{"id":7144,"date":"2020-06-04T03:20:58","date_gmt":"2020-06-03T23:20:58","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=7144"},"modified":"2020-06-04T03:21:08","modified_gmt":"2020-06-03T23:21:08","slug":"tarih-nedir-tarih-nasil-ilerler-neden-tarih","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=7144","title":{"rendered":"TAR\u0130H NED\u0130R?, TAR\u0130H NASIL \u0130LERLER?, NEDEN TAR\u0130H?"},"content":{"rendered":"\n

Bir milletin, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc tarihe b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlerle belli olur. Ge\u00e7mi\u015fe b\u0131rak\u0131lan izler, tarih\u00e7inin eline tarihi vesika olarak ve ham madde halinde ge\u00e7er. Onu realitesiyle, her t\u00fcrl\u00fc k\u00fclt\u00fcr de\u011ferleriyle, m\u00fc\u015fterek vesikalar\u0131yla, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olarak de\u011ferlendirerek nak\u0131\u015f gibi i\u015flemek gerekir. Bu yap\u0131l\u0131rken yalan ve riya kar\u0131\u015ft\u0131rmadan, menak\u0131pname anlat\u0131r gibi hikayelere ve hamasete ka\u00e7madan, gelecek nesillere yal\u0131n bir \u015fekilde intikal ettirebilmek i\u00e7in gerekli h\u00fcsn\u00fcniyete ve ulusal bilince vak\u0131f, mill\u00ee benli\u011fin ya\u015famas\u0131n\u0131 isteyen milli meselelerden ve ger\u00e7eklerden taviz vermeyecek karakter timsali tarih\u00e7ilere ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk tarihi bir ba\u015ftan bir ba\u015fa \u015fanla, \u015ferefle, mertlikle ve insanl\u0131kla yo\u011frulmu\u015f, kaynam\u0131\u015f bir kudret ve kuvvet hamurudur. \u201cGen\u00e7lik\u201d bu muhte\u015fem g\u00fc\u00e7 ve kudretin temsilcisidir. \u201cKan\u201d\u2019\u0131n ifadesi ise «v\u00fccudu besleyen her cins kuvvet ve kudret unsuru» demektir.<\/p>\n\n\n\n

O halde milli benli\u011fin ve mill\u00ee \u015fuurun yeniden dirilmesi i\u00e7in T\u00fcrk Dili ve T\u00fcrk Tarihi konusunda iki b\u00fcy\u00fck devrim yapan B\u00fcy\u00fck \u00d6nder ATAT\u00dcRK \u201cEY T\u00dcRK GENC\u0130 MUHTA\u00c7 OLDU\u011eUN KUDRET DAMARLARINDAK\u0130 AS\u0130L KANDA MEVCUTTUR\u201d diyerek mazinin kudret ve kuvvetini T\u00fcrk gen\u00e7lerinin asil damarlar\u0131na sokarak onu gelece\u011fe ak\u0131p giden bir \u00e7a\u011flayan yapmaktaki ustal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir tek c\u00fcmle ile ifade edebilmi\u015f y\u00fcce dahidir.<\/p>\n\n\n\n

Damardaki asil kanda mevcut olan, o b\u00fcy\u00fck mill\u00ee tarihin kuvveti, e\u011fer tam bir ak\u0131\u015fla akmam\u0131\u015f, nesilleri ayd\u0131nlat\u0131p besleyerek gelmemi\u015fse bu b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah\u0131n sorumlusu, ba\u015fta siyasiler olmak \u00fczere 80 y\u0131ld\u0131r \u00fclkemizde etkin g\u00f6revlerde bulunanlar\u0131n tamam\u0131 olmakla birlikte bu g\u00fcnah ayn\u0131 zamanda ihanetlerin \u00e7emberlerini k\u0131ramam\u0131\u015f olmak su\u00e7uyla hepimizin boynundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

TAR\u0130H KILIK DE\u011e\u0130\u015eT\u0130REREK ANCAK AYNI OLAYLAR YEN\u0130DEN SAHNELENEREK \u0130LERLER<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
Tarih durmaz devam eder bu g\u00fcn ya\u015fanan veya ya\u015fanacak olaylar \u00f6nceki nesillerdeki ya\u015fan\u0131lanlar\u0131n tekrar\u0131 ile ilgili yar\u0131m kalm\u0131\u015f hesaplar\u0131n devam\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Regis Debray \u201cTarih k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirerek ilerler; bir \u00f6nceki perdenin maskesini takarak sahneye \u00e7\u0131kar ve biz oyunun anlam\u0131n\u0131 kavramakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekeriz… Oyun \u00e7ok, sahneler de\u011fi\u015fik, akt\u00f6rler gani oldu\u011funa g\u00f6re, \u201cmaske\u201dleri iyi tan\u0131maktan ba\u015fka yapacak \u015fey kalm\u0131yor.\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n

Siz tarihinizi bilmez, tarihini yanl\u0131\u015f \u00f6\u011frenir bir hayal ve hamaset d\u00fcnyas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi cehaletin r\u00fcyas\u0131nda mutlu bir vaziyette dola\u015f\u0131rken tarihte sizin bilmeniz gereken tecr\u00fcbelere vak\u0131f olan muar\u0131zlar\u0131n\u0131z sizin yumu\u015fak karn\u0131n\u0131z\u0131 yani hangi darbelerle yere devrilece\u011finizi iyi bilece\u011fi i\u00e7in bir s\u00fcre sonra meydana getirilecek bir dizi karma\u015fa ortam\u0131nda sizi yerle bir edene, vatan topraklar\u0131n\u0131z\u0131 elinizden alana kadar durmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


\u0130lk\u00e7a\u011flardan zaman\u0131m\u0131za kadar, milletlerinin kaderine y\u00f6n vermi\u015f olan b\u00fcy\u00fck devlet adamlar\u0131ndan hemen hepsinin Tarih ile yak\u0131ndan ilgilendikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, bunlar kendi meslekleri i\u00e7in Tarih\u2019ten ders almay\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131nda Tarih\u2019ten faydalanmay\u0131 \u00f6n planda tutmu\u015f olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n


