{"id":73129,"date":"2022-06-12T12:43:42","date_gmt":"2022-06-12T08:43:42","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=73129"},"modified":"2022-06-12T12:43:46","modified_gmt":"2022-06-12T08:43:46","slug":"erm%c9%99nil%c9%99rin-qorxulu-royasi-olan-general-c%c9%99mil-b%c9%99y-atasinin-qatilini-susada-nec%c9%99-m%c9%99hv-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=73129","title":{"rendered":"Erm\u0259nil\u0259rin qorxulu r\u00f6yas\u0131 olan general: C\u0259mil b\u0259y atas\u0131n\u0131n qatilini \u015eu\u015fada nec\u0259 m\u0259hv etdi?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>S\u0259h\u0259r a\u00e7\u0131landan \u015eu\u015faya nar\u0131n-nar\u0131n ya\u011f\u0131rd\u0131. Art\u0131q uzun m\u00fcdd\u0259t idi ki, \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi h\u0259r gec\u0259ni qorxu i\u00e7ind\u0259 yat\u0131r, s\u0259h\u0259r qorxu i\u00e7ind\u0259 yuxudan oyan\u0131rd\u0131. H\u0259r g\u00fcn silahl\u0131 erm\u0259nil\u0259r k\u00f6m\u0259ksiz \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisin\u0259 divan tuturdu. Bu s\u0259h\u0259r d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi qorxu i\u00e7ind\u0259 oyanm\u0131\u015fd\u0131. Amma \u015f\u0259h\u0259rin h\u0259r t\u0259r\u0259fin\u0259 yay\u0131lan t\u00fcrk mar\u015f\u0131n\u0131n s\u0259dalar\u0131 onlar\u0131 t\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirirdi. N\u0259 ba\u015f veriridi? Bir q\u0259d\u0259r sonra b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r\u0259 x\u0259b\u0259r yay\u0131ld\u0131. Xilaskar t\u00fcrk ordusu \u015eu\u015faya g\u0259lib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn \u015fu\u015fal\u0131lar C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcn\u0259 topla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. H\u0259r k\u0259s t\u00fcrk ordusunun \u015eu\u015faya g\u0259l\u0259n komandirinin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirdi. Ucaboy bir t\u00fcrk zabitinin tribunaya \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 h\u0259r t\u0259r\u0259fi alq\u0131\u015f s\u0259si b\u00fcr\u00fcd\u00fc. Bu ucaboy zabit, t\u00fcrk ordusunun Qaraba\u011fa g\u0259l\u0259n hiss\u0259sinin komandiri polkovnik C\u0259mil Cahid b\u0259y Toyd\u0259mir idi.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259mil Cahid b\u0259y \u0130stanbulda do\u011fulsa da, h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l g\u00fcnl\u0259rini Az\u0259rbaycanda kecirib. O, ad\u0131n\u0131 t\u0259k T\u00fcrkiy\u0259nin h\u0259rb tarixin\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rb tarixin\u0259 yazd\u0131r\u0131b. Q\u0259hr\u0259man\u0131m\u0131z \u00f6z \u0259qid\u0259si v\u0259 amal\u0131 il\u0259 can\u0131n\u0131 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na f\u0259da ed\u0259n general-mayor C\u0259mil Cahid b\u0259y Toyd\u0259mirdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u0259mil Cahid b\u0259y Toyd\u0259mir B\u00f6y\u00fck \u00c7\u0259rk\u0259z s\u00fcrg\u00fcn\u00fcnd\u0259 Anadoluya k\u00f6\u00e7 ed\u0259n M\u0259h\u0259mm\u0259d Cahid b\u0259yin o\u011fludur. O, 1883-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 do\u011fulub. H\u0259rb m\u0259kt\u0259bini 1902-ci ild\u0259 bitir\u0259n C\u0259mil Cahid b\u0259y, Balkan v\u0259 Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak edib. 1918-ci ild\u0259 Yusuf \u0130zz\u0259t pa\u015fan\u0131n qo\u015fununun t\u0259rkibind\u0259 alay komandiri kimi Qafqaza g\u0259lib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131ya g\u0259l\u0259n Qafqaz \u0130slam ordusunun c\u0259nub qrupu birlikl\u0259rin\u0259 polkovnik C\u0259mil Cahid b\u0259y ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edirdi. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn davam ed\u0259n u\u011furlu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n sonra Novxan\u0131, Goradil, Pir\u015fa\u011f\u0131, K\u00fcrd\u0259xan\u0131 v\u0259 Fatmai k\u0259ndl\u0259ri \u018flahidd\u0259 Az\u0259rbaycan korpusu v\u0259 Qafqaz \u0130slam Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011faldan azad edildi. Ma\u015fta\u011fa v\u0259 H\u00f6km\u0259li k\u0259ndl\u0259rind\u0259 m\u00f6vqel\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259d\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz yerli \u0259halini d\u0259 Bak\u0131n\u0131n azad edilm\u0259si i\u015fin\u0259 c\u0259lb etdi. 1918-ci il avqustun 25-d\u0259n sentyabr\u0131n 13-n\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 Qafqaz \u0130slam Ordusu b\u00f6y\u00fck u\u011furlar qazanaraq Bak\u0131ya yax\u0131nla\u015fd\u0131. Sentyabr\u0131n 14-d\u0259 ax\u015fam saat 20.30-da Qafqaz \u0130slam Ordusunun komandan\u0131 Nuru pa\u015fa Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 h\u00fccumu ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 100 n\u00f6mr\u0259li \u0259mri imzalad\u0131. Bak\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u00fccumu u\u011furla ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qafqaz \u0130slam Ordusunun \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rinin say\u0131 14 min\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Bunlar\u0131n 8 mini osmanl\u0131, 6 mini is\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259sg\u0259r v\u0259 zabit idi.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6y\u00fc\u015f sentyabr\u0131n 15-d\u0259 s\u0259h\u0259r saat 5.30-da ba\u015flad\u0131. B\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u0259sas v\u0259zif\u0259si kimi Bak\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildi. H\u00fccum plan\u0131na g\u00f6r\u0259, o zaman Erm\u0259nik\u0259nd adlanan \u0259razinin c\u0259nubundan ke\u00e7m\u0259k \u015f\u0259rtil\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin q\u0259rb hiss\u0259sinin \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si 5-ci diviziyaya h\u0259val\u0259 olunmu\u015fdu. 15-ci diviziya is\u0259 sa\u011f cinah\u0131 h\u0259min \u0259razid\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin \u015fimal v\u0259 \u015f\u0259rqind\u0259n ir\u0259lil\u0259m\u0259li, Qara\u015f\u0259h\u0259r \u0259razisini n\u0259zar\u0259t alt\u0131na almal\u0131 idi. Polkovnik C\u0259mil Cahid b\u0259y Toyd\u0259mir\u0131n komandirliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan k\u00f6n\u00fcll\u00fc hiss\u0259l\u0259ri is\u0259 Sabun\u00e7udan \u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u0259l\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti boyunca h\u00fccuma ke\u00e7ib Ke\u015fl\u0259y\u0259 girm\u0259li v\u0259 orada m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259li idi. Milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin dig\u0259r bir hiss\u0259sin\u0259 \u018fhm\u0259dli istiqam\u0259tind\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 girm\u0259k \u0259mr olunmu\u015fdu. \u018fhm\u0259dlid\u0259n ir\u0259lil\u0259m\u0259kd\u0259 olan v\u0259 \u0259sas\u0259n milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259\u015fkil edil\u0259n s\u00fcvari d\u0259st\u0259sin\u0259 Qarayaz\u0131 s\u00fcvari alay\u0131, L\u0259zgi s\u00fcvari alay\u0131 v\u0259 dig\u0259r s\u00fcvari b\u00f6l\u00fcy\u00fc daxil idi. S\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 ba\u015flanan h\u00fccum \u00f6z u\u011furlu n\u0259tic\u0259sini verdi. Bu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 polkovnik C\u0259mil Cahid b\u0259yin komandiri oldu\u011fu d\u0259st\u0259l\u0259r erm\u0259ni da\u015fnak d\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259l\u0259r endirdil\u0259r. Bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin h\u00fccumu q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 d\u0259f edildi. H\u00fccumlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n qeyri-m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u0259n \u201cSentrokaspi\u201d r\u0259hb\u0259rliyi dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flama\u011f\u0131 q\u0259rara ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Saat 10.30-da \u201cSentrokaspi\u201d ordusunun q\u0259rb c\u0259bh\u0259sinin komandan\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 a\u011f bayraq as\u0131lan avtomobill\u0259 5-ci diviziyan\u0131n q\u0259rargah\u0131na yax\u0131nla\u015fd\u0131. Be\u015finci diviziyan\u0131n q\u0259rargah\u0131na dan\u0131\u015f\u0131qlara g\u0259l\u0259n \u201cSentrokaspi\u201d r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 x\u00fcsusi \u015f\u0259rtl\u0259r dikt\u0259 edildi: \u015f\u0259h\u0259rin qeyd-\u015f\u0259rtsiz t\u0259slim edilm\u0259si; \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin t\u0259slim edilm\u0259si; top v\u0259 silahlar\u0131n, binalar\u0131n v\u0259 dig\u0259r obyektl\u0259rin t\u0259slim edilm\u0259si; Nargin adas\u0131nda olan t\u00fcrk, alman v\u0259 Avstriya \u0259sirl\u0259rinin azad edilm\u0259si; silah anbarlar\u0131n\u0131n, \u0259rza\u011f\u0131n, avtomobill\u0259rin, y\u00fck ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n, zirehli avtomobill\u0259rin, t\u0259yyar\u0259l\u0259rin v\u0259 dig\u0259r h\u0259rbi m\u00fclkiyy\u0259tin t\u0259slim edilm\u0259si.