{"id":7190,"date":"2020-06-05T01:25:49","date_gmt":"2020-06-04T21:25:49","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=7190"},"modified":"2020-06-05T01:25:54","modified_gmt":"2020-06-04T21:25:54","slug":"k%c9%99sfiyyat-zabiti-savelyevin-m%c9%99xfi-xocali-arayisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=7190","title":{"rendered":"K\u0259\u015ffiyyat zabiti Savelyevin \u201cm\u0259xfi Xocal\u0131 aray\u0131\u015f\u201d\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Vladimir Savelyev sovet \u00a0zaman\u0131nda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yerl\u0259\u015fmi\u015f v\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqutundan sonra n\u0259zar\u0259tsiz qal\u0131b Erm\u0259nistan\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7mi\u015f 366-c\u0131 alaydak\u0131 \u00a02270 n\u00f6mr\u0259li h\u0259rbi hiss\u0259nin \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi olmu\u015fdu. Xocal\u0131 faci\u0259sinin ilk m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 toplayan, hadis\u0259l\u0259rin \u015fahidi olan polkovnik 1992-ci il noyabr ay\u0131n\u0131n 26-da, 1994-c\u00fc il mart ay\u0131n\u0131n 19-da, 1998-ci il avqust ay\u0131n\u0131n 22-d\u0259 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, 2000-ci ilin iyul v\u0259 dekabr aylar\u0131nda BMT-y\u0259, Avropa \u015euras\u0131na \u00a0Xocal\u0131da ba\u015f ver\u0259n h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 \u00abM\u0259xfi aray\u0131\u015f\u00bb\u0131n\u0131 t\u0259qdim etmi\u015fdir. O, son aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00abzabit Puqa\u00e7ov\u00bb imzas\u0131 il\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir. H\u0259min aray\u0131\u015f v\u0259 erm\u0259ni m\u0259nb\u0259l\u0259rinin etiraflar\u0131 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n bir s\u0131ra gizlinl\u0259rin\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirmi\u015fdir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Polkovnik erm\u0259ni terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 sovet ordusundan qalma qo\u015fun birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda ke\u00e7irdikl\u0259ri h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 izl\u0259y\u0259r\u0259k fakt v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259, \u00abagentura\u00bb yolu il\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi informasiyalarda b\u00fct\u00fcn olub ke\u00e7\u0259nl\u0259rin \u015f\u0259rhini ver\u0259r\u0259k etiraf etmi\u015fdir: \u00abM\u0259n b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yazmaya bilm\u0259r\u0259m. H\u0259r \u015fey g\u00f6zl\u0259rim \u00f6n\u00fcnd\u0259 ba\u015f verib. \u0130nsanlar\u0131n, u\u015faq v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n, hamil\u0259 g\u0259linl\u0259rin g\u00fcll\u0259d\u0259n ke\u00e7mi\u015f b\u0259d\u0259nl\u0259rini unuda bilmir\u0259m. Qoy az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flas\u0131nlar ki, b\u00fct\u00fcn bu qanl\u0131 v\u0259 amans\u0131z sonlu\u011fu olan hadis\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259limd\u0259n he\u00e7 n\u0259 g\u0259lm\u0259di. T\u0259kc\u0259 on doqquz s\u0259hif\u0259lik m\u0259xfi aray\u0131\u015f\u0131 h\u0259m Kreml\u0259, h\u0259m d\u0259 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyin\u0259, Ba\u015f K\u0259\u015ffiyyat \u0130dar\u0259sinin generallar\u0131na g\u00f6nd\u0259rdim. Oxuyun! \u2013 dedim. Biz ruslar\u0131n zabit \u015f\u0259r\u0259fi g\u00f6r\u00fcn nec\u0259 l\u0259k\u0259l\u0259ndi!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMTgvMDIvMjIvMjMvMDIvMzIvNzE2NjRlNTgtMjZlOC00NTQyLWEzYzctODRkOWJjYTM1MTQ5L3hvY2FsaS0zMTUxNzk4NTQzOC5qcGciXV0?sha=55d39aed3b9eb08d\" alt=\"Oxu.az - Xocal\u0131 \u015fahidi: Q\u0131z\u0131m h\u0259mi\u015f\u0259lik orada qald\u0131\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u0259n Bak\u0131dak\u0131 hadis\u0259l\u0259ri d\u0259 izl\u0259yirdim. Hiss olunurdu ki, Prezident Ayaz Niyazovi\u00e7i aldad\u0131b tora sal\u0131blar. O, k\u0259l\u0259fin ucunu itirmi\u015f, h\u0259r \u015feyi n\u0259zar\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f, qar\u015f\u0131durman\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 dayanm\u0131\u015f, n\u00fcfuzunu itirmi\u015f ali ba\u015f komandand\u0131r. Az\u0259rbaycan h\u0259rbi \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat\u0131na g\u0259linc\u0259 bel\u0259 bir qurum iflic olub. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu qurumun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 giri\u015f\u0259 bilmirdil\u0259r. Prezident Xocal\u0131da n\u0259yin ba\u015f verm\u0259sini d\u0259rk etmirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan ordusunun Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131nda da ham\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc q\u0259rargah r\u0259isi kimi apar\u0131rd\u0131. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00fcmumordu qo\u015fun birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 g\u0259rginlik geni\u015fl\u0259nirdi. Bu qo\u015fun birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259r \u015fey Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 idi. V\u0259ziyy\u0259t n\u0259zar\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. Zabitl\u0259r ba\u015flar\u0131n\u0131 itirmi\u015fdil\u0259r. M\u0259lumat ald\u0131q ki, Az\u0259rbaycanda Prezident Aparat\u0131nda v\u0259 g\u00fcc nazirlikl\u0259rind\u0259 ikitir\u0259lik var. M\u0259qs\u0259d v\u0259 fikirl\u0259r bir-birini tamamlam\u0131rd\u0131. Ham\u0131 siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abM\u00fcharib\u0259 kart\u0131ndan\u00bb yap\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Bu kart\u0131 paylayanlara g\u0259linc\u0259, onlar\u0131n bir qismi Az\u0259rbaycan\u0131n ali ba\u015f komandan\u0131n\u0131n, bir qismi d\u0259 m\u00fcxalif\u0259tin v\u0259 n\u0259y\u0259 xidm\u0259t etdikl\u0259rini anlamayan savads\u0131z v\u0259 k\u00fct generallar\u0131n yan\u0131n\u0131 k\u0259sdirmi\u015fdil\u0259r\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p>Fransada \u00e7\u0131xan \u00abFrans katolik-ekklezia\u00bb &nbsp;ayl\u0131q jurnal\u0131nda (1992-ci il,12 mart) \u00abH\u00fccumdan \u00f6nc\u0259\u00bb yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ap etdir\u0259n erm\u0259ni jurnalisti Berain Siracyan yazm\u0131\u015fd\u0131: \u00abXocal\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259riml\u0259 g\u00f6rd\u00fcm. D\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n, h\u0259r qar\u0131\u015f torpaq u\u011frunda vuru\u015fan artsaxl\u0131lar\u0131n igidlikl\u0259ri m\u0259ni valeh etdi. Amma m\u0259n torpaq u\u011frunda ged\u0259n vuru\u015fman\u0131n bu t\u0259rzd\u0259 apar\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 deyildim. H\u0259r yerd\u0259n qan iyi g\u0259lirdi. Qar \u00fcst\u00fcnd\u0259 qalaqlanm\u0131\u015f kims\u0259siz, sahibsiz c\u0259s\u0259dl\u0259rd\u0259n qorxdum. Qorxdum ki, bu qan \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 vaxt Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi, sabahk\u0131 n\u0259sill\u0259r susmas\u0131n. Bu g\u00fcn ruslar biziml\u0259dir. B\u0259s sabah? Biz t\u0259nha qala bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>1992-ci ilin yanvar ay\u0131nda Paris yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda qeyri-leqal m\u0259xfi t\u0259lim d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si yaratm\u0131\u015f \u00abASALA\u00bb erm\u0259ni terror\u00e7u t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n bir qrup \u00fczv\u00fc \u2013 26 n\u0259f\u0259rlik d\u0259st\u0259, mayor A\u015fin Simonyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Xank\u0259ndiy\u0259 t\u0259\u015frif g\u0259tirmi\u015fdi. Onlar ba\u015fl\u0131-ba\u015f\u0131na burax\u0131lm\u0131\u015f 366-c\u0131 alay\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 asanl\u0131qla \u00f6z dayaqlar\u0131n\u0131 qura bilmi\u015fdil\u0259r. Polkovnik Yevgeni Zarviqarova na\u011fd 36 min AB\u015e dollar\u0131n\u0131 tan\u0131\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abh\u0259diyy\u0259\u00bb etmi\u015fdil\u0259r. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 23-c\u00fc diviziyan\u0131n komandiri, general mayor Boris Budeykin polkovnik Zarviqarovu buna g\u00f6r\u0259 ittiham da edib. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ordu komandanl\u0131\u011f\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda onun \u00abzabit \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 x\u0259yan\u0259ti\u00bb \u00fcst\u00fcnd\u0259 azad olunmas\u0131n\u0131, qovulmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edib. Lakin b\u00fct\u00fcn bu ittiham v\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 baxan yox idi. \u00c7\u00fcnki qanunlar art\u0131q i\u015fl\u0259mirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Polkovnik V.Savelyev tarixi aray\u0131\u015f\u0131nda daha sonra yazm\u0131\u015fd\u0131r: \u00ab\u018fslind\u0259 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 c\u0259lb olunmu\u015f 366-c\u0131 alay \u0259traf\u0131nda h\u0259min probleml\u0259r daha qabar\u0131q n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda alay\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7ib az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 q\u0131rmas\u0131, h\u0259rbi texnika v\u0259 silahlar\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 verm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si art\u0131q siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Polkovnik 1992-ci ilin aprel ay\u0131n\u0131n 12-d\u0259 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyin\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259ktubunda is\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r: \u00ab\u00d6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, m\u0259hv edilmi\u015f adamlar\u0131n bir qisminin \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259yin ed\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n 46-s\u0131n\u0131 n\u00f6mr\u0259l\u0259yib Az\u0259rbaycan\u0131n MN-n\u0259, Prezident Aparat\u0131na g\u00f6nd\u0259rdim. M\u0259n\u0259 cavab g\u0259ldi ki, biz h\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Onda m\u0259n Tbilisid\u0259 idim v\u0259 m\u0259ktubu da oradan yola salm\u0131\u015fd\u0131m. Amma d\u0259rk ed\u0259 bilmirdim ki, Az\u0259rbaycan h\u0259rbi k\u0259\u015ffiyyat\u0131 n\u0259yi ara\u015fd\u0131r\u0131r\u00bb.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.mycdn.me\/i?r=AzEPZsRbOZEKgBhR0XGMT1RkpkLiHoptao9bu5oloE5rxaaKTM5SRkZCeTgDn6uOyic\" alt=\"Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na aid, yeni \u015f\u0259kill\u0259r var.