Tarih\u2019i ve ondan ders almas\u0131n\u0131 bilmeden ba\u015far\u0131l\u0131 bir devlet adam\u0131 olman\u0131n, ba\u015fka bir deyi\u015fle Tarih bilmeden tarih yapman\u0131n imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131na inanmaktad\u0131rlar. Ayr\u0131ca, bunlar aras\u0131nda, daha da ileri giderek, do\u011frudan do\u011fruya tarihsel eserler yazm\u0131\u015f olanlar da nadir de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin, eski Roma\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck devlet adam\u0131 Julius Caesar ve Prusya kral\u0131 B\u00fcy\u00fck Friedrich, kendi yapt\u0131klar\u0131 i\u015flerin ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00f6nemin tarihini kaleme alm\u0131\u015flard\u0131r. Ama\u00e7lar\u0131, kendi d\u00f6nemlerinde ya\u015fan\u0131lan olaylar\u0131 gelecek ku\u015faklara en do\u011fru bir \u015feklide yans\u0131tmak, olup bitenlerin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile a\u00e7\u0131klamak, ayn\u0131 zamanda yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 vermektir.<\/p>\n\n\n\n

TAR\u0130H NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

Tarih\u2019in konusuyla ilgili g\u00fc\u00e7l\u00fckler, tan\u0131m\u0131 i\u00e7inde ge\u00e7erlidir. Bug\u00fcne de\u011fin de\u011fi\u015fik t\u00fcrde Tarih tan\u0131mlar\u0131 \u00f6nerilmi\u015ftir. Burada bize d\u00fc\u015fen g\u00f6rev, Tarih\u2019i kendi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde kavrayabilmektir; bunun i\u00e7inde t\u00fcrl\u00fc \u00f6neriler aras\u0131nda birbirleriyle azla\u015fan ya da birbirlerini b\u00fct\u00fcnleyen \u00f6\u011feleri bulup \u00e7\u0131karmak gerekir<\/p>\n\n\n\n

Tarih genel olarak, \u201cinsanlar\u0131, toplumlar\u0131 kavim ve milletleri, onlar\u0131n meydana getirdi\u011fi olaylar\u0131 zaman ve mekan dilimleri i\u00e7inde ve sebep-sonu\u00e7 ba\u011flar\u0131 kurmak suretiyle yaz\u0131l\u0131 belgelere dayand\u0131rarak anlatarak inceleyen bir bilim dal\u0131\u201d olarak tarif edildi\u011fi gibi, onu \u201cmilletlerin kurdu\u011fu medeniyetleri, kavim, devlet veya toplumlar\u0131n kendi i\u00e7 sorunlar\u0131n\u0131 inceleyen m\u00fcspet bir bilim dal\u0131\u201d anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tarih, \u201c\u00d6nceden g\u00f6rme imkan\u0131 vermeyen, fakat daha iyi g\u00f6rmeye yard\u0131m eden\u201d (Paul Valery),<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cGelece\u011fin hayallerinin ge\u00e7mi\u015fe kar\u015f\u0131 gelmek istedikleri zaman bile kendi unsurlar\u0131 i\u00e7inde, ona ba\u011fl\u0131 bulunan\u201d (E.Leon),<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00c7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 olmaktan insan\u0131 kurtaran, g\u00fcn\u00fcn\u00fc ya\u015fayan ve gelece\u011fe do\u011fru uzanan de\u011ferler i\u00e7inde insan\u0131n yap\u0131c\u0131 rol oynamas\u0131na yol a\u00e7an\u201d (Macit G\u00f6kberk),<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cSadece entellekt\u00fcel bir al\u0131\u015ft\u0131rma olmay\u0131p insarnlarda daha ba\u015fka duygular uyand\u0131ran ve bunlardan biri de hu\u015fu duygusu olan\u201d (A.Toynbee)<\/strong> ,<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130deolojik modellerle ve olaylar\u0131 doktrin u\u011fruna dar kal\u0131plar i\u00e7ine sokmayan\u201d (\u00d6.L.Barkan),<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cOlaylar\u0131 m\u00fc\u015fahede edenlerin b\u0131rakt\u0131klar\u0131 belgelere, kal\u0131nt\u0131lara dayanarak takip eden\u201d (\u0130.Kafeso\u011flu),<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cYery\u00fcz\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalam\u0131\u015f insanlar\u0131 yani dahiler ve kahramanlar\u0131 konu alan\u201d (Thomas Carlyle),<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cGe\u00e7mi\u015f, hal ve gelecekteki mesleki kabiliyet ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 biraraya getiren\u201d (Fernan Braudel),<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cGe\u00e7mi\u015ften bize ula\u015fan, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ortaya \u00e7\u0131kan tenkidci ve yorumcu bir anlay\u0131\u015fla inceleyen\u201d (Turner),<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cGe\u00e7mi\u015ften ders alarak gelecekteki yolu do\u011fru \u00e7izmeyi, okuyucuya ahlaki ve milli duygular a\u015f\u0131lamay\u0131 yani \u00f6\u011fretici (pragmatik) olan bir ilim dal\u0131 olarak da tarif eder,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hollandal\u0131 Tarih\u00e7e J. HU\u0130Z\u0130NGA (1872-1945), Tarih\u2019i \u201cbir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendi ge\u00e7mi\u015fi i\u00e7in hesap verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir bi\u00e7im\u201d olarak anlamaktad\u0131r. \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnsel bi\u00e7im\u201d deyi\u015fi, \u201colan bir \u015fey\u201d in bilin\u00e7li bir olu\u015fum oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7indir. \u201cHesap vermek\u201d, \u201cele\u015ftirisel ara\u015ft\u0131rma\u201d anlam\u0131nad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

W. BAUER\u2019e g\u00f6re, \u201cTarih, ya\u015fam\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerini tasvir etmeye ve bunlar\u0131 do\u011frudan do\u011fruya duyarak a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan bilimdir\u201d. Bauer\u2019in 1921 y\u0131l\u0131nda ortaya att\u0131\u011f\u0131 bu tan\u0131m, bug\u00fcn de Tarih Bilimi\u2019nin ne oldu\u011fu konusunda bir\u00e7ok soruyu yan\u0131tlayabilmektedir.
Tarihin babas\u0131 kabul edilen Heredot tarihin tan\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle yapmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130nsanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131n zamanla s\u00f6n\u00fcp gitmemesi, Hellenler ve Barbarlar\u0131n neden birbirlerine kar\u015f\u0131 sava\u015flar yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bildirmek i\u00e7in yazmakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u00dcnl\u00fc \u0130ngiliz tarih\u00e7i E. H. Carr, tarihin tan\u0131m\u0131n\u0131 \u201cTarih do\u011frulanm\u0131\u015f olgular k\u00fcmesidir\u201d olarak yaparken, Durant \u201ctarih nedir\u201d sorusuna, \u201cge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f olaylar veya bunlar hakk\u0131ndaki belgelerin verileridir\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 vermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcnl\u00fc tarih\u00e7ilerden Ariel ve Will Durant\u2019\u0131n tan\u0131m\u0131na g\u00f6re tarih \u201cge\u00e7mi\u015fte meydana gelen olaylar hakk\u0131ndaki belgelerin verileri\u201ddir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130bni Haldun, \u201cVar olan \u015feylerin asl\u0131n\u0131 derin ara\u015ft\u0131rma, ger\u00e7e\u011fini anlama, kaynaklar\u0131 ile nedensel a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 verme, olaylar\u0131n nas\u0131l ve ni\u00e7in meydana geldiklerinin derin bilgisidir\u201d der.<\/p>\n\n\n\n

