{"id":69117,"date":"2022-05-01T03:11:09","date_gmt":"2022-04-30T23:11:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=69117"},"modified":"2022-05-01T20:39:40","modified_gmt":"2022-05-01T16:39:40","slug":"h%c9%99rbi-qulluqcularin-pensiya-t%c9%99minatinda-xarici-t%c9%99crub%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=69117","title":{"rendered":"H\u018fRBI QULLUQ\u00c7ULARIN PENS\u0130YA T\u018fM\u0130NATINDA XAR\u0130C\u0130 T\u018fCR\u00dcB\u018f"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>NATO-ya \u00fczv olan apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Almaniya, AB\u015e, Fransa, T\u00fcrkiy\u0259nin v\u0259 NATO \u00fczv\u00fc olmayan Yaponiyan\u0131n n\u00fcmun\u0259sind\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n pensiya t\u0259minat\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00e7ox vacib v\u0259 maraql\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00d6Y\u00dcK BRITAN\u0130YA<\/strong>. B\u00f6y\u00fck Britaniyada bu \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, rahat ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259raitinin, nisb\u0259t\u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 pul t\u0259minat\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259v\u0259sl\u0259ndirici \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin, kompensasiyalar\u0131n, m\u00fcxt\u0259lif m\u00fcavin\u0259t v\u0259 pensiyalar\u0131n davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri &#8212; m\u00fcqavil\u0259li \u0259sg\u0259rl\u0259ri h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 c\u0259lb edirl\u0259r.M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Britaniya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n h\u0259m pensiya t\u0259minat\u0131 s\u0259viyy\u0259si, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n maa\u015f s\u0259viyy\u0259si NATO-ya \u00fczv olan dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1466507247.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-69119\" width=\"896\" height=\"548\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1466507247.jpg 593w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1466507247-300x184.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1466507247-150x92.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 896px) 100vw, 896px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu \u00f6lk\u0259nin Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259xsi hey\u0259tinin pul t\u0259minat\u0131 h\u0259rbi r\u00fctb\u0259sind\u0259n v\u0259 xidm\u0259t staj\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir ki, bu da &#171;mayor&#187; &#8212; &#171;polkovnik&#187; h\u0259rbi r\u00fctb\u0259si olan h\u0259rbi qulluq\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn 8 il, &#171;kapitan&#187; &#8212; 6 il, &#171;leytenant&#187; &#8212; 4 il, \u201cba\u015f serjant \u2013 gizir\u201d &#8212; 18 il. Pul m\u00fcavin\u0259tin\u0259 \u0259sas\u0259n \u0259m\u0259k haqq\u0131 + \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcavin\u0259tl\u0259r daxildir (xarici \u0259razil\u0259rd\u0259, \u015eimali \u0130rlandiyada xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259; d\u0259nizd\u0259 g\u0259mi v\u0259 H\u0259rbi D\u0259niz Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin g\u0259mi hey\u0259tin\u0259; ail\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn; qaraj v\u0259 parkinq \u00fc\u00e7\u00fcn; kommunal x\u0259rcl\u0259r v\u0259 s.). H\u0259rbi pensiyan\u0131n d\u0259r\u0259c\u0259si (illik) h\u0259rbi r\u00fctb\u0259 v\u0259 xidm\u0259t staj\u0131 (minimum &#8212; 16 il) n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla sabit pul m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. Onun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc m\u0259cburi h\u0259rbi xidm\u0259t m\u00fcdd\u0259tind\u0259n sonra h\u0259r il art\u0131r. Bununla bel\u0259, ki\u00e7ik zabitl\u0259r \u0259n az\u0131 22 il xidm\u0259t etdikd\u0259n sonra h\u0259rbi pensiya h\u00fcququ \u0259ld\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir qayda olaraq, h\u0259rbi qulluq\u00e7u h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 olma m\u00fcdd\u0259tinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar pensiyaya \u00e7\u0131xd\u0131qda ona 3 illik pensiya t\u0259minat\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 bird\u0259f\u0259lik m\u00fcavin\u0259t verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda pensiyaya \u00e7\u0131xan v\u0259 ya Quru Qo\u015funlar\u0131n\u0131n briqada komandiri v\u0259zif\u0259sind\u0259n istefada burax\u0131lm\u0131\u015f &#171;polkovnik&#187; h\u0259rbi r\u00fctb\u0259sind\u0259ki h\u0259rb\u00e7i \u00fc\u00e7\u00fcn &#8212; t\u0259xmin\u0259n 40-42 min funt sterlinq \/ v\u0259 ya 48-50,4 min dollar v\u0259 ya &#8212; 36,7-38,2 min avro.\/) m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 bird\u0259f\u0259lik m\u00fcavin\u0259t verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan \u0259lav\u0259 pensiyaya h\u0259rb\u00e7il\u0259rin bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l pensiyas\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sini almaq h\u00fcququ var. H\u0259rbi qulluq\u00e7unun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc olmadan (\u015ftatlar\u0131n ixtisar\u0131na g\u00f6r\u0259) m\u00fcqavil\u0259y\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l xitam verildikd\u0259 ona h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 sonuncu \u015ftat vahidi v\u0259zif\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq 18 ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 \u00f6d\u0259nilir. H\u0259rbi pensiyalar\u0131n konkret m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259ri \u00f6lk\u0259 parlamenti t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti maliyy\u0259 ilinin b\u00fcdc\u0259si il\u0259 m\u00fct\u0259madi olaraq (inflyasiya d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq) d\u00fcz\u0259li\u015f edilir. H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n m\u00fcxt\u0259lif kateqoriyalar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn pensiya t\u0259minat\u0131n\u0131n miqdar\u0131 h\u0259rbi