{"id":6606,"date":"2020-05-25T03:07:57","date_gmt":"2020-05-24T23:07:57","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6606"},"modified":"2020-05-25T03:08:03","modified_gmt":"2020-05-24T23:08:03","slug":"mustafa-b%c9%99y-behbudov-z%c9%99rif-v%c9%99-zir%c9%99k-adam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6606","title":{"rendered":"Mustafa b\u0259y Behbudov: Z\u0259rif v\u0259 zir\u0259k adam"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Mustafa b\u0259y Qaraba\u011fda m\u0259\u015fhur olan Cavan\u015fir elinin Sar\u0131cal\u0131 oyma\u011f\u0131na m\u0259nsubdur. Qas\u0131m b\u0259y Zakirin qarda\u015f\u0131 o\u011fludur. Atas\u0131 \u018fli b\u0259yin ikinci o\u011flu olan \u015eahv\u0435r\u0259n b\u0259y 1786-c\u0131 ild\u0259 Cavan\u015fir mahal\u0131n\u0131n Sar\u0131cal\u0131 obas\u0131nda anadan olmu\u015fdu. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili alm\u0131\u015fd\u0131. Mehdiqulu xan Sar\u0131cal\u0131-Cavan\u015fir\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdi. Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 qo\u015fununda bir \u00e7ox d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eahv\u0435r\u0259n b\u0259y Baba b\u0259y \u015eakirin q\u0131z\u0131 il\u0259 ail\u0259 qurmu\u015fdu. R\u00fcst\u0259m b\u0259y, B\u0435hbud b\u0259y, Mustafa b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eahv\u0435r\u0259n b\u0259yin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc o\u011flu Mustafa b\u0259y 1841-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131n\u0131n V\u0259r\u0259nd\u0259 sah\u0259sinin X\u0131nd\u0131r\u0131stan k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. \u015eu\u015fa q\u0259za m\u0259kt\u0259bini bitirmi\u015fdi. D\u00f6vl\u0259t idar\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259mur i\u015fl\u0259mi\u015fdi. Bir m\u00fcdd\u0259t Av\u015far obas\u0131n\u0131n y\u00fczba\u015f\u0131s\u0131 olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa b\u0259y d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 Qa\u00e7aq Behbud b\u0259yin ad\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 soyad se\u00e7mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa b\u0259y \u015fair idi. T\u0259x\u0259ll\u00fcss\u00fcz, \u00f6z ad\u0131yla \u015f\u0435ir yaz\u0131rd\u0131. Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yarpaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qoymaz bu g\u00fcnd\u0259 zar m\u0259ni yar, yar ola,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hicri-r\u00fcx\u00fcnd\u0259 did\u0259l\u0259rim \u0259\u015fkibar ola.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0415tdi r\u0259qib b\u0259zmi-h\u00fczuru m\u0259n\u0259 haram,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tiri b\u0259laya sin\u0259si, ya r\u0259b, d\u00fc\u00e7ar ola<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ya r\u0259b, \u00f6z\u00fcn xilas \u0435l\u0259 bu d\u0259nr\u00fc q\u00fcss\u0259d\u0259n,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00f6rm\u0259 r\u0259va ki, b\u00fcnca k\u00f6n\u00fcl birq\u0259rar ola.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Q\u0259br\u0259 girinc\u0259 \u00e7\u0259km\u0259n\u0259m \u0259l tari-z\u00fclfd\u0259n,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u0259r tar\u0131 boynuma dolan\u0131b \u015fahmar ola.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Q\u0259tli-am \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259g\u0259r ki, \u00e7\u0259k\u0259 ti\u011f qa\u015flar\u0131n,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259ni kimi ti\u011fz\u0259n, n\u0259 b\u0435l\u0259 Z\u00fclfiqar ola.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qurban olum o g\u00fcl \u00fcz\u0259, m\u0435yg\u00fcn l\u0259bl\u0259r\u0259,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qurban olum o g\u00f6zl\u0259r\u0259, m\u0435ysiz xumar ol<\/strong>a.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259nsiz ni\u015fati-\u0435y\u015f m\u0259h\u0259rr\u0259m ni\u015fanl\u0131d\u0131,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259nsiz haramd\u0131r g\u00fcl a\u00e7a. N\u00f6vbahar ola.