Tarih ilminin de\u011fi\u015fmesi, geli\u015fmesi, insan topluluklar\u0131n\u0131n millet haline gelmesi ve milletleri etkileyen b\u00fcy\u00fck olaylar\u0131n, ink\u0131laplar\u0131n, zaferlerin veya felaketlerin meydana gelmesiyle olmu\u015ftur. \u0130nsanl\u0131k tarihi kadar eski olan T\u00fcrk tarihin de\u011fi\u015fmesi,,geli\u015fmesi de T\u00fcrk milletinin zaman i\u00e7indeki co\u011frafya, \u015fekil ve ideallerine ba\u011fl\u0131 olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze intikal etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

TAR\u0130H\u0130N\u0130 B\u0130LMEYEN M\u0130LLETLER HAFIZASINI KAYBETM\u0130\u015e \u0130NSANLARA BENZER<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
Tarih, bir toplumun haf\u0131zas\u0131d\u0131r. Tarihini bilmeyen milletler haf\u0131zas\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f insanlara benzer. Tarih insanl\u0131\u011f\u0131n nereden, nereye, nas\u0131l gitti\u011fini, g\u00f6rmesini sa\u011flar. Ge\u00e7mi\u015ften al\u0131nan deneyimler yard\u0131m\u0131yla, gelece\u011fe g\u00fcvenli ve do\u011fru ula\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Milletlerin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 i\u00e7in o milleti meydana getiren fertlerin milli \u015fuur ile yo\u011frulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak tarihini bilmeyen toplumlar da milli \u015fuur uyanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmaz. \u00d6zellikle karma\u015fan\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu devirlerde milli \u015fuurun\/ulusal bilincin en \u00f6nemli \u00f6\u011fesi oldu\u011fu gibi, bulundu\u011fu topraklara tutunmak ve sorunsuz ya\u015famak isteyen uluslar i\u00e7in tarihlerini do\u011fru bilmek bir mecburiyet haline gelir.<\/p>\n\n\n\n

Bir milleti ayakta tutan \u00fc\u00e7 temel s\u00fctun, ge\u00e7mi\u015f, hal ve gelecektir. Milletin halini ya\u015fay\u0131p idare edici mevkide bulunanlar ve o milletin sa\u011flam gelece\u011fini haz\u0131rlamak isteyenler mutlak ve muhakkak mazisini, yani tarihini b\u00fct\u00fcn detaylariyle incelemek, izlemek ve derinle\u015ftirmek mecburiyetindedirler.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7mi\u015f, hatas\u0131yla, savab\u0131yla bir milletin \u00f6z mal\u0131, \u00f6z de\u011feri ve milli \u015fuurunun \u015fuleleridir. O, tarihin i\u00e7inden kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 atan \u00f6z ve milli tarihi \u00e7\u0131kararak istikbal i\u00e7in temel yapmak milli \u015fuur yarat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6revidir.<\/p>\n\n\n\n

Tarihin konusu olayd\u0131r. Ancak, insan eliyle yap\u0131lan ve insanl\u0131\u011f\u0131 ilgilendiren olaylar Tarihin konusunu olu\u015fturur. Tarih; insanlar eliyle olu\u015fan, insan\u0131n faaliyetleri sonucunda meydana gelen, ge\u00e7mi\u015fte belli zaman ve yer i\u00e7inde cereyan eden ve insan ruhunun \u00e7e\u015fitli etkiler alt\u0131ndaki tepkilerinden do\u011fan olaylar\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 inceler. Ba\u015fka bir ifade ile tarih, olaylar dizisini de\u011fil insan d\u00fc-\u015f\u00fcncesinin ifadesi olan ve zamanla ortaya \u00e7\u0131kan olaylar\u0131, insanlar\u0131n y\u00f6nlendirdi\u011fi sosyal gelenekleri konu edinir.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda Tarihin konusu i\u00e7ine insan topluluklar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne hayatlar\u0131 ve bu hayat i\u00e7inde ge\u00e7irdikleri geli\u015fmeler girer. Topluluk ve toplumlar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131 (klan-a\u015firet-devlet-imparatorluk h\u00e2line gelmeleri), siyasal ili\u015fkileri (sava\u015flar, bar\u0131\u015flar, antla\u015fmalar) ve meydana getirdikleri k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131klar (askerlik, hukuk, h\u00fck\u00fcmet \u015fekilleri, g\u00fczel sanatlar, din, edebiyat, tar\u0131m, iktisat ve ticaret, teknoloji…) hep tarih\u00ee olaylard\u0131r ve Tarihin konusunu olu\u015fturur. Bu a\u00e7\u0131dan Tarih, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131d\u0131r ve insana has olan her \u015fey Tarihin ilgi alan\u0131na girer<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

TAR\u0130H SOSYAL OLAYLARA \u00c7ARE ARAYAN TOPLUM HEK\u0130ML\u0130\u011e\u0130D\u0130R<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Tarih; \u201c\u0130nsan olaylar\u0131n\u0131n bilimidir.\u2019\u2019, \u201cNereden geliyoruz ve neyiz sorular\u0131na cevap veren bilimdir.\u2019\u2019, \u201cGe\u00e7mi\u015fte y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz uzun yolun hik\u00e2yesidir.», \u201cGe\u00e7mi\u015fte olan olaylar hakk\u0131nda belgelerin verileridir.», \u201cBe\u015ferin haf\u0131zas\u0131d\u0131r ve be\u015fer mazisinin ilmidir.»,Zaman i\u00e7inde insanlar\u0131n ilmidir «vb. bir\u00e7ok tan\u0131m daha yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat b\u00fct\u00fcn bu tan\u0131mlar\u0131n yan\u0131nda tarih i\u00e7in kabule dilebilir bu durumda \u015fu \u00f6zel tan\u0131m\u0131 yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n