r\u00fctb\u0259l\u0259rd\u0259n, xidm\u0259t staj\u0131ndan v\u0259 sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n m\u00fcxt\u0259lif kateqoriyalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f minimum m\u00fcdd\u0259td\u0259n art\u0131q h\u0259rbi xidm\u0259tin h\u0259r ili \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n (2,6-3,9%) m\u00fcavin\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. H\u0259rbi xidm\u0259t zaman\u0131 x\u0259sar\u0259t alm\u0131\u015f v\u0259 ya ba\u015fqa s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tini itirmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 i\u015fini itirm\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq \u0259lav\u0259 m\u00fcavin\u0259tl\u0259r (x\u00fcsusi pensiyalar) verilir. B\u00f6y\u00fck Britaniya M\u00fcdafi\u0259 Departamentind\u0259 istefada olan v\u0259 ya istefada olan h\u0259rb\u00e7il\u0259rin yenid\u0259n pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan b\u00f6lm\u0259 yoxdur. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin strukturuna daxil olan Kadrlar\u0131n Yenid\u0259n Haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sistemi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Eyni zamanda, m\u00fcxt\u0259lif ictimai t\u0259\u015fkilatlar sisteminin f\u0259aliyy\u0259ti B\u00f6y\u00fck Britaniya \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterikdir, onun \u0259sas v\u0259zif\u0259si h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n, h\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 v\u0259 qanuni m\u0259nafel\u0259rini qorumaqd\u0131r. Onlar\u0131n aras\u0131nda \u0259n m\u0259\u015fhur v\u0259 n\u00fcfuzlular\u0131 &#171;Ordu Xeyriyy\u0259 Fondu&#187;dur (h\u0259rbi xidm\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 ehtiyatda olanlara, s\u0131ravi v\u0259 ki\u00e7ik zabitl\u0259r\u0259 h\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 3 milyon funt sterlinqd\u0259n maddi yard\u0131m ay\u0131r\u0131r); &#8212; &#171;Lloydun Patriot Fondu&#187;, &#171;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Endryu Fondu &#8212; \u015eotlandiya \u018fsg\u0259rl\u0259ri Klubu&#187;; &#8212; &#171;Ke\u00e7mi\u015f H\u0259rb\u00e7il\u0259rin M\u0259\u015f\u011fullu\u011fu Assosiasiyas\u0131&#187;; &#8212; \u201cKral Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 Yard\u0131m C\u0259miyy\u0259ti\u201d (h\u0259rbi xidm\u0259t veteranlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259lill\u0259rinin pansionatlarda v\u0259 tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan); &#8212; \u201cKral V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik Fondu Korporasiyas\u0131\u201d. R\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259 Britaniya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin s\u0131ravi v\u0259 zabitl\u0259rinin yaln\u0131z d\u00f6rdd\u0259 birinin \u015f\u0259xsi (\u015f\u0259xsi) m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 m\u0259nzill\u0259ri v\u0259 ya f\u0259rdi ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 var, qalanlar\u0131 is\u0259 idar\u0259 tipli m\u0259nzil fondunda (\u00f6lk\u0259 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 olan) x\u00fcsusi, daim doldurulan ehtiyat m\u0259nzil fondunda (\u0259n az\u0131 10 min komfortlu m\u0259nzil, g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 sat\u0131lan dig\u0259r da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak obyektl\u0259ri) ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, B\u00f6y\u00fck Britaniya M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi pensiyaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z m\u0259nzill\u0259rinin al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kompensasiya t\u0259min edir -, m\u0259nzil, f\u0259rdi ya\u015fay\u0131\u015f evi v\u0259 ya ipoteka krediti alark\u0259n onun d\u0259y\u0259rinin 30% -i d\u0259y\u0259rind\u0259 bird\u0259f\u0259lik \u00f6d\u0259m\u0259 il\u0259 kompensasiya edilir. Pensiyaya \u00e7\u0131xan h\u0259rbi qulluq\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nzil proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi h\u0259r il 50 milyon funt sterlinqd\u0259n \u00e7ox b\u00fcdc\u0259 v\u0259saiti) v\u0259 ya qism\u0259n \u00f6d\u0259ni\u015fli (m\u00fc\u0259yy\u0259n kateqoriyalar \u00fc\u00e7\u00fcn) d\u0259rman v\u0259 kurort m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>ALMAN\u0130YA.<\/strong> Almaniyada h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n sosial t\u0259minat\u0131 v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si birba\u015fa Federal M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 aiddir. Onun m\u0259rk\u0259zi aparat\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 h\u00fcquq, b\u00fcdc\u0259 v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lm\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n sosial-h\u00fcquqi m\u00fcdafi\u0259si funksiyalar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n x\u00fcsusi idar\u0259l\u0259r d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Almaniya \u0259razisind\u0259ki qarnizonlarda bu v\u0259zif\u0259l\u0259r qarnizonlar\u0131n inzibati v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259val\u0259 edilir. Bundesverin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n sosial t\u0259minat\u0131 v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259sinin bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 d\u0259 federal nazirlikl\u0259r m\u0259\u015f\u011ful olur: \u0259m\u0259k v\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r; ail\u0259l\u0259r v\u0259 ya\u015fl\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn; s\u0259hiyy\u0259. Federal parlamentin palatalar\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259n (a\u015fa\u011f\u0131 &#8212; Bundestaq v\u0259 yuxar\u0131 &#8212; Bundesrat) sosial t\u0259minat v\u0259 Bundesver h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259si, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, onlar\u0131n x\u00fcsusi komissiyalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunur. Bundesverd\u0259 Bundestaq\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili v\u0259 n\u00fcfuzlu \u201cBundesver H\u0259rb\u00e7il\u0259ri \u0130ttifaq\u0131\u201d ictimai t\u0259\u015fkilat\u0131 m\u00fch\u00fcm n\u0259zar\u0259t funksiyalar\u0131na malikdir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-69123\" width=\"895\" height=\"530\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-4.jpg 292w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-4-150x89.