\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 erm\u0259ni diasporunun \u00abJamanak\u00bb q\u0259zeti 1992-ci ilin fevral hadis\u0259l\u0259rini, qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u0259rh ed\u0259r\u0259k yazm\u0131\u015fd\u0131: \u00abBiz v\u0259cd\u0259 g\u0259ldik. Erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131 u\u011frunda vuru\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcc v\u0259 q\u00fcvv\u0259t verilmi\u015fdi. Bu i\u015fd\u0259 Allah\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fck. V\u0259 vuru\u015furduq. Az\u0259rbaycanl\u0131lar is\u0259 bizim q\u0259d\u0259r torpaq ist\u0259y\u0259 bilm\u0259di. M\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn biz qalib g\u0259ldik. Bak\u0131dan da x\u0259b\u0259rdar\u0131q. Orada torpaq u\u011frunda yox, s\u00fclal\u0259 v\u0259 v\u0259zif\u0259, s\u0259lt\u0259n\u0259t v\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t u\u011frunda daha \u00e7ox g\u00fcc s\u0259rf olunur. \u00c7\u00fcnki Bak\u0131da da bilirdil\u0259r ki, bu torpaqlar bizimdir, bizim d\u0259d\u0259-babalar\u0131nd\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 rus zabiti Vladimir Savelyev adl\u0131 birisi meydanda at\u0131lan toplar\u0131n yan\u0131nda bizd\u0259n sor\u011fu etdi. O, bizim m\u00fcxbird\u0259n t\u0259l\u0259b edirdi ki, bu yerl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b getsin\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p>1992-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 19-da is\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n Teatr meydan\u0131nda Firdos \u018fr\u0259byan adl\u0131 bir erm\u0259ni emissar\u0131 (Livan) D\u00fcnya erm\u0259nil\u0259rinin \u00abiqtisadi g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi\u00bb kimi ad \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f \u00abQaragin\u00bb erm\u0259ni m\u0259rk\u0259zind\u0259 on \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259r varl\u0131 erm\u0259ninin imzalad\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubu oxumu\u015fdu: \u00abOyanm\u0131\u015f xalqa e\u015fq olsun! M\u00fcdrikliyini, a\u011f\u0131l v\u0259 idrak\u0131n\u0131 d\u0259rk ed\u0259n, babalar\u0131m\u0131z\u0131n, \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n k\u00fcl\u00fcn\u00fc t\u0259z\u0259d\u0259n al\u0131\u015fd\u0131ran erm\u0259ni q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131 alq\u0131\u015flamaqla yana\u015f\u0131, onlara d\u00fcnya erm\u0259nil\u0259rinin salamlar\u0131n\u0131 yetirir\u0259m. Parisd\u0259, K\u00f6lnd\u0259, Romada, Va\u015finqtonda, K\u00fcveytd\u0259, Londonda, Moskva v\u0259 Ankarada, Tehran v\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda\u2026aya\u011fa qalxan erm\u0259nil\u0259r sizinl\u0259dir. Biz siz\u0259 h\u0259r c\u00fcr yard\u0131ma haz\u0131r\u0131q.\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki mill\u0259ti qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya qoyan bu \u00abmill\u0259t q\u0259hr\u0259manlar\u0131\u00bb bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259rk etmirdil\u0259r. D\u0259rk etmirdil\u0259r ki, he\u00e7 k\u0259sin qan\u0131 yerd\u0259 qalm\u0131r. Edil\u0259n cinay\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn, t\u00f6k\u00fcl\u0259n qanlar \u00fc\u00e7\u00fcn cavabdehlik v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t n\u0259 Va\u015finqtonun, n\u0259 Londonun \u00fcst\u00fcnd\u0259 qal\u0131rd\u0131. B\u00fct\u00fcn bu v\u0259h\u015filikl\u0259rin cavabdehliyi \u0130r\u0259van\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. \u00a0Bunu is\u0259, sad\u0259c\u0259, d\u0259rk etm\u0259k laz\u0131m idi. Nec\u0259 ki, k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131 V.Savelyev bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 d\u0259rk edirdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/1news.az\/uploads\/images\/2016\/fevral\/fev26\/%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%2011.jpg\" alt=\"\u015eahidl\u0259rin xatir\u0259l\u0259ri: Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u2013 zaman\u0131n sa\u011falda ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Polkovnik Zarviqarov v\u0259 ba\u015fqa v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r is\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 cavab at\u0259\u015fini a\u00e7an d\u00f6y\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259l\u0259rinin susdurulmas\u0131 bar\u0259d\u0259 ordu v\u0259 dair\u0259 komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n r\u0259smi icaz\u0259sil\u0259 366-c\u0131 alay\u0131n Xocal\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ged\u0259n \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda erm\u0259nil\u0259rl\u0259 birl\u0259\u015fdi. N\u0259tic\u0259d\u0259, bir g\u00fcn \u0259rzind\u0259 49 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 meydanlara y\u0131\u011f\u0131l\u0131b g\u00fcll\u0259l\u0259nmi\u015fdi. Q\u0259rargah r\u0259isi, podpolkovnik Sergey Kraulenin verdiyi tap\u015f\u0131r\u0131\u011fa \u0259sas\u0259n, birinci motoat\u0131c\u0131 batalyonun komandiri polkovnik Arkadi Moiseyev, 2-ci batalyonun komandiri Seyran Ohanyan v\u0259 dig\u0259r zabitl\u0259r Xank\u0259ndinin at\u0259\u015f\u0259 tutulmas\u0131nda, 58 dinc az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1992-ci il fevral\u0131n 4-d\u0259 Roma papas\u0131 II \u0130ohan\u0131n 366-c\u0131 alay\u0131n zabitl\u0259rin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda bildirilmi\u015fdi: \u00ab\u0130mkan olarsa, Xocal\u0131ya g\u0259lib orada h\u0259lak olan erm\u0259ni qarda\u015flar\u0131m\u0131n vuru\u015f v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f m\u0259kanlar\u0131nda ba\u015f \u0259y\u0259c\u0259y\u0259m.