{"id":70773,"date":"2022-05-18T03:44:09","date_gmt":"2022-05-17T23:44:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=70773"},"modified":"2022-05-18T03:44:13","modified_gmt":"2022-05-17T23:44:13","slug":"g%c9%99nc%c9%99-imamzad%c9%99si-v%c9%99-cavad-xan-qacar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=70773","title":{"rendered":"G\u018fNC\u018f \u0130MAMZAD\u018fS\u0130 V\u018f CAVAD XAN QACAR"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bu b\u0259hsimiz ibr\u0259tamiz bir \u0259hvalat bar\u0259sind\u0259dir&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130mamzad\u0259 kompleksi V \u0130mam Muh\u0259mm\u0259d Bagirin (677\u2013733) o\u011flu Seyid \u0130brahimin m\u0259zar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcrb\u0259nin \u0259traf\u0131nda sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. T\u00fcrb\u0259nin i\u00e7 divar\u0131ndak\u0131 m\u0259rm\u0259r l\u00f6vh\u0259d\u0259 \u0259r\u0259bc\u0259 bel\u0259 bir yaz\u0131 h\u0259kk olunmu\u015fdur:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAllah \u0259b\u0259didir. Bura \u0130mam Muh\u0259mm\u0259d Bagir \u0259leyhiss\u0259lam\u0131n o\u011flu M\u00f6vlan\u0259 \u0130brahimin m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kan\u0131, onun C\u0259nn\u0259t ba\u011f\u0131d\u0131r. Babas\u0131 k\u00f6\u00e7d\u00fckd\u0259n (v\u0259 ya babas\u0131n\u0131n hicr\u0259tind\u0259n) 120 il sonra v\u0259fat edib. Allah\u0131n salam\u0131 olsun ona\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">Qeyd.<\/span><em> Ehtimala g\u00f6r\u0259, bu yaz\u0131dak\u0131 \u201cbabas\u0131 k\u00f6\u00e7d\u00fckd\u0259n 120 il sonra&#8230;\u201d ifad\u0259si Muh\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (570\u2013632) M\u0259kk\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 hicr\u0259t etdiyi 622-ci il\u0259 i\u015far\u0259dir. Dem\u0259li, Seyid \u0130brahim 742-ci ild\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, 740-c\u0131 ild\u0259 \u018fm\u0259vil\u0259r Seyid \u0130brahimin \u0259misi Zeyd ibn \u018flinin (695\u2013740) \u00fcsyan\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259 yat\u0131rm\u0131\u015f, onun \u00f6z\u00fcn\u00fc is\u0259 \u015f\u0259hid etmi\u015fdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, ola bilsin ki, Seyid \u0130brahim bu faci\u0259d\u0259n sonra daha da \u015fidd\u0259tl\u0259nmi\u015f \u018fm\u0259vi z\u00fclm\u00fcnd\u0259n ba\u015f g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 p\u0259nah g\u0259tirmi\u015fdi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amma bel\u0259 bir fikir d\u0259 vard\u0131r ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n ifad\u0259 Muh\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259rin bu d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7d\u00fcy\u00fc tarixi, y\u0259ni 632-ci ili bildirir. Bu halda Seyid \u0130brahim 752-ci ild\u0259 \u2013 Abbasil\u0259r s\u00fclal\u0259sinin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259n \u00fc\u00e7 il sonra r\u0259hm\u0259t\u0259 getmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259nc\u0259 \u0130mamzad\u0259si XVIII \u0259srin sonlar\u0131nda G\u0259nc\u0259 xan\u0131 Cavad xan Qacar\u0131n (1748\u20131804) g\u00f6st\u0259ri\u015fil\u0259 \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259mir edilmi\u015fdi. Bu i\u015f\u0259 G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 memarlar\u0131 c\u0259lb olunmu\u015f, xeyli v\u0259sait x\u0259rcl\u0259nmi\u015fdi. B\u0259rpa prosesin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli \u015fairi, m\u00fct\u0259f\u0259kkiri, maarif\u00e7isi v\u0259 pedaqoqu Mirz\u0259 \u015e\u0259fi Vazehin (1794\u20131852) atas\u0131 \u2013 G\u0259nc\u0259nin ba\u015f memar\u0131 K\u0259rb\u0259layi Sadiq r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>1803-c\u00fc ilin soyuq q\u0131\u015f\u0131nda G\u0259nc\u0259, \u0259slind\u0259 is\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 m\u0259ruz qald\u0131. 