\u201cTarih; insan topluluklar\u0131 ve toplumlar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fay\u0131\u015f, k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k alan\u0131nda ge\u00e7mi\u015fte meydana gelen olay ve geli\u015fmeleri (olgular\u0131) yer ve zaman g\u00f6stererek, sebep ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak ve belgelere dayanarak bilimsel y\u00f6ntemler ve bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde anlat\u0131p tasvir eden bilim dal\u0131d\u0131r. \u201d<\/p>\n\n\n\n

Bir olay\u0131n hangi g\u00fcn, ay ve y\u0131lda oldu\u011funu g\u00f6steren, yani zaman\u0131 tayin anlam\u0131ndad\u0131r ki Frans\u0131zlar bunu \u201d Date \u201c , Al\u00acmanlar \u201c Datum \u201c kelimesi ile kar\u015f\u0131larlar. Bat\u0131 dillerinde bizdeki Tarih kelimesini kar\u015f\u0131layan kelimeler ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f haber anlam\u0131ndaki Yunanca Historia kelimesinden gelen kelimelerdir.<\/p>\n\n\n\n

14. yy. d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden \u0130bn-i Haldun’a g\u00f6re ise tarih bilimi; «Ge\u00e7mi\u015fi incelemek, olaylar\u0131n meydana geli\u015f ve geli\u015fimini ara\u015ft\u0131rmak; onlar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnerek varl\u0131klar\u0131n sebep ve illetlerini anlamak» \u015feklinde tan\u0131mlanmakta ve bu \u015fekliyle tarih; sadece ge\u00e7mi\u015fi inceleme bilimi de\u011fil, sosyal sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm arayan, bir bak\u0131ma toplum hekimli\u011fidir<\/p>\n\n\n\n

Almanca\u2019da \u201cTarih\u201d anlamana gelen \u201cGeschichte\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc Almanca\u201dgeschehen = olmak, olagelmek\u201dten gelirken, \u0130ngilizce\u2019deki \u201chistory\u201d yada Frans\u0131zca\u2019daki \u201chistoire\u201d s\u00f6zc\u00fckleri kavram a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu sonuncular Yunanca \u201cHistoria = ara\u015ft\u0131rma, bilgi, anlatma\u201d ile \u201cHistorein = sormak, bildirmek\u201d s\u00f6zc\u00fcklerinden t\u00fcremi\u015f, Latince kanal\u0131yla bu dillere ge\u00e7mi\u015ftir. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de \u0130lk\u00e7a\u011f insanlar\u0131n\u0131 konu edinen \u00f6yk\u00fcler, efsanevi masallar anlam\u0131na gelen \u201cesatir\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de Arap\u00e7a \u00fczerinden dilimize girmi\u015f ayn\u0131 s\u00f6zc\u00fckten ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Dilimizdeki \u201cTarih\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ise, Arap\u00e7a \u201cerh = tarih atmak\u201d tan gelmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
Tarih yaz\u0131l\u0131 belgelerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan bu yana ge\u00e7en s\u00fcreyi konu edinir. Yaz\u0131l\u0131 belgelerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 zaman ise \u201ctarih\u00f6ncesi\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n tarihi ile do\u011fan\u0131n tarihi asl\u0131nda i\u00e7 i\u00e7e geli\u015fmi\u015ftir. \u00d6nce d\u00fcnyan\u0131n olu\u015fumu, sonra canl\u0131lar\u0131n olu\u015fumu ve insanlar\u0131n olu\u015fumudur.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan\u0131n hem biyolojik, hem de toplumsal olu\u015fumum uzun bir s\u00fcreyi i\u00e7erir. Bu olu\u015fumun en son a\u015famas\u0131 tarihin konusu olmaktad\u0131r. Bu \u201cuygarl\u0131k\u201d a\u015famas\u0131d\u0131r. Genel olarak yaz\u0131l\u0131 ba\u015flat\u0131lan devredir. Ancak insano\u011flu tarih \u00e7a\u011flar\u0131na birdenbire gelmemi\u015ftir. Zaman\u0131n herhangi bir an\u0131nda birden bire uygarla\u015fma s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u015famaya ula\u015fabilmek i\u00e7in uzun s\u00fcre do\u011fayla m\u00fccadele eden insano\u011flu b\u00fcy\u00fck bir k\u00fclt\u00fcrel birikim sahibi olmu\u015ftur. Bu birikim uzun g\u00f6zlemlerin, denemelerin ku\u015faklar boyu s\u00fcren bir sonucudur, \u00f6z\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz tarih anlay\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u015fah\u0131slar\u0131n ve olaylar\u0131n anlat\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131nda, her t\u00fcrl\u00fc sosyal, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyet \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nceleri; tarih yaz\u0131m\u0131nda h\u00fck\u00fcmdarlar, sava\u015flar, do\u011fal afetler, tap\u0131naklar, saraylar ve sanatsal de\u011feri y\u00fcksek yap\u0131tlar \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise bunlara ek olarak, s\u0131radan insan\u0131n ve topluluklar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imi ele al\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7a\u011fda\u015f tarih\u00e7ilikte, sanatsal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik y\u00f6nden de\u011feri y\u00fcksek olan eserlerin yan\u0131nda; yanm\u0131\u015f bir bu\u011fday tanesi ve k\u0131r\u0131k bir \u00e7anak par\u00e7as\u0131 gibi maddi de\u011feri olmayan ya\u015fam\u0131 ilgilendiren en k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lar da \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tarih ilminin de\u011fi\u015fmesi, geli\u015fmesi, insan topluluklar\u0131n\u0131n millet haline gelmesi ve milletleri etkileyen b\u00fcy\u00fck olaylar\u0131n, ink\u0131l\u00e2plar\u0131n, zaferlerin veya felaketlerin meydana gelmesiyle olmu\u015ftur. \u0130nsanl\u0131k tarihi kadar eski olan T\u00fcrk tarihin de\u011fi\u015fmesi, geli\u015fmesi de T\u00fcrk milletinin zaman i\u00e7indeki co\u011frafya, \u015fekil ve ideallerine ba\u011fl\u0131 olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze intikal etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