\u00bb \u00a0Do\u011frudan da, 2003-c\u00fc il sentyabr\u0131n 21-d\u0259 Roma Papas\u0131 Erm\u0259nistana g\u0259l\u0259nd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n erm\u0259nil\u0259rin m\u0259zarlar\u0131n\u0131 yad etmi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Polkovnik V.Savelyev daha sonra yazm\u0131\u015fd\u0131r: \u00abXocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131nda, \u00f6l\u00fcm v\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n hadis\u0259l\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 zabitl\u0259ri d\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131b ittiham edir\u0259m. Bu nec\u0259 V\u0259t\u0259ndir? Bu nec\u0259 ordudur? B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 anlaya bilmir\u0259m. Bu oyunlara rus zabitl\u0259rini qo\u015fmaqla onlar\u0131 al\u00e7altd\u0131lar, \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 l\u0259n\u0259t dam\u011fas\u0131n\u0131 vurdular. M\u0259n on add\u0131ml\u0131\u011f\u0131mda g\u00fcll\u0259 yaras\u0131ndan can ver\u0259n s\u0259kkiz-doqquz ya\u015fl\u0131 q\u0131zc\u0131\u011faza he\u00e7 c\u00fcr k\u00f6m\u0259k \u0259limi uzada bilm\u0259dim. Allah\u0131n m\u0259n\u0259 l\u0259n\u0259t ed\u0259c\u0259yi g\u00fcnd\u0259n qorxuram.\u00bb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>L\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f g\u00fcnl\u0259r is\u0259 bir-birini \u0259v\u0259z edirdi. H\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 Fransadan g\u0259lmi\u015f \u00abOperator-II\u00bb \u00f6z\u0259l studiyas\u0131n\u0131n erm\u0259ni \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 is\u0259 (J\u00fcl Barelyan, \u015eerin Sitaryan) Xocal\u0131 \u0259traf\u0131nda qalaqlanm\u0131\u015f meyitl\u0259rin yand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 lent\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Rusiyan\u0131n 2-ci batalyonunda vuru\u015fan zabit \u0130van Karabelnikovun verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 bu yer \u00abXocal\u0131n\u0131n \u015fimal-\u015f\u0259rq hiss\u0259sind\u0259 ki\u00e7ik t\u0259p\u0259cikl\u0259r olan bir yer idi\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131 faci\u0259sini \u00abi\u015f\u0131qland\u0131rmaq\u00bb (erm\u0259nil\u0259r buna q\u0259hr\u0259manl\u0131q deyirl\u0259r) \u00fc\u00e7\u00fcn Xank\u0259ndin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 32 \u00f6lk\u0259sind\u0259n 47 n\u0259f\u0259r erm\u0259ni jurnalisti g\u0259lmi\u015fdi. Onlar\u0131n bir qismi polkovnik Y.Zarviqarovun ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zirehli ma\u015f\u0131nlar\u0131n g\u00f6zl\u00fckl\u0259rind\u0259n, q\u0259rargah m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n hadis\u0259l\u0259ri izl\u0259yir, qeydl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, b\u0259zil\u0259ri d\u0259 operativ \u00e7\u0259kili\u015fl\u0259r apar\u0131rd\u0131. Da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, viran\u0259 qalm\u0131\u015f yerl\u0259ri d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rir v\u0259 ac\u0131 bir t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd edirdil\u0259r: guya, \u00abAz\u0259rbaycanl\u0131lar g\u00fcnahs\u0131z erm\u0259nil\u0259ri q\u0131r\u0131rlar.\u00bb (?)<\/p>\n\n\n\n<p>B<strong>izim t\u0259bli\u011fat ma\u015f\u0131n\u0131m\u0131z is\u0259 Prezident Aparat\u0131ndan k\u0259nara \u00e7\u0131xm\u0131rd\u0131. Bak\u0131dak\u0131 adic\u0259 diplomatik korpuslar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdik. Susma\u011f\u0131m\u0131z is\u0259 erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qol-qanad verirdi. Erm\u0259nil\u0259r Xocal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 \u00abqan t\u00f6km\u0259kd\u0259 g\u00fcnahland\u0131ran\u00bb bir material\u0131, \u0259ll\u0259rin\u0259 ke\u00e7\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir fakt\u0131 v\u0259 yaxud s\u0259n\u0259di t\u0259krar-t\u0259krar \u00e7ap edirdil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n \u00abAz\u0259rbaycanl\u0131lar Xocal\u0131n\u0131 yand\u0131r\u0131b, getdil\u0259r.\u00bb fotoreportaj\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259r 49 d\u0259f\u0259 d\u00fcnya m\u0259tbuat\u0131nda \u00e7ap etdiribl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal edilm\u0259si plan\u0131n\u0131n strateji t\u0259r\u0259fl\u0259rini erm\u0259nil\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, ruslar da \u00ab\u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcbl\u0259r\u00bb. N\u0259tic\u0259d\u0259, birinci batalyonun q\u0259rargah r\u0259isi, mayor Abram \u00c7it\u00e7iyan, mayor Q.Nabokix v\u0259 kapitan \u0130.Lixodey h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda bilavasit\u0259 vuru\u015fublar. Zabit \u0130.Karabelnikovun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, A.\u00c7it\u00e7iyan 13 n\u0259f\u0259rlik \u00abBabayevl\u0259r ail\u0259sini g\u00fcll\u0259d\u0259n ke\u00e7irib.\u00bb &nbsp;Ona 1993-c\u00fc ild\u0259 Fransa Erm\u0259ni Diasporu t\u0259r\u0259find\u0259n 150 min AB\u015e dollar\u0131 m\u00fckafat v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00abKils\u0259 m\u00fckafat\u0131\u00bb verilib. A.\u00c7it\u00e7iyan 1994-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131n\u0131n 2-d\u0259 Fransaya m\u00fchacir\u0259t edib v\u0259 orada ya\u015fay\u0131r. 366-c\u0131 alay\u0131n s\u0131ravi qulluq\u00e7usu, rabit\u0259\u00e7i Afik \u0130sbeliyevin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, o, fevral\u0131n 24-d\u0259 (1992) kapitan \u0130.Lixodeyin komandas\u0131nda top\u00e7u d\u0259st\u0259sind\u0259 vuru\u015fub v\u0259 Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131nda i\u015ftirak edib. \u2013 Siz nec\u0259 vuru\u015furdunuz? \u2013 sual\u0131na bel\u0259 cavab verib: \u2013 \u201cBiz h\u0259m d\u0259 qorxurduq. \u00d6l\u00fcmd\u0259n qorxurduq. \u018flimiz\u0259 ke\u00e7\u0259nl\u0259ri m\u0259hv edirdik. B\u0259z\u0259n k\u00fcl\u0259kd\u0259n t\u0259rp\u0259n\u0259n a\u011faclar, x\u0131\u015f\u0131ldayan yarpaqlar da bizi qorxuya sal\u0131rd\u0131. M\u0259n bilmir\u0259m, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flayarm\u0131\u201d?