{"id":72431,"date":"2022-06-06T03:09:50","date_gmt":"2022-06-05T23:09:50","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=72431"},"modified":"2022-06-06T17:22:04","modified_gmt":"2022-06-06T13:22:04","slug":"44-gunluk-v%c9%99t%c9%99n-savasinin-45-ci-gunu-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=72431","title":{"rendered":"44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n sava\u015f\u0131n\u0131n 45-ci g\u00fcn\u00fc&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">XAQAN\u0130 \u018fD\u018fBO\u011eLU, <\/span>AVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">II YAZI<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(I YAZI &#8212; <a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=72244\">https:\/\/fedai.az\/?p=72244<\/a>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8230;Ya xa\u00e7\u0131n\u0131z\u0131 gizl\u0259yin, ya da \u015falvar\u0131n\u0131z\u0131 yuxar\u0131 \u00e7\u0259kin (Rus k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n aforizmi).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">S\u0131ld\u0131r\u0131m qayalardan d\u0131rman\u0131b \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 erm\u0259ni adl\u0131 m\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n azad ed\u0259n, \u015eanl\u0131 Ordumuzun, Q\u0259hr\u0259man \u018fsg\u0259rini \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si nazirliyinin qap\u0131lar\u0131 arxas\u0131nda saxlayanlar bu yaz\u0131lar\u0131 diqq\u0259tl\u0259 oxuyun. Sizl\u0259r biz qazil\u0259rin problemini he\u00e7 zaman \u0259sg\u0259r ruhu da\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259zsiniz. Bunu 30 ildir ki, g\u00f6rm\u0259kd\u0259yik&#8230;<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>S\u0131ralar\u0131m\u0131zda d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fckl\u0259ri kimi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri olan, g\u00fcnah\u0131 daim \u00f6z \u0259sg\u0259rl\u0259rimizin \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u0131xma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan ad\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc qoymu\u015f bir &#171;banda&#187; var. \u00d6nc\u0259 bildirim ki, d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc, d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc haqq\u0131nda olmayan b\u00f6htan dan\u0131\u015f\u0131rsa, onun ruhu satl\u0131q bazar mal\u0131d\u0131d\u0131r. Bel\u0259l\u0259ri veteranlar aras\u0131nda \u0259ll\u0259rind\u0259n &#171;m\u0131\u015fka q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131ndan&#187; ba\u015fqa bir i\u015f g\u0259lm\u0259y\u0259n &#171;ke\u015fi\u015f Qaponlar&#187;d\u0131r. Bu &#171;divan strateql\u0259ri&#187; iki a\u011fac aras\u0131nda yolunu az\u0131b, g\u00fcnah\u0131 ill\u0259rc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc ad\u0131n\u0131 ya\u015fadan birlikl\u0259r\u0259 dil uzatmaqda g\u00f6r\u0259rl\u0259r, onlar\u0131n s\u0259ng\u0259r h\u0259yatlar\u0131, d\u00f6y\u00fc\u015f xidm\u0259tl\u0259ri is\u0259 m\u00fcharib\u0259nin &#171;reklam fasil\u0259l\u0259ridir&#187;. Ad\u0259t\u0259n veteran\u0131n, m\u00fcharib\u0259 \u0259lilinin saxta olmas\u0131ndan, n\u0259d\u0259ns\u0259 ad\u0259t\u0259n f\u0259raril\u0259r dan\u0131\u015farlar. Bunu \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc sayan deyirs\u0259 v\u0259 o tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 saxta \u0259lilin, yaxud da veteran\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kmirs\u0259, o d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc yox, el\u0259 birinci saxtakard\u0131r, \u015f\u0259r\u0259fsizin \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fcd\u00fcr. Sonrak\u0131 yaz\u0131mda bu problem\u0259 toxunaca\u011fam.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Az\u0259rbaycanda orduya, veterana qar\u015f\u0131 bir diskriminasiya siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fclm\u0259kd\u0259dir. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 bunu g\u00f6rd\u00fck v\u0259 ac\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 qatlanmal\u0131 olduq. Bu i\u015f\u0259 giri\u015f\u0259nl\u0259r Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259rinin d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 nifr\u0259tini g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri halda, n\u0259d\u0259ns\u0259 \u00f6zl\u0259rini r\u0259\u011fb\u0259t t\u0259r\u0259fd\u0259 deyil, nifr\u0259tin h\u0259d\u0259finin \u00e7evr\u0259sin\u0259 atma\u011fa can atmaqdad\u0131rlar. Y\u0259qin ki, gizli bir s\u0259b\u0259b var. Rusiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 qondarma-terror\u00e7u \u00abArtsax M\u00fcdafi\u0259 ordusu\u00bb 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 12750 le\u015f v\u0259 11 min n\u0259f\u0259r yaral\u0131 verdiyini geni\u015f ara\u015fd\u0131rma yaz\u0131s\u0131nda vermi\u015fdik. Y\u0259ni, d\u00fc\u015fm\u0259n ordusunun 60%-i m\u0259hv ed\u0259n Q\u0259hr\u0259man Az\u0259rbaycan ordusunun q\u0259hr\u0259man \u0259sg\u0259rl\u0259ri h\u0259r g\u00fcn 289,77 n\u0259f\u0259r erm\u0259ni g\u0259b\u0259rdibl\u0259r. Bu bir h\u0259qiq\u0259tdir v\u0259 d\u00fcnya bu fakt\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda heyr\u0259t i\u00e7ind\u0259dir. Himnimizd\u0259 ad\u0131 ke\u00e7\u0259n &#171;\u018fSG\u018fR&#187; \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00fcbut