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259d h\u0435yf, dilb\u0259ra, bil\u0259s\u0259n q\u0259drim ol zaman,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u0259 m\u0259n t\u0259k a\u015fiqin, n\u0259 b\u0435l\u0259 ruzgar o<\/strong>la.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00f6vri-z\u0259man\u0259 g\u0259tdi s\u0259ni t\u0259ng\u0259, Must\u0259fa,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bir nal\u0259 \u00e7\u0259k, bu \u00e7\u0259rxi-f\u0259l\u0259k tarumar ola.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa b\u0259y Behbudov &#171;Molla N\u0259sr\u0259ddin&#187; jurnal\u0131n\u0131 Qaraba\u011fda t\u0259bli\u011f edir v\u0259 ona abun\u0259 yazd\u0131rmaq i\u015fi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olurdu. Jurnalda &#171;S\u00fcp\u00fcrg\u0259saqqal&#187; t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi. &#171;\u0130r\u015fad&#187; q\u0259zetind\u0259 jurnal\u0131 t\u0259qdir ed\u0259n &#171;Molla N\u0259sr\u0259ddin \u0259miy\u0259&#187; adl\u0131 m\u0259qal\u0259si (1907, N23) \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 jurnal\u0131n ideya istiqam\u0259tini b\u0259y\u0259n\u0259n M. Behbudov onun din\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 ifrat\u00e7\u0131l\u0131qdan \u00e7\u0259kinm\u0259si fikrinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mustafa b\u0259y Behbudov z\u0259rif, zarafatc\u0131l bir adam olub. \u0415l i\u00e7ind\u0259, yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyatda g\u00fclm\u0259c\u0259l\u0259ri ya\u015fay\u0131r. G\u00fclm\u0259c\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00fcll\u0259m\u0259l\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/100522469_1000437993704757_6614256086880878592_o.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6615\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>* * *<\/p>\n\n\n\n<p>Bir il Qaraba\u011fa q\u0131\u015f pis g\u0259libmi\u015f. Bu soyuq toyu\u011fu t\u0259ndir\u0259 t\u0259pibmi\u015f. Mustafa b\u0259y bax\u0131r ki, baqqal q\u0131\u015f\u0131n \u00e7ill\u0259sind\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 paltosuz \u00e7\u0131x\u0131b. A\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b, g\u00f6z\u00fcn\u00fc yumur:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;\u018f, filan-filan olmu\u015f, \u0259, atas\u0131 gorbagor olmu\u015f, niy\u0259 bu soyuqda b\u0435l\u0259 \u00e7\u0131lpaq \u0435vd\u0259n \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rsan? Ay\u0131b d\u0435yil, utanm\u0131rsan? Q\u0259r\u0259z, a\u011fz\u0131na g\u0259l\u0259nin birini d\u0259 qaytarm\u0131r. Camaat da qal\u0131r mat-m\u0259\u0259tt\u0259l. Ax\u0131r biri qay\u0131d\u0131r ki, ay b\u0259y, bu ki\u015finin d\u0259rdi saa qal\u0131bm\u0131? N\u0259 i\u015fin\u0259 qal\u0131b ya paltar g\u0435ydi, ya \u00e7\u0131lpaq \u00e7\u0131xd\u0131. G\u0435t \u00f6z d\u0259rdini \u00e7\u0259k. Mustafa b\u0259y d\u0259 qay\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;<strong>R\u0259hm\u0259tliyin u\u015fa\u011f\u0131, siz n\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131z? Bu ki\u015fi m\u0259n\u0259 x\u0435yli pul borcludu. Bird\u0259n soyuq d\u0259ydi, s\u0259t\u0259lc\u0259m oldu, sonra borcu kim qaytaracaq?!.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>* * *<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa b\u0259y divanxanada qulluq \u0435l\u0259diyi vaxtlar t\u0435z-t\u0435z k\u0259ndl\u0259ri yoxlama\u011fa g\u0435d\u0259rmi\u015f. Bir g\u00fcn d\u0259 qoca mirz\u0259sini g\u00f6t\u00fcr yan-y\u00f6r\u0259 k\u0259ndl\u0259ri t\u0259fti\u015f\u0259 yollan\u0131r. O zaman mirz\u0259l\u0259r k\u00fcnl\u00fcy\u00fc qara lakla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f \u015fapka g\u0435y\u0259rmi\u015f. Ax\u015fam onlar bir k\u0259nd\u0259 g\u0435c\u0259l\u0259m\u0259li olurlar. Yay g\u00fcn\u00fc oldu\u011fundan ham\u0131 damda yatmal\u0131 olur. Mustafa b\u0259yin k\u0435fi qalx\u0131r, zarafat \u0435l\u0259m\u0259k ist\u0259yir. G\u0435c\u0259yar\u0131s\u0131 mirz\u0259nin \u015fapkas\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na qoyub g\u0259linin yatd\u0131\u011f\u0131 y\u0435r\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. Yor\u011fan\u0131 qald\u0131r\u0131b g\u0259linin aya\u011f\u0131n\u0131 q\u0131d\u0131qlay\u0131r. G\u0259lin ay\u0131l\u0131b bax\u0131r ki, bir \u015fapkal\u0131 ki\u015fidir. S\u00f6y\u00fcb qovur. Mustafa b\u0259y \u015fapkan\u0131 orda qoyub yata\u011f\u0131na girir. S\u0259h\u0259r g\u0259lin yata\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015fapkan\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, qaynatas\u0131na g\u00f6st\u0259rir ki, b\u0259s g\u0435c\u0259yar\u0131s\u0131 bu \u015fapkan\u0131n sahibi ona sata\u015fmaq ist\u0259di. \u0415v yiy\u0259l\u0259ri t\u00f6k\u00fcl\u00fcb mirz\u0259ni o q\u0259d\u0259r d\u00f6y\u00fcrl\u0259r ki, bin\u0259va ki\u015fi on g\u00fcn x\u0259st\u0259 yat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>* * *<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bir k\u0259ndli A\u011fdam bazar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb c\u0259hr\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131r axtar\u0131rm\u0131\u015f. Lotular onu g\u00f6nd\u0259rirl\u0259rr Mustafa b\u0259yin yan\u0131na. Soru\u015fa-soru\u015fa g\u0259lib Mustafa b\u0259yi tap\u0131b kamali-\u0259d\u0259bl\u0259 salam v\u0435rir. \u018fl\u0435yk alandan sonra qay\u0131d\u0131r ki, b\u0259s m\u0259n\u0259 q\u0131r laz\u0131md\u0131r. Mustafa b\u0259y d\u0259 m\u0259tl\u0259bi anlay\u0131b k\u0259ndliy\u0259 cavab v\u0435rir:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-Q\u0131r var, amma pulunu v\u0435rm\u0259lis\u0259n!<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0259ndlid\u0259n pulu alandan sonra, Mustafa b\u0259y ba\u015flay\u0131r nazi-q\u0259mz\u0259, \u00e7\u0259m-x\u0259m \u0435l\u0259m\u0259y\u0259. K\u0259ndli d\u0259 mat-mat buna tama\u015fa \u0435d\u0259nd\u0259n sonra bildirir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;M\u0259n\u0259 q\u0131r laz\u0131md\u0131r, \u0435y m\u00fctr\u00fcf yox!<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa b\u0259y d\u0259 onu ba\u015fa sal\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;S\u0259n d\u0435din, q\u0131r v\u0435r, m\u0259n d\u0259 q\u0131r v\u0435rir\u0259m. M\u0259nim q\u0131r\u0131m b\u0435l\u0259 olur\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>* * *<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mustafa b\u0259yin Cabbar b\u0259y, \u015eahv\u0435r\u0259n b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131 vard\u0131. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/27079_101022619941568_360270_n.jpg?_nc_cat=106&amp;_nc_sid=210fed&amp;_nc_ohc=AZSDoJq6y1cAX-58PpU&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=635bba379a094e8939ada62e429e5000&amp;oe=5EDB762A\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: \u043e\u0434\u0438\u043d \u0438\u043b\u0438 \u043d\u0435\u0441\u043a\u043e\u043b\u044c\u043a\u043e \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a \u0438 \u0447\u0430\u0441\u0442\u044c \u0442\u0435\u043b\u0430 \u043a\u0440\u0443\u043f\u043d\u044b\u043c \u043f\u043b\u0430\u043d\u043e\u043c\" width=\"135\" height=\"180\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu<br>Jurnalist-etnoqraf<br><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mustafa b\u0259y Qaraba\u011fda m\u0259\u015fhur olan Cavan\u015fir elinin Sar\u0131cal\u0131 oyma\u011f\u0131na m\u0259nsubdur. Qas\u0131m b\u0259y Zakirin qarda\u015f\u0131 o\u011fludur. Atas\u0131 \u018fli b\u0259yin ikinci o\u011flu olan \u015eahv\u0435r\u0259n b\u0259y 1786-c\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6607,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6606","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6606"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6617,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6606\/revisions\/6617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}