<\/p>\n\n\n\n<p>Anam az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 \u0259lbir olub vuru\u015fdu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nd\u0259n imtina edib. M\u0259n art\u0131q ev\u0259 ged\u0259 bilmir\u0259m, ham\u0131 m\u0259nd\u0259n \u00fcz d\u00f6nd\u0259rib. Amma m\u0259ni m\u0259cbur etdil\u0259r. \u018fmr verdil\u0259r. Biz is\u0259 \u0259mr\u0259 tabe idik. M\u0259ni art\u0131q he\u00e7 k\u0259s ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMTgvMDIvMjMvMTUvNTUvNTQvNmRjNzEzNGQtMzU0ZC00YzgwLThmYmYtYTRkMjNmODU5YTA4LzQ4LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI2MjB4NDY1XHUwMDNlIl1d?sha=0644dfc7b16816d9\" alt=\"Oxu.az - \u0425\u043e\u0434\u0436\u0430\u043b\u0438\u043d\u0441\u043a\u0430\u044f \u0440\u0435\u0437\u043d\u044f: \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f, \u0434\u043e\u043a\u0430\u0437\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c\u0441\u0442\u0432\u0430 \u0438 \u043f\u043e\u043a\u0430\u0437\u0430\u043d\u0438\u044f ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, fevral ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259n 26-s\u0131na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Xocal\u0131 yand\u0131r\u0131ld\u0131, i\u015f\u011fal edildi. Qo\u015fun is\u0259 sakitl\u0259\u015fm\u0259k bilmirdi. Polkovnik V.Savelyev \u00abM\u0259xfi aray\u0131\u015f\u00bb\u0131nda bu bar\u0259d\u0259 qeyd etmi\u015fdir: \u00ab\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc batalyon Xocal\u0131 i\u015f\u011fal olunan gec\u0259 m\u00fcharib\u0259 zonas\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131, amma oran\u0131 t\u0259rk etm\u0259di. 366-c\u0131 alay is\u0259 \u0259razid\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmad\u0131. Ordu t\u0259rksilah olundu. Zabitl\u0259r satq\u0131nl\u0131q etdil\u0259r. Silahlara g\u0259linc\u0259, i\u015fl\u0259nm\u0259mi\u015f silahlar\u0131 erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ay\u0131rd\u0131lar. Q\u0259rara al\u0131nd\u0131 ki, erm\u0259nil\u0259rd\u0259n bunun m\u00fcqabilind\u0259 pul v\u0259 zin\u0259t \u015feyl\u0259ri al\u0131ns\u0131n. \u00abB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u00bb adl\u0131 b\u0259dnam v\u0259 r\u00fcsvay\u00e7\u0131 plan u\u011frunda vuru\u015fanlara g\u0259linc\u0259, bu, h\u0259l\u0259lik a\u00e7\u0131q qalm\u0131\u015f bir m\u0259s\u0259l\u0259dir\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p>1992-ci ilin mart ay\u0131n\u0131n 19-da (m\u00fcs\u0259lman t\u0259qvimind\u0259 bu g\u00fcn Novruz g\u00fcn\u00fc, bahar bayram\u0131 idi) Xocal\u0131da \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik bir q\u0259biristanl\u0131q sal\u0131nd\u0131. Orada 54 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 d\u0259fn edildi. Erm\u0259nil\u0259rin Fransa Diasporunda telekanal m\u00fc\u0259llifi Surik \u015eaqenyan bu m\u0259nz\u0259r\u0259ni el\u0259 h\u0259min g\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 \u0130ran\u0131n, T\u00fcrkiy\u0259nin, Moskvan\u0131n, Yerevan\u0131n, Va\u015finqtonun, Londonun, Parisin, Bonnun telekanallar\u0131na \u00e7\u0131xartd\u0131, Erm\u0259nil\u0259rin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n meyitl\u0259rin\u0259 etdikl\u0259ri \u00abh\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramdan\u00bb (?), t\u0259\u015fkil olunmu\u015f d\u0259fn m\u0259rasimind\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bak\u0131da is\u0259 \u0259slind\u0259 h\u0259l\u0259 he\u00e7 k\u0259s hadis\u0259l\u0259rin, Xocal\u0131da ba\u015f vermi\u015f faci\u0259nin s\u0259b\u0259bl\u0259rini ara\u015fd\u0131ra bilmirdi. Yarad\u0131lm\u0131\u015f deputat komissiyas\u0131ndan tutmu\u015f, m\u00fcxalif\u0259t partiyalar\u0131nad\u0259k ham\u0131 iflic v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 idi, hakimiyy\u0259t \u00e7at vermi\u015fdi. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 \u00f6z informasiya m\u0259nb\u0259l\u0259rinin \u0259sas dayaqlar\u0131n\u0131 itirmi\u015fdi. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin b\u00f6y\u00fck bir qrupu m\u00fcxalif\u0259tl\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00ab\u0259hd-peyman\u00bb ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131lar. A.M\u00fct\u0259llibov hakimiyy\u0259ti c\u0259miyy\u0259td\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259td\u0259 siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131q itirmi\u015fdi. O, \u00f6z s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyinin, komandas\u0131ndak\u0131 fitn\u0259-f\u0259sad\u0131n qurban\u0131 olmu\u015fdu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/G6G4NpDKuA0\/maxresdefault.jpg\" alt=\"Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na h\u0259sr olunan s\u0259n\u0259dli televiziya filmi - 24.02 ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>H\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 rus k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131s\u0131 V.Savelyev Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259tini t\u0259svir