TAR\u0130H, TOPLUMLARIN GELECE\u011e\u0130NE Y\u00d6N VER\u0130R<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Tarih sadece ge\u00e7mi\u015f olaylar\u0131n birikimi olmay\u0131p, bir milletin k\u00f6kleri, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, manevi, sosyal, ekonomik ve siyasal de\u011ferlerinin t\u00fcm\u00fc ve i\u00e7inde bulundu\u011fu zaman diliminin \u00fcst\u00fcnde oturdu\u011fu temeldir. Nas\u0131l ki k\u00f6kleri kesilen, dallar\u0131 ve bedeni h\u0131rpalanan a\u011fa\u00e7lar, kuvvetli \u00e7\u0131nar bile olsa, ya\u015fayamaz. Mahvolursa, zaman i\u00e7inde her y\u00f6n\u00fc ve \u00f6zellikle tarihi tahribata u\u011frayan milletler de y\u0131k\u0131l\u0131p, yok olma s\u00fcrecine girerler.<\/p>\n\n\n\n

Tarih, toplumlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumlar\u0131n\u0131 \u015fekillendirdi\u011fi kadar, toplumlar\u0131n gelece\u011fine de y\u00f6n verirler. Onlara ilham kayna\u011f\u0131 olur, hedef ve ideallerinin temellerini olu\u015fturur. Di\u011fer taraftan bunun tam aksine, ge\u00e7mi\u015flerini unutan ve tarihlerine sahip \u00e7\u0131kmayan toplumlar solan renkler gibi s\u00f6n\u00fckle\u015fip, yok olmaya y\u00fcz tutarlar. Dolay\u0131s\u0131 ile tarihe sahip \u00e7\u0131kmak, gelece\u011fe g\u00fcvence, i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan g\u00fcnlere de kuvvetli temel sa\u011flamak demektir.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

Ki\u015fi, ne kadar ge\u00e7mi\u015fe uzan\u0131rsa; o kadar ilerisine y\u00f6n verecek bilgi donan\u0131m\u0131na ula\u015f\u0131labilir. Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlar; gelecekte ya\u015fanacaklar i\u00e7in, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak bir dene\u00acyim ve haf\u0131za laboratuar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu sebeple tarih\u00e7i, kendi deneyimlerinden ba\u015fka; insanl\u0131\u011f\u0131n ortak deneyimleri olan k\u00fclt\u00fcrel kal\u0131nt\u0131lar\u0131na gereksinme duyar. Tarih\u00e7i k\u00fclt\u00fcrel kal\u0131nt\u0131lara ba\u015fvururken, tarih\u00e7ilik y\u00f6ntemleri i\u00e7inde, di\u011fer bilimlerin y\u00f6ntemlerinden ve verilerinden elde ettiklerini sentezleyerek topluma aktar\u0131r.
Tarih ilminin de\u011fi\u015fmesi, geli\u015fmesi, insan topluluklar\u0131n\u0131n millet haline gelmesi ve milletleri etkileyen b\u00fcy\u00fck olaylar\u0131n, ink\u0131laplar\u0131n, zaferlerin veya felaketlerin meydana gelmesiyle olmu\u015ftur. \u0130nsanl\u0131k tarihi kadar eski olan T\u00fcrk tarihin de\u011fi\u015fmesi,,geli\u015fmesi de T\u00fcrk milletinin zaman i\u00e7indeki co\u011frafya, \u015fekil ve ideallerine ba\u011fl\u0131 olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze intikal etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

TAR\u0130H\u0130 \u0130Y\u0130 B\u0130LEN \u0130NSANLAR MENSUP BULUNDU\u011eU M\u0130LLET\u0130N MAKUS TAR\u0130H\u0130N\u0130 DE\u011e\u0130\u015eT\u0130RECEK YOLU B\u0130L\u0130R.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Tarih ve tarih\u00e7i sosyal olu\u015fumlar\u0131n nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, sosyal yap\u0131lar\u0131n organik terkiplerini ve bu olu\u015fumlar\u0131n nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini, sosyal e\u011filim ve gerilimleri, olay ve olgular\u0131n mahiyetlerini, sebep ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, zihniyetlerin dinami\u011fini, \u0130ktisad\u00ee ve siyas\u00ee \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 anlamaya ve a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Asl\u0131nda tarih\u00ee olu\u015fumlar toplumlar\u0131n \/s\u0131n\u0131flar\u0131n\/milletlerin birbirleriyle \u0130ktisad\u00ee, siyas\u00ee, ilm\u00ee-k\u00fclt\u00fcrel alanda yapt\u0131klar\u0131 yar\u0131\u015f\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Bu cidd\u00ee yar\u0131\u015fta kaybeden tarih sahnesinden silinirken kazanan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. \u015eu h\u00e2lde tarihin akt\u00f6r\u00fcn\u00fcn insan ve toplumlar oldu\u011funu hi\u00e7 unutmadan toplumlar aras\u0131 yar\u0131\u015fta ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmek i\u00e7in tarih\u00ee ak\u0131\u015f\u0131n iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131, kazanan ve kaybedenin neden kazan\u0131p neden kaybetti\u011finin iyi bilinmesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisi ve toplumuna kar\u015f\u0131 sorumluluk hisseden insanlar tarihin \u00f6znesi olup tarihi \u015fekillendirirler.<\/p>\n\n\n\n

Tarih bilinci din duygusu kadar eski olup insanlar\u0131n manevi vas\u0131flar\u0131 ve medeniyet seviyeleri nispetinde derinle\u015fir. Toplumlar\u0131n iptidai devirlerinde atalar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeleri ve onlar\u0131 kutsamalar\u0131 veya bu m\u00fcnasebetle \u201ckutsal ata\u201d k\u00fcltlerinin te\u015fekk\u00fcl\u00fc tarih ve vatan \u015fuurunun bir belirtisini, insani ve milli hislerinin de bir ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 te\u015fkil eder.<\/p>\n\n\n\n

Eski devirlerde halk kitlelerine ait efsane, destan ve menk\u0131beler cemiyetlerin tarih ihtiyac\u0131 ile te\u015fekk\u00fcl ediyor ve onun \u015fuurunu yarat\u0131yordu. Bunlar toplum veya kavimlerin ge\u00e7mi\u015f zamanlar\u0131na ait ya\u015fay\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ve inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131n akisleri olarak bug\u00fcn de tarihin in\u015fas\u0131nda ve eksikliklerini tamamlamakta m\u00fchim bir kaynak vazifesini g\u00f6rmekteydi.<\/p>\n\n\n\n