etdi, amma n\u0259d\u0259ns\u0259 bu, b\u0259zil\u0259rinin he\u00e7 \u00fcr\u0259yinc\u0259 olmad\u0131. Biril\u0259ri h\u0259rb\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131, biril\u0259ri m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rinin \u0259lilliyini, biril\u0259ri ehtiyatda olan h\u0259rb\u00e7il\u0259rin pensiyalar\u0131n\u0131 t\u0259fti\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131lar. 30 il harada \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fcn\u00fcz ki, el\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n sava\u015f\u0131n\u0131n s\u0259h\u0259risi bu i\u015fl\u0259r\u0259 giri\u015fdiniz? <strong>Z\u0259f\u0259r\u0259 &#171;mu\u015ftuluqmu&#187; verirdiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Ba\u015fqa bir qrup is\u0259 \u0259lilliyin yeni meyarlar\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259m-t\u0259l\u0259sik, m\u0259xfi bir &#171;s\u0259n\u0259d&#187; kimi ortaya \u00e7\u0131xard\u0131. Bununla ba\u011fl\u0131 parlament \u00fczvl\u0259rin\u0259 Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) ad\u0131ndan m\u00fcraci\u0259tl\u0259r etdik. Reall\u0131\u011f\u0131 izah etdik. Faiz hesabat\u0131 \u00ab\u0130nsan orqanizminin funksiyalar\u0131n\u0131n sabit pozuntular\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr d\u0259r\u0259c\u0259sinin k\u0259miyy\u0259tc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si\u00bb adl\u0131 \u0259lav\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd edil\u0259nl\u0259rin m\u00fcharib\u0259 aparan bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yarars\u0131z v\u0259 m\u0259qs\u0259dli bir q\u0259rar oldu\u011funu bildirdik. 30 illik m\u00fcharib\u0259 aparan bir \u00f6lk\u0259nin \u00abmeyarnam\u0259sind\u0259\u00bb \u00abm\u00fcharib\u0259, kontuziya, h\u0259rbi xidm\u0259t v\u0259 s.\u00bb s\u00f6zl\u0259r tap\u0131lm\u0131rsa, bolluca v\u0259r\u0259m (\u0259sas\u0259n narkomanlar\u0131n sonu), \u015fizofreniya, Q\u0130\u00c7S v\u0259 s. kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yet\u0259rinc\u0259 yer veril\u0259n bu q\u0259rardan \u00e7\u0259kinm\u0259l\u0259rini xahi\u015f etdik. M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259tta AVMV\u0130B s\u0259dri F\u00fczuli Rzaquliyevin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 AVMV\u0130B s\u0259drinin I m\u00fcavini Kamil \u015eirinov (r\u0259hm\u0259tl\u0259 an\u0131r\u0131q) v\u0259 AVMV\u0130B s\u0259drinin t\u0259\u015fkilati i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fcavini Vahid Abdur\u0259hmanov bu ideyan\u0131n q\u0131z\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 olan Milli M\u0259clisin \u018fm\u0259k v\u0259 Sosial siyas\u0259t komit\u0259sinin s\u0259dri Musa Quliyevl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Lakin bir faydas\u0131 olmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnki bu i\u015f\u0259 giri\u015f\u0259n &#171;k\u0259ram\u0259tlil\u0259r&#187;, yaln\u0131z bel\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259ri yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131rm\u0131\u015flar. M\u00fcharib\u0259d\u0259 olanlar\u0131 var ki, m\u00fcharib\u0259nin vurdu\u011fu travmalar\u0131 tan\u0131ya v\u0259 duya bilsinl\u0259r? M\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri haqq\u0131nda ayr\u0131ca bir qanun i\u015fl\u0259m\u0259yi t\u0259klif etdik. Amma parlament t\u0259klif olunan bu layih\u0259d\u0259 2 n\u00f6qt\u0259, 1 verg\u00fcl d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k q\u0259bul etdil\u0259r. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/208001986_208030274563335_3474337792903227682_n-715x400-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-72460\" width=\"1029\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/208001986_208030274563335_3474337792903227682_n-715x400-1.jpg 715w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/208001986_208030274563335_3474337792903227682_n-715x400-1-300x168.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/208001986_208030274563335_3474337792903227682_n-715x400-1-150x84.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1029px) 100vw, 1029px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn is\u0259,<strong> Milli M\u0259clisin deputat\u0131, Xalq \u015fairi Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 <\/strong>(Pravda.az) deyir: &#171;H\u0259ssas m\u0259qamd\u0131r, m\u00fcharib\u0259d\u0259n, b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra qazil\u0259r\u0259, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r: \u201c\u018flb\u0259tt\u0259, probleml\u0259r \u00e7oxdur, ham\u0131s\u0131n\u0131 bird\u0259n-bir\u0259 h\u0259ll etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, bir q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindir. Amma bu m\u0259s\u0259l\u0259 bird\u0259f\u0259lik sistem\u0259 sal\u0131nmal\u0131d\u0131r ki, naraz\u0131l\u0131q olmas\u0131n. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi ab-havas\u0131na da t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Aqil Abbas <\/strong>(Pravda.az) deyir: &#171;D\u00f6vl\u0259t qazil\u0259rin probleml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi komissiya yaratmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259kc\u0259 \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyind\u0259n as\u0131l\u0131 deyil. M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi d\u0259 var, tibb idar\u0259l\u0259ri d\u0259, S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi d\u0259. Biri onun \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rir, o biri bunun \u00fcst\u00fcn\u0259&#8230; M\u00fcbahis\u0259l\u0259r \u00e7oxdur. Nec\u0259 ki, veteranlar \u00fc\u00e7\u00fcn Nazirl\u0259r Kabineti t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi g\u00f6st\u0259ri\u015f verildi, komissiya yarad\u0131ld\u0131. \u0130ndi d\u0259 komissiya yarad\u0131lmal\u0131, bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olunmal\u0131d\u0131r. \u0130ki ildir m\u00fcharib\u0259 qurtar\u0131b, h\u0259l\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 q\u0259rar verilm\u0259yib. Bu m\u0259s\u0259l\u0259ni bir adam\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 atmaqla d\u00fcz\u0259l\u0259n i\u015f deyil. Amma h\u0259r bir halda, g\u0259l\u0259n adam\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xarlar. Qazi g\u0259libs\u0259, onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131x\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u00fcavinl\u0259r qazil\u0259ri q\u0259bul etm\u0259li, s\u00f6hb\u0259t aparmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 olsa, onlar da qap\u0131n\u0131 q\u0131rmazlar\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Nigar Arpadarai<\/strong> (Modern.az) deyir: \u201cV\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, qazil\u0259rimizin \u0259lilliyinin t\u0259yin olunmas\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 problem olaraq qal\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Qazil\u0259r he\u00e7 bir yer\u0259 getm\u0259m\u0259li, s\u0259yyar sistem olmal\u0131d\u0131r ki, \u0259lillik \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim olunmal\u0131 olan s\u0259n\u0259dl\u0259ri onlar\u0131n evl\u0259rin\u0259 g\u0259tirsinl\u0259r. Bu mexanizmi yaratmaq laz\u0131md\u0131r. X\u0259st\u0259likl\u0259rin siyah\u0131s\u0131na g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 buna yenid\u0259n bax\u0131lmal\u0131d\u0131r, siyah\u0131 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259lidir. B\u0259zi qazil\u0259rimiz psixoloji g\u0259rginlik ke\u00e7irir, psixoloji probleml\u0259ri olan qazil\u0259rimiz qeyd\u0259 al\u0131nmal\u0131, onlara ixtisasl\u0131 h\u0259rbi psixoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259li, laz\u0131m g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 h\u0259tta psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259lillik t\u0259yin olunmal\u0131d\u0131r. B\u0259li, bu asan deyil, amma bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259murlar daha m\u00fcdrik v\u0259 \u00e7evik olmal\u0131d\u0131rlar. Bunu etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 m\u0259lumat bazam\u0131z var. Milli M\u0259clisd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik, m\u0259n v\u0259 deputat h\u0259mkarlar\u0131m bu istiqam\u0259td\u0259 t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr\u00fck. Bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6nc\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m h\u0259l\u0259 d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259yib. H\u0259yat v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 bahas\u0131na biz\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m q\u0259l\u0259b\u0259ni qazand\u0131ran \u015f\u0259xsl\u0259r daim diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bunu c\u0259nab Prezident, bunu Xalq t\u0259l\u0259b edir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Deputat F\u0259zail A\u011famal\u0131 <\/strong>prosesl\u0259r\u0259 bel\u0259 m\u00fcnasib\u0259t (Cebhe.info) bildirib: \u201c\u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyi il\u0259 m\u0259nim aramda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r probleml\u0259r ya\u015fan\u0131b. Vaxtil\u0259 fikirl\u0259rimi demi\u015f\u0259m. T\u0259\u0259ss\u00fcf edir\u0259m ki, m\u0259nim dedikl\u0259rim art\u0131q konkret h\u0259yatda bir-bir \u00f6z \u0259ksini tapmaqdad\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br>F. A\u011famal\u0131 Savash.org-a m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib: &#171;D\u00fcn\u0259n ba\u015f ver\u0259nl\u0259r ciddi siqnal idi. Qazil\u0259rimizi bu h\u0259dd\u0259 g\u0259tirm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Onlara dig\u0259r insanlardan \u00fcst\u00fcn m\u00fcnasib\u0259t, diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Onlar \u015f\u0259hidliyin bir add\u0131ml\u0131\u011f\u0131ndan geri d\u00f6nm\u00fc\u015f insanlard\u0131r. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev, birinci vitse-prezident Mehriban \u018fliyeva m\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131n\u0131n sosial probleml\u0259rinin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Dig\u0259r m\u0259murlar bundan ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u0259lidirl\u0259r. Qazil\u0259ri q\u0259bul etm\u0259k, onlar\u0131 dinl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r qazinin t\u0259l\u0259b etdiyi sosial imtiyaza haqq\u0131 \u00e7atm\u0131rsa, bu ona izah edilm\u0259lidir. Bir daha qeyd edir\u0259m ki, qazil\u0259ri o v\u0259ziyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq olmaz. Nazirliy\u0259 g\u0259libl\u0259rs\u0259, qap\u0131n\u0131 \u00fczl\u0259rin\u0259 a\u00e7maq laz\u0131md\u0131r. Onlar