edib, yaz\u0131rd\u0131: Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra A.M\u00fct\u0259llibov hakimiyy\u0259ti \u00f6z ya\u015famaq h\u00fcququnu itirdi. Nazirl\u0259r is\u0259 Ba\u015f nazirin \u0259traf\u0131nda d\u00f6vl\u0259t daxilind\u0259 d\u00f6vl\u0259t yaratm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Alay\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131nda, h\u0259rbi sursatlar\u0131n erm\u0259nil\u0259r\u0259 verilm\u0259sind\u0259 bilavasit\u0259 i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259r\u0259 bax\u0131n: general-polkovnik Qromov, general-leytenant Qrekov, general-leytenant Ohanyan, polkovnik Y.Zarviqarov, polkovnik O.Kraule, deputat \u0130.Andronov \u2026<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Ordu 23-c\u00fc motoat\u0131c\u0131 diviziya n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin Xocal\u0131 \u0259m\u0259liyyat\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131. 23-c\u00fc motoat\u0131c\u0131 diviziyan\u0131n komandan m\u00fcavini A.Babukov v\u0259 K.Yermolayev is\u0259 erm\u0259ni yaraql\u0131lar\u0131na verilmi\u015f h\u0259rbi texnikan\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdi. Onlar\u0131 is\u0259 kim idi e\u015fid\u0259n?!\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>V.Savelyev m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh ed\u0259r\u0259k, qeyd edir: \u00ab1992-ci ilin fevral ay\u0131n\u0131n 23-d\u0259 h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcik \u00abQrad\u00bb qur\u011fular\u0131ndan at\u0259\u015f\u0259 tutulduqdan sonra polkovnik Y.Zarviqarov alay\u0131n daimi dislokasiya m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259n ehtiyat b\u00f6lg\u0259y\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar verib. Q\u0259rar is\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin he\u00e7 bir m\u00fcqavim\u0259ti olmadan h\u0259yata ke\u00e7irilib. Dislokasiya yerinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si he\u00e7 d\u0259 z\u0259rur\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259lm\u0259yib. Bu zaman bir s\u0131ra b\u00f6lm\u0259l\u0259rin d\u00f6y\u00fc\u015f texnikalar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131lmay\u0131b. H\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259l\u0259n general-leytenant \u0130.Ohanyan (mayor Ohanyanla qar\u0131\u015fd\u0131rmay\u0131n) t\u0259kid edib ki, artilleriya divizionu, zenit artilleriya divizionu, tank rotas\u0131 texnikas\u0131 saxlan\u0131ls\u0131n. N\u0259tic\u0259d\u0259, erm\u0259nil\u0259r he\u00e7 bir mane\u0259 il\u0259 rastla\u015fmadan 23 \u0259d\u0259d \u00abPDM\u00bb, 3 \u0259d\u0259d \u00abZSU-23- 4\u00bb, 8 \u0259d\u0259d \u00abD-30\u00bb v\u0259 xeyli dig\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f texnikas\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r.\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u0259min g\u00fcn erm\u0259nil\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 d\u0259st\u0259si ad\u0131 il\u0259 vuru\u015fan, \u0259slind\u0259 \u00abASALA\u00bb terror t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Xank\u0259ndind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u00f6z\u0259yinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 kimi tan\u0131nan \u0130llarion Allaverdiyan 24 n\u0259f\u0259r rus zabitin\u0259 v\u0259 \u0259sg\u0259rin\u0259 pul m\u00fckafatlar\u0131n\u0131 elan etmi\u015fdi. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0259st\u0259nin \u00f6n\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f rus zabiti Yevgeni Qolubev\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u00abASALA\u00bb yaz\u0131lm\u0131\u015f 25 qraml\u0131q q\u0131z\u0131ldan t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f orden v\u0259 5 \u00a0min AB\u015e dollar\u0131n\u0131 t\u0259nt\u0259n\u0259li sur\u0259td\u0259 t\u0259qdim etmi\u015fdi. V\u0259 yaxud h\u0259min g\u00fcn s\u0131ravi Anastas S.\u0130vanova 10 min AB\u015e dollar\u0131 t\u0259qdim etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 \u0130r\u0259vanda onu g\u00f6zl\u0259y\u0259n \u00abHunday\u00bb markal\u0131 avtomobilin s\u0259n\u0259dl\u0259rini vermi\u015fdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/s00.yaplakal.com\/pics\/pics_original\/1\/8\/5\/9320581.jpg\" alt=\"\u0425\u043e\u0434\u0436\u0430\u043b\u0438\u043d\u0441\u043a\u0430\u044f \u0440\u0435\u0437\u043d\u044f - \u042f\u041f\u043b\u0430\u043a\u0430\u043b\u044a\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ril\u0259 rus zabitl\u0259ri aras\u0131nda \u015f\u0259xsi ba\u011fla\u015fmalar, \u00abD\u00f6y\u00fc\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri\u00bb d\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131. Yad\u0131n\u0131za salaq ki, b\u00fct\u00fcn bunlar, y\u0259ni erm\u0259nil\u0259rl\u0259 ruslar aras\u0131nda olan bu h\u0259rbi ba\u011fla\u015fmalar\u0131n bir qismi \u015fifahi s\u0259r\u0259ncamlarla edilirdi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r s\u0259r\u0259ncam\u0131n, general s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6z qiym\u0259ti var idi. M\u0259s\u0259l\u0259n, Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki 463-c\u00fc \u0259lahidd\u0259 kimy\u0259vi m\u00fchafiz\u0259 batalyonu v\u0259 909-cu \u0259lahidd\u0259 k\u0259\u015ffiyyat batalyonunun d\u00f6y\u00fc\u015f planlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131, erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n vuru\u015fmas\u0131 bar\u0259d\u0259ki \u0259mrin qiym\u0259ti 18 min AB\u015e dollar\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/sosxeber.info\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/nGJMEPFhoBuCsRz-800x450-noPad.