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-4-184x109.jpg 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 895px) 100vw, 895px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n, h\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin maddi t\u0259minat\u0131 Almaniyada r\u0259smi olaraq onlar\u0131n sosial t\u0259minat\u0131n\u0131n v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259sinin \u0259n m\u00fch\u00fcm komponenti hesab olunur. Bel\u0259likl\u0259, pul t\u0259minat\u0131n\u0131n \u0259sas \u0259m\u0259k haqq\u0131na \u0259lav\u0259 olaraq b\u00fct\u00fcn kateqoriyal\u0131 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular m\u00fcxt\u0259lif m\u00fcavin\u0259tl\u0259r v\u0259 kompensasiyalar al\u0131rlar. X\u00fcsusil\u0259 Almaniya Federal b\u00fcdc\u0259si hesab\u0131na Bundesver h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n m\u0259nzill\u0259 t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcz\u0259\u015ftli \u00f6d\u0259ni\u015f m\u00fct\u0259r\u0259qqi tikinti normalar\u0131 v\u0259 qaydalar\u0131 \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir (bunlara \u0259sas\u0259n, 2 otaql\u0131 m\u0259nzilin sah\u0259si 60 m\u00b2, 3 otaql\u0131 m\u0259nzil 82 m\u00b2, 4 otaql\u0131 m\u0259nzil 94 m\u00b2-dir). Bundesverin \u00fczvl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri Almaniya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 pulsuz tibbi xidm\u0259t almaq h\u00fcququna malikdirl\u0259r. \u00d6lk\u0259nin M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi ki\u00e7ik zabitl\u0259r\u0259 Bundesverin universitetl\u0259rind\u0259n birind\u0259 (Hamburq v\u0259 ya M\u00fcnhen, t\u0259hsil m\u00fcdd\u0259ti 3-4 il) pulsuz m\u00fclki ixtisas almaq imkan\u0131 yarad\u0131r. M\u00fclki ixtisaslar almaq h\u00fcququ, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ilkin haz\u0131rl\u0131q ke\u00e7mi\u015f karyera zabitl\u0259ri v\u0259 zabit namiz\u0259dl\u0259rin\u0259 aiddir. Bundesverd\u0259 20 il v\u0259 daha \u00e7ox xidm\u0259t etmi\u015f h\u0259rbi qulluq\u00e7ular, habel\u0259 ya\u015fa g\u00f6r\u0259 pesniyaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r m\u0259nzil \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcz\u0259\u015ftli \u00f6d\u0259ni\u015f v\u0259 onun kiray\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin \u00f6d\u0259nilm\u0259si h\u00fcququnu saxlay\u0131rlar. Almaniya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259tin c\u0259lbediciliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayan faktorlardan biri Bundesver h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131 pensiyaya \u00e7\u0131xd\u0131qda onlara i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xma m\u00fcavin\u0259ti \u00f6d\u0259nilir ki, bura h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n m\u0259cburi itkil\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 kompensasiya da daxildir. i\u015f (xidm\u0259t) yeri v\u0259 maddi yard\u0131m. Bel\u0259 ki, xidm\u0259t m\u00fcdd\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq t\u0259zminat pensiayaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Bundesver \u0259sg\u0259rinin ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni yer axtarma\u011fa m\u0259cbur oldu\u011fu bir m\u00fcdd\u0259t\u0259 &#8212; 6-36 ay m\u00fcdd\u0259tin\u0259 \u00f6d\u0259nilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kompensasiyan\u0131n pul ekvivalenti m\u00fcxt\u0259lif \u0259lav\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla h\u0259rbi qulluq\u00e7unun son ayl\u0131q \u0259sas \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n 75 faizi miqdar\u0131nda hesablan\u0131r.Bundesverin pensiayaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131na h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 xitam veril\u0259rk\u0259n az\u0131 10 il xidm\u0259t etmi\u015fl\u0259rs\u0259 v\u0259 ya xidm\u0259ti v\u0259zif\u0259l\u0259rinin icras\u0131 zaman\u0131 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tini itirmi\u015fl\u0259rs\u0259 h\u0259rbi pensiya t\u0259yin edilir. Ehtiyata burax\u0131lma v\u0259 ya \u00f6z ist\u0259yi il\u0259 istefa verm\u0259, bir qayda olaraq, h\u0259rbi pensiya almaq h\u00fcququna s\u0259b\u0259b olmur. Onun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc h\u0259rbi r\u00fctb\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k haqq\u0131 (m\u00fcvafiq h\u0259rbi r\u00fctb\u0259d\u0259 olan h\u0259rbi qulluq\u00e7u az\u0131 1 il h\u0259rbi xidm\u0259t ke\u00e7ibs\u0259) + adi v\u0259zif\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259k haqq\u0131 + m\u0259nzil m\u00fcavin\u0259tind\u0259n hesablan\u0131r. 10 il h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n sonra minimum h\u0259rbi pensiyan\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi h\u0259rbi r\u00fctb\u0259y\u0259, \u015ftat v\u0259zif\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u0259nzil m\u00fcavin\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 maa\u015flar\u0131n 35 faizi miqdar\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir; h\u0259r n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn (25 il\u0259d\u0259k xidm\u0259t staj\u0131na q\u0259d\u0259r) \u0259lav\u0259 2%, 25 ild\u0259n sonra is\u0259 h\u0259r il \u00fc\u00e7\u00fcn 1% tutulur. Hal-haz\u0131rda, ayl\u0131q pensiya \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Bundesverin h\u0259rbi r\u00fctb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fk\u0259ndir: &#171;General-mayor&#187; &#8212; 1590-3260 avro (v\u0259 ya 2100-4300 dollar); &#171;Polkovnik&#187; &#8212; 1370-2810 avro (v\u0259 ya 1800-3700 dollar); &#171;polkovnik-leytenant&#187; &#8212; 1210-2580 avro (v\u0259 ya 1600-3400 dollar), &#171;mayor&#187; &#8212; 990-1970 avro (v\u0259 ya 1300-2600 dollar), &#171;kapitan&#187; &#8212; 910-1820 avro (v\u0259 ya 1200-2400 dollar) &#171;leytenant&#187; &#8212; 720-1440 avro (v\u0259 ya 950-1900 dollar).