m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131blar, kontyuza al\u0131blar, psixoloji durumlar\u0131 yerind\u0259 deyil. A\u011fr\u0131-ac\u0131 ke\u00e7irirl\u0259r. Onlar\u0131 qap\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131nda saxlamaq olmaz. Bizim barma\u011f\u0131m\u0131za tikan batanda can\u0131m\u0131z\u0131 qoyma\u011fa yer tapa bilmirik. Bu adamlar is\u0259 b\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259 q\u0259lp\u0259 g\u0259zdirirl\u0259r, odun-alovun i\u00e7\u0259risind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131blar&#187;&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Biz bunu g\u00f6r\u00fcb parlament\u0259 m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlad\u0131q. Bu q\u0259rar\u0131n m\u0259qs\u0259dli oldu\u011funu dedik. M\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 \u0259lillik t\u0259yinat\u0131n\u0131 m\u00fclki \u0259lillik t\u0259yinat\u0131ndan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259sasland\u0131rd\u0131q. Amma bu g\u00fcn dan\u0131\u015fan deputatlar susma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdil\u0259r. Bildirdik ki, m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 v\u0259 dinc d\u00f6vrd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f x\u0259sar\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u00e7oxlu v\u0259 ciddi f\u0259rql\u0259r var. \u00d6lk\u0259nin \u0259ks\u0259r h\u0259rbi c\u0259rrahlar\u0131 h\u0259rbi travmalar\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 toplay\u0131blar. Amma, n\u0259 bu h\u0259rbi s\u0259hra hospitallar\u0131nda i\u015fl\u0259mi\u015f h\u0259rbi h\u0259kiml\u0259rin, n\u0259 d\u0259 m\u00fcharib\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f 1 n\u0259f\u0259rin r\u0259yin\u0259 bel\u0259, bu adamlar ehtiyac duymad\u0131lar. \u00c7\u00fcnki bu yeni &#171;sosial h\u00fcquq\u015f\u00fcnas-biznesmenl\u0259r&#187; \u00f6zl\u0259rini h\u0259r k\u0259sd\u0259n a\u011f\u0131ll\u0131, h\u0259tta savadl\u0131 v\u0259 s. bilirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u018fks\u0259r\u0259n he\u00e7 \u0259sg\u0259ri xidm\u0259td\u0259 olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259dli qanunlar, \u00f6z m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. \u018f\u018fSMN haradansa &#171;fil h\u0259kiml\u0259ri&#187; y\u0131\u011f\u0131b g\u0259tirib. Soru\u015fun, attestasiya edin, bu h\u0259kiml\u0259r, n\u0259 h\u0259rbi travman\u0131n, n\u0259 d\u0259 travma sonrak\u0131 sindromun n\u0259 oldu\u011funu bilmirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bunlar\u0131n ad\u0131n\u0131 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri &#171;fil h\u0259kimi&#187; v\u0259 &#171;xalaq\u0131z\u0131lar&#187; qoyublar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Adic\u0259 g\u00fcll\u0259 yaras\u0131 il\u0259 yaralanm\u0131\u015f h\u0259r bir \u0259sg\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 kontuziya al\u0131r v\u0259 buna meyillilik yaran\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 tibbi ekspertizadan fizikan\u0131n, kimyan\u0131n, m\u0259hk\u0259m\u0259 ekspertizas\u0131n\u0131n v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 tibbi il\u0259 ba\u011fl\u0131 dig\u0259r elml\u0259rin \u0259n son nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 t\u0259dqiqat metodlar\u0131n\u0131n daim t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si t\u0259l\u0259b olunur. G\u00fcll\u0259nin hans\u0131 m\u0259saf\u0259d\u0259n at\u0131lmas\u0131, kalibri bel\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u00f6n\u0259mli bir faktordur. G\u00fcll\u0259 yaralar\u0131nmas\u0131 zaman\u0131 m\u0259rminin (g\u00fcll\u0259nin) b\u00f6y\u00fck kinetik enerjisi h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu enerji g\u00fcll\u0259nin k\u00fctl\u0259si v\u0259 s\u00fcr\u0259tinin kvadrat\u0131 il\u0259 d\u00fcz m\u00fct\u0259nasibdir v\u0259 \u0415 = mV2 d\u00fcsturu il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. G\u00fcll\u0259 yaras\u0131n\u0131n xarakteri h\u0259m d\u0259 b\u0259d\u0259nin t\u0259sirl\u0259nmi\u015f hiss\u0259sinin anatomik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n v\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 toxumalar\u0131n (yum\u015faq toxumalar, q\u0131\u011f\u0131rdaqlar, s\u00fcm\u00fckl\u0259r) s\u0131xl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Y\u0259ni g\u00fcll\u0259nin b\u0259d\u0259nin toxumalar\u0131 il\u0259 t\u0259masda oldu\u011fu an, g\u00fcll\u0259nin qaba\u011f\u0131nda yay\u0131lan (toxumalarda s\u0259s s\u00fcr\u0259ti il\u0259 &#8212; 1465 m\/s) z\u0259rb\u0259 dal\u011fas\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Bundan \u0259lav\u0259, yaralanan m\u0259rminin kinetik enerjisinin toxumalara \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 kavitasiya effektin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259r ver\u0259n v\u0259 g\u00fcll\u0259 yaras\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc amili t\u0259\u015fkil ed\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u0259yi\u015fikl\u0259r meydana \u00e7\u0131x\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259rminin h\u0259d\u0259f\u0259 t\u0259siri birba\u015fa onun ilkin s\u00fcr\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131 s\u00fcr\u0259tli m\u0259rmil\u0259r (q\u0131r\u0131nt\u0131, q\u0259lp\u0259, a\u015fa\u011f\u0131 s\u00fcr\u0259tli tapan\u00e7a