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>1992-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 24-d\u0259 saat 21.15 d\u0259qiq\u0259d\u0259 general r\u00fctb\u0259si alm\u0131\u015f Y.Zarviqarov zabitl\u0259r \u00f6n\u00fcnd\u0259 bel\u0259 bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir ki, regiondak\u0131 m\u00fcharib\u0259 torpaq m\u00fcharib\u0259si yox, islam\u0131n xristianl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259sidir. O, \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi: \u00abD\u00fcnyan\u0131n islam \u00f6lk\u0259l\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, h\u0259rbi m\u00fc\u015favirl\u0259r Bak\u0131ya (?) y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131blar ki, bizim xa\u00e7\u0131 nec\u0259 s\u0131nd\u0131r\u0131b, \u0259zsinl\u0259r. Xristianl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 bir y\u00fcr\u00fc\u015f var. Bu y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259 ya dinimizi, \u015f\u0259r\u0259fimizi qorumal\u0131y\u0131q, ya da \u015f\u0259r\u0259fsizliyi q\u0259bul edib tabe olmal\u0131y\u0131q\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Polkovnik V.Savelyev b\u00fct\u00fcn bunlara toxunaraq yazm\u0131\u015f\u0131r: \u00abBirinci batalyon ehtiyat b\u00f6lg\u0259y\u0259 ke\u00e7iril\u0259n zaman polkovnik \u0130van Moiseyev texnikan\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsi hey\u0259ti da\u011flar aras\u0131ndak\u0131 \u00c7apar d\u0259r\u0259sind\u0259 saxlay\u0131b, g\u00f6zl\u0259m\u0259 m\u00f6vqeyi tutub. Sonra onun batalyonu \u00c7ixani ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 daxil olub. Erm\u0259nil\u0259rin m\u00fchasir\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. N\u0259tic\u0259d\u0259 batalyon k\u00f6n\u00fcll\u00fc sur\u0259td\u0259 \u00f6z d\u00f6y\u00fc\u015f texnikas\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qoyub. \u0130van Moiseyev\u0259 v\u0259 \u015f\u0259xsi hey\u0259t\u0259 pul t\u0259klif edil\u0259r\u0259k, birlikd\u0259 vuru\u015fma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131blar.\u00bb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131n\u0131n \u0259traf ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini d\u0259 da\u011f\u0131dan, k\u00fcl\u00fcn\u00fc g\u00f6y\u0259 sovuran da el\u0259 \u0130van Moiseyevin batalyonu olub. V\u0259 bu batalyon da erm\u0259nil\u0259r aras\u0131nda \u00ab\u0130van\u0131n v\u0259h\u015fi batalyonu\u00bb kimi tan\u0131n\u0131b.T\u0259dqiqat zaman\u0131 02270 sayl\u0131 h\u0259rbi hiss\u0259nin \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n materiallar\u0131ndan ayd\u0131n olur ki, 366-c\u0131 alaydak\u0131 h\u0259rbi texnika v\u0259 silahlar\u0131n 85 faizi erm\u0259nil\u0259rin \u0259lin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdi. \u00dcst\u0259lik, Fransadan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n 142 \u0259d\u0259d avtomat, 7 min 600 \u0259d\u0259d g\u00fcll\u0259, 460 \u0259d\u0259d bronejilet, 11 ton konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f yem\u0259k, min iki y\u00fcz c\u00fct ayaqqab\u0131 (alt\u0131 c\u00fcr \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259), 146 \u0259d\u0259d tapan\u00e7a erm\u0259nil\u0259rin istifad\u0259sin\u0259 verilmi\u015fdi. Amerikada istehsal olunmu\u015f 149 \u0259d\u0259d ratsiya da erm\u0259nil\u0259r\u0259 paylan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni diplomat\u0131 O.Ter-Qriqoryan 1992-ci ilin aprel ay\u0131nda \u0130r\u0259van\u0131n Teatr meydan\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda demi\u015fdi: \u00abErm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131 Bak\u0131n\u0131n diplomatik m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u0259 ist\u0259nil\u0259n m\u00f6vqeyi tutub.\u00bb (?) \u00a0Diplomat \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 bir yerind\u0259 xat\u0131rlad\u0131rd\u0131 ki, erm\u0259nil\u0259rl\u0259 ruslar\u0131n dostlu\u011funun s\u0131nmayan s\u00fctunlar\u0131 var: \u00abH\u0259l\u0259 300 il bundan qabaq erm\u0259nil\u0259r I Pyotrdan xahi\u015f edirl\u0259r ki, yadelli i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lara qar\u015f\u0131 vuru\u015fanda onlardan da istifad\u0259 etsinl\u0259r. \u00a0\u018fg\u0259r Moskvada (t\u0259kc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin \u00f6z\u00fcnd\u0259) 1959-cu ild\u0259 18,4 min n\u0259f\u0259r erm\u0259ni var idis\u0259, indi bu r\u0259q\u0259m 47 min n\u0259f\u0259rdir. RF-in xaricd\u0259ki diplomatik korpuslar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan erm\u0259nil\u0259rin say\u0131 142 n\u0259f\u0259rdir. Onlar\u0131n 59 n\u0259f\u0259ri jurnalist kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.