Bununla beraber tarih ve efsaneler uzun zaman birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim eski Yunan ve Avrupa dillerinde kullan\u0131lan \u201cHistoria\u201d kelimesi men\u015fede hik\u00e2ye manas\u0131na gelmektedir. Toplumlar\u0131n haf\u0131zas\u0131 ve insanl\u0131\u011f\u0131n tecr\u00fcbesi mevkiinde bulunan tarih bilinci ya\u015fad\u0131k\u00e7a, milletlerin \u015fahsiyetlerini geli\u015ftirmeye, k\u00fclt\u00fcr ve \u00fclk\u00fclerini kuvvetlendirmeye hizmet eder.<\/p>\n\n\n\n

TAR\u0130H\u0130N\u0130 B\u0130LMEYEN M\u0130LLETLER TAR\u0130H\u0130N\u0130 B\u0130LENLER\u0130N UYDUSU OLURLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Tarih \u00f6\u011frenmek her \u015feyden \u00f6nce ki\u015fiye yukarda de\u011findi\u011fimiz bilgileri ve d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretir. B\u00f6ylece elde edilen bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ki\u015fi kendi tarihini, insanl\u0131\u011f\u0131n tarih\u00ee tecr\u00fcbesinin toplam\u0131ndan olu\u015fan d\u00fcnya tarihi i\u00e7indeki yerine oturtup bu tecr\u00fcbeyi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz meselelerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in yeniden yorumlar ki, buna tarih felsefesi, tarihe bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 diyoruz.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar\u0131n, d\u00fcnya tarihini ve d\u00fcnya tarihi i\u00e7inde kendi toplumsal tarihlerini bilip bunu yeniden yorumlamalar\u0131 sayesinde olu\u015fan tarih felsefesi ve tarih \u015fuuru, o topluma k\u0131sa ve uzun vadeli hedeflerini belirlemede daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 karar verme yetene\u011fini kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer bir toplum bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ve \u015fuura ula\u015famam\u0131\u015fsa bu \u015fuura ula\u015farak tarihin \u00f6znesi olan, tarihi y\u00f6nlendiren toplumlar\u0131n etkisi alt\u0131nda kalarak tarihin nesnesi olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emezler. \u015eu h\u00e2lde fert veya toplum ya da millet olarak tarihin olu\u015fumunda rol \u00fcstlenebilmenin yolu ge\u00e7mi\u015fi bilerek buradan bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmeye, bunlar\u0131 g\u00fcnl\u00fck hayata uygulamaya aktarabilmeye ve \u0131srarl\u0131 takip\u00e7isi olmaya ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle Tarih biliminin konusu sadece ge\u00e7mi\u015fi incelemekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi ayn\u0131 zamanda ya\u015fanan tarihin, yani ge\u00e7mi\u015fin ya\u015fanacak g\u00fcnlerin in\u015fas\u0131 amac\u0131yla yorumlanmak \u00fczere incelenmesidir, anla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Tarih ki\u015fiye bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flar.
Di\u011fer yandan tarih e\u011fitimi ki\u015fiye her \u015feyden \u00f6nce insanl\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcn vard\u0131\u011f\u0131 uygarl\u0131k a\u015famas\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fini \u00f6\u011fretir.<\/p>\n\n\n\n

Ki\u015fi bu yoldan uygarl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm toplumlar\u0131n katk\u0131s\u0131yla olu\u015fan ve insanl\u0131\u011f\u0131n ortak mal\u0131 ve de\u011ferler b\u00fct\u00fcn\u00fc oldu\u011funu \u00f6\u011frenir ve bu ortak de\u011ferlerin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 konusunda daha sayg\u0131l\u0131 davranabilirler. Bu da ki\u015fiyi daha insanc\u0131l duygular i\u00e7inde ve din, dil, \u0131rk gibi ayr\u0131l\u0131klar\u0131 problem h\u00e2line getirmeden bar\u0131\u015f i\u00e7inde dost\u00e7a, ayn\u0131 uygar d\u00fcnyada ya\u015faman\u0131n mutlulu\u011funu s\u00fcrd\u00fcrmeye, ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelerden yararlanarak daha mutlu bir gelece\u011fe y\u00f6nelmeye sevk eder.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

Dahas\u0131; bir milletin ferdi olarak kendi ge\u00e7mi\u015fini \u00f6\u011frenen ki\u015fi hem milli de\u011ferlerini hem milletinin sosyo-ekonomik, sosyal ve toplumsal yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenir, hem de giderek bu sayede toplumunun gelece\u011fini yorumlama g\u00fcc\u00fcn\u00fc kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Toplum i\u00e7indeki sorumluluk ve yurtta\u015fl\u0131k duygusu peki\u015fir. B\u00f6ylece ki\u015fi bir yandan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, de\u011ferlerini benimsedi\u011fi bir topluma mensup olma duygusunu kazan\u0131rken di\u011fer yandan di\u011fer millet ve toplumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda ne sald\u0131rgan bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck ne de a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygular\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenir.<\/p>\n\n\n\n

Tarih \u00f6\u011frenmenin bunlardan bir ba\u015fka \u00f6nemi daha vard\u0131r ki o da ki\u015fiye sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bireysel kazan\u00e7t\u0131r. Daha \u00f6nce de de\u011findi\u011fimiz \u00fczere tarih bilimi bireye (belki de di\u011fer bilimlerden daha \u00e7ok) \u00e7e\u015fitli olaylar aras\u0131nda ili\u015fkiler kurarak sonuca varma yetene\u011fi sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

Tarih \u201ct\u00fcme var\u0131mc\u0131» bilimsel y\u00f6n\u00fcyle bireye bilimsel ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme yetene\u011fi kazand\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece ki\u015fi; tutucu ve bilime ayk\u0131r\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imi yerine ileriye d\u00f6n\u00fck, g\u00fcncel olaylar\u0131 geni\u015f bir a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendi-ren, toplumun diyalekti\u011fini anlayan bir d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imini benimser. Bu da bireyin, olaylar\u0131 dar kal\u0131plar i\u00e7inde ve ki\u015fisel hesaplar \u00e7er\u00e7evesinde de\u011fil daha geni\u015f \u00e7er\u00e7evede ve toplumunun ve \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan yorumlayarak toplum ve \u00e7a\u011f\u0131 ile uyumlu hale gelmesini sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