g\u00fcll\u0259l\u0259ri v\u0259 s.) &#8212; 400 m \/ s-\u0259 q\u0259d\u0259r. Y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tli (avtomatlar, pulemyotlar, karabinl\u0259r) &#8212; 760 m \/ s-d\u0259n \u00e7ox olan z\u0259r\u0259rverici t\u0259sir, m\u0259rminin toxumalarda yerl\u0259\u015fm\u0259 buca\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 art\u0131r v\u0259 g\u00fcll\u0259 a\u015fd\u0131qda v\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz etdikd\u0259 maksimuma \u00e7at\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, AKM-d\u0259n \u00e7\u0131xan 7,62 \u00d7 39 mm \u00e7apl\u0131 g\u00fcll\u0259 u\u00e7u\u015f zaman\u0131 b\u00f6y\u00fck sabitliy\u0259 malikdir v\u0259 kinetik enerjisinin t\u0259xmin\u0259n 20%-ni toxumalara burax\u0131r. AK74-d\u0259n at\u0131lan 5,45\u00d739 mm-lik ki\u00e7ik \u00e7apl\u0131 g\u00fcll\u0259 daha az s\u00fcr\u0259t\u0259 malikdir, lakin 7,62\u00d739 mm-lik g\u00fcll\u0259d\u0259n daha uzun v\u0259 y\u00fcng\u00fcl oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 sabit u\u00e7u\u015fla u\u00e7ur v\u0259 sonra daxil oldu\u011fu toxumaya daha \u00e7ox z\u0259r\u0259r verir v\u0259 toxumalara kinetik enerjinin 60% -ni burax\u0131r. M16 tipli t\u00fcf\u0259ngl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 5,56&#215;45 mm \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc NATO g\u00fcll\u0259si d\u0259 eyni tip\u0259 aiddir. Vyetnam m\u00fcharib\u0259sind\u0259 bu tip patrondan ilk d\u0259f\u0259 istifad\u0259 ed\u0259n amerikal\u0131lar olub. Orqanlarda verdiyi da\u011f\u0131nt\u0131ya g\u00f6r\u0259 bu g\u00fcll\u0259l\u0259r qada\u011fan edils\u0259 d\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ks\u0259r yaralanmalar bu g\u00fcll\u0259l\u0259rd\u0259n olub. <strong>Bu yaralanman\u0131 avtoq\u0259za yaralanmas\u0131 il\u0259 eyni tutan bu komandan\u0131n kontuziyan\u0131 da &#171;m\u00fcalic\u0259 etm\u0259l\u0259ri&#187; ortadad\u0131r. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 kontuziyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u00fcharib\u0259 \u0259lilinin \u0259lilliyini &#171;fil h\u0259kiml\u0259ri&#187; \u00e7\u0131xda\u015f edibl\u0259r. AB\u015e kimi hegemon bir d\u00f6vl\u0259tin h\u0259rbi t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n bir fakt\u0131 xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>AB\u015e-da h\u0259rbi h\u0259kiml\u0259r partlay\u0131\u015fdan yaranan dal\u011falara t\u0259krar m\u0259ruz qalma il\u0259 kumulyativ t\u0259sirin olmas\u0131n\u0131 s\u00fcbut etmi\u015fl\u0259r ki, bu da uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 neyrodegenerasiyaya, beyin, bo\u011faz, q\u0131rtlaq, n\u0259f\u0259s borusu v\u0259 g\u00f6zl\u0259rin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Statistikaya g\u00f6r\u0259, t\u0259liml\u0259r zaman\u0131 orta hesabla piyada \u0259sg\u0259rl\u0259r g\u00fcnd\u0259 5 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r, artilleriya v\u0259 minaatan ekipajlar\u0131 is\u0259 g\u00fcnd\u0259 30-300 d\u0259f\u0259 bel\u0259 partlay\u0131c\u0131 t\u0259sirl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rlar. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, h\u0259rb\u00e7il\u0259rin partlay\u0131\u015flar\u0131n t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalma hallar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, Blackbox Biometrics (AB\u015e) t\u0259sir anlar\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n parametrl\u0259rini (art\u0131q t\u0259zyiq, onun qradiyenti, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fckl\u0259nm\u0259 m\u00fcdd\u0259ti v\u0259 s.) qeyd ed\u0259n x\u00fcsusi f\u0259rdi sensorlar t\u0259klif edir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00fct\u00fcn bu m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f u\u00e7ot apar\u0131l\u0131r v\u0259 bel\u0259 t\u0259liml\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na tibbi yard\u0131mlar g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bizd\u0259 is\u0259 v\u0259ziyy\u0259t ac\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcf do\u011furur. Uzun m\u00fcdd\u0259t h\u0259rbi hospitalda, yaral\u0131 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin m\u00fcalic\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f h\u0259kim Mirz\u0259 Qara\u015fov &#171;Yeniavaz&#187; sayt\u0131na (4 dekabr 2020-ci il) verdiyi a\u00e7\u0131qlamada deyib: <strong>&#171;Bir hemeopat kimi qeyd edim ki, h\u0259rbi d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 yaralananlara k\u0259skin d\u00f6vrd\u0259n sonra h\u0259m daxili orqan, h\u0259m ba\u015f beyin v\u0259 nevroloji b\u0259rpa \u00fc\u00e7\u00fcn hemeopatik preparatlardan da istifad\u0259 etm\u0259k olar. Amma bu d\u0259rmanlar s\u0131\u011forta t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min olunmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tbiq olunmur. Lakin t\u0259cr\u00fcb\u0259m\u0259 \u0259sas\u0259n dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, yaral\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259ri hemeopatiya il\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r tez v\u0259 effektiv m\u00fcalic\u0259 v\u0259 b\u0259rpa etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#187;. Real v\u0259ziyy\u0259t budursa, nazir Sahil Babayevin tapd\u0131\u011f\u0131 &#171;fil h\u0259kiml\u0259ri&#187; bu kontuziyalar\u0131 