{"id":70243,"date":"2022-05-12T02:55:36","date_gmt":"2022-05-11T22:55:36","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=70243"},"modified":"2022-05-12T02:56:19","modified_gmt":"2022-05-11T22:56:19","slug":"erm%c9%99nil%c9%99rin-persiyadan-bizim-bolg%c9%99l%c9%99r%c9%99-kocurulm%c9%99sin%c9%99-dair-qeydl%c9%99r-1828-ci-il","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=70243","title":{"rendered":"Erm\u0259nil\u0259rin Persiyadan bizim b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 dair qeydl\u0259r &#8212; 1828-ci il"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">\u00d6ZL\u018fR\u0130N\u0130 QAFQAZDA ABOR\u0130GEN ELAN ETM\u0130\u015e G\u018fLM\u018f ERM\u018fN\u0130L\u018fR\u0130N K\u00d6\u00c7\u00dcR\u00dcLM\u018fS\u0130 HAQQINDA RUS POLKOVN\u0130K\u0130N \u00c7ARA YAZDI\u011eI M\u018fKTUBDAN&#8230;<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zati-alil\u0259ri m\u0259nim vasit\u0259ml\u0259 Ad\u0259rb\u0259ycandan (Az\u0259rbaycan) erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 \u00fcsullardan istifad\u0259 edildiyini v\u0259 onlar\u0131n indi bizim rayonlar\u0131m\u0131zda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259qiq \u00f6yr\u0259nm\u0259kd\u0259n y\u0259qin ki, m\u0259mnun qald\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Bildiyim kimi bu m\u00f6vzuda h\u0259qiq\u0259t budur: Polk. L &#8230;.. \u00f6z\u00fcn\u00fc bu m\u00fchacir\u0259tin \u0259sas stimulu hesab edirdi, bildiyiniz kimi o, bu haqda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131, lakin \u0259sass\u0131zd\u0131r, \u00e7\u00fcnki erm\u0259nil\u0259rin onun haqq\u0131nda he\u00e7 bir t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc yox idi, yaln\u0131z Rusiyaya g\u00fcv\u0259n hissi il\u0259 v\u0259 onun qanunlar\u0131 alt\u0131nda olmaq arzusuyla idar\u0259 olunurdular. Trakyat onlara bunu etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar vermi\u015fdi. K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 zaman\u0131 aktiv olanr bunlar idi: Kn. Arqutinski, Qamazov v\u0259 dig\u0259r tabeliyind\u0259 olan zabitl\u0259r art\u0131q onlar\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Polk. L&#8230;.. yaln\u0131z elanlar t\u0259rtib etm\u0259yi, ba\u015fqa \u015feyl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, nizami erm\u0259ni milisl\u0259ri yaratmaq, h\u0259tta onlar\u0131 \u00f6z 268 dair\u0259sin\u0259 daxil etm\u0259k bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259\u015firdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Yax\u015f\u0131 niyy\u0259tli olsa da, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259siz planlar v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc r\u0259isl\u0259ri olan v\u0259 \u00e7oxdan m\u00f6vcud olan bir \u0259razi idi v\u0259 bel\u0259 \u015feyl\u0259r\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259zdil\u0259r. Arqutinskinin bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 ona davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n, h\u0259dd\u0259n art\u0131q lov\u011fal\u0131\u011f\u0131n\u0131n, qeyri-ciddi v\u0259 faydas\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259di. Polkovnikin b\u00fct\u00fcn dig\u0259r i\u015fl\u0259ri d\u0259 bel\u0259 idi v\u0259 onlar haqq\u0131nda dan\u0131\u015fma\u011fa d\u0259ym\u0259z. Sad\u0259c\u0259 onu \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, o, bo\u015f adamd\u0131r, amma \u0259xlaqs\u0131z deyil, d\u00f6vl\u0259tin pulunu gizl\u0259tm\u0259k, q\u0259sd\u0259n z\u0259r\u0259r verm\u0259k iqtidar\u0131nda deyil.