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AMER\u0130KA B\u0130RL\u018f\u015eM\u0130\u015e \u015eTATLARI.<\/strong> Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131na g\u0259linc\u0259 bu \u00f6lk\u0259nin M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi (Pentaqon) \u00f6z h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131na, h\u0259rbi xidm\u0259t veteranlar\u0131na m\u00fcxt\u0259lif imtiyazlar v\u0259 imtiyazlar\u0131n verilm\u0259sin\u0259 ciddi diqq\u0259t yetirir v\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 bu amilin m\u00f6vcudlu\u011fu bax\u0131m\u0131ndan bunu \u0259n m\u00fch\u00fcm sosial t\u0259minat hesab edir. Bu amil amerikal\u0131lar\u0131n milli Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k ist\u0259yin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir v\u0259 onlarda y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin saxlanmas\u0131na h\u0259r c\u00fcr k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/rt.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-69122\" width=\"901\" height=\"566\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/rt.jpg 637w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/rt-300x188.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/rt-150x94.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/rt-115x73.jpg 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 901px) 100vw, 901px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p> AB\u015e Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n sosial \u0259h\u0259miyy\u0259tli imtiyazlar\u0131 v\u0259 imtiyazlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu \u00f6lk\u0259nin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na h\u0259m h\u0259rbi xidm\u0259t, h\u0259m d\u0259 onun ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 v\u0259 ya dig\u0259r h\u0259rbi v\u0259zif\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 veril\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri vard\u0131r. Onlar h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n xidm\u0259tind\u0259n, onlar\u0131n h\u0259rbi xidm\u0259t ke\u00e7m\u0259sinin konkret \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq t\u0259yin edilir v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 komponentl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir: ehtiyata burax\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya ya\u015fa, xidm\u0259t staj\u0131na g\u00f6r\u0259 pesniyaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 veril\u0259n pensiyalar; h\u0259rbi xidm\u0259t veteranlar\u0131na onun ke\u00e7m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 al\u0131nan \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiyalar; h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n \u00f6zl\u0259rinin, habel\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin t\u0259hsil almas\u0131na k\u00f6m\u0259klik; m\u0259nzil tikintisi v\u0259 ya t\u0259miri \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131\u011forta kreditl\u0259rinin verilm\u0259si; h\u0259yat s\u0131\u011fortas\u0131; h\u0259rbi qulluq\u00e7ulara v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 tibbi yard\u0131m; psixoterapevtik yard\u0131m; m\u00fclki h\u0259yatda i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259lm\u0259kd\u0259 k\u00f6m\u0259klik; h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra i\u015fsizlik m\u00fcavin\u0259ti; pe\u015f\u0259 reabilitasiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si. H\u0259r bir imtiyaz v\u0259 imtiyaz \u00fc\u00e7\u00fcn onu t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn proqram haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 federal b\u00fcdc\u0259y\u0259 daxil edilmi\u015f \u0259h\u0259miyy\u0259tli maliyy\u0259 resurslar\u0131 qorunur. AB\u015e h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131 bir qayda olaraq AB\u015e Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 20 il xidm\u0259t etdikd\u0259n sonra t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xmaq h\u00fcququna malikdirl\u0259r v\u0259 m\u00fcvafiq pensiya al\u0131rlar. Onlardan tibbi s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 ya z\u0259d\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xma\u011fa v\u0259 ya pensiyaya \u00e7\u0131xma\u011fa m\u0259cbur olanalr \u0259lillik v\u0259 ya m\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya il\u0259 t\u0259min edilirl\u0259r. Pentaqonun h\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lara ayl\u0131q \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rini hesablanmas\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 \u00fcsulu var. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 bir-birind\u0259n yaln\u0131z h\u0259qiqi h\u0259rbi xidm\u0259t m\u00fcdd\u0259tinin v\u0259 ehtiyata (pensiyaya) burax\u0131lma s\u0259b\u0259binin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir.H\u0259rbi qulluq\u00e7unun h\u0259rbi r\u00fctb\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k haqq\u0131 + xidm\u0259t staj\u0131) h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 ke\u00e7irildiyi zaman. ehtiyat v\u0259 ya pensiya, r\u0259smi kateqoriya v\u0259 \u00f6d\u0259nilm\u0259li m\u00fcavin\u0259tl\u0259r istisna olmaqla (m\u0259s\u0259l\u0259n, 2012-ci ild\u0259 AB\u015e federal b\u00fcdc\u0259sind\u0259n t\u0259xmin\u0259n 143 milyard dollar x\u0259rcl\u0259nmi\u015fdi, 2011-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 onlar\u0131n pul m\u0259zmunu 1,6% artm\u0131\u015fd\u0131) v\u0259 milli iqtisadiyyat\u0131n m\u00fclki sektorunda \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131na uy\u011fundur). Pensiyaya \u00e7\u0131xd\u0131qda \u201cmayor\u201d h\u0259rbi r\u00fctb\u0259si \u00fczr\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7u v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 r\u00fctb\u0259li h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n xidm\u0259t staj\u0131 az\u0131 6 ay olmal\u0131d\u0131r. \u201cPolkovnik-leytenant\u201d v\u0259 ondan yuxar\u0131 h\u0259rbi r\u00fctb\u0259l\u0259rd\u0259 