{"id":7297,"date":"2020-06-07T00:32:04","date_gmt":"2020-06-06T20:32:04","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=7297"},"modified":"2020-06-07T00:32:08","modified_gmt":"2020-06-06T20:32:08","slug":"ali-bas-komandan-qarabagi-azad-ed%c9%99c%c9%99yik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=7297","title":{"rendered":"Ali Ba\u015f Komandan: &#171;Qaraba\u011f\u0131 azad ed\u0259c\u0259yik&#187;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201cSiyasi v\u0259 h\u00fcquqi bax\u0131mdan bizim m\u00f6vqeyimiz m\u00fck\u0259mm\u0259ldir, Erm\u0259nistan\u0131n m\u00f6vqeyi q\u00fcsurludur. Biz iqtisadi sah\u0259d\u0259, h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 Erm\u0259nistandan qat-qat g\u00fccl\u00fcy\u00fck v\u0259 bunu g\u00f6st\u0259rmi\u015fik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda. Onlar biz\u0259 h\u00fccum etdi, biz cavab verib onlar\u0131 yerin\u0259 oturtduq\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Bu s\u00f6zl\u0259ri Prezident \u0130lham \u018fliyev T\u0259rt\u0259r Olimpiya \u0130dman Kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 deyib.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cA\u011fd\u0259r\u0259, F\u00fczuli, C\u0259bray\u0131l rayonlar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sini azad etdik. Onlar n\u0259 etdil\u0259r? Bizim k\u0259ndl\u0259rimizi bombalad\u0131lar, bax, burada T\u0259rt\u0259rd\u0259. M\u0259n Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n sonra g\u0259lib o bombalar\u0131, o m\u0259rmil\u0259ri g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcm, evl\u0259r\u0259 getmi\u015fdim. T\u0259rt\u0259r \u015f\u0259h\u0259rini, T\u0259rt\u0259rin, A\u011fdam\u0131n k\u0259ndl\u0259rini bombalay\u0131blar. Bu, fa\u015fizm deyil, n\u0259dir? Dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 apar\u0131la bilm\u0259z. Onlar\u0131n bizim ordumuza g\u00fcc\u00fc \u00e7atmay\u0131b, \u00f6z m\u00f6vqel\u0259rini qoyub qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131lar v\u0259 n\u0259 etdil\u0259r? Dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 g\u00fcc t\u0259tbiq etdil\u0259r. Hesab edirdil\u0259r ki, bu, t\u0259rt\u0259rlil\u0259r\u0259, a\u011fdaml\u0131lara t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Bir n\u0259f\u0259r d\u0259 t\u0259rp\u0259nm\u0259di yerind\u0259n, bir n\u0259f\u0259r d\u0259! Onlar bir daha g\u00f6rd\u00fcl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 b\u00f6y\u00fck xalqd\u0131r. M\u0259n Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n sonra burada olark\u0259n bir daha t\u0259rt\u0259rlil\u0259rin m\u0259rdliyini g\u00f6rd\u00fcm. G\u00f6rd\u00fcm ki, onlar \u00f6z torpa\u011f\u0131ndan he\u00e7 bir yer\u0259 ged\u0259n deyill\u0259r. G\u00f6rd\u00fcm ki, b\u00fct\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u00f6z torpa\u011f\u0131nda m\u00f6hk\u0259m dayan\u0131blar. Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri m\u0259nfur qon\u015fumuza d\u0259rs olmal\u0131 idi. Ondan sonra 2018-ci ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u0259m\u0259liyyat\u0131. Orada da minl\u0259rl\u0259 hektar torpaq bizim n\u0259zar\u0259timiz\u0259 ke\u00e7di. \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131 azad etdik. Az\u0259rbaycan Ordusu g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rdi. Bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u0259nb\u0259yi Az\u0259rbaycan xalq\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan ordusunun m\u0259nb\u0259yi xarici ian\u0259l\u0259rdir v\u0259 bunu a\u00e7\u0131q etiraf edirl\u0259r ki, xarici d\u0259st\u0259k olmadan bu \u00f6lk\u0259 batacaq, bu \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yi yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p> \u00c7\u00fcnki dem\u0259k olar ki, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn qon\u015fulara \u2013 Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259, dig\u0259r qon\u015fu \u00f6lk\u0259y\u0259 gizli \u015f\u0259kild\u0259 \u0259razi iddialar\u0131 var. Baxmayaraq ki, onlar bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zda ya\u015fay\u0131rlar. Bu tarixi h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir, x\u00fcsusil\u0259 g\u0259ncl\u0259r bilm\u0259lidir, oldu\u011fu kimi bilm\u0259lidir. \u0130ndiki Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisi q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r. Bu, faktd\u0131r, tarixi faktd\u0131r. He\u00e7 uza\u011fa getm\u0259k laz\u0131m deyil. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rc edilmi\u015f x\u0259rit\u0259l\u0259r\u0259 baxmaq kifay\u0259tdir. H\u0259r k\u0259s g\u00f6r\u0259r ki, indiki Erm\u0259nistan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259ki toponiml\u0259rin dem\u0259k olar ki, m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir. M\u0259n xahi\u015f edir\u0259m, bizim aliml\u0259rimiz bunu d\u0259rc etsinl\u0259r ki, h\u0259r k\u0259s g\u00f6rs\u00fcn. Balaca bir kitab\u00e7a d\u0259rc etsinl\u0259r.\u0130ndiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarixi Az\u0259rbaycan adlar\u0131, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 d\u0259yi\u015fdirilib. Bu adlar ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 d\u0259yi\u015fdirilib? Ona g\u00f6r\u0259 biz dey\u0259nd\u0259 ki, indiki Erm\u0259nistan tarixi Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda yarad\u0131l\u0131b, tam h\u0259qiq\u0259ti deyirik. Biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, erm\u0259nil\u0259r bizim torpa\u011f\u0131m\u0131za, o c\u00fcml\u0259d\u0259n indiki Erm\u0259nistan \u0259razisin\u0259 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcbl\u0259r, Rus-\u0130ran m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra. T\u0259rt\u0259rlil\u0259r yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da bilir ki, 1978-ci ild\u0259 ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin \u0259razisind\u0259ki k\u0259ndl\u0259rin birind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin bu b\u00f6lg\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sinin 150 illiyini \u0259ks etdir\u0259n abid\u0259 ucald\u0131l\u0131b. 1978-ci ild\u0259n 150 ili \u00e7\u0131x\u0131n, dem\u0259li 1828-ci ild\u0259 g\u0259libl\u0259r. M\u00fcharib\u0259 ba\u015flayan kimi o abid\u0259ni da\u011f\u0131d\u0131blar, amma onun qal\u0131qlar\u0131 qal\u0131b v\u0259 indi ist\u0259nil\u0259n adam gedib baxa bil\u0259r. Onun \u015f\u0259kill\u0259rini d\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r. <strong>Onlar g\u0259lm\u0259dil\u0259r, \u015e\u0259rqi Anadoludan v\u0259 \u0130randan bizim torpaqlar\u0131m\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcbl\u0259r. <\/strong>Bu proses XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 sonralar daha geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259n dey\u0259nd\u0259 ki, \u0130r\u0259van bizim q\u0259dim torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, tam h\u0259qiq\u0259ti deyir\u0259m. Bunu h\u0259r k\u0259s bilir. \u018fg\u0259r bel\u0259 olmasayd\u0131, Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn onda q\u0259rar q\u0259bul edib ki, \u0130r\u0259van\u0131 Erm\u0259nistana versin, ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. \u00d6z\u00fc d\u0259 n\u0259 vaxt? M\u00fcst\u0259qillik elan olunandan bir g\u00fcn sonra. M\u00fcst\u0259qillik 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 elan edilib. 1918-ci il may\u0131n 29-da is\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edilib, \u00f6z\u00fc d\u0259 yekdillikl\u0259 yox. Bu q\u0259rar\u0131n \u0259leyhin\u0259 \u00e7\u0131xanlar da olubdur, amma onlar\u0131n r\u0259yi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmay\u0131b. Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259rar q\u0259bul edilib ki, \u0130r\u0259van Erm\u0259nistana ba\u011f\u0131\u015flan\u0131ls\u0131n, verilsin. Bunu unutmaq olmaz v\u0259 bunu ba\u011f\u0131\u015flamaq da olmaz. H\u0259r k\u0259s bunu bilsin. Guya ki, bundan sonra Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 dig\u0259r iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259k\u0259c\u0259kdi. Amma \u0259l \u00e7\u0259kdimi? Yox! Bizim q\u0259dim diyar\u0131m\u0131z Z\u0259ng\u0259zur da Erm\u0259nistana verildi. Z\u0259ng\u0259zurun verilm\u0259si il\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda co\u011frafi par\u00e7alanma ba\u015f verdi, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259n m\u0259hrum edildi. Bizim T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dimiz yaln\u0131z Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131ndad\u0131r.