METE HAN\u2019DAN BA\u015eLATILAN B\u0130R TAR\u0130H ANLAYI\u015eI T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130NE \u0130HANET MANASINDADIR<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Tarihini bilmeyen ve Tarih bilinci ta\u015f\u0131mayan milletlerin y\u00fckselmeleri veya millet vasf\u0131n\u0131 muhafaza etmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Tarihi ile irtibatlar\u0131 kesilen veya ger\u00e7ek tarihlerini t\u00fcm y\u00f6nleriyle bilmekten ve kavramaktan yoksun hale getirilmi\u015f milletler y\u0131k\u0131m\u0131n e\u015fi\u011fine gelmi\u015f durumdad\u0131rlar. Uygarl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesinde, milletlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinde bu kadar \u00f6nemli olan tarih, medeniyetin y\u00fckselmesi ile \u00f6l\u00e7\u00fct olarak ilerler ve milletlerin istikbalini haz\u0131rlamakta yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n

Bu sebeple tarih k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve \u015fuuru cemiyetlerin idareci ve se\u00e7kinleri i\u00e7in rehberlik vazifesi g\u00f6r\u00fcr. Nitekim son iki y\u00fcz y\u0131ld\u0131r milletlerin uygarl\u0131k d\u00fczeylerini tarih ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndaki gayret ve kabiliyetlerine g\u00f6re tayin etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ne yaz\u0131k ki son buzul \u00e7a\u011f\u0131ndan bu yana d\u00fcnya tarihinin \u00fc\u00e7te ikisini kapsayan Kurulan t\u00fcm uygarl\u0131klar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 veya te\u015fvik\u00e7isi olan B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk milletinin varisleri olan milletimiz, tarihini bilmemekte veya \u00f6\u011frenememektedir.<\/p>\n\n\n\n

Damar\u0131ndaki asil kan\u0131n idrakiyle, Tarih bilincine sahip olmaya \u00e7al\u0131\u015fan gen\u00e7lerimiz ise hamasi veya yanl\u0131\u015f tarih \u00f6\u011frenmektedir.
15.000 y\u0131ld\u0131r Hem Anadolu\u2019da Hem de Asya\u2019da Hakim unsur olarak ya\u015f\u0131yoruz. Asya ve \u00d6n Asya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrklerin Avrupa\u2019ya hatta Amerika k\u0131t’as\u0131na g\u00f6\u00e7 ederek olu\u015fturdu\u011fu medeniyet ve ya\u015famlar tarihin konusu halindedir.<\/p>\n\n\n\n

Anadolu\u2019da binlerce y\u0131ld\u0131r h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f Hatti\u2019ler ve devam\u0131 olan Hititler, Hurriler, Mittaniler, Urartular, \u0130stikler, Kimmerler, T\u00fcrk Kavim Devletleridir. Son 2000 y\u0131ll\u0131k tarihimize bakacak olursak Anadolu\u2019da yine T\u00fcrk Boy ve budunlar\u0131n\u0131 ve Kavim Devletlerini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.
Milliyet\u00e7i tarih\u00e7ilerimizin \u00e7o\u011fu bile onbe\u015f bin y\u0131ll\u0131k tarihimizi ve bu tarihte kurdu\u011fumuz onlarca b\u00fcy\u00fck medeniyeti reddederek Mete Han\u2019dan ba\u015flayan bir tarih ile kendine yol aramaya \u00e7al\u0131\u015fmakta bu kadar k\u0131sa bir tarihin i\u00e7erisinde bile T\u00fcrk kavim ve milletler, \u201cHint Avrupal\u0131\u201d veya \u201cMo\u011fol\u201d denilerek reddedilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\"\u0130slamiyet<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

H\u00e2lbuki tarihimizi yerli yerine oturtmak tarihte yer alm\u0131\u015f T\u00fcrk Milletinin \u00fcyesi olan t\u00fcm uygarl\u0131klar\u0131n, boylar\u0131n, budunlar\u0131n, kavimlerin, kavim devletlerin tarihini \u00e7ok iyi bilmek tarihimizin her sayfas\u0131na, her sat\u0131r\u0131na vatan topra\u011f\u0131na sahip \u00e7\u0131karcas\u0131na sahip \u00e7\u0131kmak hepimizin ana g\u00f6revimizdir. T\u00fcm uluslar olmayan tarihlerini yaratma pe\u015findeyken bize ait olan tarihimize sahip \u00e7\u0131kmamam\u0131z\u0131n hi\u00e7bir izah\u0131 olamaz.<\/p>\n\n\n\n

Biz tarihimize sahip \u00e7\u0131kmazsak ba\u015fkalar\u0131 bizim tarihimize sahip \u00e7\u0131kar ve bize ait tarih \u00fczerinden T\u00fcrklere ait bu g\u00fcnk\u00fc topraklardan hak talep eder.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130BRET ALINSAYDI TAR\u0130H TEKERR\u00dcR M\u00dc EDERD\u0130?\u201d MEHMET AK\u0130F<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Tarihi \u00e7ok iyi bir \u015fekilde bilmeden bu g\u00fcn\u00fc anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim Mehmet Akif Ersoy Safahat 7. Kitapta :
\u201cGe\u00e7mi\u015ften adam hisse kaparm\u0131\u015f… Ne masal \u015fey!
Be\u015f bin senelik k\u0131ssa yar\u0131m hisse mi verdi?
«Tarih»i «tekerr\u00fcr» diye tarif ediyorlar;
Hi\u00e7 ibret al\u0131nsayd\u0131, tekerr\u00fcr m\u00fc ederdi?\u201d derken<\/strong>
Nas\u0131l insan\u0131n bir mazisi var ve o insan\u0131 tan\u0131man\u0131n ve ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 kestirmenin yolu o ki\u015finin ge\u00e7mi\u015fini tan\u0131makla m\u00fcmk\u00fcn olursa milletleri tan\u0131man\u0131n ve ne yapacaklar\u0131n\u0131 bilmenin yolu da tarih bilmekle m\u00fcmk\u00fcn olur. Tarih bir milletin haf\u0131zas\u0131d\u0131r. Tarihini bilmeyen milletlerin ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 politikalar meydana getirmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim, y\u00fczbinlerce insan \u00f6lerek harp kazan\u0131l\u0131r, d\u00f6rt, be\u015f tane devlet adam\u0131, sulh masas\u0131na oturup g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr ve bir muahede imza ederler. Tarih bilmeyen, mill\u00ee benlik ve Ulusal bilince sahip olmayan, siyaset\u00e7iler g\u00fcn\u00fcn icab\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in imza ettikleri ahitnameler zaman\u0131nda zafer gibi g\u00f6r\u00fcnse dahi ileride yeni bir harbin tohumu ve yeni yeni problemlerin be\u015fi\u011fi oldu\u011fu daima rastlanan bir olayd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Churcihill \u201cNe kadar geriye gider geride ya\u015fan\u0131lanlar\u0131 ne kadar iyi \u00f6\u011frenirseniz o kadar ileriyi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz\u201d demektedir. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131n sebeplerinden birisi cephelerde ge\u00e7en 20 y\u0131l\u0131n\u0131n bo\u015f vakitlerini tarih okuyarak ge\u00e7irmesi Sadece Osmanl\u0131 Tarihini de\u011fil cephelerde sava\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z emperyalist devletlerin tarihlerini iyi bilerek onlarla ilgili do\u011fru tahliller yapabilmesi do\u011fru kararlar alabilmesidir.<\/p>\n\n\n\n

