{"id":68243,"date":"2022-04-23T00:21:40","date_gmt":"2022-04-22T20:21:40","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=68243"},"modified":"2022-04-23T00:23:03","modified_gmt":"2022-04-22T20:23:03","slug":"ilham-%c9%99liyevin-susa-s%c9%99h%c9%99rind%c9%99-dunya-az%c9%99rbaycanlilarinin-v-qurultayinda-cixisi-tam-m%c9%99tn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=68243","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyevin \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n V Qurultay\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 &#8212; Tam m\u0259tn"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Aprelin 22-d\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n V Qurultay\u0131 \u2013 Z\u0259f\u0259r Qurultay\u0131 i\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Qurultayda geni\u015f nitq s\u00f6yl\u0259yib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"\u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n V Qurultay\u0131\" width=\"715\" height=\"402\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/CRI87FGx20s?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin nitqi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; H\u00f6rm\u0259tli qurultay i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131, sizi s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 salamlay\u0131ram, \u015eu\u015faya, Qaraba\u011fa xo\u015f g\u0259lmisiniz!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xahi\u015f edir\u0259m ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, V\u0259t\u0259n u\u011frunda can\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f, q\u0259hr\u0259mancas\u0131na h\u0259lak olmu\u015f \u0259ziz \u015f\u0259hidl\u0259rimizin xatir\u0259sini bir d\u0259qiq\u0259lik s\u00fckutla yad ed\u0259k<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Biz \u015f\u0259hidl\u0259rimizin qan\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda ald\u0131q, qisas\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda ald\u0131q. Onlar\u0131n qan\u0131 yerd\u0259 qalmad\u0131, bu, onlar\u0131n yax\u0131nlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, qohumlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259s\u0259lli verir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1650612569_d3ae8d9e34fff388bcd54cc6bcb81b2f-1-1024x692.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-68249\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Biz bu g\u00fcn azad Qaraba\u011fda, azad \u015eu\u015fada D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Qurultay\u0131n\u0131 ke\u00e7iririk. Bu qurultay\u0131n ad\u0131 Z\u0259f\u0259r qurultay\u0131d\u0131r v\u0259 bu, t\u0259biidir. \u00c7\u00fcnki tarixi Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra ilk d\u0259f\u0259dir ki, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 topla\u015f\u0131r, qurultay ke\u00e7irir v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 Z\u0259f\u0259r ad\u0131 xalq\u0131m\u0131za \u00e7ox yara\u015f\u0131r. Siz buraya Z\u0259f\u0259r yolu il\u0259 g\u0259lmisiniz, qurultay\u0131n ad\u0131 Z\u0259f\u0259r qurultay\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 Z\u0259f\u0259r muzeyl\u0259ri in\u015fa edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bundan sonra Az\u0259rbaycan xalq\u0131 m\u00fcz\u0259ff\u0259r xalq kimi \u0259b\u0259di ya\u015fayacaq, bundan sonra bizim d\u00f6vl\u0259timiz qalib d\u00f6vl\u0259t kimi ya\u015fayacaq. Bu, b\u00f6y\u00fck xo\u015fb\u0259xtlikdir &#8212; ham\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn, Az\u0259rbaycanda ya\u015fayanlar, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn. Bu tarixi missiyan\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n bizim q\u0259hr\u0259man \u00f6vladlar\u0131m\u0131z tarix qar\u015f\u0131s\u0131nda, xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda, V\u0259t\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131nda misilsiz xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yeti\u015f\u0259n g\u0259ncl\u0259r, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda yeti\u015f\u0259n g\u0259ncl\u0259r bu tarixi hadis\u0259ni, tarixi m\u00fcjd\u0259ni Az\u0259rbaycan xalq\u0131na b\u0259x\u015f etmi\u015fl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Buraya g\u0259l\u0259rk\u0259n 2001-ci ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f ilk qurultay\u0131 xat\u0131rlay\u0131rd\u0131m. Bildiyiniz kimi, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ilk qurultay 2001-ci ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir. Ulu \u00d6nd\u0259r d\u0259rin m\u0259zmunlu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda, eyni zamanda, t\u0259bii ki, Qaraba\u011f problemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z fikirl\u0259rini bildirmi\u015fdir v\u0259 demi\u015fdir ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa ed\u0259c\u0259k, i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar i\u015f\u011faldan azad edil\u0259c\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131na qay\u0131dacaqd\u0131r. Biz &#8212; Ulu \u00d6nd\u0259rin davam\u00e7\u0131lar\u0131 bu s\u00f6zl\u0259ri ger\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7evirdik v\u0259 V qurultaya haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri ba\u015flayark\u0259n m\u0259n\u0259 m\u0259ruz\u0259 edildi v\u0259 m\u0259n dedim ki, bu qurultay m\u00fctl\u0259q \u015eu\u015fada ke\u00e7irilm\u0259lidir. \u018fmin\u0259m ki, qurultay i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 da buna \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131blar v\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 \u015eu\u015faya, q\u0259dim \u015eu\u015faya, bizim m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin paytaxt\u0131 olan \u015eu\u015faya g\u0259lmi\u015fl\u0259r. \u015eu\u015fa da \u00f6z do\u011fmalar\u0131n\u0131 bax, bel\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fli hava il\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131r v\u0259 bu, bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, bura bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. H\u0259tta t\u0259bi\u0259t, g\u00fcn\u0259\u015f d\u0259 biziml\u0259 h\u0259mr\u0259ydir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259ll edilm\u0259si Prezident kimi m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259 idi. V\u0259zif\u0259y\u0259 se\u00e7ildiyim ilk g\u00fcnd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli v\u0259 postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n xeyrin\u0259 inki\u015faf etm\u0259si m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259dir v\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00fccl\u0259r s\u0259f\u0259rb\u0259r edilmi\u015fdir. Biz ham\u0131m\u0131z &#8212; h\u0259m Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 bir n\u00f6qt\u0259y\u0259 vururduq, bir h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q. M\u0259n deyirdim ki, biz h\u0259r birimiz h\u0259r g\u00fcn bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s g\u00fcn\u00fc yax\u0131nla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q, \u00f6z \u0259m\u0259yimizl\u0259, i\u015fimizl\u0259, h\u0259r\u0259 \u00f6z yerind\u0259 v\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131ndan daha vacib v\u0259 ali v\u0259zif\u0259 yox idi. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 ordu quruculu\u011fu s\u00fcr\u0259tl\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcasir orduya malik olmu\u015fdur, buna g\u00f6r\u0259 g\u0259nc n\u0259sil v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 nifr\u0259t, V\u0259t\u0259n\u0259 s\u0259daq\u0259t ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunurdu, buna g\u00f6r\u0259 iqtisadi islahatlar apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bizim b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rimizin, apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259tin, atd\u0131\u011f\u0131m\u0131z add\u0131mlar\u0131n f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s g\u00fcn\u00fc yax\u0131nla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 bu g\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259k amal\u0131 dururdu. Biz buna \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fczl\u0259 nail olduq. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 30 il davam ed\u0259n m\u0259nas\u0131z dan\u0131\u015f\u0131qlar \u0259v\u0259zin\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya qoydu, \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdi, beyn\u0259lxalq h\u00fcququ b\u0259rpa etdi v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u00fcbut etdi ki, biz b\u00f6y\u00fck xalq\u0131q v\u0259 he\u00e7 vaxt bu xalq, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 i\u015f\u011falla bar\u0131\u015fmaq fikrind\u0259 deyildi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n birinci Qurultaydan sonra ke\u00e7irilmi\u015f D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n qurultaylar\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rk\u0259n deyirdim ki, biz he\u00e7 vaxt bu i\u015f\u011falla bar\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131q, n\u0259yin bahas\u0131na olursa-olsun \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad ed\u0259c\u0259yik. Ancaq h\u0259qiq\u0259t\u0259n m\u0259n ist\u0259yirdim ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll olunsun, m\u00fcharib\u0259 yolu il\u0259 yox. \u00c7\u00fcnki hesab edirdim ki, s\u00fclh yolu il\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Beyn\u0259lxalq h\u00fcququn norma v\u0259 prinsipl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizin m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 edirdi. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n v\u0259 haqq-\u0259dal\u0259t\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259r q\u0259bul etmi\u015fl\u0259r. Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti d\u00fcnya miqyas\u0131nda art\u0131q he\u00e7 kim\u0259 sirr deyildi. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131ndak\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259ti bizim xeyrimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fdiril\u0259nd\u0259n sonra hesab edirdim ki, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 n\u0259hay\u0259t d\u0259rk ed\u0259c\u0259k ki, biziml\u0259 r\u0259qab\u0259t aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n he\u00e7 bir resursu yoxdur &#8212; n\u0259 siyasi resursu, n\u0259 iqtisadi, n\u0259 d\u0259 insan resursu yoxdur. Hesab edirdim ki, Erm\u0259nistanda n\u0259hay\u0259t anlayacaqlar ki, XXI \u0259srd\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tin torpa\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, h\u0259m Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi, eyni zamanda, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar f\u0259rqli fikird\u0259 idi v\u0259 uzun s\u00fcr\u0259n \u2013 30 il\u0259 yax\u0131n davam ed\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar, sad\u0259c\u0259 olaraq, bu i\u015f\u011fal\u0131 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k, Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tini p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k v\u0259 bizi bu ac\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 bar\u0131\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc. \u018flb\u0259tt\u0259, biz he\u00e7 vaxt buna raz\u0131 ola bilm\u0259zdik v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki g\u00f6st\u0259rdiyimiz irad\u0259, q\u0259tiyy\u0259t, d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131ndak\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131q bunu bir daha g\u00f6st\u0259rdi. Biz t\u0259kc\u0259 Erm\u0259nistanla m\u00fcharib\u0259 aparmam\u0131\u015f\u0131q. Biz t\u0259kc\u0259 d\u00fcnya erm\u0259niliyi il\u0259 m\u00fcharib\u0259 aparmam\u0131\u015f\u0131q, biz Erm\u0259nistan\u0131n himay\u0259darlar\u0131 il\u0259 m\u00fcharib\u0259 aparm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 qazanm\u0131\u015f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 bu Q\u0259l\u0259b\u0259nin tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Biz s\u00fcbut etmi\u015fik ki, \u00f6l\u00fcm\u0259 getm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q, \u00f6ld\u00fc var, d\u00f6nd\u00fc yoxdur. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda yeti\u015f\u0259n g\u0259ncl\u0259rimiz \u00f6l\u00fcm\u0259 gedirdil\u0259r, bil\u0259r\u0259kd\u0259n \u00f6l\u00fcm\u0259 gedirdil\u0259r V\u0259t\u0259n u\u011frunda.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1650612573_11f645f41a49e9f0a2bcffecdd78135c-1024x715.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-68252\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 h\u0259lak olanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti g\u0259nc n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri idi. Onlar\u0131n he\u00e7 biri Qaraba\u011fda olmam\u0131\u015fd\u0131, bu diyar\u0131 g\u00f6rm\u0259mi\u015fdil\u0259r, amma onlar\u0131n q\u0259lbind\u0259 ya\u015fayan milli ruh, \u0259dal\u0259t v\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi onlar\u0131 \u00f6l\u00fcm\u0259 apar\u0131rd\u0131. Biz b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u00fcbut etdik ki, XXI \u0259srd\u0259 nec\u0259 m\u00fcharib\u0259 aparmaq laz\u0131md\u0131r, l\u0259yaq\u0259tl\u0259 m\u00fcharib\u0259 aparmaq laz\u0131md\u0131r, m\u00fcasir \u00fcsullarla m\u00fcharib\u0259 aparmaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 c\u0259mi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan ordusu tamamil\u0259 m\u0259hv edilmi\u015fdir. Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259hv edilmi\u015f silah-sursat\u0131n\u0131n, texnikas\u0131n\u0131n v\u0259 q\u0259nim\u0259t g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f texnikas\u0131n\u0131n qiym\u0259ti \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 4-5 milyard dollar t\u0259\u015fkil edir. O ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, kas\u0131b \u00f6lk\u0259 bu pulu haradan \u0259ld\u0259 edib. Ancaq dem\u0259k olar ki, Erm\u0259nistan ordusu yoxdur. Erm\u0259nistan ordusunda m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 k\u00fctl\u0259vi f\u0259rarilik h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc, onlar\u0131n \u00f6zl\u0259rinin etiraf\u0131na g\u00f6r\u0259, 10 min f\u0259rari olmu\u015fdur Erm\u0259nistan ordusunda. Az\u0259rbaycan Ordusunda bir d\u0259n\u0259 d\u0259 f\u0259rari olmam\u0131\u015fd\u0131r. Budur, xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc, xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 inam\u0131, xalq-iqtidar birliyi v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n birliyi. <\/strong>M\u0259n bilir\u0259m ki, siz v\u0259 sizin kimi xaricd\u0259 ya\u015fayan milyonlarla az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259r\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 h\u0259m m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015fat\u0131n\u0131 