{"id":6654,"date":"2020-05-26T07:52:55","date_gmt":"2020-05-26T03:52:55","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=6654"},"modified":"2020-05-26T08:13:27","modified_gmt":"2020-05-26T04:13:27","slug":"%c9%99bul-b%c9%99y-s%c9%99rifb%c9%99yov-maarif-v%c9%99-m%c9%99rdlik-arasinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=6654","title":{"rendered":"\u018fb\u00fcl b\u0259y \u015e\u0259rifb\u0259yov: Maarif v\u0259 m\u0259rdlik aras\u0131nda"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>XX \u0259srin \u00f6nl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan pedaqoji fikir tarixind\u0259 silinm\u0259z iz qoymu\u015f onlarca parlaq simalar f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. B\u00fct\u00fcn h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rinin t\u0259hsil\u0259, elm\u0259, maarif\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f g\u00f6rk\u0259mli ziyal\u0131lar\u0131m\u0131zdan biri d\u0259 \u018fbil b\u0259y \u015e\u0259rifb\u0259yovdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259mm\u0259d b\u0259yin b\u0435\u015finci o\u011flu \u018fb\u00fclqas\u0131m b\u0259y 1869-cu ild\u0259 C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131n\u0131n \u015e\u0259rifb\u0259yli obas\u0131nda (bu oba sonralar F\u00fczuli rayonunun Gec\u0259g\u00f6zl\u00fc k\u0259ndin\u0259 birl\u0259\u015fib) d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. Ba\u015fqa bir s\u0259n\u0259dd\u0259 onun t\u0259v\u0259ll\u00fcd tarixi haqq\u0131nda yaz\u0131l\u0131r ki, \u018fb\u00fclqas\u0131m b\u0259y 15 oktyabr 1878-ci ild\u0259 \u015e\u0259rifb\u0259yli (G\u0435c\u0259g\u00f6zl\u00fc) obas\u0131nda do\u011fulmu\u015fdu. Y\u0435lizav\u0435tpol (G\u0259nc\u0259) s\u0259n\u0259t m\u0259kt\u0259bini bitirmi\u015fdi. 1 noyabr 1901-ci ild\u0259 Nuxa rus-tatar m\u0259kt\u0259bind\u0259 m\u00fc\u0259llim kimi i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. 1 s\u0435ntyabr 1906-c\u0131 ild\u0259 Maralyan k\u0259nd m\u0259kt\u0259bin\u0259 d\u0259yi\u015filmi\u015fdi. Sonra C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131n\u0131n Quycaq, B\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nli k\u0259nd m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fb\u00fclqas\u0131m b\u0259y \u015e\u0259rifb\u0259yov qap\u0131-qap\u0131 g\u0259z\u0259r\u0259k valideynl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb, t\u0259hsilin, elmin \u0259h\u0259miyy\u0259tini insanlara ba\u015fa salmaq v\u0259 inand\u0131rmaq yolu il\u0259 u\u015faqlar\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 c\u0259lb edirdi. H\u0259r bir valideyn\u0259 m\u0259kt\u0259bin m\u0259qs\u0259d v\u0259 m\u0259ram\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fb\u00fcl b\u0259y d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ziyal\u0131lar\u0131ndan say\u0131l\u0131b. Xalq\u0131n\u0131n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini, m\u0259i\u015f\u0259tini, dil v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 inc\u0259likl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6yr\u0259nib, m\u00fcxt\u0259lif d\u0259rgil\u0259rd\u0259, m\u0259cmu\u0259l\u0259rd\u0259 yaz\u0131 d\u0259rc etdirirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fb\u00fclqas\u0131m b\u0259y \u015e\u0259rifb\u0259yov g\u00f6z\u0259l, g\u00f6rk\u0259mli bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi. Yeri\u015fi, davran\u0131\u015f\u0131, s\u0259liq\u0259-sahman\u0131, dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, t\u0259mkini, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u015fqalar\u0131na n\u00fcmun\u0259 olurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fb\u00fclqas\u0131m b\u0259y \u015e\u0259rifb\u0259yov el qeyr\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n bir adam idi. H\u0259l\u0259 1905-1907-ci ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Qaraba\u011fda qanl\u0131 faci\u0259l\u0259r t\u00f6r\u0259d\u0259rk\u0259n, g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcb, k\u0259ndl\u0259ri yand\u0131rark\u0259n o, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t xalq d\u0259st\u0259si