<strong> \u0130r\u0259van onlara veril\u0259nd\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r \u00f6z iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259kdil\u0259rmi?\u00a0Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si. Yen\u0259 d\u0259 torpaq iddias\u0131. \u018fl \u00e7\u0259kdimi? <\/strong>Kim \u0259sasland\u0131ra bil\u0259r ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tikdikl\u0259ri \u0130r\u0259van \u2013 q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rimiz Erm\u0259nistana verilsin. Kim bunu \u0259sasland\u0131ra bil\u0259r? Hans\u0131 adam? Qoy dursun, desin, m\u0259n hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 d\u00fcz edib, bu i\u015fi g\u00f6r\u00fcb. Qoy desin. Ona g\u00f6r\u0259 bilirsiniz mifologiyaya d\u00fc\u00e7ar olmaq \u0259n ax\u0131r\u0131nc\u0131 \u015feydir. Siz g\u0259ncl\u0259r, b\u00fct\u00fcn g\u0259ncl\u0259r tarixi oldu\u011fu kimi bilm\u0259lisiniz. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m. Bu hadis\u0259 1918-ci ild\u0259 ba\u015f verib. Ancaq ilk d\u0259f\u0259 bu tarixi faktla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259ni m\u0259n qald\u0131rd\u0131m. M\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 kim bunu qald\u0131rmay\u0131b. Bizim tarixi kitablar\u0131m\u0131zda buna rast g\u0259lm\u0259k b\u0259lk\u0259 nadir hallarda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sanki bel\u0259 bir fakt olmay\u0131b. M\u0259n bunu qald\u0131rd\u0131m. M\u00fcxt\u0259lif k\u00fcrs\u00fcl\u0259rd\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xaricd\u0259 olark\u0259n qald\u0131rd\u0131m v\u0259 dedim ki, bu, bizim \u015f\u0259h\u0259rimizdir, bizim torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. <strong>H\u0259r k\u0259s tarixini bilm\u0259lidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bunun h\u0259llinin bir yolu var, o da \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa yol yoxdur. Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa ed\u0259c\u0259k. M\u0259n bu yax\u0131nlarda demi\u015f\u0259m, biz g\u00fcc toplay\u0131r\u0131q, daha da g\u00fccl\u00fc olmal\u0131y\u0131q v\u0259 olaca\u011f\u0131q. <strong>Eyni zamanda, geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t el\u0259 olmal\u0131d\u0131r ki, bizim b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131m\u0131z u\u011furla n\u0259tic\u0259l\u0259nsin. M\u0259n demi\u015f\u0259m ki, Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r v\u0259 bir daha bunu t\u0259krarlamaq ist\u0259yir\u0259m: Qaraba\u011f v\u0259 onun t\u0259rkib hiss\u0259si olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r v\u0259 nida i\u015far\u0259si. B\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti, xalq\u0131m\u0131z bu m\u00f6vqeyi d\u0259st\u0259kl\u0259yir. M\u0259nim apard\u0131\u011f\u0131m siyas\u0259ti, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 apard\u0131\u011f\u0131m siyas\u0259ti d\u0259st\u0259kl\u0259yir\u201d, \u2013 dey\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0259lav\u0259 edib<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cSiyasi v\u0259 h\u00fcquqi bax\u0131mdan bizim m\u00f6vqeyimiz m\u00fck\u0259mm\u0259ldir, Erm\u0259nistan\u0131n m\u00f6vqeyi q\u00fcsurludur. Biz iqtisadi sah\u0259d\u0259, h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 Erm\u0259nistandan qat-qat g\u00fccl\u00fcy\u00fck v\u0259 bunu g\u00f6st\u0259rmi\u015fik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-7297","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7297"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7298,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7297\/revisions\/7298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}