yax\u0131ndan izl\u0259yirdiniz, eyni zamanda, \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131zda, \u00f6z \u015f\u0259rhl\u0259rinizd\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 dig\u0259r imkanlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n haqq s\u0259sini, haqq i\u015fini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6lk\u0259l\u0259rin ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131n\u0131z. Buna bu g\u00fcn d\u0259 ehtiyac var. Bu g\u00fcn d\u0259 ehtiyac var, \u00e7\u00fcnki m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atsa da, biz\u0259 qar\u015f\u0131 olan \u0259razi iddialar\u0131 h\u0259l\u0259 ki, ba\u015fa \u00e7atmay\u0131b. M\u0259n \u0259min\u0259m ki, bu da ba\u015fa \u00e7atacaq. \u018fmin\u0259m ki, biz postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyimiz s\u0259yl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259 bundan sonra g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yimiz s\u0259yl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259 d\u00fcnya erm\u0259niliyinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131 da aradan g\u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259yik. Ancaq bu g\u00fcn h\u0259l\u0259 ki, bu iddialar var v\u0259 biz buna haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q. Biz m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 &#8212; c\u0259mi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 300-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndi d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda azad etmi\u015fik. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 Erm\u0259nistan m\u0259cbur olub v\u0259 noyabr\u0131n 10-da &#8212; noyabr\u0131n 9-dan 10-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 kapitulyasiya akt\u0131na imza atd\u0131. M\u0259hz biz \u015eu\u015fan\u0131 noyabr\u0131n 8-d\u0259 azad ed\u0259nd\u0259n sonra Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi n\u0259hay\u0259t anlad\u0131 ki, m\u00fcharib\u0259ni davam etdirm\u0259k onlara daha baha ba\u015fa g\u0259l\u0259c\u0259k. Halbuki \u0259g\u0259r onlar m\u00fcharib\u0259nin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259 dediyim s\u00f6zl\u0259rim\u0259 \u0259m\u0259l ets\u0259ydil\u0259r v\u0259 biz\u0259 i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlardan onlar\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131n tarixini, c\u0259dv\u0259lini vers\u0259ydil\u0259r, m\u00fcharib\u0259 daha tez dayana bil\u0259rdi.<strong> M\u0259n m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259rk\u0259n deyirdim ki, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi biz\u0259 tarix versin, n\u0259 vaxt torpaqlar\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 h\u0259min an biz m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rma\u011fa haz\u0131r\u0131q. Bel\u0259 d\u0259 oldu. Ancaq m\u0259cbur\u0259n bunu etdil\u0259r. Q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcn \u0259rzind\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edilmi\u015f Erm\u0259nistan ordusu v\u0259 Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti faktiki olaraq u\u00e7urum k\u0259nar\u0131nda idi. M\u0259cbur\u0259n noyabr\u0131n 10-da kapitulyasiya akt\u0131 imzalad\u0131 v\u0259 biz bir g\u00fcll\u0259 atmadan A\u011fdam, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131n\u0131 geri qaytard\u0131q. Bel\u0259likl\u0259, biz m\u00fcharib\u0259ni h\u0259rbi-siyasi yollarla h\u0259ll etdik. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, t\u0259kba\u015f\u0131na, he\u00e7 bir vasit\u0259\u00e7i olmadan.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/i_0-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-68251\" width=\"901\" height=\"509\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Vasit\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259fsuslar olsun ki, bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 Minsk qrupu haqq\u0131nda Erm\u0259nistanda y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r s\u00f6zl\u0259r deyirl\u0259r. <\/strong>Hesab edir\u0259m ki, bu, \u0259b\u0259sdir, bunun he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 yoxdur. Minsk qrupu faktiki olaraq 2019-cu ild\u0259 iflic olmu\u015fdur. 1992-ci ild\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn mandat alm\u0131\u015f bu qrup faktiki olaraq he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259mi\u015fdir. \u0130ndi bu qrupun tarix\u00e7\u0259sin\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259, verdiyi t\u0259klifl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r yetir\u0259rk\u0259n bir daha g\u00f6rm\u0259k olar ki, bu qrup m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaranmam\u0131\u015fd\u0131r. Sad\u0259c\u0259 olaraq, biz o vaxt bir q\u0259d\u0259r sad\u0259l\u00f6vh idik. Bu qrup m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yox, i\u015f\u011fal\u0131 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 erm\u0259ni lobbi qruplar\u0131 \u00e7ox t\u0259sirlidir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 28 il bu qrupun he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259si olmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu ild\u0259 is\u0259 qrupun f\u0259aliyy\u0259ti dem\u0259k olar ki, dayanm\u0131\u015fd\u0131r. Bunun da s\u0259b\u0259bi Erm\u0259nistan\u0131n yeni r\u0259hb\u0259rliyinin \u00e7ox q\u0259rib\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 olmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan\u0131n yeni r\u0259hb\u0259rliyi 2018-ci ild\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 h\u0259m Minsk qrupunda, h\u0259m, &#8212; onu da a\u00e7\u0131q dem\u0259liy\u0259m, &#8212; bizd\u0259 d\u0259 b\u0259zi \u00fcmidl\u0259r var idi ki, indi kriminal xunta rejim art\u0131q devrildi v\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n yeni n\u0259sil siyas\u0259t\u00e7il\u0259r reall\u0131\u011f\u0131 d\u0259rk ed\u0259c\u0259kl\u0259r, anlayacaqlar ki, Az\u0259rbaycanla m\u00fcbariz\u0259 aparmaq, m\u00fcharib\u0259 aparmaq onlar\u0131n iqtidar\u0131nda deyil. Dem\u0259k olar ki, bir il \u0259rzind\u0259 apar\u0131lan f\u0259al dan\u0131\u015f\u0131qlar bu fikri daha da g\u00fccl\u0259ndirirdi. Ancaq 2019-cu ild\u0259 Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi tam f\u0259rqli m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n c\u0259f\u0259ng fikirl\u0259r faktiki olaraq dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesin\u0259 son qoymu\u015fdur. \u201cQaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r v\u0259 n\u00f6qt\u0259\u201d dem\u0259kl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesin\u0259 son qoyuldu v\u0259 bu a\u00e7\u0131qlamadan sonra m\u0259niml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 g\u0259l\u0259n Minsk qrupu dem\u0259k olar ki, \u00e7ox qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi. \u00c7\u00fcnki bu b\u0259yanatdan sonra h\u0259r hans\u0131 bir dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n mahiyy\u0259ti ondan ibar\u0259t idi ki, i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar azad olunacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Faktiki olaraq Minsk qrupu ondan sonra, h\u0259tta g\u00f6r\u00fcnt\u00fc namin\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259di. Ancaq Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi daha uza\u011fa getdi. Ondan sonra biz\u0259 qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q t\u0259hdidl\u0259r dil\u0259 g\u0259tirildi. <strong>Yeni torpaqlar u\u011frunda yeni m\u00fcharib\u0259 il\u0259 bizi h\u0259d\u0259l\u0259dil\u0259r. Amma yen\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t buna susdu. Bu, a\u00e7\u0131q t\u0259hdiddir. \u00d6z\u00fc d\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalan d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti t\u0259hdiddir. Y\u0259ni, bizi n\u00f6vb\u0259ti i\u015f\u011falla h\u0259d\u0259l\u0259yirdil\u0259r. Ancaq n\u0259 BMT, n\u0259 AT\u018fT, n\u0259 ba\u015fqa t\u0259\u015fkilatlar, n\u0259 Minsk qrupu he\u00e7 bir a\u00e7\u0131qlama verm\u0259mi\u015fdi. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 bundan ruhlanaraq daha da az\u011f\u0131nla\u015fm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 faktiki olaraq Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 uydurdu\u011fu mifologiyaya inanma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<\/strong> Biz bu mifologiyan\u0131 darmada\u011f\u0131n etdik, c\u0259mi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259ni torpa\u011f\u0131m\u0131zdan qovduq, Erm\u0259nistan bizim qaba\u011f\u0131m\u0131zda diz \u00e7\u00f6kd\u00fc, ba\u015f\u0131n\u0131 \u0259ydi, kapitulyasiya akt\u0131na imza atma\u011fa m\u0259cbur oldu, imdad dil\u0259di v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259min v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Bu g\u00fcn d\u0259 yer qalmay\u0131b qap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6ym\u0259sin ki, amand\u0131r Az\u0259rbaycan bizi h\u0259d\u0259l\u0259yir, Az\u0259rbaycan bizi burada bo\u011fmaq ist\u0259yir. Biz \u00f6z v\u0259zif\u0259mizi icra etmi\u015fik. Bizim ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin torpa\u011f\u0131nda g\u00f6z\u00fcm\u00fcz yoxdur, he\u00e7 vaxt olmay\u0131b. Ancaq biz \u00f6z torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 he\u00e7 kim\u0259 ver\u0259si deyilik v\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bunu bir daha s\u00fcbut etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259ni, m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 son qoyan Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri oldu, q\u0259hr\u0259man Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri. M\u00fcharib\u0259nin son hadis\u0259l\u0259ri m\u0259hz burada &#8212; \u015eu\u015fada ba\u015f vermi\u015fdir. S\u0131ld\u0131r\u0131m qayalara d\u0131rma\u015faraq bizim q\u0259hr\u0259man \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz, zabitl\u0259rimiz dem\u0259k olar ki, \u0259lb\u0259yaxa d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 burada topla, tankla, artilleriya il\u0259 silahlanm\u0131\u015f Erm\u0259nistan ordusuna qalib g\u0259ldil\u0259r. \u015eu\u015fa Z\u0259f\u0259rind\u0259n sonra faktiki olaraq Erm\u0259nistan c\u0259mi bir g\u00fcn dir\u0259ni\u015f, &#8212; \u0259g\u0259r buna dir\u0259ni\u015f dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, &#8212; g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 c\u0259hd etmi\u015fdir v\u0259 noyabr\u0131n 9-da art\u0131q kapitulyasiya akt\u0131n\u0131 imzalama\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu bildirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz m\u00fcharib\u0259ni d\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 aparm\u0131\u015f\u0131q, postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc l\u0259yaq\u0259tl\u0259 apar\u0131r\u0131q. Art\u0131q postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq olar.<strong> \u00c7\u00fcnki bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, bizim Q\u0259l\u0259b\u0259miz, \u00f6z\u00fc d\u0259 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyimiz Q\u0259l\u0259b\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z idi. H\u0259rbi ekspertl\u0259r, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015fkilatlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri biz\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 deyirdil\u0259r ki, bu m\u00fcharib\u0259ni Az\u0259rbaycan uda bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan bu 30 il \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlarda istehkamlar qurmu\u015fdur, m\u00fcdafi\u0259 x\u0259tl\u0259ri qurmu\u015fdur. Eyni zamanda, Qaraba\u011f\u0131n t\u0259bii relyefi el\u0259dir ki, torpaqlar\u0131 azad etm\u0259k \u00e7\u0259tin olacaq. \u00c7oxlu itkil\u0259r olacaq, ancaq n\u0259tic\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn bu f\u0259rziyy\u0259l\u0259r dem\u0259k olar ki, etibars\u0131z oldu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Onlar bir m\u0259s\u0259l\u0259ni diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qoymu\u015fdular &#8212; Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259zmini, Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259rinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc, V\u0259t\u0259n sevgisini. B\u0259li, d\u00fczd\u00fcr, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 be\u015f, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 alt\u0131 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259tti qurulmu\u015fdu, istehkamlar qurulmu\u015fdu, tikanl\u0131 m\u0259ftill\u0259r, d\u0259mir par\u00e7alar\u0131 v\u0259 sair. B\u00f6lg\u0259nin co\u011frafiyas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259lveri\u015fsiz idi. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, az itki verm\u0259kl\u0259, Erm\u0259nistan ordusundan iki-\u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 az itki verm\u0259kl\u0259 biz tarixi missiyam\u0131z\u0131 yerin\u0259 yetirdik v\u0259 son n\u00f6qt\u0259ni burada &#8212; tarixi \u015f\u0259h\u0259rimizd\u0259 qoyduq.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn \u015eu\u015faya g\u0259l\u0259n h\u0259r bir insan, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 g\u00f6r\u00fcr ki, \u015eu\u015fa Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259ridir. \u018fg\u0259r bel\u0259 olmasayd\u0131, \u015eu\u015fa bel\u0259 a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmazd\u0131. Siz, indi buraya g\u0259l\u0259n qonaqlar m\u00fcharib\u0259d\u0259n ilyar\u0131m ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra g\u0259lirsiniz. \u018fg\u0259r m\u00fcharib\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonra g\u0259ls\u0259ydiniz, g\u00f6r\u0259rdiniz ki, n\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. H\u0259l\u0259 d\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Ancaq \u015eu\u015fa b\u0259rpa olunur, \u015eu\u015fa dir\u00e7\u0259lir v\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n dir\u00e7\u0259lm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ged\u0259n i\u015fl\u0259r \u00e7ox geni\u015fmiqyasl\u0131d\u0131r v\u0259 bu haqda siz\u0259 m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r bu \u015f\u0259h\u0259r erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u0259nsub olsayd\u0131, bu g\u00fcn\u0259 qoyard\u0131larm\u0131 bunu? Burada c\u0259mi 1800 adam ya\u015fay\u0131rd\u0131. \u00d6z\u00fc d\u0259 onlar\u0131n 90 faizi h\u0259rb\u00e7il\u0259r v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri idi. Burada bir d\u0259n\u0259 d\u0259 salamat tarixi bina qalmam\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r 17 bula\u011f\u0131n 17-sini d\u0259 qurutmu\u015fdular, m\u0259scidl\u0259rimizi t\u0259hqir etmi\u015fdil\u0259r, s\u00f6km\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r, saraylar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6km\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Y\u0259ni, bir d\u0259n\u0259 d\u0259 burada yeni bir bina tikilm\u0259mi\u015fdi. Sad\u0259c\u0259 olaraq, bizim t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizi istismar edibl\u0259r v\u0259 t\u0259kc\u0259 \u015eu\u015fa yox, b\u00fct\u00fcn dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r d\u0259 eyni v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Tamamil\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f A\u011fdam\u0131 xarici ekspertl\u0259r, jurnalistl\u0259r Xirosimaya b\u0259nz\u0259dirl\u0259r. B\u0259li, Xirosima atom bombas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hv edildi. A\u011fdam v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r erm\u0259ni vandall\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hv edildi. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si dayanandan sonra 30 il \u0259rzind\u0259 binalar\u0131 da\u015f-da\u015f s\u00f6k\u00fcb, da\u015f\u0131y\u0131b satm\u0131\u015fd\u0131lar v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n hesabatlar\u0131nda bu, var. Q\u0259birl\u0259ri qaz\u0131rd\u0131lar, \u00f6l\u00fcl\u0259rin q\u0131z\u0131l di\u015fl\u0259rini \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131lar. Y\u0259ni, Erm\u0259nistan v\u0259 erm\u0259ni xalq\u0131 bu v\u0259h\u015filiy\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda r\u0259zil oldu. Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259l\u0259n h\u0259r qonaq, azad edilmi\u015f torpaqlara ged\u0259n h\u0259r qonaq erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyini g\u00f6r\u00fcr v\u0259 g\u00f6rm\u0259lidir. G\u00f6rm\u0259lidir ki, biz t\u0259kc\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131n\u0131 yox, fa\u015fistl\u0259ri m\u0259hv etdik. <strong>Onlar\u0131n Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259, iki m\u00fcharib\u0259 aras\u0131ndak\u0131 d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259ll\u0259ri fa\u015fist \u0259m\u0259ll\u0259ridir. Bizim dinc \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizi m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ballistik raketl\u0259rl\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tutmaq, insanlar\u0131 m\u0259hv etm\u0259k fa\u015fizm deyil, b\u0259s n\u0259dir? \u201cTocka-U\u201d, \u201cSCUD\u201d, \u201c\u0130sk\u0259nd\u0259r-M\u201d raketi il\u0259 \u015eu\u015fa vurulmu\u015fdu. Qar \u0259riy\u0259nd\u0259n sonra \u015eu\u015fada, \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 \u201c\u0130sk\u0259nd\u0259r-M\u201d raketinin qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkarlanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bir daha biz s\u00fcbut etdik ki, Erm\u0259nistan bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl silahdan, qada\u011fan edilmi\u015f silahdan v\u0259 onlarda he\u00e7 c\u00fcr olmayan silahdan istifad\u0259 edib. Buna inanmayanlar g\u0259lib H\u0259rbi Q\u0259nim\u0259tl\u0259r Park\u0131nda \u201c\u0130sk\u0259nd\u0259r-M\u201d raketinin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Biz fa\u015fizmi m\u0259hv etdik. Biz C\u0259nubi Qafqaz\u0131 fa\u015fizmd\u0259n xilas etdik. Ancaq h\u0259l\u0259 d\u0259 fa\u015fizmin t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri ba\u015f qald\u0131r\u0131r, h\u0259l\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistanda b\u0259zi dair\u0259l\u0259r v\u0259 d\u00fcnya erm\u0259niliyi, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r bizi h\u0259d\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Amma \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin tarix\u00e7\u0259si onlar\u0131n yad\u0131ndan \u00e7\u0131xmamal\u0131d\u0131r.<\/strong> Biz g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. \u0130lyar\u0131m \u0259rzind\u0259 ordu quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu i\u015fl\u0259rin bir hiss\u0259si ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim edildi, bir hiss\u0259si, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, t\u0259qdim edil\u0259 bilm\u0259z. Ancaq h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Ordusu ist\u0259nil\u0259n v\u0259zif\u0259ni icra ed\u0259 bil\u0259r. H\u0259m d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259ti, h\u0259m milli ruh, h\u0259m m\u0259n\u0259vi ruh, silah-sursat, texnika, yeni d\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 &#8212; b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 biz m\u0259hz ona g\u00f6r\u0259 edirik ki, erm\u0259ni fa\u015fizminin h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri var v\u0259 biz h\u0259r an erm\u0259ni fa\u015fizmini,- \u0259g\u0259r bir daha ba\u015f qald\u0131rsa, &#8212; \u0259zm\u0259y\u0259 haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q v\u0259 haz\u0131r\u0131q. Erm\u0259nistan bunu yax\u015f\u0131 bilir, yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 he\u00e7 vaxt bunu unutmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1650612572_957f7c1fa681b490e0e37700b24fd839-1024x700.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-68248\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Biz bundan sonra ancaq v\u0259 ancaq g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259yik v\u0259 postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fc bunu bir daha g\u00f6st\u0259rdi. H\u0259m \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131, h\u0259m beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 add\u0131mlar\u0131m\u0131z bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6st\u0259rdi. \u00c7\u00fcnki postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fc \u00e7ox h\u0259ssas bir d\u00f6vrd\u00fcr v\u0259 art\u0131q ilyar\u0131m ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra tam \u0259minlikl\u0259 dem\u0259k olar ki, biz bu \u00e7\u0259tin s\u0131naqdan da \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131q. Apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar postm\u00fcharib\u0259 reall\u0131qlar\u0131n\u0131 q\u0259bul etdil\u0259r. <strong>BMT, hans\u0131 ki, \u015eu\u015fada beyn\u0259lxalq t\u0259dbir ke\u00e7irmi\u015fdir. Avropa \u0130ttifaq\u0131 haz\u0131rda Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan aras\u0131nda normalla\u015fma prosesind\u0259 \u00e7ox f\u0259al i\u015ftirak edir. AT\u018fT, hans\u0131 ki, \u00e7ox yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr Minsk qrupu art\u0131q yoxdur. D\u00fczd\u00fcr m\u0259n, bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l, h\u0259l\u0259 Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l demi\u015fdim, m\u0259nd\u0259n soru\u015fmu\u015fdular ki, Minsk qrupu n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacaq? Dedim ki, 2022-ci ild\u0259 onlar\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n 30 illik yubileyidir. Yubiley ke\u00e7ir\u0259c\u0259kl\u0259r, sonra pensiyaya ged\u0259c\u0259kl\u0259r. Amma Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayandan sonra he\u00e7 yubiley ke\u00e7irm\u0259y\u0259 bunlarda f\u00fcrs\u0259t olmad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar &#8212; m\u0259s\u0259l\u0259n, s\u0259drlik etdiyimiz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, b\u00fct\u00fcn apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar bizim m\u00f6vqeyimizi d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fl\u0259r v\u0259 postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 reall\u0131qlar\u0131n\u0131 q\u0259bul etmi\u015fl\u0259r. \u0130ndi qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r 3+3 formatda be\u015f \u00f6lk\u0259 haz\u0131rda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131 yarad\u0131bd\u0131r. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131 postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 reall\u0131qlar\u0131n\u0131 q\u0259bul etmi\u015fl\u0259r. <strong>B\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u2013 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Amerika Prezidenti, B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Ba\u015f naziri m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdikl\u0259ri m\u0259ktublarda bu, a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rilir. Y\u0259ni, biz art\u0131q bu m\u0259rh\u0259l\u0259ni ke\u00e7dik v\u0259 bundan sonra Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan \u0259laq\u0259l\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259likd\u0259dir. <\/strong>Yen\u0259 d\u0259 bu g\u00fcnd\u0259liyi biz ortaya qoyduq. B\u00fct\u00fcn a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259qamlara baxmayaraq, i\u015f\u011fala baxmayaraq, edilmi\u015f bu v\u0259h\u015filikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, b\u00f6lg\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yi namin\u0259 biz hesab edirik ki, buna ehtiyac var v\u0259 biz s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyi t\u0259qdim etdik v\u0259 Erm\u0259nistandan h\u0259r hans\u0131 bir cavab g\u0259lm\u0259di. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar da dem\u0259k olar ki, buna o q\u0259d\u0259r d\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259dil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 biz konkret olaraq be\u015f prinsipd\u0259n ibar\u0259t t\u0259klif ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck v\u0259 Erm\u0259nistan bu be\u015f prinsipi q\u0259bul etdi. Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi r\u0259sm\u0259n b\u0259yan etdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131y\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycana h\u0259r hans\u0131 bir \u0259razi iddias\u0131 yoxdur v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 olmayacaq. Hesab edir\u0259m ki, bu, postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn vacib m\u0259qamd\u0131r v\u0259 biz m\u0259hz bu be\u015f prinsip \u0259sas\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 aparmaq fikrind\u0259yik.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda iki \u00f6lk\u0259nin xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri, nazirlikl\u0259ri i\u015f\u00e7i qruplar\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 hesab edir\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 konkret dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 \u00e7ox uzatmaq laz\u0131m deyil. \u00c7\u00fcnki m\u0259hz be\u015f prinsip \u0259sas\u0131nda s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalanacaq. <strong>Ona g\u00f6r\u0259 m\u00fcqavil\u0259nin m\u0259tni tezlikl\u0259 haz\u0131rlana bil\u0259r, imzalana bil\u0259r v\u0259 bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r yarad\u0131la bil\u0259r. Bu t\u0259klifi ir\u0259li s\u00fcrm\u0259kl\u0259 bir daha biz xo\u015f niyy\u0259timizi g\u00f6st\u0259ririk v\u0259 yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, uzaqg\u00f6r\u0259nlik g\u00f6st\u0259ririk. Erm\u0259nistanda h\u0259rd\u0259nbir ba\u015f qald\u0131ran revan\u015fist q\u00fcvv\u0259l\u0259r bilm\u0259lidirl\u0259r ki, bu, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yoludur v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 son \u015fansd\u0131r. \u018fg\u0259r bundan imtina ets\u0259l\u0259r, onda biz d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mayaca\u011f\u0131q, bunu r\u0259sm\u0259n b\u0259yan ed\u0259c\u0259yik. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259l\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidir ki, bu add\u0131m n\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amma yen\u0259 d\u0259 dediyim b\u00fct\u00fcn bu m\u00fcsb\u0259t m\u0259qamlara baxmayaraq, h\u0259r birimiz \u2013 h\u0259m Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti, h\u0259m s\u0259firlikl\u0259r, diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131, b\u00fct\u00fcn f\u0259allar yeni reall\u0131qlar\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. Sizin \u2013 xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n bu sah\u0259d\u0259 daha b\u00f6y\u00fck imkanlar\u0131n\u0131z var. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bizim diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131m\u0131z \u00e7ox f\u0259alla\u015f\u0131b, h\u0259m \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 biz bunu g\u00f6rd\u00fck, h\u0259m d\u0259 ondan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259. H\u0259tta erm\u0259ni radikal q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin fiziki h\u00fccumlar\u0131na baxmayaraq, &#8212; onlar yen\u0259 d\u0259 say \u00e7oxlu\u011fundan istifad\u0259 edib bizim f\u0259allara qar\u015f\u0131 cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r, &#8212; az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc demi\u015fdil\u0259r, bu g\u00fcn d\u0259 bunu etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1650612569_d3ae8d9e34fff388bcd54cc6bcb81b2f-1024x692.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-68247\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Y\u0259ni, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6lk\u0259l\u0259rin ictimaiyy\u0259tini, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, maarifl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r &#8212; h\u0259m Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131 haqq\u0131nda, postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fc haqq\u0131nda v\u0259 Az\u0259rbaycan tarixi haqq\u0131nda. Hesab edir\u0259m ki, bu, \u00e7ox vacibdir. <strong>\u00c7\u00fcnki tarixi amill\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 ist\u0259nil\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin siyasi v\u0259 dig\u0259r yollarla h\u0259ll edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir. Tarix d\u0259 g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. Uzaq tarix\u0259 getm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Sad\u0259c\u0259 olaraq, XIX \u0259srd\u0259 imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq kifay\u0259tdir. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay, G\u00fcl\u00fcstan, T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri. Orada erm\u0259ni \u0259halisind\u0259n s\u00f6hb\u0259t getmir. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sini \u0130brahimx\u0259lil xan \u015eu\u015fal\u0131 v\u0259 Qaraba\u011fl\u0131, &#8212; titulu bel\u0259 d\u0259 gedib, &#8212; imzalay\u0131b. XIX \u0259srin bu tarixi hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra Qaraba\u011fa erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi k\u00f6\u00e7\u00fc ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bu da he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil v\u0259 art\u0131q d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti, ekspertl\u0259r bunu bilir, yax\u015f\u0131 olar ki, geni\u015f ictimaiyy\u0259t d\u0259 bunu bilsin. Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 edil\u0259n haqs\u0131zl\u0131qlar haqq\u0131nda biz beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti m\u00fctl\u0259q m\u0259lumatland\u0131rmal\u0131y\u0131q. XIX \u0259srd\u0259, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si. 1920-ci ild\u0259 sovet hakimiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Z\u0259ng\u0259zurun Az\u0259rbaycandan qopar\u0131l\u0131b Erm\u0259nistana verilm\u0259si, bu da tarixi faktd\u0131r. Ondan iki il \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u0130r\u0259van\u0131 Erm\u0259nistana ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131, bu da s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 t\u0259sdiq olunan faktd\u0131r. 1921-ci ild\u0259 sovet hakimiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n biz\u0259 qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti t\u0259xribat haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Z\u0259ng\u0259zur 1920-ci ilin noyabr\u0131nda bizd\u0259n qopar\u0131ld\u0131, bir il sonra Qafqaz B\u00fcrosu Qaraba\u011f\u0131 da bizd\u0259n qoparmaq ist\u0259yirdi. Ancaq al\u0131nmad\u0131 v\u0259 q\u0259rar q\u0259bul olundu ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 saxlan\u0131ls\u0131n. Amma buna baxmayaraq, ilyar\u0131m ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra \u20131923-c\u00fc il iyulun 7-d\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 tamamil\u0259 \u0259sass\u0131z, s\u00fcni bir qurum yarad\u0131ld\u0131 &#8212; Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti. Bunun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yox idi. O vaxt indiki Erm\u0259nistanda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox idi. Ancaq n\u0259d\u0259ns\u0259, bu muxtar vilay\u0259ti orada yox, burada yarad\u0131blar. Bunu yarad\u0131blar v\u0259 eyni zamanda, q\u0259dim Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259rini \u2013 \u015eu\u015fan\u0131 da onun t\u0259rkibin\u0259 sal\u0131blar, bir m\u0259qs\u0259dl\u0259 ki, \u015eu\u015fa erm\u0259nil\u0259\u015fsin. \u00c7\u00fcnki \u015eu\u015fa t\u0259k bir qala kimi qalm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 yax\u015f\u0131 bilirsiniz ki, \u015eu\u015faya b\u00fct\u00fcn yollar erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259n ke\u00e7irdi, \u0259razil\u0259rd\u0259n ke\u00e7irdi. Y\u0259ni, \u015eu\u015faya g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 k\u0259ndl\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259k laz\u0131m idi. \u0130ndi biz Z\u0259f\u0259r yolunu \u00e7\u0259kmi\u015fik. Z\u0259f\u0259r yolunu bizim \u0259sg\u0259r, zabitl\u0259r ayaqla a\u00e7d\u0131lar, o da\u011f\u0131n, d\u0259r\u0259nin, me\u015f\u0259nin i\u00e7i il\u0259. Y\u0259ni, bu da t\u0259xribat idi. Y\u0259ni, \u015eu\u015fan\u0131 bizd\u0259n qoparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, erm\u0259nil\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015eu\u015fan\u0131 da sald\u0131lar bu s\u00fcni qurumun t\u0259rkibin\u0259. Amma al\u0131nmad\u0131, n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015fsalar da, al\u0131nmad\u0131. \u015eu\u015fa \u00f6z milli ruhunu o vaxt h\u0259mi\u015f\u0259 qoruyurdu v\u0259 i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u015eu\u015fan\u0131 erm\u0259nil\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259dil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1650612563_2070f8e6cad3705d042d84b0b6c3a8e3-1024x664.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-68246\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ondan sonra 1940-1950-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan k\u00fctl\u0259vi deportasiyas\u0131, &#8212; bu da xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck faci\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlik idi. Az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan Az\u0259rbaycan\u0131n Mil-Mu\u011fan zonas\u0131na zorla k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. O Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 bu edildi ki, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 300 min Az\u0259rbaycan \u00f6vlad\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 getdi, qay\u0131tmad\u0131. O Az\u0259rbaycan ki, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Sovet Ordusunun yanaca\u011f\u0131n\u0131n 90 faizini verirdi. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan olmasayd\u0131, Az\u0259rbaycan nefti olmasayd\u0131, Sovet \u0130ttifaq\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazana bilm\u0259zdi v\u0259 3-4 il bundan sonra xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 bu \u0259dal\u0259tsizlik hans\u0131 m\u0259n\u0259viyyata s\u0131\u011f\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu, tarixdir. Bu tarixi biz bilm\u0259liyik. Bu tarixi bilm\u0259d\u0259n 1980-1990-c\u0131 ill\u0259rin tarixi yar\u0131m\u00e7\u0131q qalacaq. Ondan sonra 1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f separatizm meyill\u0259ri faktiki olaraq Qaraba\u011f\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini Az\u0259rbaycandan qopard\u0131. H\u0259l\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bunu etdil\u0259r. <\/strong>X\u00fcsusi idar\u0259etm\u0259 komit\u0259si yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 Moskvadan bir erm\u0259nip\u0259r\u0259st adam t\u0259yin olundu. Ondan sonrak\u0131 tarix d\u0259 b\u0259llidir. Bax, bizim xalq\u0131m\u0131z iki \u0259sr \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn bu iztirablardan ke\u00e7ib v\u0259 n\u0259hay\u0259t \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyib. N\u0259hay\u0259t \u201cd\u0259mir yumruq\u201dla d\u00fc\u015fm\u0259nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u0259zib, tarixi \u0259dal\u0259ti v\u0259 milli l\u0259yaq\u0259ti b\u0259rpa edibdir. Ona g\u00f6r\u0259, \u00e7ox vacibdir ki, bu tarixi m\u0259qamlar daim diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 olsun.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259n \u00e7ox \u015fadam ki, xaricd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan il\u0259 daim t\u0259masdad\u0131rlar, D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si il\u0259 t\u0259masdad\u0131rlar v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131 aras\u0131nda koordinasiya da t\u0259kmill\u0259\u015fir. Bu da \u00e7ox vacibdir. \u018flb\u0259tt\u0259, biz ham\u0131m\u0131z \u2013 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar ist\u0259yirik ki, xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z tarixi V\u0259t\u0259ni il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131 olsunlar. He\u00e7 olmasa, ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z ail\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259ls\u0259, \u00e7ox yax\u015f\u0131 olar &#8212; x\u00fcsusil\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlara getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn. \u0130ndi bu g\u00fcn biz qurultay\u0131 \u015eu\u015fada ke\u00e7iririk. Ancaq azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r 10 min kvadratkilometrd\u0259n \u00e7oxdur v\u0259 indi mar\u015frutlar da a\u00e7\u0131l\u0131r, aeroportlar da tikilir. Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259li\u015f-gedi\u015f \u00e7ox rahat olacaq.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1650612551_4a05cee3b0178b46022b95eb3fef2cde-1024x617.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-68245\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, \u00e7ox ist\u0259yirik ki, ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u0259sil az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 ba\u011fl\u0131 olsunlar. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, o q\u0259d\u0259r d\u0259 asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Burada onlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan dilini bilm\u0259lidirl\u0259r. Burada, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, t\u0259kc\u0259 ail\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan dilini ya\u015fatmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, ancaq kifay\u0259t deyil. Ona g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin, bazar g\u00fcn\u00fc m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 biz h\u0259r zaman k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q. \u018fslind\u0259, bunu edirik. <strong>B\u0259lk\u0259 d\u0259 bunu daha da t\u0259\u015fkilatlanm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki Ana dili \u0259sas amildir. Ana dili b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdirir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bizim xaricd\u0259 ya\u015fayan g\u0259nc az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131m\u0131z h\u0259m \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin tarixini yax\u015f\u0131 bilm\u0259lidir, h\u0259m d\u0259 bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00f6z dostlar\u0131na \u00e7atd\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. Y\u0259ni, bir s\u00f6zl\u0259, xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar b\u00f6y\u00fck q\u00fcvv\u0259dir. Onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Onlar\u0131n f\u0259all\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan maraqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259 edilm\u0259si, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim d\u00f6vl\u0259timizi daha da g\u00fccl\u0259ndirir. Biz Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti olaraq \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 maraqlan\u0131r\u0131q, t\u0259maslar qururuq. D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259visind\u0259 bu, \u00f6n\u0259mli bir amildir. M\u0259n d\u0259 \u00f6z h\u0259mkarlar\u0131mla, harada ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fay\u0131r, o \u00f6lk\u0259l\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 daim bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetirir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fada ke\u00e7iril\u0259n qurultay\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck tarixi m\u0259nas\u0131 var. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan yeni d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. Biz otuz il torpaqlar\u0131 i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u00f6lk\u0259 kimi ya\u015fam\u0131\u015f\u0131q. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox a\u011f\u0131r idi. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn Prezident kimi, h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn, sizin \u00fc\u00e7\u00fcn \u2013 xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn. Biz bilirdik ki, bu m\u0259\u011flubiyy\u0259tin he\u00e7 bir real \u0259sas\u0131 olmam\u0131\u015fd\u0131r. <strong>Sad\u0259c\u0259 olaraq, 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r &#8212; hakimiyy\u0259t u\u011frunda ged\u0259n m\u00fcharib\u0259, milli x\u0259yan\u0259t, satq\u0131nl\u0131q v\u0259 dig\u0259r b\u0259d \u0259m\u0259ll\u0259r, bax, bu v\u0259ziyy\u0259ti yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Biz bilirdik ki, bu Q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 layiqik. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, &#8212; \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 m\u0259n bunu dedim, &#8212; m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn Prezident kimi ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259m \u00f6lk\u0259mizi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa etm\u0259k idi. Sizin \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tin idi. \u00c7\u00fcnki sizin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 erm\u0259ni diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131 var. Siz erm\u0259nil\u0259rl\u0259 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z hans\u0131sa \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olursunuz, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, ya da ki, haradasa t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 bir yerd\u0259 olursunuz. M\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m ki, bu d\u00f6vr sizin \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox a\u011f\u0131r idi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ancaq bu g\u00fcn v\u0259ziyy\u0259t tam ba\u015fqad\u0131r. Bu g\u00fcn aln\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131qd\u0131r, bu g\u00fcn \u00fcz\u00fcm\u00fcz g\u00fcl\u00fcr, bu g\u00fcn ba\u015f\u0131m\u0131z dikdir v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olacaq. M\u0259n tam \u0259min\u0259m ki, bundan sonra Az\u0259rbaycan xalq\u0131 m\u00fcz\u0259ff\u0259r xalq kimi \u0259b\u0259di ya\u015fayacaq, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qalib d\u00f6vl\u0259t kimi \u0259b\u0259di ya\u015fayacaq. Biz \u00f6z torpa\u011f\u0131m\u0131zday\u0131q, bu torpaqda m\u00f6hk\u0259m dayanm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 he\u00e7 kim he\u00e7 vaxt bu torpaqlardan bizi t\u0259rp\u0259d\u0259 bilm\u0259z.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ya\u015fas\u0131n \u015eu\u015fa! Ya\u015fas\u0131n Qaraba\u011f! Ham\u0131m\u0131z birlikd\u0259: Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r! Sa\u011f olun.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1650612574_6a09502b04f7323c915163eb6ed5e9ec-1024x604.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-68244\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>X X X<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Qurultay i\u015fini \u201cPostm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan diasporunun qar\u015f\u0131s\u0131nda duran v\u0259zif\u0259l\u0259r, f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131\/yol x\u0259rit\u0259si\u201d v\u0259 \u201cQaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131nda Az\u0259rbaycan diasporunun t\u00f6hf\u0259l\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda panel iclaslar\u0131 il\u0259 davam etdirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Aprelin 23-d\u0259 ba\u015fa \u00e7atacaq Z\u0259f\u0259r Qurultay\u0131nda 65 \u00f6lk\u0259d\u0259n 400-d\u0259n \u00e7ox diaspor n\u00fcmay\u0259nd\u0259si v\u0259 qonaq i\u015ftirak edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rladaq ki, D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n I Qurultay\u0131 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2001-ci ild\u0259, II qurultay Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n 2006-c\u0131 ild\u0259, III qurultay 2011-ci ild\u0259, IV qurultay is\u0259 2016-c\u0131 ild\u0259 ke\u00e7irilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aprelin 22-d\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n V Qurultay\u0131 \u2013 Z\u0259f\u0259r Qurultay\u0131 i\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131b. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Qurultayda geni\u015f nitq s\u00f6yl\u0259yib. Prezident \u0130lham<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-68243","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68243"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68255,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68243\/revisions\/68255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}