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Urmiyadan olanlara na\u011fd pul paylanark\u0259n \u00e7oxlu i\u011fti\u015fa\u015flar oldu, lakin sui-istifad\u0259 hallar\u0131 yox idi; pul kas\u0131blara deyil, varl\u0131lara verilmi\u015fdi. Bu, bu oldu\u011fumuz vilay\u0259tin qo\u015funlar\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259rk edilm\u0259sinin t\u0259l\u0259sikliyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar idi. T\u0259l\u0259siklik, se\u00e7im etm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259di v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 pul pis payland\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn az faydal\u0131 oldu. Ancaq bu, m\u0259n\u0259 m\u0259lum olan yegan\u0259 hald\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>K\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 zaman\u0131 bel\u0259 idi, lakin onlar yeni yerl\u0259rimiz\u0259 yerl\u0259\u015fdiril\u0259nd\u0259 h\u0259r \u015fey m\u0259nas\u0131z, s\u0259hl\u0259nkarl\u0131q v\u0259 ba\u011f\u0131\u015flanmaz \u015f\u0259kild\u0259 edildi. Onlar\u0131 idar\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 n\u0259 bilm\u0259y\u0259n v\u0259 daha \u00e7ox q\u0131nama\u011fa layiq olan bir komit\u0259 yarad\u0131ld\u0131. Bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 nec\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k bar\u0259d\u0259 \u0259n d\u0259qiq v\u0259 \u0259trafl\u0131 t\u0259limatlara sahib olmaq laz\u0131m idi:<\/p>\n\n\n\n<p>1) Erm\u0259nil\u0259r daha \u00e7ox m\u00fcs\u0259lman m\u00fclk\u0259darlar\u0131n\u0131n torpaqlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131lar. Buna is\u0259 yaln\u0131z yayda icaz\u0259 veril\u0259 bil\u0259rdi. Ev sahibl\u0259ri, m\u00fcs\u0259lmanlar, \u0259ks\u0259r hallarda k\u00f6\u00e7\u0259ri d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 idil\u0259r v\u0259 yeni g\u0259l\u0259n \u0259cn\u0259bil\u0259rl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq \u015fanslar\u0131 az idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>2) M\u0259skunla\u015fanlar\u0131n dayan\u0131ql\u0131 m\u0259skunla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn me\u015f\u0259 q\u0131r\u0131lmay\u0131b v\u0259 ba\u015fqa yer d\u0259 ayr\u0131lmay\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlar vaxt\u0131nda edilm\u0259mi\u015fdi. Bu il \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259hvi d\u00fcz\u0259ltm\u0259k \u00e7ox gecdir. K\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6zl\u0259ri d\u0259 s\u0131xd\u0131rlar v\u0259 h\u0259r zaman naraz\u0131l\u0131qla gileyl\u0259n\u0259n m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar. M\u0259lumdur ki, \u00fcmum\u0259n b\u00fct\u00fcn yerli sakinl\u0259r \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r hesab edilm\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 m\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131 S\u0259rdar t\u0259r\u0259find\u0259n qovulmu\u015fdu v\u0259 \u0259n ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>3) Pul d\u00f6vl\u0259t m\u00fcavin\u0259ti he\u00e7 bir m\u0259na k\u0259sb etm\u0259d\u0259n paylanm\u0131\u015fd\u0131: bir rubl, iki rubl, sanki dil\u0259n\u00e7il\u0259r\u0259 paylay\u0131rd\u0131lar, do\u011fru m\u0259lumat olmadan, ne\u00e7\u0259 rubla ehtiyac var, kim\u0259 n\u0259 laz\u0131md\u0131r. Bir anda burax\u0131lan 25 rubl, fraksiyalarda burax\u0131lan eyni m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259n on qat daha vacib idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>He\u00e7 bir \u00fcmumi t\u0259dbir q\u0259bul edilm\u0259mi\u015fdi, m\u0259s\u0259l\u0259n: b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259tin saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u00f6r\u0259k al\u0131nmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin n\u00f6vb\u0259ti il \u200b\u200b\u00fc\u00e7\u00fcn \u0259kin yeri v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<p><br>K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 komit\u0259sinin