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u015f\u0259rtl\u0259rin q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131 \u0259halini sakitliy\u0259 \u00e7a\u011f\u0131ran, onlar\u0131n h\u0259yatlar\u0131 v\u0259 m\u00fclkl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi b\u0259yanat haz\u0131rlanaraq \u201cSentrokaspi\u201d n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 verildi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"400\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/VBgDgCCG_400x400.jpg\" alt=\"\" data-id=\"73131\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=73131\" class=\"wp-image-73131\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/VBgDgCCG_400x400.jpg 400w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/VBgDgCCG_400x400-300x300.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/VBgDgCCG_400x400-150x150.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/VBgDgCCG_400x400-215x215.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"194\" height=\"259\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/images-18-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"73132\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/images-18-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=73132\" class=\"wp-image-73132\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/images-18-1.jpg 194w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/images-18-1-112x150.jpg 112w\" sizes=\"auto, (max-width: 194px) 100vw, 194px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri azad edil\u0259rk\u0259n 17 erm\u0259ni, 9 rus, 10 g\u00fcrc\u00fc zabiti, 1151 erm\u0259ni, 383 rus, 4 ingilis v\u0259 113 n\u0259f\u0259r m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rd\u0259n olan \u0259sg\u0259r \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u0259kc\u0259 avqust ay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n sentyabr\u0131n 15-n\u0259 q\u0259d\u0259r Bak\u0131 u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 5-ci Qafqaz diviziyas\u0131 1130-a q\u0259d\u0259r itki vermi\u015fdi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Qafqaz \u0130slam Ordusu iyunun ortalar\u0131ndan sentyabr\u0131n 15-n\u0259 kimi Az\u0259rbaycan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 4 mind\u0259n \u00e7ox \u0259sg\u0259r v\u0259 zabit itirdi. Bu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan k\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u0259st\u0259l\u0259rinin d\u0259 itkil\u0259ri \u00e7ox idi. Bel\u0259likl\u0259, sentyabr\u0131n 15-i saat 15-d\u0259n sonra Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 bizimkil\u0259rin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131na ke\u00e7di. Nuru pa\u015fa Bak\u0131n\u0131n azad edilm\u0259sil\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259rbi nazir \u018fnv\u0259r pa\u015faya, G\u0259nc\u0259d\u0259ki Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 t\u0259brik teleqram\u0131 g\u00f6nd\u0259rdi. Nuru pa\u015fa Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tind\u0259n xahi\u015f edirdi ki, Bak\u0131da asayi\u015fin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn G\u0259nc\u0259d\u0259n polis q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini tezl\u0259\u015fdirsin.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin azad edilm\u0259si h\u0259m Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 \u018fnv\u0259r pa\u015fan\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck sevincin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. O, \u015e\u0259rq Ordular Qrupu komandan\u0131 X\u0259lil pa\u015faya g\u00f6nd\u0259rdiyi teleqramda yaz\u0131rd\u0131: \u201cBak\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00f6p\u0259r\u0259k t\u0259brik edir\u0259m\u201d. \u018fnv\u0259r Pa\u015fa Nuru Pa\u015faya g\u00f6nd\u0259rdiyi teleqramda qeyd etmi\u015fdi: \u201cB\u00f6y\u00fck Turan imperatorlu\u011funun X\u0259z\u0259r k\u0259nar\u0131ndak\u0131 z\u0259ngin bir qonaq yeri olan Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin azad edilm\u0259si x\u0259b\u0259rini b\u00f6y\u00fck bir sevinc v\u0259 mutluluqla qar\u015f\u0131lad\u0131m. T\u00fcrk v\u0259 islam tarixi sizin bu xidm\u0259tinizi unutmayacaqd\u0131r. Qazil\u0259rimizin g\u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00f6p\u00fcr, \u015f\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 fatih\u0259l\u0259r ithiaf edir\u0259m\u201d. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 F\u0259t\u0259li xan Xoyski d\u0259 Bak\u0131n\u0131n azad edilm\u0259si m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Nuru pa\u015faya m\u0259ktub \u00fcnvanlam\u0131\u015fd\u0131: \u201cC\u0259sur t\u00fcrk \u0259sg\u0259rl\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015fk\u0259ndi olan Bak\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si m\u00fcnasib\u0259til\u0259 mill\u0259timin ad\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n c\u0259sur v\u0259 soylu \u0259sg\u0259ri olan t\u00fcrk\u00fcn o\u011fullar\u0131na minn\u0259tdar oldu\u011fumuzu \u0259rz etm\u0259kl\u0259 iftixar edir\u0259m. Mill\u0259t siz\u0259 minn\u0259tdard\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131ya daxil olan t\u00fcrk ordusunun komandanlar\u0131 Nuru pa\u015fa, X\u0259lil pa\u015fa, M\u00fcrs\u0259l pa\u015fa v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin d\u0259v\u0259tini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k onun evind\u0259 qald\u0131. Qo\u015funlar\u0131n Bak\u0131ya g\u0259lib bu \u015f\u0259h\u0259ri azad ed\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 ikim\u0259rt\u0259b\u0259li b\u00f6y\u00fck malikan\u0259sini \u2013 indiki Az\u0259rbaycan Tarix Muzeyini t\u00fcrk qo\u015funlar\u0131 komandanl\u0131\u011f\u0131na b\u0259x\u015fi\u015f ed\u0259c\u0259yini v\u0259d ed\u0259n Ta\u011f\u0131yev s\u00f6z\u00fcn\u0259 sahib \u00e7\u0131xd\u0131. O, \u00f6z m\u00fclk\u00fcn\u00fc t\u00fcrk qo\u015funlar\u0131n\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131n\u0131n azad edilm\u0259sind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra \u018flahidd\u0259 Az\u0259rbaycan korpusu v\u0259 Qafqaz \u0130slam Ordusu Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 erm\u0259ni-da\u015fnak q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ora k\u00f6m\u0259y\u0259 yolland\u0131. 1918-ci il sentyabr\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131ya daxil olan t\u00fcrk ordusu iki h\u0259ft\u0259 sonra \u015eu\u015faya istiqam\u0259tl\u0259ndi. T\u00fcrk ordusu v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc az\u0259rbaycanl\u0131larla sava\u015fma\u011fa c\u0259sar\u0259t etm\u0259y\u0259n, \u015eu\u015fan\u0131 m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlayan Andranikin quldur d\u0259st\u0259si c\u0259nuba qa\u00e7d\u0131. T\u00fcrk ordusunun ba\u015f\u0131nda \u015eu\u015faya daxil olan C\u0259mil Cahid b\u0259y \u015eu\u015fa sakinl\u0259rini m\u0259scid\u0259 toplayaraq \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki erm\u0259nil\u0259rd\u0259n intiqam almama\u011f\u0131 tap\u015f\u0131rd\u0131. Halbuki el\u0259 C\u0259mil Cahid \u00f6z\u00fc \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrkl\u0259r\u0259 \u00e7ox z\u00fclm etdiyini bildirirdi. Toyd\u0259mir bundan sonra \u015eu\u015fadak\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k onlardan t\u00fcrk ordusuna tabe olma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b etdi. Erm\u0259nil\u0259r cavab verm\u0259kd\u0259 gecikm\u0259dil\u0259r, \u201ct\u00fcrk ordusununu b\u00fct\u00fcn \u0259mrl\u0259rin\u0259 tabeyik\u201d v\u0259dini verdil\u0259r. Lakin bir q\u0259d\u0259r sonra erm\u0259nil\u0259r yenid\u0259n hiyl\u0259y\u0259 \u0259l atd\u0131lar. \u015eu\u015fa \u0259traf\u0131nda 4 n\u0259f\u0259ri tik\u0259-tik\u0259 do\u011frayaraq d\u0259r\u0259y\u0259 atd\u0131lar. C\u0259mil b\u0259y q\u0131sa ara\u015fd\u0131rmadan sonra bu cinay\u0259tin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n da\u015fnak Gevorkun d\u0259st\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7rildiyini \u00f6yr\u0259ndi v\u0259 q\u0131sa zamanda d\u0259st\u0259ni z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirib ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 h\u0259bs etdirdi. Qar\u015f\u0131s\u0131na g\u0259tiril\u0259n d\u0259st\u0259 ba\u015fc\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n C\u0259mil b\u0259y onu yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131rd\u0131. Vaxtil\u0259 onlarla qon\u015fuluqda ya\u015fayan meht\u0259rin o\u011flu, Osmanl\u0131 ordusunun zabiti olan Gevork idi. Bu o Gevork idi ki, onlar\u0131n evini yand\u0131raraq, C\u0259mil b\u0259yin atas\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d Cahid b\u0259yi q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdi. C\u0259mil b\u0259y atas\u0131n\u0131n qisas\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Gevorku duel\u0259 d\u0259v\u0259t el\u0259di v\u0259 el\u0259 birinci at\u0259\u015fl\u0259 onu \u00f6ld\u00fcr\u0259r\u0259k atas\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 \u015eu\u015fa sakinl\u0259rinin qisas\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/5aa3ba02a6834_cemilcahidbey_ataturk.