nec\u0259 &#171;m\u00fcalic\u0259 edib&#187; sa\u011faltmalar\u0131n\u0131 niy\u0259 a\u00e7\u0131qlam\u0131rlar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin m\u00fcharib\u0259d\u0259n ya x\u0259b\u0259rl\u0259ri yoxdur, ya da konkret olaraq bu kiml\u0259rins\u0259 sifari\u015fidir. Posttravmatik sindrom (PTS), S\u0259ng\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 davaml\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131b t\u0259qdim etdik. M\u00fcharib\u0259ni yaln\u0131z televizorlarda g\u00f6rm\u00fc\u015f bu komissiya \u00fczvl\u0259rini he\u00e7 olmasa postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fc \u00f6n x\u0259ttd\u0259 10 g\u00fcnl\u00fck postlara qoymaq laz\u0131m idi. O zaman q\u0259bul etdikl\u0259ri bu qanunu bir k\u0259nara tullay\u0131b h\u0259rbi \u0259lill\u0259rin t\u0259yinat\u0131yla ba\u011fl\u0131 tam ayr\u0131 yeni qanun t\u0259l\u0259b ed\u0259rdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu ild\u0259 elmi jurnallardan v\u0259 internet resurslar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 s\u0259ng\u0259r x\u0259st\u0259liyi haqq\u0131nda bir yaz\u0131 yazd\u0131m. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 veteran z\u0259ng edib bildirdil\u0259r ki, ill\u0259rdir, h\u0259kiml\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirik. N\u0259hay\u0259t bu yaz\u0131dan sonra \u00f6z x\u0259st\u0259liyimizi tapd\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259r var ki, onlar \u00abS\u0259ng\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri\u00bb qrupuna daxildir. I D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259, d\u0259qiqi 1915-ci ild\u0259 Vol\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda 1 milyon adam \u201cs\u0259ng\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri\u201dn\u0259 yoluxdu. Ona g\u00f6r\u0259 bu x\u0259st\u0259lik \u201cVol\u0131n lixoradkas\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 al\u0131b. Bartonella bakteriyas\u0131 daha \u00e7ox lixoradka, ayaq a\u011fr\u0131lar\u0131, ekzantema,\u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131, b\u0259d\u0259nd\u0259 s\u0259pkil\u0259r v\u0259 s\u00fcm\u00fck a\u011fr\u0131lar\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu x\u0259st\u0259lik ki\u015fil\u0259ri \u00f6m\u00fcrl\u0259rinin \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259n\u0259n vaxt\u0131nda tap\u0131r. Sad\u0259 dild\u0259 des\u0259k, bu x\u0259st\u0259lik qan-damar sisteml\u0259rinin soyuqlamas\u0131 prosesidir (endapterit). Bu x\u0259st\u0259liyi yanan a\u011faca da b\u0259nz\u0259dirl\u0259r. \u00d6nc\u0259 ki\u00e7ik kapliyarlardan ba\u015flanan x\u0259st\u0259lik geni\u015fl\u0259nir v\u0259 yay\u0131l\u0131r.\u018fsas s\u0259b\u0259b d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 daha \u00e7ox soyuqda qalmaq v\u0259 siqaret \u00e7\u0259km\u0259k g\u00f6st\u0259rilir. Torpaqla t\u0259mas, n\u0259mi\u015flik d\u0259 x\u0259st\u0259liyin yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u201cS\u0259ng\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri\u201dnin \u0259lam\u0259tl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>\u201cX\u0259st\u0259liyin \u0259lam\u0259tl\u0259ri arterial qan\u0131n ayaqlara \u00e7atmamas\u0131, ayaqlar\u0131n tez yorulmas\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verir. Xroniki hal ald\u0131qda is\u0259 axsaql\u0131q ba\u015flay\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259bzd\u0259 fasil\u0259l\u0259r, bald\u0131rlarda t\u00fckl\u0259rin t\u00f6k\u00fclm\u0259si, d\u0259rid\u0259 quruluq, d\u0131rnaqlarda d\u0259yi\u015fiklik, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin atrofiyas\u0131 \u201cs\u0259ng\u0259r x\u0259st\u0259liyinin\u201d \u0259lam\u0259tl\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Daxili orqanlardan ilk \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 ver\u0259n b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Anti-sanitar v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 siqaret \u00e7\u0259km\u0259k d\u0259 bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Limfaderit, limfositoz (qan azl\u0131\u011f\u0131), ishal kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r s\u0259ng\u0259rd\u0259 \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rdir. \u0130shallardan sonra x\u00fcsusil\u0259 x\u0259st\u0259lik ke\u00e7irmi\u015f \u015f\u0259xsin b\u0259d\u0259nind\u0259 l\u0259k\u0259l\u0259r yaranma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bizim orduda buna d\u0259qiq diaqnoz qoyulmur. H\u0259r\u0259si bir m\u00fcalic\u0259 \u00fcsulu t\u0259tbiq edir. \u018fslind\u0259 is\u0259 bunun yaranma s\u0259b\u0259bi s\u0259ng\u0259r x\u0259st\u0259liyidir. D\u00fcnyada bu praktika var. Bu x\u0259st\u0259lik zaman\u0131 \u0259sas\u0259n spazmatik h\u0259bl\u0259rd\u0259n (\u201cNo-\u015fpa\u201d, \u201cPapaverin\u201d, \u201cAndokolit\u201d v\u0259 s.) istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Qan d\u00f6vran\u0131n\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn B, C, E qrupu vitaminl\u0259rind\u0259n v\u0259 bu vitaminl\u0259r bol olan yem\u0259k rasionundan istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. M\u0259hz 1915-ci ild\u0259 1 milyon adam bu \u0259lam\u0259tl\u0259r\u0259 xas x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxandan sonra ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259lli