\u00bb<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azerhistory.com\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/khodjaly-xocali-5.jpg\" alt=\"\u041d\u0430\u0447\u0430\u043b\u043e \u043a\u0440\u043e\u0432\u0430\u0432\u044b\u0445 90\u0445: \u0425\u043e\u0434\u0436\u0430\u043b\u0438\u043d\u0441\u043a\u0430\u044f \u0440\u0435\u0437\u043d\u044f \u0432 \u043c\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u0430\u043b\u0430\u0445 \u0437\u0430\u043f\u0430\u0434\u043d\u044b\u0445 \u0421\u041c\u0418 ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>S\u0131ravi \u0259sg\u0259r Qriqori Voro\u015filovun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Xocal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 erm\u0259nil\u0259rin ruslarla \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 dair s\u0259n\u0259dl\u0259rin bir qismi 1992-ci il mart ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 Zaqafqaziya H\u0259rbi Dair\u0259sinin aviasiya komandan\u0131 general-mayor S.Luka\u015fovun \u0259mril\u0259 yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Polkovnik V.Savelyev xat\u0131rlad\u0131r: \u00abErm\u0259nil\u0259r ruslara m\u0259xsus \u00ab02-19\u2013MM\u00bb n\u00f6mr\u0259li \u00abKAMAZ\u00bbla \u0259razid\u0259ki az\u0259rbaycanl\u0131 meyitl\u0259ri y\u0131\u011f\u0131b Xocal\u0131da tonqal qurdular. &nbsp;\u0130nsan\u0131n insana olan nifr\u0259ti burada h\u0259ddini a\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Kim yaratm\u0131\u015fd\u0131 bunu, d\u0259rk ed\u0259 bilmirdim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259n siz\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 qo\u015fularaq \u0259sir al\u0131nm\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 s\u0131raya d\u00fcz\u0259r\u0259k t\u0259k-t\u0259k m\u0259hv ed\u0259n v\u0259 bundan h\u0259zz alan r\u00fctb\u0259 sahibl\u0259rini tan\u0131tmaq ist\u0259yir\u0259m:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. Polkovnik B.Baymukov \u2014 arxa c\u0259bh\u0259 \u00fczr\u0259 alay komandirinin m\u00fcavini;<\/p>\n\n\n\n<p>2. Polkovnik \u0130.V.Moiseyev \u2014 birinci batalyonun komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>3. Mayor S.\u0130.Ohanyan \u2014 ikinci batalyonun komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>4. Mayor E.A.Nabokix \u2014 \u00ad\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc batalyonun komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>5. Mayor V.\u0130.\u00c7it\u00e7iyan \u2014 birinci batalyonun q\u0259rargah r\u0259isi;<\/p>\n\n\n\n<p>6. Mayor V.Q.Hayriyan \u2014 alay\u0131n k\u0259\u015ffiyyat r\u0259isi;<\/p>\n\n\n\n<p>7. Ba\u015f leytenant O.V.Mirzaxayzarov \u2014 rota komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>8. Ba\u015f leytenant S.V.Xrinxua\u2014k\u0259\u015ffiyyat b\u00f6lm\u0259sinin r\u0259isi;<\/p>\n\n\n\n<p>9. Ba\u015f leytenant V.N.Qarma\u015f \u2014 tank rotas\u0131 komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>10. Ba\u015f leytenant N.T.Hakopyan \u2014 rota komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>11. Ba\u015f leytenant V.\u0130.Valilovski \u2014 rota komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>12. Ba\u015f leytenant A.B.L\u0131senko \u2014 b\u00f6lm\u0259 komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>13. Ba\u015f leytenant V.A.Azarov \u2014 batareya komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>14. Ba\u015f leytenant \u0130.S.Abraimov \u2014 tank \u0259leyhin\u0259 batareya \u00adkomandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>15. Leytenant O.V.Balezni \u2014 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tank rotas\u0131n\u0131n komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>16. Leytenant A.V.Smakin \u2014 tank b\u00f6lm\u0259sinin komandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>17. Leytenant S.\u0130.Ra\u00e7kovski \u2014 m\u00fch\u0259ndis-istehkam rotas\u0131 \u00adkomandiri;<\/p>\n\n\n\n<p>18. Leytenant V.\u0130.Bondaryev \u2014 k\u0259\u015ffiyyat r\u0259isinin m\u00fcavini;<\/p>\n\n\n\n<p>19. Leytenant A.\u0130.Kulov \u2014 radiokimy\u0259vi b\u00f6lm\u0259nin r\u0259isi;<\/p>\n\n\n\n<p>(el\u0259c\u0259 d\u0259 41 n\u0259f\u0259r milliyy\u0259tc\u0259 erm\u0259ni olan ki\u00e7ik r\u00fctb\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r)\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>V. Savelyevin \u2014 vicdanl\u0131, s\u0259ri\u015ft\u0259li rus k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00abM\u0259xfi aray\u0131\u015f\u0131\u00bb haqs\u0131zl\u0131qlarla bar\u0131\u015fmayan bir zabitin ac\u0131 etiraf\u0131d\u0131r. Bu aray\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259rin v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131n\u0131n Xocal\u0131da planl\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r&#8212;az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 amans\u0131z soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259rini t\u0259kzibolunmaz faktlarla bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn2.img.inosmi.ru\/images\/24466\/42\/244664223.jpg\" alt=\"\u0421\u043e\u0431\u044b\u0442\u0438\u044f \u0432 \u0425\u043e\u0434\u0436\u0430\u043b\u044b \u043c\u043d\u043e\u0433\u0438\u0435 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u044b \u043d\u0430\u0437\u044b\u0432\u0430\u044e\u0442 \u00ab\u0440\u0435\u0437\u043d\u0435\u0439\u00bb. \u041e\u041e\u041d \u0434\u043e \u0441\u0438\u0445 \u043f\u043e\u0440 ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vladimir Savelyev sovet \u00a0zaman\u0131nda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yerl\u0259\u015fmi\u015f v\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqutundan sonra n\u0259zar\u0259tsiz qal\u0131b Erm\u0259nistan\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7mi\u015f 366-c\u0131 alaydak\u0131 \u00a02270 n\u00f6mr\u0259li h\u0259rbi hiss\u0259nin \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u00f6b\u0259sinin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-7190","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7190"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7192,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7190\/revisions\/7192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}