{"id":66627,"date":"2022-04-04T00:35:52","date_gmt":"2022-04-03T20:35:52","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=66627"},"modified":"2022-04-04T00:35:56","modified_gmt":"2022-04-03T20:35:56","slug":"putini-silahsiz-nec%c9%99-m%c9%99glub-etm%c9%99k-olar-tomas-fridman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=66627","title":{"rendered":"Putini silahs\u0131z nec\u0259 m\u0259\u011flub etm\u0259k olar? &#8212; Tomas Fridman"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>&#171;The New York Times&#187;in tan\u0131nm\u0131\u015f siyasi \u015f\u0259rh\u00e7isi Tomas Fridman\u0131n Rusiya-Ukrayna sava\u015f\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n n\u00f6vb\u0259ti\u00a0<\/strong><a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2022\/03\/29\/opinion\/how-to-defeat-putin-and-save-the-planet.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">m\u0259qal\u0259sini<\/a><strong>\u00a0Qaynarinfo-nun t\u0259rc\u00fcm\u0259sind\u0259 oxuculara t\u0259qdim edib:<\/strong><br>\u00a0<br><strong>*<span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Tomas Fridman<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u0259yi g\u00f6zl\u0259yirik? Putini silahs\u0131z nec\u0259 m\u0259\u011flub etm\u0259k olar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amerika bu f\u00fcrs\u0259ti \u0259ld\u0259n verm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ukraynada m\u00fcharib\u0259nin nec\u0259 bit\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u0259n \u00fcr\u0259kd\u0259n \u00fcmid edir\u0259m ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 azad, t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Ukrayna olacaq.<br>&nbsp;<br>Amma d\u0259qiq bildiyim budur: Amerika bu b\u00f6hran\u0131 \u0259ld\u0259n verm\u0259m\u0259lidir. Bu, bizim neft diktatoru il\u0259 son qar\u015f\u0131durmam\u0131zd\u0131r, onun q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ehtiyats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ancaq yeralt\u0131ndan \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 neft s\u0259rv\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olur. Ukraynada m\u00fcharib\u0259 bits\u0259 d\u0259, o, el\u0259 ba\u015fa \u00e7atmal\u0131d\u0131r ki, Amerika n\u0259hay\u0259t, formal, q\u0259ti v\u0259 d\u00f6nm\u0259z \u015f\u0259kild\u0259 neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131na son qoysun.<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikan\u0131n xarici siyas\u0259tini, insan haqlar\u0131na sadiqliyimizi, milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi v\u0259 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l \u0259traf m\u00fchitimizi neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimi he\u00e7 n\u0259 t\u0259sir etm\u0259mi\u015fdir. Qoy bu, bizim v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rimizin h\u0259r iki t\u0259r\u0259fi maliyy\u0259l\u0259\u015fdirdiyi son m\u00fcharib\u0259 olsun. Haz\u0131rda etdiyimiz m\u0259hz budur.<br>&nbsp;<br>Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri NATO-nu maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir v\u0259 vergil\u0259rimizd\u0259n Ukrayna ordusuna yard\u0131m edir. Eyni zamanda, Rusiyan\u0131n enerji ixrac\u0131 onun d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin 40 faizini t\u0259\u015fkil etdiyi halda biz, Vladimir Putinin ordusunu Rusiyadan neft v\u0259 qaz alma\u011f\u0131m\u0131z hesab\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015fdiririk.