m\u0259sind\u0259 siyasi \u0259xlaqs\u0131zl\u0131q deyilir. El\u0259c\u0259 d\u0259 AB\u015e, Hollandiya, Kanada, Fransa kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 eyni siyasi \u0259xlaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 payla\u015fmaqdad\u0131r. Avropa Parlamentinin Qaraba\u011fda m\u0259d\u0259ni irsin m\u0259hv il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti ikili standart\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fck. <strong>44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan ordusuna qar\u015f\u0131 \u201cBayraktar TB2\u201d pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131ndan (PUA) istifad\u0259 etm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar bir s\u0131ra Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 Kanada T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 embarqo t\u0259tbiq etmi\u015fdi. Kanadan\u0131n \u201cTelemus Sistemleri Inc.\u201d \u015firk\u0259ti T\u00fcrkiy\u0259 istehsal\u0131 olan PUA-lar\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 kameralar\u0131 v\u0259 dig\u0259r elektron avadanl\u0131qlarla t\u0259chiz edib, \u0259sas m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri is\u0259 T\u00fcrk Hava\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 Kosmik S\u0259naye A\u015e (TU\u015eA\u015e) olub. 27 sentyabr 2020-ci ild\u0259 ba\u015flayan v\u0259 44 g\u00fcn davam ed\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Kanada h\u00f6kum\u0259ti h\u0259min ilin oktyabr ay\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 silah embarqosu t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k ixracat icaz\u0259l\u0259rini l\u0259\u011fv etmi\u015fdi.<\/strong><\/strong> <strong>\u00d6lk\u0259mizin \u0259razil\u0259ri 30 il \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olark\u0259n n\u0259inki tarixi abid\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 h\u0259yat \u2013 ekologiya, maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259srl\u0259rdir formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259r m\u0259hv edildiyini g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259l\u0259n bu vicdans\u0131z v\u0259 kor toplum, yax\u015f\u0131 bilir ki, t\u0259r\u0259f tutduqlar\u0131 erm\u0259ninin bu \u0259razid\u0259 he\u00e7 250 illik m\u0259zar\u0131 bel\u0259 yoxdur. Avropa Parlamentinin Qaraba\u011fda olmayan erm\u0259ni m\u0259d\u0259ni irsinin m\u0259hv il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti ikili standart\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fck. \u00d6lk\u0259mizin \u0259razil\u0259ri 30 il \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olark\u0259n n\u0259inki tarixi abid\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 h\u0259yat \u2013 ekologiya, maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259srl\u0259rdir formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259r m\u0259hv edilm\u0259sini g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn siyas\u0259t\u00e7i deyil, sad\u0259c\u0259 vicdanl\u0131 insan olmaq laz\u0131md\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>AB\u015e Qaraba\u011fda Rusiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131, eyn\u0259n bu c\u00fcr t\u0259cav\u00fczd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k, i\u015f\u011fal etdiyi v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 himay\u0259 etdiyi separat\u00e7\u0131-terror\u00e7ulara 2 milyon dollar yard\u0131m ay\u0131r\u0131r. B\u0259s niy\u0259 Abxaziya, Osetiya, Luqansk, Donetsk separat\u00e7\u0131lar\u0131na bu c\u00fcr yard\u0131mlar ay\u0131rm\u0131r? Problemin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131nda Rusiya t\u0259cav\u00fcz\u00fc \u0259sas rol oynad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Biz, qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u00f6z m\u0259nafel\u0259rimiz \u00fcst\u00fcnd\u0259n bu problem\u0259 yana\u015fmal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu sava\u015fda t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 dayananlar\u0131n h\u0259r biri b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ridir. Bu art\u0131q bir \u00f6zg\u0259 m\u00f6vzudur&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri (\u018fvv\u0259li:&nbsp;https:\/\/fedai.az\/?p=65733, https:\/\/fedai.az\/?p=65803) \u00ab\u041d\u0443 \u0447\u0442\u043e, \u0441\u044b\u043d\u043e\u043a, \u043f\u043e\u043c\u043e\u0433\u043b\u0438 \u0442\u0435\u0431\u0435 \u0442\u0432\u043e\u0438 \u043b\u044f\u0445\u0438?\u00bb (\u041d\u0443 \u0449\u043e, \u0441\u0438\u043d\u043a\u0443,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-65892","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65892"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65935,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65892\/revisions\/65935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}