D\u00dcNK\u00dc DEV\u015e\u0130RMELER\u0130N BU G\u00dcNK\u00dc VERS\u0130YONLARI<\/strong> <\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrk milletinin ger\u00e7ek tarihinin \u00f6\u011frenilmesine engel olanlar T\u00fcrk Milletinin m\u00fcstemleke olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan yerli i\u015fbirlik\u00e7iler veya yerli i\u015fbirlik\u00e7ilere hizmet eden gafillerdir.
Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ebediyete intikalinden itibaren ge\u00e7en 82 y\u0131l i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye\u2019yi y\u00f6netenler T\u00fcrk Milletini i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da ku\u015fat\u0131lmayla neticelenecek bir dizi olayla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakacak imzalar atm\u0131\u015f her at\u0131lan imza ile birlikte Cumhuriyetin kazan\u0131mlar\u0131 birer birer kaybedilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00fcn bu yanl\u0131\u015flar halen devam etmektedir. Bu g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm siyasi sorunlar\u0131n temelinde tarih bilgisine sahip olmay\u0131\u015f\u0131m\u0131z yatmaktad\u0131r. E\u011fer bug\u00fcn millet\u00e7e ger\u00e7ek tarihimizi bilseydik 80 y\u0131ld\u0131r \u00fclkemize sahip \u00e7\u0131kar d\u00fcnk\u00fc dev\u015firmelerin bug\u00fcnk\u00fc versiyonu olan T\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131 siyasileri, b\u00fcrokratlar\u0131 tepelerimize getirmezdik<\/p>\n\n\n\n

Bak\u0131n\u0131z Atat\u00fcrk d\u00f6nemi Adalet Bakanlar\u0131ndan Mahmut Esat Bozkurt:
\u201cTarih diyor ki;<\/strong><\/p>\n\n\n\n

«Devlet i\u015flerinin ba\u015f\u0131na, devletin kurucusu olan kavimden ba\u015fkalar\u0131 ge\u00e7ince o devlet ink\u0131raz bulur. Yani millet istiklalini kaybeder. Misal mi istersiniz?<\/p>\n\n\n\n


\u0130\u015fte Osmanl\u0131\u2019lar.<\/strong>
Yeni T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nin devlet i\u015fleri ba\u015f\u0131nda, mutlaka T\u00fcrkler bulunacakt\u0131r. T\u00fcrk\u2019ten ba\u015fkas\u0131na inanmayaca\u011f\u0131z.\u201d Diyordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Bilinmeyen<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n


Bu G\u00f6kt\u00fcrklerden bu yana 1200 y\u0131ll\u0131k T\u00fcrk tarihinin ayn\u0131 zamanda bir \u00f6zeti olmas\u0131na ra\u011fmen biz bu tecr\u00fcbeden ne kadar istifade edebildik? Halen istifade edebiliyor muyuz?<\/p>\n\n\n\n

M\u0130LL\u0130 \u015eUURUN DAYANA\u011eI M\u0130LLET\u0130N GER\u00c7EK TAR\u0130H\u0130D\u0130R<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Her birimiz bilin\u00e7alt\u0131m\u0131zda, geneti\u011fimizde binlerce y\u0131ll\u0131k tarihimizin ve k\u00fclt\u00fcr de\u011ferlerimizin miras\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yoruz. Ulusal Bilin\u00e7 kayb\u0131 ya\u015fayan, sosyal ve siyasi bunal\u0131mlar\u0131n i\u00e7erisinde kendisini yokluk ve karma\u015fadan kurtaramayan milletlerin kurtulu\u015fu i\u00e7in \u00f6ncelikle Milletle\u015fmenin ger\u00e7ekle\u015ferek Ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 Ulusal Bilincin\/milli \u015euurun millet\u00e7e idraki ile m\u00fcmk\u00fcn olur. Milli \u015fuurun en \u00f6nemli dayana\u011f\u0131 ise milletin ger\u00e7ek tarihidir.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ek tarihini \u00f6\u011frenemeyen milletlerde bilin\u00e7alt\u0131 harekete ge\u00e7emeyece\u011fi i\u00e7in ulusal bilin\u00e7 yeteri kadar uyanmaz.<\/p>\n\n\n\n


Tarihimizi iyi bilirsek bug\u00fcne kadar yap\u0131lan hatalar\u0131 daha iyi de\u011ferlendirme f\u0131rsat\u0131m\u0131z olur. B\u00f6ylece gelecek nesillerin Ulusal Bilin\u00e7-Milli \u015euur d\u00fczeyinin y\u00fckselmesine katk\u0131 sa\u011flayabilir, onlar\u0131n Y\u00fcksek bir T\u00fcrkl\u00fck \u015fuuruyla yeniden aya\u011fa kalkmas\u0131na vesile olabiliriz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De\u011ferli Arkada\u015flar\u0131m, payla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 \u201culusal bilin\u00e7 d\u00fczeyinin y\u00fckselmesi ve ger\u00e7ek bir uyan\u0131\u015fa vesile olmas\u0131\u201d umuduyla yaz\u0131yoruz. Daha \u00e7ok payla\u015farak okunmas\u0131na vesile olursan\u0131z \u00e7ok memnun olurum. Gelecek yaz\u0131m\u0131zda \u201cOsmanl\u0131\u2019da Tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131\u201d anlataca\u011f\u0131z.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n


G\u00f6r\u00fc\u015fmek dile\u011fiyle Sevgiler Sayg\u0131lar Selamlar.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

02.HAZ\u0130RAN 2020 saat 02.45<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

TANER \u00dcNAL<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir milletin, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc tarihe b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlerle belli olur. Ge\u00e7mi\u015fe b\u0131rak\u0131lan izler, tarih\u00e7inin eline tarihi vesika olarak ve ham madde halinde ge\u00e7er. Onu realitesiyle, her<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-7144","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkish"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7145,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7144\/revisions\/7145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}