olan h\u0259rbi qulluq\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00fcdd\u0259t 3 ild\u0259n az ola bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin n\u00f6v\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq ist\u0259nil\u0259n kateqoriyal\u0131 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n pensiyas\u0131 yaln\u0131z baza pul t\u0259minat\u0131n\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi v\u0259 xidm\u0259t staj\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. Pensiyan\u0131 hesablamaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi xidm\u0259t m\u00fcdd\u0259ti vurulan 2,5% \u0259msal istifad\u0259 olunur. Bu, h\u0259r bir pensiya\u00e7\u0131n\u0131n ayl\u0131q almal\u0131 oldu\u011fu \u0259sas pul m\u0259bl\u0259\u011fini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Amma \u00fcmumilikd\u0259 20 illik h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n sonra pensiyaya \u00e7\u0131xan b\u00fct\u00fcn kateqoriyal\u0131 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular \u0259sas pul m\u00fcavin\u0259tinin 50%-i h\u0259cmind\u0259 pensiya al\u0131rlar. 30 il i\u015f staj\u0131 il\u0259 bu r\u0259q\u0259m 25% art\u0131r. H\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar 40 il xidm\u0259t etdikd\u0259n sonra art\u0131q xidm\u0259t haqq\u0131n\u0131n 100%-ni almaq h\u00fcququna malikdirl\u0259r. V\u0259 bird\u0259n-bir\u0259 bu m\u00fcdd\u0259td\u0259n art\u0131q xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bils\u0259l\u0259r, n\u0259z\u0259ri olaraq baza pul t\u0259minat\u0131n\u0131n 102,5%-ni ala bil\u0259rl\u0259r. D\u00fczd\u00fcr, AB\u015e federal qanunu bu m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoyub. H\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar dividendl\u0259rini yaln\u0131z 30 ild\u0259n \u00e7ox olmayan m\u00fcdd\u0259t\u0259 al\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n kateqoriyas\u0131na v\u0259 xidm\u0259t staj\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259rbi r\u00fctb\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq AB\u015e h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn pensiyalar\u0131n orta hesabla 1l \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc m\u00f6vcuddur. M\u0259s\u0259l\u0259n 20 il xidm\u0259t etmi\u015f ki\u00e7ik zabitl\u0259r 1999-2668 AB\u015e dollar\u0131, ba\u015f zabitl\u0259r is\u0259 1585-5488 AB\u015e dollar\u0131, 30 il xidm\u0259t etmi\u015f ki\u00e7ik zabitl\u0259r 3363-5791 AB\u015e dollar\u0131, ba\u015f zabitl\u0259r is\u0259 2588-12500 AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 pensiya al\u0131rlar.( 01.01.2012-ci il tarixin\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259). Haz\u0131rda AB\u015e-da 1,4 milyondan \u00e7ox h\u0259rbi pesniaya\u00e7\u0131 var. Onlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 1\/5-i 65 ya\u015f\u0131 olan insanlard\u0131r. H\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n 1\/3-d\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7oxu 50 ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. 40 ya\u015fl\u0131 h\u0259rbi xidm\u0259t veteranlar\u0131n\u0131n say\u0131 onlar\u0131n \u00fcmumi say\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 1\/4 hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Pentaqonun r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, pensiyaya \u00e7\u0131xan h\u0259rb\u00e7il\u0259rin orta ya\u015f\u0131 40 ya\u015fdan azd\u0131r. Pensiyalara \u0259lav\u0259 olaraq AB\u015e h\u0259rbi veteranlar\u0131 bir s\u0131ra imtiyazlar da \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Bel\u0259 ki, onlar ehtiyata ke\u00e7irildikd\u0259 v\u0259 ya pensiyaya \u00e7\u0131xanda i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xma m\u00fcavin\u0259tind\u0259n \u0259lav\u0259 onlara v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 \u00f6lk\u0259nin ist\u0259nil\u0259n b\u00f6lg\u0259sin\u0259 gedi\u015f haqq\u0131 \u00f6d\u0259nilir. H\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131 v\u0259 onun ail\u0259si pulsuz tibbi xidm\u0259t almaq h\u00fcququnu \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. 2 il h\u0259rbi xidm\u0259ti ba\u015fa vurduqdan sonra i\u015fsizlik m\u00fcavin\u0259ti ala bil\u0259rl\u0259r. H\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 olan ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131nda pulsuz ya\u015famaq h\u00fcququna malikdirl\u0259r. Onlara \u00f6m\u00fcrl\u0259rinin sonunad\u0259k h\u0259rbi ticar\u0259t ma\u011fazalar\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli endiriml\u0259 mal (xidm\u0259tl\u0259r) almaq v\u0259 orijinal endirim sisteminin d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi h\u0259rbi yanacaqdoldurma m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rin\u0259 yanacaq doldurmaq h\u00fcququ verilir. AB\u015e-da h\u0259rbi pesniayam\u0131alr qazanclar\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmadan iqtisadiyyat\u0131n m\u00fclki sektorunda i\u015fl\u0259m\u0259k h\u00fcququna malikdirl\u0259r. Ba\u015fqa idar\u0259l\u0259rd\u0259n pensiya almaq h\u00fcququ varsa, ke\u00e7mi\u015f h\u0259rbmi \u00f6z m\u00fclahiz\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq \u00f6z\u00fcn\u0259 uy\u011fun olan\u0131 se\u00e7\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>FRANSA.<\/strong> Fransa Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin pensiya t\u0259minat\u0131 uzun bir \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 malikdir, monarxlar\u0131n f\u0259rmanlar\u0131ndan v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n pensiya rejimini t\u0259nziml\u0259y\u0259n respublika qanunlar\u0131ndan &#8212; ilk pe\u015f\u0259kar rejiml\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Fransa \u0130nqilab\u0131ndan d\u0259rhal sonra 22.08.1790-c\u0131 il tarixli Qanun m\u0259murlar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259qa\u00fcdl\u0259r t\u0259tbiq etdi v\u0259 06.09.1853-c\u00fc il tarixli Qanun d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn pensiya rejimini t\u0259yin etdi. Hal-haz\u0131rda d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda 13.07.1983-c\u00fc il tarixli 83-634 n\u00f6mr\u0259li Qanuna uy\u011fun olaraq uzun m\u00fcdd\u0259tli staja g\u00f6r\u0259 (55-68 ya\u015f) pensiya almaq h\u00fcququ ver\u0259n ya\u015fa \u00e7atmas\u0131 \u0259sas s\u0259b\u0259bdir. D\u00f6vl\u0259t qullu\u011funa xitam verildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn; v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsin t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn maksimum \u0259v\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259si onun son v\u0259zif\u0259 maa\u015f\u0131n\u0131n 75 faizini t\u0259\u015fkil edir; pensiya h\u00fcququ ver\u0259n minimum i\u015f staj\u0131 15 ildir (buraya v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsin d\u00f6vl\u0259td\u0259n k\u0259narda v\u0259 ehtiyatda olmas\u0131 daxil deyil).