oldu ki, bunun m\u0259nb\u0259yi s\u0259ng\u0259r, torpaqla t\u0259masd\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n 1915-ci ild\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc bu adi h\u0259qiq\u0259ti 2022-ci ild\u0259 bu adamlara ba\u015fa sala bilmiriks\u0259, dem\u0259li problemin h\u0259llini ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259 axtarmaq laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259l\u0259rinin art\u0131q varl\u0131\u011f\u0131 bu \u00f6lk\u0259y\u0259 z\u0259r\u0259r verm\u0259kd\u0259dir. Y\u0259ni \u0259n az\u0131 &#171;D\u0259mir Yumru\u011fa&#187; ehtiyac var&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir daha xat\u0131rlad\u0131m ki, biz 87 minlik \u00fczv\u00fc olan Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) \u0259lillik meyarlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259, deputatlar v\u0259 MM r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r etdik, g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irdik, lakin bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 bu prosesl\u0259r\u0259 c\u0259lb edilm\u0259di v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 yarars\u0131z v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin ist\u0259yin\u0259 uy\u011fun bir \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcdafi\u0259 q\u00fcdr\u0259tini h\u0259d\u0259f\u0259 alan bir qanunla \u00fczl\u0259\u015fdik. Bu g\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259n d\u0259yirman\u0131na ellikl\u0259 su da\u015f\u0131yanlar\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n biz\u0259 daxil olan \u015fikay\u0259tl\u0259rd\u0259 el\u0259 onlar\u0131n b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u00fczr\u0259 bir k\u00f6hn\u0259, bir yeni d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcn\u00fcn l\u0259\u011fv edilmi\u015f v\u0259 verilm\u0259y\u0259n diqnozlar\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir\u0259m:<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Birinci Qaraba\u011f d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcs\u00fc t\u0259qdim etdiyi ilkin s\u0259n\u0259dd\u0259 onun ald\u0131\u011f\u0131 travmalar bel\u0259 g\u00f6st\u0259rilib:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1\/ \u0411\u043e\u043b\u0435\u0435 10 \u043e\u0441\u043a\u043e\u043b\u043e\u0447\u043d\u044b\u0445 \u0440\u0430\u043d\u0435\u043d\u0438\u0439;<br>2\/ \u041a\u043e\u043d\u0442\u0443\u0436\u0435\u043d \u043c\u0438\u043d\u0430-\u0430\u0440\u0442\u0438\u043b\u043b\u0435\u0440\u0438\u0439\u0441\u043a\u0438\u043c\u0438 \u0432\u0437\u0440\u044b\u0432\u0430\u043c\u0438, \u043f\u043e\u0432\u0440\u0435\u0436\u0434\u0435\u043d \u0441\u043b\u0443\u0445\u043e\u0432\u044b\u0435 \u043d\u0435\u0440\u0432\u044b \u043b\u0435\u0432\u043e\u0433\u043e \u0443\u0445\u043e;<br>3\/ \u041e\u0441\u043a\u043e\u043b\u043e\u0447\u043d\u043e\u0435 \u0440\u0430\u043d\u0435\u043d\u0438\u044f \u0438 \u043f\u0435\u0440\u0435\u043b\u043e\u043c \u043b\u0435\u0432\u043e\u0439 \u043d\u043e\u0433\u0438;<br>4\/ \u041f\u0435\u0440\u0435\u043b\u043e\u043c \u043a\u0438\u0441\u0442\u0438 \u043f\u0440\u0430\u0432\u043e\u0439 \u0440\u0443\u043a\u0438;<br>5\/ \u041f\u0435\u0440\u0435\u043b\u043e\u043c \u0442\u0440\u0451\u0445 \u0440\u0451\u0431\u0435\u0440 \u0441 \u043b\u0435\u0432\u043e\u0439 \u0438 \u043f\u0440\u0430\u0432\u043e\u0439 \u0441\u0442\u043e\u0440\u043e\u043d\u044b;<br>6\/ \u0412\u0437\u0440\u044b\u0432\u043e\u043c \u043f\u043e\u0432\u0440\u0435\u0436\u0434\u0435\u043d \u043f\u0435\u0447\u0435\u043d\u044c 2 \u0441\u0442\u0435\u043f\u0435\u043d\u0438 \u0442\u044f\u0436\u0435\u0441\u0442\u0438;<br>7\/ \u0422\u0440\u0430\u0432\u043c\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u043d \u043f\u043e\u0437\u0432\u043e\u043d\u043e\u0447\u043d\u0438\u043a \u0432 \u041f\u041e\u042f\u0421\u041d\u0418\u0427\u041d\u041e\u0419 \u043e\u0431\u043b\u0430\u0441\u0442\u0438;<br>8\/ \u041f\u0435\u0440\u0435\u043d\u0451\u0441 6 \u043e\u043f\u0435\u0440\u0430\u0446\u0438\u0439 \u043f\u043e\u0434 \u043d\u0430\u0440\u043a\u043e\u0437\u043e\u043c;<br>9\/ \u0423\u0434\u0430\u043b\u0451\u043d \u0436\u0451\u043b\u0447\u043d\u044b\u0439 \u043f\u0443\u0437\u044b\u0440\u044c \u043f\u0435\u0447\u0435\u043d\u0438;<br>10\/ \u0423\u0434\u0430\u043b\u0451\u043d 18 \u0441\u043c \u043f\u043e\u0432\u0440\u0435\u0436\u0434\u0435\u043d\u043d\u044b\u0439 \u043e\u0441\u043a\u043e\u043b\u043a\u0430\u043c\u0438 \u0447\u0430\u0441\u0442\u044c \u0442\u043e\u043d\u043a\u043e\u0439&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130mtina edilib. S\u0259b\u0259b: Diaqnoz \u0259lillik \u0259lam\u0259ti t\u0259yin etm\u0259m\u0259si. \u018ftrafl\u0131: Diaqnoz \u0259lillik \u0259lam\u0259ti t\u0259yin etmir. Halald\u0131 &#171;xalaq\u0131z\u0131&#187;na, ki\u015fini &#171;m\u00fcalic\u0259&#187; el\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"524\" height=\"555\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/iiu7.jpg\" alt=\"\" data-id=\"72432\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=72432\" class=\"wp-image-72432\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/iiu7.jpg 524w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/iiu7-283x300.jpg 283w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/iiu7-142x150.jpg 142w\" sizes=\"auto, (max-width: 524px) 100vw, 524px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"526\" height=\"241\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/286261895_172188058556573_2567676730103779135_n.jpg\" alt=\"\" data-id=\"72433\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/286261895_172188058556573_2567676730103779135_n.