1804-c\u00fc il yanvar\u0131n 3-d\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00e7ar ordusunun xeyli \u00fcst\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259ri igid g\u0259nc\u0259lil\u0259rin son d\u0259r\u0259c\u0259 \u015fidd\u0259tli m\u00fcqavim\u0259tini q\u0131r\u0131b qala divarlar\u0131na \u00e7\u0131xd\u0131lar. Qala b\u00fcrc\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcnd\u0259 onlar\u0131 \u0259li q\u0131l\u0131ncl\u0131 Cavad xan qar\u015f\u0131lad\u0131. Qanl\u0131 bir d\u00f6y\u00fc\u015f ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\u0414\u0436\u0430\u0432\u0430\u0434_\u0445\u0430\u043d.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-70774\" width=\"1032\" height=\"704\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\u0414\u0436\u0430\u0432\u0430\u0434_\u0445\u0430\u043d.jpg 730w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\u0414\u0436\u0430\u0432\u0430\u0434_\u0445\u0430\u043d-300x205.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\u0414\u0436\u0430\u0432\u0430\u0434_\u0445\u0430\u043d-150x102.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1032px) 100vw, 1032px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>S\u00f6zs\u00fcz ki, tarix \u201cel\u0259 olsayd\u0131, bel\u0259 olard\u0131\u201d kimi fikirl\u0259ri q\u0259bul etmir. Amma m\u0259qs\u0259dimiz f\u0259rqli oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ritorik bir sual ver\u0259k: M\u00fcdafi\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n xan\u0131n bu q\u0131r\u011f\u0131ndan sa\u011f \u00e7\u0131xmaq \u015fans\u0131 var idimi? Z\u0259nnimizc\u0259, Cavad xan\u0131n salamat qalmaq imkan\u0131 olmu\u015fdu:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00fchasir\u0259sini yar\u0131b m\u00fchacir\u0259t\u0259 ged\u0259 bil\u0259rdi. <\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Yaxud, yaralan\u0131b \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259r, sonradan d\u0259yi\u015fdiril\u0259rdi. <\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; B\u0259lk\u0259 d\u0259 ruslar onu \u015eeyx \u015eamil kimi h\u00f6rm\u0259tl\u0259 azad ed\u0259c\u0259kdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s bu variantlardan biri ba\u015f tutsayd\u0131, sonra n\u0259 olacaqd\u0131? Cavad xan 56 ya\u015f\u0131nda \u015f\u0259had\u0259t\u0259 yetmi\u015fdi. Bu, o d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r uzun \u00f6m\u00fcr say\u0131l\u0131rd\u0131. X\u0259st\u0259likl\u0259r, b\u0259db\u0259xt hadis\u0259l\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n insan h\u0259yat\u0131 t\u0259sad\u00fcfl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 idi. H\u0259tta bunlar olmasayd\u0131 bel\u0259, G\u0259nc\u0259 xan\u0131 uza\u011f\u0131 30\u201340 il d\u0259 \u00f6m\u00fcr s\u00fcr\u00fcb gec-tez Haqq\u0131n d\u0259rgah\u0131na qovu\u015facaqd\u0131. Sonra is\u0259 \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn b\u0259zi dig\u0259r xanlar\u0131, feodallar\u0131, hakiml\u0259ri t\u0259k unudulacaq, salnam\u0259l\u0259rd\u0259 yaln\u0131z bir ad kimi qalacaqd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma Tanr\u0131n\u0131n onun bar\u0259sind\u0259 ist\u0259yi ba\u015fqa