<\/p>\n\n\n\n<p>Sad\u0259c\u0259 olaraq sivilizasiyam\u0131z bunu \u00f6z\u00fcn\u0259 r\u0259va g\u00f6r\u0259 bilm\u0259z. \u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyi, Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n &#171;fasil\u0259\u201d g\u00f6t\u00fcrm\u00fcr. Son vaxtlar \u015eimal v\u0259 C\u0259nub q\u00fctbl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn hava proqnozlar\u0131na baxm\u0131s\u0131n\u0131zm\u0131? Bu ay Antarktidan\u0131n b\u0259zi hiss\u0259l\u0259rini ekstremal isti dal\u011falar b\u00fcr\u00fcy\u00fcb v\u0259 temperatur ilin bu d\u00f6vr\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn orta hesabla Farengeyt \u00fczr\u0259 70 d\u0259r\u0259c\u0259 (Selsi \u015fkalas\u0131 \u00fczr\u0259 21,1 d\u0259r\u0259c\u0259) art\u0131qd\u0131r, Arktikada is\u0259 adi haldan 50 d\u0259r\u0259c\u0259 (Selsi \u015fkalas\u0131 \u00fczr\u0259 10 d\u0259r\u0259c\u0259) \u00e7ox istidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Orada \u0259ks f\u0259sill\u0259r olur, Siz \u015eimal v\u0259 C\u0259nubun (q\u00fctbl\u0259rin) eyni anda \u0259ridiyini g\u00f6r\u0259 bilm\u0259zsiniz&#187;, &#8212; &#171;Qar v\u0259 buz m\u0259lumatlar\u0131 \u00fczr\u0259 Milli M\u0259rk\u0259z&#187;in t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Uolter Meyer bu yax\u0131nlarda &#171;Associated Press\u201d\u0259 bildirib.&nbsp; Bu, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, qeyri-adi bir hadis\u0259dir. T\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil ki, ke\u00e7\u0259n c\u00fcm\u0259 g\u00fcn\u00fc, elm adamlar\u0131 \u015e\u0259rqi Antarktidada bu q\u0259rib\u0259 istil\u0259\u015fm\u0259nin n\u0259tic\u0259sind\u0259 Nyu-York \u015f\u0259h\u0259ri boyda buz \u015felfinin \u00e7\u00f6kd\u00fcy\u00fcn\u00fc elan edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Associated Press\u201d qeyd edir ki, insanlar bu soyuq b\u00f6lg\u0259d\u0259 buz \u015felfinin \u00e7\u00f6km\u0259sini ilk d\u0259f\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edibl\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259 edib ki, \u015e\u0259rqi Antarktidada donmu\u015f suyun ham\u0131s\u0131 \u0259riy\u0259rs\u0259, bu, d\u00fcnya miqyas\u0131nda d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sini 160 futdan (48,76 metr \u2013 red.) \u00e7ox qald\u0131racaq.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Prezident Bayden v\u0259 D\u00f6vl\u0259t Katibi Entoni Blinkenin b\u0259rpa olunan enerjinin miqdar\u0131n\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259liliyini \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 art\u0131rmaq \u0259v\u0259zin\u0259 neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ikiqat art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k m\u0259ni m\u0259yus etdi. Enerji siyas\u0259tinin benzin qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\u011funa dair Respublika\u00e7\u0131lar\u0131n saxta iddialar\u0131ndan qorxan Bayden komandas\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck neft diktaturalar\u0131ndan b\u0259zil\u0259rin\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Venesuela, \u0130ran v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 daha \u00e7ox neft \u00e7\u0131xarma\u011fa v\u0259 benzinin qiym\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa m\u0259cbur edir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259qiq\u0259t budur ki, AB\u015e neft \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259tta h\u0259r bir milli parkda neft axtar\u0131\u015f\u0131na icaz\u0259 vers\u0259k bel\u0259, benzin qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli t\u0259sir o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmayacaq. &#171;CNN Business\u201din ke\u00e7\u0259n h\u0259ft\u0259 bildirdiyi kimi, son on ild\u0259 AB\u015e-\u0131n neft s\u0259nayesi, qiym\u0259tl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi istehsal art\u0131m\u0131n\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 tonlarla na\u011fd pul x\u0259rcl\u0259yib, lakin &#171;m\u0259nf\u0259\u0259ti saxlamaq m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Neftin qiym\u0259tinin bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si zaman\u0131 y\u00fczl\u0259rl\u0259 neft \u015firk\u0259ti