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1620639508_13981210000288_photoj.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-69121\" width=\"896\" height=\"448\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1620639508_13981210000288_photoj.jpg 530w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1620639508_13981210000288_photoj-300x150.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1620639508_13981210000288_photoj-150x75.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 896px) 100vw, 896px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n \u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, onlar\u0131n Fransa Respublikas\u0131n\u0131n Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n ehtiyata burax\u0131lmas\u0131 bu \u00f6lk\u0259nin h\u0259rbi sosial qanunvericiliyinin t\u0259l\u0259bl\u0259ri v\u0259 konkret h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 akt\u0131 &#8212; h\u00f6kum\u0259tin q\u0259rar\u0131 \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir: pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, s\u0259hh\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, intizam x\u0259talar\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, faydas\u0131zl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259. Ehtiyata ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 ya \u00f6z \u0259riz\u0259si il\u0259 pesniayaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259r xidm\u0259t staj\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259rhal v\u0259 ya m\u00fcvafiq h\u0259rbi r\u00fctb\u0259d\u0259 ya\u015f h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131qda h\u0259rbi pensiya al\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Farnsada h\u0259rbi qulluq\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn iki n\u00f6v pensiya vard\u0131r: a) xidm\u0259t staj\u0131na g\u00f6r\u0259; b) \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> H\u0259rbi qulluq\u00e7unun ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 itirdikd\u0259 pensiya h\u00fcququ verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Fransa Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n az\u0131 15 il xidm\u0259t etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r pensiya almaq h\u00fcququna malikdirl\u0259r.Bu h\u0259rbi pensiyan\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc pul t\u0259minat\u0131n\u0131n \u0259sas \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n 60-80%-i aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. H\u0259rbi r\u00fctb\u0259d\u0259 son ya\u015f h\u0259ddin\u0259 \u00e7atmam\u0131\u015f v\u0259 ya 25 il xidm\u0259t etm\u0259y\u0259n zabitl\u0259r\u0259 pensiya \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri 50 ya\u015f\u0131na \u00e7atd\u0131qda verilir. Ancaq ba\u015f zabitl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir pensiya ehtiyata v\u0259 ya istefaya ke\u00e7irildikd\u0259n d\u0259rhal sonra verilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. H\u0259rbi xidm\u0259tin ya\u015f h\u0259ddi: ba\u015f \u00e7avu\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn 42 ya\u015f, mayor \u00fc\u00e7\u00fcn 47 ya\u015f, polkovnik \u00fc\u00e7\u00fcn 54 ya\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcqavil\u0259li h\u0259rbi qulluq\u00e7ular nisb\u0259t\u0259n daha erk\u0259n ya\u015fda ehtiyatda burax\u0131la bil\u0259rl\u0259r. Onlara m\u00fcvafiq h\u0259rbi pensiya h\u0259rbi r\u00fctb\u0259si v\u0259 xidm\u0259t staj\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla, h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 olmalar\u0131n\u0131n son 6 ay\u0131 \u0259sas\u0131nda hesablan\u0131r, lakin \u0259sas \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n 80 faizind\u0259n \u00e7ox ola bilm\u0259z. Ox\u015far m\u0259hdudiyy\u0259t h\u0259rbi \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n pensiya t\u0259minat\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259tin q\u0259ti m\u00f6vqeyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr: h\u0259rbi pensiyalar ya\u015fa g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n, \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na \u00fcmumi \u0259saslarla \u00f6d\u0259nil\u0259n dig\u0259r pensiyalar\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fin\u0259 endiril\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, frans\u0131z ekspertl\u0259rinin ifad\u0259 etdiyi kimi, xidm\u0259t staj\u0131na m\u00fct\u0259nasib olan h\u0259rbi pensiya bir \u00e7ox h\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar\u0131 m\u00fcasir ya\u015fay\u0131\u015f minimumu il\u0259 t\u0259min etmir (bu g\u00fcn Fransada h\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259sas hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n pensiyalar\u0131 h\u0259r il \u00fc\u00e7\u00fcn 6000-14000 avro aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. il \/ v\u0259 ya ayda 500-1160 avro\/).Bu bax\u0131mdan, 1971-ci il Milli H\u0259rbi Xidm\u0259t\u0259 \u00c7a\u011f\u0131r\u0131\u015f M\u0259c\u0259ll\u0259si, 1972-ci il H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n \u00fcmumi statusu haqq\u0131nda qanun v\u0259 \u0130ntizam Nizamnam\u0259si il\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259k v\u0259 s\u0259rb\u0259st pe\u015f\u0259 se\u00e7m\u0259k h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. 