idi. 1804-c\u00fc il yanvar\u0131n 3-d\u0259 Allah Cavad xan\u0131n q\u0259lbin\u0259 el\u0259 bir t\u0259p\u0259r verdi, onun iman d\u0259r\u0259c\u0259sini el\u0259 y\u00fcks\u0259ltdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n bu q\u0259hr\u0259man o\u011flu bir an bel\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259d\u0259n \u015f\u0259had\u0259t \u015f\u0259rb\u0259tini i\u00e7ib \u0259b\u0259di h\u0259yata qovu\u015fdu. O m\u0259\u015fum v\u0259 eyni zamanda \u015f\u0259r\u0259fli g\u00fcnd\u0259n \u0259srl\u0259r ke\u00e7di. Zaman\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259lat\u00fcml\u0259rin\u0259, m\u00fcharib\u0259 v\u0259 f\u0259lak\u0259tl\u0259rin\u0259 baxmayaraq Tanr\u0131 Cavad xan\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 qorudu. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z \u015f\u0259hidinin uyudu\u011fu q\u0259brin yerini unutmad\u0131, yaddan \u00e7\u0131xarmad\u0131. N\u0259hay\u0259t, Az\u0259rbaycan yenid\u0259n \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 qovu\u015fdu. 2005-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u0130lahi \u015f\u00fcarlara h\u0259mi\u015f\u0259 ehtiramla yana\u015fm\u0131\u015f, G\u0259nc\u0259 \u0130mamzad\u0259sini, G\u0259nc\u0259nin C\u00fcm\u0259 m\u0259scidini t\u0259mir v\u0259 b\u0259rpa etdirmi\u015f \u015f\u0259hid xan\u0131n m\u0259zar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u00f6z\u0259l bir t\u00fcrb\u0259 ucaltd\u0131. S\u00f6zs\u00fcz ki, he\u00e7 bir yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259l m\u00fckafats\u0131z qalm\u0131r. Cavad xan\u0131n m\u0259zar da\u015f\u0131na XIX \u0259srd\u0259 h\u0259kk olunmu\u015f yaz\u0131 da m\u0259hz buna i\u015far\u0259 edir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Bu m\u0259zarda Qacar tayfas\u0131ndan olan G\u0259nc\u0259 b\u0259yl\u0259rb\u0259yi Ziyado\u011flu Cavad xan uyuyur. \u0130st\u0259r miskin d\u0259rvi\u015f, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u015fahi-cahan olsun, h\u0259r k\u0259sin son m\u0259sk\u0259ni qara torpaqd\u0131r. G\u0259nc\u0259d\u0259 bu m\u0259qb\u0259r\u0259ni (C\u00fcm\u0259 m\u0259scidini) m\u0259rhum, r\u0259hm\u0259tlik Cavad xan bina etdi. K\u0259rb\u0259la \u015f\u0259hidl\u0259rinin torpa\u011f\u0131ndan \u00e7oxlu torpaq g\u0259tirib h\u0259min t\u00fcrb\u0259ni malalad\u0131. \u00d6z \u00f6l\u00fcl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259min-amanl\u0131q evi yaratd\u0131. Allah\u0131 tan\u0131yan c\u0259nn\u0259tlik Cavad xan min iki y\u00fcz on s\u0259kkizinci ild\u0259 (1804-c\u00fc il) \u00f6ld\u00fc. Ondan sonra bu m\u0259qb\u0259r\u0259d\u0259 O fatehin n\u0259sli v\u0259 ail\u0259si d\u0259fn olundu&#187;. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: Milli Kimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Qrupunun \u00fczv\u00fc <span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">Araz \u015e\u0259hrili<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu b\u0259hsimiz ibr\u0259tamiz bir \u0259hvalat bar\u0259sind\u0259dir&#8230; Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130mamzad\u0259 kompleksi V \u0130mam Muh\u0259mm\u0259d Bagirin (677\u2013733) o\u011flu Seyid \u0130brahimin m\u0259zar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":70775,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-70773","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70773"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70776,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70773\/revisions\/70776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}