m\u00fcflis olub v\u0259 bu, investorlar\u0131 enerji r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox t\u0259mkin t\u0259l\u0259b etm\u0259y\u0259 s\u00f6vq edib\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, bu g\u00fcn AB\u015e-\u0131n \u0259ks\u0259r neft r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 investorlar\u0131 &#171;qiym\u0259tl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 salacaq ba\u015fqa bir bolluq yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klifi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r art\u0131rmaq ist\u0259mirl\u0259r. S\u0259hmdarlar ist\u0259yirl\u0259r ki, \u015firk\u0259tl\u0259r g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z m\u0259nf\u0259\u0259tl\u0259ri artan istehsala investisiya etm\u0259kd\u0259ns\u0259, dividendl\u0259r v\u0259 sat\u0131nalmalar \u015f\u0259klind\u0259 qaytars\u0131nlar\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 &#8212; q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u00fcnya neft qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259sir etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ucuz, \u0259n s\u0259rb\u0259st v\u0259 \u0259n \u00e7evik qabiliyy\u0259t\u0259 malik \u00f6lk\u0259dir. Amma Rusiya da \u0259sas oyun\u00e7ulardand\u0131r. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n c\u0259mi iki il \u0259vv\u0259l prezident Donald Tramp S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 v\u0259 Rusiyadan hasilat\u0131 k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 azaltma\u011f\u0131 xahi\u015f edib. Bel\u0259 ki, d\u00fcnya bazarlar\u0131nda neftin barreli 15 dollar civar\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n zaman, hasilat d\u0259y\u0259ri 40-50 dollar aras\u0131nda olan AB\u015e neft \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 d\u0259yib. Neftin qiym\u0259tinin k\u0259skin d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259bi is\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 v\u0259 Rusiyan\u0131n, pandemiyaya g\u00f6r\u0259 bazar pay\u0131n\u0131n azalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 qiym\u0259t m\u00fcharib\u0259sin\u0259 girm\u0259si olmu\u015fdur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi is\u0259 Bayden,&nbsp; s\u0259udiyy\u0259lil\u0259r\u0259 yalvar\u0131r ki, qiym\u0259tl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal\u0131 k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131rs\u0131nlar.&nbsp; Lakin onlar s\u0259udiyy\u0259li jurnalist Camal Qa\u015f\u0131q\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 Baydenin hidd\u0259tli reaksiyas\u0131na q\u0259z\u0259blidirl\u0259r v\u0259 m\u0259lumatlata g\u00f6r\u0259 Baydenin z\u0259ngl\u0259rin\u0259 cavab vermirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna baxmayaraq Bayden v\u0259 Tramp aras\u0131nda ortaq m\u0259xr\u0259c &#8212; &#171;dil\u0259n\u00e7ilik\u201d s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Budurmu h\u0259d\u0259fl\u0259diyimiz g\u0259l\u0259c\u0259k? N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, neftd\u0259n as\u0131l\u0131y\u0131q, biz h\u0259mi\u015f\u0259 kim\u0259s\u0259, ad\u0259t\u0259n &#171;pis o\u011flana\u201d yalvaraca\u011f\u0131q ki, qiym\u0259ti qald\u0131rs\u0131n v\u0259 ya a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131n, \u00e7\u00fcnki biz \u00f6z taleyimizin sahibi deyilik.