1975-ci il Fransa Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin. M\u0259s\u0259l\u0259n, Milli M\u0259c\u0259ll\u0259nin 66-c\u0131 madd\u0259si 1971-ci il h\u0259rbi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fda ke\u00e7mi\u015f h\u0259rbi qulluq\u00e7ulara d\u00f6vl\u0259t h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t qullu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rinin ehtiyat\u0131na s\u0259rb\u0259st daxil olmaq imkan\u0131 verilm\u0259si qaydas\u0131 t\u0259sbit edilmi\u015fdir. Qanunverici onlara x\u00fcsusi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259 pe\u015f\u0259 t\u0259hsili almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259minatlar verir. Bundan \u0259lav\u0259, Fransa Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 olduqlar\u0131 m\u00fcdd\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyatda olan h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259 pul kompensasiyas\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 qaydalar haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli m\u00fcqavil\u0259l\u0259rl\u0259 (5 il\u0259 q\u0259d\u0259r) xidm\u0259t ed\u0259n serjantlar v\u0259 s\u0131ravi \u0259sg\u0259rl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq Fransa Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rini h\u0259r il t\u0259rk ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 19 min\u0259 \u00e7at\u0131r. Onlar\u0131n yenid\u0259n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 v\u0259 sonradan i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi Pe\u015f\u0259kar Mobil Missiya yarad\u0131r, onun v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259kc\u0259 ehtiyatda\/istefada olan h\u0259rbi qulluq\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259, planla\u015fd\u0131rma, pe\u015f\u0259 v\u0259 t\u0259hsil haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili daxildir. Missiya s\u0259lahiyy\u0259tli m\u00fclki nazirlikl\u0259r v\u0259 dig\u0259r idar\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r. Fransa Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259r bir qolu da \u00f6z struktur b\u00f6lm\u0259sini yaratm\u0131\u015fd\u0131r: Quru Qo\u015funlar\u0131nda &#8212; H\u0259rbi Kadrlar\u0131n Pe\u015f\u0259kar Orientasiya v\u0259 Konversiya Departamenti; H\u0259rbi Hava Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 &#8212; H\u0259rbi Kadrlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 Yard\u0131m \u0130dar\u0259si; H\u0259rbi D\u0259niz Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 &#8212; Kadrlar\u0131n Yenid\u0259n B\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si Xidm\u0259ti.Ehtiyatda olan (pensiyaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f) h\u0259rbi qulluq\u00e7ular bir s\u0131ra sosial \u0259h\u0259miyy\u0259tli g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsabiq\u0259d\u0259nk\u0259nar q\u0259bul h\u00fcququna malikdirl\u0259r. Fransa Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 xidm\u0259t m\u00fcdd\u0259ti d\u00f6vl\u0259t qullu\u011funda ir\u0259lil\u0259yi\u015f v\u0259 v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsin t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan xidm\u0259t staj\u0131n\u0131n hesablanmas\u0131 zaman\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. \u00d6z\u0259l sektorun m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fckd\u0259 Fransa Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin ke\u00e7mi\u015f h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015f h\u0259ddi art\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>YAPON\u0130YA. <\/strong>Bu \u00f6lk\u0259 bildiyiniz kimi NATO-nun h\u0259rbi-siyasi blokuna daxil deyil, lakin d\u00f6vl\u0259tin \u00f6z h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131na v\u0259 h\u0259rbi pensiya\u00e7\u0131lsr\u0131na qay\u011f\u0131s\u0131 da \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn maraq do\u011furur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1711709-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-69120\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1711709-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1711709-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1711709-150x84.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1711709-768x432.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1711709.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yaponiya \u201c\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri\u201dnin \u015f\u0259xsi hey\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcqavil\u0259 sistemini q\u0259bul edib. \u201c\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda\u201d 1954-c\u00fc il tarixli Qanunun q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan redaksiyas\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f \u00d6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n maddi t\u0259minat\u0131 v\u0259 sosial t\u0259minat\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si h\u0259r maliyy\u0259 ili \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul edil\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin m\u00fcvafiq madd\u0259l\u0259ri hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259rbi r\u00fctb\u0259d\u0259n, tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259d\u0259n v\u0259 xidm\u0259t staj\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n pul t\u0259minat\u0131n\u0131n miqdar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir, onlara \u0259lav\u0259 olaraq:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; ayl\u0131q faiz m\u00fckafatlar\u0131 (u\u00e7u\u015f hey\u0259tl\u0259ri, d\u0259niz\u00e7il\u0259r, hava desantlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, ucqar \u0259razil\u0259rd\u0259 xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259);<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; ayl\u0131q kompensasiya m\u00fcavin\u0259tl\u0259ri (m\u0259nzil, n\u0259qliyyat, himay\u0259sind\u0259 olanlar) \u00f6d\u0259nilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin b\u00fct\u00fcn kateqoriyal\u0131 \u015f\u0259xsi hey\u0259tin\u0259 r\u00fcbl\u00fck \u0259sas \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n 5-21%-i, s\u0131ravi v\u0259 \u015f\u0259xsi hey\u0259t\u0259 is\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirici m\u00fcavin\u0259t verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u00e7ik zabitl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq &#8212; xidm\u0259td\u0259 \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 alt\u0131 ayl\u0131q m\u00fcavin\u0259t. N\u00f6vb\u0259ti maliyy\u0259 ilinin \u0259vv\u0259lind\u0259 (31 mart &#8212; 01 aprel) h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n \u0259sas maa\u015flar\u0131 az\u0131 1% art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259t \u00d6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131, bir qayda olaraq, \u00d6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin b\u00f6lm\u0259sinin (qurumunun) yerl\u0259\u015fdiyi yerin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda rahat xidm\u0259ti m\u0259nzill\u0259 t\u0259min edir. Onlar pulsuz tibbi xidm\u0259td\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. H\u0259rbi qulluq\u00e7u, onun ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri \u0259lil olduqda, x\u0259sar\u0259t ald\u0131qda v\u0259 ya \u00f6ld\u00fckd\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0131\u011fortas\u0131 al\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259rbi qulluq\u00e7ular m\u00fclki ixtisaslara yiy\u0259l\u0259nirl\u0259r v\u0259 \u00d6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin q\u0259rargah strukturlar\u0131nda (t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259 yuxar\u0131da) m\u00fcvafiq xidm\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi ehtiyata (t\u0259qa\u00fcd\u0259) burax\u0131ld\u0131qda onlar\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli sosial uy\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min edilir. H\u0259rbi kadrlar\u0131n m\u00fclki ixtisaslar \u00fczr\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131 h\u0259tta onlar\u0131n birba\u015fa h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259n ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir qayda olaraq, h\u0259rbi qulluq\u00e7u ehtiyata burax\u0131ld\u0131qda v\u0259 ya pensiyaya \u00e7\u0131xd\u0131qda ona 2 illik \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cpolkovnik\u201d h\u0259rbi r\u00fctb\u0259sind\u0259 xidm\u0259t staj\u0131 olan h\u0259rbi qulluq\u00e7u \u00fc\u00e7\u00fcn) i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xma m\u00fcavin\u0259ti verilir. 30 t\u0259qvim ili \u00fc\u00e7\u00fcn bu t\u0259xmin\u0259n 21-36 milyon yen v\u0259 ya 170 &#8212; 290 min dollar edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n bir \u00e7oxu \u00fc\u00e7\u00fcn keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni olan m\u00fclki h\u0259yat \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u0259\u015fkil olunur v\u0259 stimulla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n pensiyalar\u0131n\u0131n r\u0259smi olaraq ayr\u0131-ayr\u0131 x\u0259rc madd\u0259l\u0259rin\u0259 daxil edilm\u0259m\u0259si d\u0259 prinsipial \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qeyd: <\/strong>1.M\u0259lumatlar a\u00e7\u0131q internet resurslar\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fclb v\u0259 2012-ci il\u0259 aiddir. \u00c7ox g\u00fcman ki, materialda qeyd olunan r\u0259q\u0259ml\u0259r, y\u0259ni pensiyalar\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi haz\u0131rda daha \u00e7oxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>2.D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 Ordusunun ki\u00e7ik modeli olan Orduya ke\u00e7idini elan etm\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 SQ h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n pensiya t\u0259minat\u0131 biz\u0259 daha \u00e7ox maraql\u0131 oldu\u011fundan onu ayr\u0131ca status \u015f\u0259klind\u0259 payla\u015fma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Bu materiallar\u0131 \u0259n sonunda aidiyyat\u0131 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na v\u0259 Milli M\u0259clis\u0259 d\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, h\u0259rbi qulluq\u00e7ularla ba\u011fl\u0131 qanunlar\u0131, q\u0259rarlar\u0131 q\u0259bul ed\u0259nd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sini d\u0259 \u00f6yr\u0259nib n\u0259z\u0259r\u0259 als\u0131nlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P.S. <em>Haz\u0131rda h\u0259bsd\u0259 olan v\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 &#171;pensiya islahat\u0131n\u0131n&#187; m\u00fc\u0259llifi olan S. M\u00fcsl\u00fcmov Rusiyan\u0131n Kazan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 &#171;dissertasiya m\u00fcdafi\u0259&#187; edib, n\u0259tic\u0259 d\u0259 g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. Rusiya \u00f6z\u00fc n\u0259 g\u00fcnd\u0259dir ki, ondan da n\u0259s\u0259 \u00f6yr\u0259n\u0259k. D\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb t\u0259tbiq etm\u0259liyik.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Al\u0131nt\u0131 (Fb): <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ilqar.allahverdiyev.9212?__cft__[0]=AZXQpUQxUlrHgf2AWr7Tz3W3aPphChd81dVsKlCntT05aHhjcirgMKoOdJamG4u1xL5ajYhqVpsCJpRExBB6Q8NEBC7SzXCv-OQ7FcKTY6YTD1yviR5QlEjK4YS1AGOioPPrPdF_4iYhcmsAriVoN7dG&amp;__tn__=-UC%2CP-y-R\"><strong>\u0130lqar Allahverdiyev<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NATO-ya \u00fczv olan apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Almaniya, AB\u015e, Fransa, T\u00fcrkiy\u0259nin v\u0259 NATO \u00fczv\u00fc olmayan Yaponiyan\u0131n n\u00fcmun\u0259sind\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n pensiya t\u0259minat\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00e7ox<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":69124,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-69117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69117"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69179,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69117\/revisions\/69179"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/69124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}