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-73130\" width=\"1027\" height=\"682\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/5aa3ba02a6834_cemilcahidbey_ataturk.jpg 268w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/5aa3ba02a6834_cemilcahidbey_ataturk-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1027px) 100vw, 1027px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011fda ham\u0131n\u0131n sevimlisin\u0259 cevril\u0259n C\u0259mil Cahid b\u0259y sonralar xatir\u0259l\u0259rind\u0259 Qaraba\u011fda qalmad\u0131\u011f\u0131 \u00fcc\u00fcn t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259ndiyini yaz\u0131rd\u0131. O, \u015eu\u015fan\u0131n da\u015fnaklardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259sind\u0259n sonra Qalad\u0259r\u0259sini bo\u015faltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259r\u0259 1 g\u00fcn vaxt vermi\u015fdi. Erm\u0259nil\u0259rin 5 n\u0259f\u0259rlik n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 g\u0259ls\u0259 d\u0259, Toyd\u0259mir q\u0259rar\u0131nda q\u0259ti idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir saat\u0131n i\u00e7ind\u0259 Qalad\u0259r\u0259sini bo\u015faltd\u0131lar. Ba\u015f ver\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259n, d\u00fc\u015fm\u0259ni m\u0259ml\u0259k\u0259tin h\u00fcdudlar\u0131na q\u0259d\u0259r qovub \u00e7\u0131xaran Cahid b\u0259yin \u015f\u00fcca\u0259tini qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n ordu r\u0259hb\u0259rliyi onu general-mayor ali r\u00fctb\u0259si il\u0259 m\u00fckafatland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 bir cox a\u011f\u0131r d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n C\u0259mil Cahid b\u0259y sonralar \u00f6z xat\u0131r\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201dAz\u0259rbaycan\u0131 cox sevdim. Qaraba\u011f m\u0259nim h\u0259yat\u0131mda xususi bir iz qoydu. Yenid\u0259n orada olmaq v\u0259 ya\u015famaq ist\u0259rdim.\u201d C\u0259mil Cahid b\u0259y Az\u0259rbaycandan ged\u0259rk\u0259n onunla bir yerd\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n 4 az\u0259rbaycanl\u0131 g\u0259nci d\u0259 \u00f6z\u00fc il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 apard\u0131. T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcdafi\u0259 naziri v\u0259zif\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259n Toyd\u0259mir T\u00fcrkiy\u0259nin II Cahan sava\u015f\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn var g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 ist\u0259yin\u0259 nail oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu c\u0259sur general T\u00fcrkiy\u0259nin q\u0131sa bir zamanda m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n Adolf Hitlerl\u0259 1943-c\u00fc ild\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259r\u0259k onu inand\u0131rd\u0131 ki, T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131r deyil. M\u0259hz bu g\u00f6r\u00fc\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulmaqdan qurtuldu. Dan\u0131\u015f\u0131qlarda y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n C\u0259mil Cahid b\u0259y bu g\u00fcn d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck iftixarla yad edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qo\u015fqar Salmanl\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: Alp.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259h\u0259r a\u00e7\u0131landan \u015eu\u015faya nar\u0131n-nar\u0131n ya\u011f\u0131rd\u0131. Art\u0131q uzun m\u00fcdd\u0259t idi ki, \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi h\u0259r gec\u0259ni qorxu i\u00e7ind\u0259 yat\u0131r, s\u0259h\u0259r qorxu i\u00e7ind\u0259 yuxudan oyan\u0131rd\u0131. H\u0259r g\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73133,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-73129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73129"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73134,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73129\/revisions\/73134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}