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u0259li, h\u0259l\u0259 d\u0259 neftd\u0259n, qazdan v\u0259 k\u00f6m\u00fcrd\u0259n istifad\u0259ni davam ed\u0259c\u0259yimiz bir ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259si olmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259ni bir g\u00f6z q\u0131rp\u0131m\u0131nda h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259rik. Ancaq g\u0259lin, yer t\u0259kind\u0259n \u00e7\u0131xan yanaca\u011f\u0131n miqdar\u0131n\u0131 ikiqat art\u0131rmaqdansa, bu ke\u00e7idin s\u00fcr\u0259tini ikiqat art\u0131raca\u011f\u0131m\u0131za s\u00f6z ver\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Putini bundan art\u0131q he\u00e7 n\u0259 il\u0259 t\u0259hdid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ax\u0131, 1988-1992-ci ill\u0259r aras\u0131nda, m\u0259hz S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n h\u0259dd\u0259n art\u0131q hasilat\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011fu d\u00fcnya neft qiym\u0259tl\u0259rinin \u00e7\u00f6km\u0259si Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n iflas\u0131na v\u0259 onun s\u00fcqutunun s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 oldu. Biz bu g\u00fcn b\u0259rpa olunan enerjinin istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla v\u0259 aksenti enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259kl\u0259 eyni effekti \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259miz enerji \u00fczr\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i \u015firk\u0259ti olan &#171;Energy Innovation\u201dn\u0131n Ba\u015f direktoru Hel Harvi bildirir ki, bunu etm\u0259yin \u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259 s\u00fcr\u0259tli yolu \u2013 energetika \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259miz enerji standartlar\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. Y\u0259ni, AB\u015e-\u0131n h\u0259r energetika \u015firk\u0259tind\u0259n d\u00f6vriyy\u0259l\u0259rinin ild\u0259 7-10%-nin b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7m\u0259si il\u0259 karbon emissiyalar\u0131n\u0131 azaltma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259k.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu utopiyad\u0131r? M\u0259nc\u0259, yox. Bir vaxtlar tamamil\u0259 k\u00f6m\u00fcrd\u0259n as\u0131l\u0131 olan &#171;American Electric Power\u201d \u015firk\u0259ti indi \u0259sas\u0259n t\u0259bii qazdan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0131f\u0131r karbon emissiyas\u0131na nail olma\u011f\u0131 \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. Otuz bir \u015ftat art\u0131q \u00f6z kommunal xidm\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 olaraq artan t\u0259miz enerji standartlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. G\u0259lin bunu 50 \u015ftat\u0131n ham\u0131s\u0131nda ed\u0259k, el\u0259 indi.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda, h\u0259r bir istehlak\u00e7\u0131ya bu m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qo\u015fulmaq imkan\u0131 ver\u0259n milli qanun q\u0259bul ed\u0259k. Bu, damdak\u0131 g\u00fcn\u0259\u015f qur\u011fular\u0131 \u0259traf\u0131nda t\u0259nziml\u0259yici b\u00fcrokratiyan\u0131 aradan qald\u0131ran v\u0259 eynil\u0259 Avstraliyadak\u0131 kimi, Amerikada h\u0259r bir ev\u0259 bunu qura\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vergi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259ri ver\u0259n bir qanun.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Avtomobill\u0259r, y\u00fck ma\u015f\u0131nlar\u0131, binalar, fabrikl\u0259r v\u0259 evl\u0259r elektrikl\u0259\u015fdirildikc\u0259 v\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259niz ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 b\u0259rpa olunan enerji il\u0259 i\u015fl\u0259dikc\u0259 biz getdikc\u0259 m\u0259d\u0259n yanacaqlar\u0131ndan azad oluruq, Putin is\u0259 bundan getdikc\u0259 daha az dollar qazan\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikal\u0131lar bunu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Elektrikli avtomobill\u0259r indi avtosalonlardan &#171;u\u00e7ur\u201d. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00fcl\u0259k istehsal ed\u0259n \u015ftat Texasd\u0131r, onun istehsal etdiyi elektrik enerjisi ondan sonra g\u0259l\u0259n \u00fc\u00e7 \u015ftat\u0131n (Ayova, Oklahoma v\u0259 Kanzas) \u00fcmumi istehsal\u0131ndan \u00e7oxdur. Lakin bunun \u0259sl milli missiyaya \u00e7evrilm\u0259si biz\u0259 daha s\u00fcr\u0259tli t\u0259miz enerji iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131, AB\u015e h\u00f6kum\u0259ti, v\u0259t\u0259nda\u015flardan \u00f6z meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rini yeti\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Q\u0259l\u0259b\u0259 ba\u011flar\u0131 yaratma\u011f\u0131, h\u0259m\u00e7inin \u0259sg\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn konservl\u0259r saxlama\u011f\u0131 xahi\u015f etmi\u015fdir. T\u0259xmin\u0259n 20 milyon amerikal\u0131 buna cavab olaraq h\u0259y\u0259tl\u0259rd\u0259n tutmu\u015f damlara q\u0259d\u0259r h\u0259r yerd\u0259 bel\u0259 ba\u011flar sald\u0131. O q\u0259l\u0259b\u0259 ba\u011flar\u0131 bizim m\u00fcharib\u0259 s\u0259yl\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 idis\u0259, indiki n\u0259slin g\u00fcn\u0259\u015f panell\u0259ri d\u0259 neft diktatorlar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 eyni \u015feydir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn benzinin qiym\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 salmaq ist\u0259yirsinizs\u0259, \u0259n etibarl\u0131 v\u0259 iqlimin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n uy\u011fun \u00fcsul magistral yollarda s\u00fcr\u0259t h\u0259ddini saatda 60 mil\u0259 (96,54 km-red.) endirm\u0259k v\u0259 imkan daxilind\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259rin evd\u0259n i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259kl\u0259 h\u0259r g\u00fcn i\u015f\u0259 ma\u015f\u0131n s\u00fcrm\u0259yin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqd\u0131r. Bu iki \u00fcsul d\u0259rhal benzin\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131 azaldacaq v\u0259 qiym\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 salacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259y\u0259m, Putin kimi neft diktatorlar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u00e7oxdurmu? N\u0259tic\u0259d\u0259 bizl\u0259r yanan tanklar deyil, t\u0259miz hava g\u00f6r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;\u0130ndi t\u0259miz alternativl\u0259r \u00e7irklil\u0259rd\u0259n daha ucuz ba\u015fa g\u0259lir.&#187;, &#8212; Harvi qeyd edir. &#171;\u0130ndi Yeri m\u0259hv etm\u0259k onu xilas etm\u0259kd\u0259n daha baha ba\u015fa g\u0259lir.&#187; Bundan \u0259lav\u0259, &#171;indi neft diktatorlar\u0131ndan qurtulmaq onlar\u0131n \u0259sar\u0259tind\u0259 qalmaqdan daha ucuzdur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259li, do\u011frudur. Bu g\u00fcn texnologiya biziml\u0259dir. \u0130ndi Putini neft \u00e7\u0259ll\u0259yi il\u0259 birlikd\u0259 k\u0259nara qoya bil\u0259rik. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq liderlik v\u0259 milli irad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sidir.<br>&nbsp;<br>B\u0259s n\u0259yi g\u00f6zl\u0259yirik?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259rc\u00fcm\u0259: Nizami Ba\u011f\u0131rov<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>M\u0259nb\u0259: Qaynarinfo<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#171;The New York Times&#187;in tan\u0131nm\u0131\u015f siyasi \u015f\u0259rh\u00e7isi Tomas Fridman\u0131n Rusiya-Ukrayna sava\u015f\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n n\u00f6vb\u0259ti\u00a0m\u0259qal\u0259sini\u00a0Qaynarinfo-nun t\u0259rc\u00fcm\u0259sind\u0259 oxuculara t\u0259qdim edib:\u00a0*Tomas Fridman N\u0259yi g\u00f6zl\u0259yirik? Putini silahs\u0131z nec\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-66627","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66627"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66629,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66627\/revisions\/66629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}