t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalxm\u0131\u015f, b\u00f6y\u00fck \u015f\u00fcca\u0259t v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fb\u00fclqas\u0131m b\u0259y el aras\u0131nda \u018fbil b\u0259y kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun ad\u0131yla ba\u011fl\u0131 \u00ab\u018fbil b\u0259y ba\u011f\u0131\u00bb h\u0259l\u0259 d\u0259 Zobucuqda boy g\u00f6st\u0259rir. Dan\u0131\u015f\u0131rlar ki, \u018fb\u00fcl b\u0259y ba\u011f\u0131n k\u0259nar\u0131nda \u0259yl\u0259\u015fib yola bax\u0131rm\u0131\u015f. G\u00f6r\u00fcr ki, bir ki\u015fi onun ba\u011f\u0131na baxa-baxa g\u0259lir. G\u0259lib b\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b, salam v\u0435rir. \u018fb\u00fcl b\u0259y salam\u0131 al\u0131b, hardan g\u0259ldiyini, ba\u011fa niy\u0259 tama\u015fa \u0435tdiyini soru\u015fur. Yol\u00e7u hardan g\u0259ldiyini s\u00f6yl\u0259y\u0259nd\u0259n sonra bildirir ki, at\u0131 vurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ubu\u011fa \u0435htiyac\u0131m vard\u0131. Hans\u0131 a\u011faca baxd\u0131msa, q\u0131rma\u011fa \u00fcr\u0259yim g\u0259lm\u0259di. Bu b\u0259rri-biyabanda b\u0435l\u0259 ba\u011f\u0131 salana \u0259hs\u0259n s\u00f6yl\u0259yib, tama\u015fa \u0435tm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa \u00e7ar\u0259m qalmad\u0131. \u018fb\u00fcl b\u0259y Z\u0259hra xan\u0131m\u0131 s\u0259sl\u0259yir ki, \u0435vd\u0259n \u00abc\u0435yran \u015falla\u011f\u0131\u00bbn\u0131 g\u0259tirsin. Z\u0259hra xan\u0131m \u015falla\u011f\u0131 g\u0259tirir. \u018fb\u00fcl b\u0259y onu yol\u00e7uya v\u0435rinc\u0259 Z\u0259hra xan\u0131m dill\u0259nir:<\/p>\n\n\n\n<p>-B\u0259s \u00f6z\u00fcn ora-bura g\u0435d\u0259nd\u0259 n\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259ks\u0259n?<\/p>\n\n\n\n<p>-M\u0259n taparam! B\u0435l\u0259 ba\u011f-ba\u011fat q\u0259dri bil\u0259n\u0259 h\u0259r \u015f\u0435y halald\u0131, n\u0259inki bir qam\u00e7\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fb\u00fcl b\u0259y \u015e\u0259rifb\u0259yov 1920-ci ild\u0259n sonra \u0130rana qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fb\u00fcl b\u0259y \u015e\u0259rifb\u0259yov Z\u0259hra xan\u0131m H\u0259zi b\u0259y q\u0131z\u0131 il\u0259 ya\u015fam qurmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ke\u00e7diyi m\u0259nal\u0131 \u00f6m\u00fcr yolunda, xalq\u0131n elm, t\u0259hsil v\u0259 maarif\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259si u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259r\u0259fli m\u00fcbariz\u0259l\u0259rl\u0259 dolu h\u0259yat\u0131nda \u018fbil b\u0259y \u015e\u0259rifb\u0259yov \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Xat\u0131rlama\u011fa d\u0259y\u0259r\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/27079_101022619941568_360270_n.jpg?_nc_cat=106&amp;_nc_sid=210fed&amp;_nc_ohc=AZSDoJq6y1cAX-58PpU&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=635bba379a094e8939ada62e429e5000&amp;oe=5EDB762A\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: \u043e\u0434\u0438\u043d \u0438\u043b\u0438 \u043d\u0435\u0441\u043a\u043e\u043b\u044c\u043a\u043e \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a \u0438 \u0447\u0430\u0441\u0442\u044c \u0442\u0435\u043b\u0430 \u043a\u0440\u0443\u043f\u043d\u044b\u043c \u043f\u043b\u0430\u043d\u043e\u043c\" width=\"135\" height=\"180\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p> <strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu<br>Jurnalist-etnoqraf<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259srin \u00f6nl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan pedaqoji fikir tarixind\u0259 silinm\u0259z iz qoymu\u015f onlarca parlaq simalar f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. B\u00fct\u00fcn h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rinin t\u0259hsil\u0259, elm\u0259, maarif\u0259 v\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-6654","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6654"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6656,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6654\/revisions\/6656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}