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=72433\" class=\"wp-image-72433\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/286261895_172188058556573_2567676730103779135_n.jpg 526w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/286261895_172188058556573_2567676730103779135_n-300x137.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/286261895_172188058556573_2567676730103779135_n-150x69.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 526px) 100vw, 526px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 yaralanm\u0131\u015f F\u0259rhad Elman o\u011flu \u018fv\u0259zzad\u0259y\u0259 2 il &#171;karusel \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan&#187; sonra eyni cavab verilib:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u0130mtina edilib. S\u0259b\u0259b: Diaqnoz \u0259lillik \u0259lam\u0259ti t\u0259yin etm\u0259m\u0259si. \u018ftrafl\u0131: Diaqnoz \u0259lillik \u0259lam\u0259ti t\u0259yin etmir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>0530003AAJFH 10.04.2022<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dczvi m\u0259n\u015f\u0259li \u015f\u0259xsiyy\u0259t poz\u011funlu\u011fu, \u00dczv\u00fc m\u0259n\u015f\u0259li (Qapal\u0131 k\u0259ll\u0259 beyin travmas\u0131n\u0131n qal\u0131q \u0259lam\u0259tl\u0259ri. Postravmatik ensefalopatiya). \u015e\u0259xsiyy\u0259t pozuntusu. M\u00fclayim d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ifad\u0259 olunmu\u015f, uzun m\u00fcdd\u0259tli postravmatik stres pozuntusu M\u00fclayim d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ifad\u0259 olunmu\u015f, orta d\u0259r\u0259c\u0259li depressiv epizod Barotravma (16.10.2020) Sol t\u0259r\u0259fli xr koxliar nevrit. Sol t\u0259r\u0259fli neyrosensor a\u011f\u0131r e\u015fitm\u0259 pi\u00e7\u0131lt\u0131 nitqinin sol qulaqda 5.5 metr Sa\u011f qulaqda 6 metr m\u0259saf\u0259d\u0259n e\u015fitm\u0259si il\u0259 Sa\u011f g\u00f6z\u00fcn hipermetropiyas\u0131 Hm 2.0 D n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u00f6rm\u0259 itiliyinin 0.3-\u0259 q\u0259d\u0259r azalmas\u0131 k\/i 1.0 Sol g\u00f6z\u00fcn g\u00f6rm\u0259 itiliyi 1.0 olmaqla H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 dig\u0259r n\u00f6v partlay\u0131\u015flarla v\u0259 ya q\u0259lp\u0259l\u0259rl\u0259 t\u00f6r\u0259nmi\u015f z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259r, Sa\u011f \u0259lin \u00fcst s\u0259htinin k\u0259silmi\u015f yaras\u0131ndan sonrak\u0131 b\u0259rkimi\u015f d\u0259ri \u00e7ap\u0131qlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Nazirl\u0259r Kabineti-Milli M\u0259clisin \u018fm\u0259k v\u0259 sosial siyas\u0259t komit\u0259si-\u018f\u018fSMN-nin birg\u0259 q\u0259bul etdikl\u0259ri meyarlarda \u0259n yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259n\u0259n b\u00f6lm\u0259 &#171;Sidik-cinsiyy\u0259t sisteminin x\u0259st\u0259likl\u0259ri&#187;dir. Meyarlara&nbsp;<strong><a href=\"https:\/\/nk.gov.az\/az\/document\/6124\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u018flav\u0259d\u0259<\/a><\/strong> baxa bil\u0259rsiniz.<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00d6lk\u0259mizin Az\u0259rbaycan dilli Rusiya m\u0259tbuat\u0131n\u0131n is\u0259 konkret olaraq i\u015fl\u0259ri Rusiya informasiyalar\u0131na m\u0259kan z\u0259bt etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. \u00d6lk\u0259nin he\u00e7 bir problemi haqq\u0131nda m\u00fcst\u0259qil ara\u015fd\u0131rma aparacaq hallar\u0131 yoxdur. Adic\u0259 saytlar\u0131n adlar\u0131n\u0131n haradan g\u0259ldiyin\u0259 diqq\u0259t yetirin v\u0259 m\u00fcqayis\u0259 apar\u0131n. M\u0259hz bu &#171;\u018fli H\u0259s\u0259nov &#8212; Simonyan&#187; jurnalistikas\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 zor\u0259n ekspertl\u0259r v\u0259 daha n\u0259l\u0259r v\u0259 kiml\u0259r \u0259slind\u0259 bu meydan\u0131 bo\u015f qoymama\u011fa hesablan\u0131b. Bu g\u00fcn bu &#171;\u00c7eTe&#187;-nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di daha m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil v\u0259 daha v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri &#171;t\u0259z\u0259&#187;- &#171;k\u00f6hn\u0259&#187;, &#171;birinci-ikinci&#187; , &#171;\u0259lil-veteran&#187; v\u0259 s. kimi b\u00f6lg\u00fcl\u0259rl\u0259 par\u00e7alamaqdan ibar\u0259tdir&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Ard\u0131 var<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XAQAN\u0130 \u018fD\u018fBO\u011eLU, AVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri II YAZI (I YAZI &#8212; https:\/\/fedai.az\/?p=72244) &#8230;Ya xa\u00e7\u0131n\u0131z\u0131 gizl\u0259yin, ya da \u015falvar\u0131n\u0131z\u0131 yuxar\u0131 \u00e7\u0259kin (Rus k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n aforizmi). S\u0131ld\u0131r\u0131m<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":72434,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-72431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72431"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72479,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72431\/revisions\/72479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/72434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}