ac\u0131nacaql\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259, onu da haql\u0131 olaraq \u0259lav\u0259 etm\u0259liy\u0259m ki, orda \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 orada qabiliyy\u0259ti olan insanlar otursayd\u0131, onlar \u00e7ox \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259k\u0259rdil\u0259r. Regional \u015eurada h\u0259l\u0259 d\u0259 Arazdan o t\u0259r\u0259fd\u0259ki torpaqlar\u0131n v\u0259 k\u0259ndl\u0259rin s\u0259thi inventarlar\u0131 bel\u0259 apar\u0131lmay\u0131b. Araz\u0131n bu t\u0259r\u0259find\u0259ki rayonlarda ya\u015fayanlar\u0131n say\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259lum deyil. Adlar haqq\u0131nda deyil\u0259c\u0259k bir \u015fey yoxdur: he\u00e7 kim kimin n\u0259y\u0259 sahib oldu\u011funu bilmir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bel\u0259likl\u0259, komit\u0259nin istifad\u0259 etm\u0259li oldu\u011fu laz\u0131mi m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir yeri yox idi. Yerli regional r\u0259is cavab verir ki, o, \u00e7oxlu sayda yeni g\u0259l\u0259n erm\u0259nil\u0259ri Arazdan k\u0259nara k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirdi, lakin onlar ilk d\u0259f\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti yerl\u0259\u015fdirildikl\u0259ri v\u0259 sizin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ald\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 qalmaq ist\u0259yirdil\u0259r. Polkovnik-leytenant kn. Arqutinski bu t\u0259dbirin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259n \u00fcmidini k\u0259smirdi. Bu m\u0259mur \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 d\u00fcr\u00fcstl\u00fcy\u00fc il\u0259 yuxar\u0131lar\u0131n tam etimad\u0131na layiqdir.<\/p>\n\n\n\n<p>30 min rubl v\u0259 k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcavin\u0259t kimi yeni t\u0259yin olunmu\u015f 2000 chervonets art\u0131q daha ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 olunacaq. \u018fg\u0259r eyni m\u00f6vzunu \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 iki d\u0259f\u0259 daha s\u0259rb\u0259st burax\u0131lma\u011fa q\u0259rar vers\u0259ydil\u0259r, yuxar\u0131da ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n m\u00fchacirl\u0259rin rifah\u0131n\u0131 tamamil\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259rdil\u0259r. Z\u0259hm\u0259t olmasa, yaln\u0131z yard\u0131ma ehtiyac\u0131 olanlar\u0131n say\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n ki, onlar vergil\u0259ri \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Rusiyada eyni sayda \u015f\u0259xsin orta hesablamas\u0131n\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259bl\u0259\u011fi m\u00fcqayis\u0259 edin, \u00e7\u00fcnki bu, siz\u0259 n\u0259inki m\u00fclayim, h\u0259tta g\u0259tirm\u0259li oldu\u011fu fayda il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bel\u0259 oldu\u011fu halda bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259r sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259n t\u0259sdiql\u0259n\u0259c\u0259kmi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6ZL\u018fR\u0130N\u0130 QAFQAZDA ABOR\u0130GEN ELAN ETM\u0130\u015e G\u018fLM\u018f ERM\u018fN\u0130L\u018fR\u0130N K\u00d6\u00c7\u00dcR\u00dcLM\u018fS\u0130 HAQQINDA RUS POLKOVN\u0130K\u0130N \u00c7ARA YAZDI\u011eI M\u018fKTUBDAN&#8230; Zati-alil\u0259ri m\u0259nim vasit\u0259ml\u0259 Ad\u0259rb\u0259ycandan (Az\u0259rbaycan) erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 \u00fcsullardan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":70244,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-70243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70243"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70246,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70243\/revisions\/70246"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}