{"id":73247,"date":"2022-06-13T03:35:50","date_gmt":"2022-06-12T23:35:50","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=73247"},"modified":"2022-06-13T10:46:53","modified_gmt":"2022-06-13T06:46:53","slug":"putin-son-vaxtlar-yekaterinani-baltaciya-pes-k%c9%99s-verib-canini-qurtaran-d%c9%99li-pyotru-tez-tez-xatirlayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=73247","title":{"rendered":"Putin son vaxtlar Yekaterinan\u0131 Balta\u00e7\u0131ya &#171;pe\u015f-k\u0259\u015f&#187; verib can\u0131n\u0131 qurtaran D\u0259li Pyotru tez-tez xat\u0131rlay\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Rusiya prezidenti Vladimir Putin son vaxtlar D\u0259li Pyotr deyil\u0259n I Pyotru tez-tez xat\u0131rlama\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u0130ndi d\u0259 b\u0259yan edib ki, imperator Birinci Pyotrun Rusiya qar\u015f\u0131s\u0131nda xidm\u0259tl\u0259ri \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu bar\u0259d\u0259 Kremlin sayt\u0131 m\u0259lumat yay\u0131b. &#171;Biz \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n nailiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 h\u0259rbi q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri il\u0259 q\u00fcrur duyuruq, onlar ir\u0259liy\u0259 getm\u0259y\u0259 can at\u0131b v\u0259 bunu bacar\u0131b, yenilikl\u0259r f\u0259th edib, v\u0259t\u0259nin inki\u015faf\u0131na nail olub, v\u0259t\u0259ni d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 m\u00fcdafi\u0259 edib v\u0259 d\u00fcnyada onun layiqli yerini t\u0259min edib. B\u00fct\u00fcn bu istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 imperator Birinci Pyotrun xidm\u0259tl\u0259ri, t\u0259bii ki, \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr&#187;, &#8212; dey\u0259 bunlar\u0131 Putin d\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131n\u0131n t\u0259qdim edilm\u0259si m\u0259rasimind\u0259 b\u0259yan edib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bug\u00fcnk\u00fc Rusiya Birinci Pyotrun xatir\u0259sini b\u00f6y\u00fck ehtiramla yad edir, \u00e7\u00fcnki m\u0259hz onun zaman\u0131nda \u00f6lk\u0259miz g\u00fccl\u00fc, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Putin xat\u0131rlad\u0131b ki, imperator d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259, iqtisadi inki\u015fafda, g\u00fccl\u00fc ordu v\u0259 donanman\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda v\u0259 ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259 k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 nail olma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olub. Az \u00f6nc\u0259 d\u0259 Vladimir Putin b\u0259yan etmi\u015fdi ki, Birinci Pyotr \u0259razil\u0259ri geri qaytar\u0131b v\u0259 m\u00fcasir Rusiyan\u0131n taleyin\u0259 eyni missiyan\u0131 da\u015f\u0131maq d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u018fslind\u0259 D\u0259li ayamal\u0131 I Pyotrun el\u0259 n\u0259h\u0259ng q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri olmay\u0131b v\u0259 bu bir uydurmad\u0131r. Onun Poltovadak\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259nin eyforiyas\u0131 v\u0259 xristiyan slavyanlar\u0131 \u00fcsyana t\u0259\u015fviq ed\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k, t\u00fcrkl\u0259r\u0259 h\u00fccum planlad\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 tarixi m\u0259lumat\u0131 yazm\u0131\u015fd\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir daha xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r. Pyotr \u00fcmid etdiyi kimi he\u00e7 n\u0259 ba\u015f verm\u0259di. Osmanl\u0131 ordusu \u00e7ox s\u00fcr\u0259tli h\u0259r\u0259k\u0259t etdi v\u0259 Dunay \u00e7ay\u0131n\u0131 ke\u00e7di. 60 min \u0259sg\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 140 minlik Osmanl\u0131 ordusunu g\u00f6r\u0259n Pyotr qa\u00e7maq ist\u0259s\u0259 d\u0259, m\u0259\u011flubiyy\u0259t qa\u00e7\u0131lmazd\u0131. Sayca \u00fcst\u00fcn olan Osmanl\u0131lar q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 rus ordusunu m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131lar. \u0130yulun 20-d\u0259 b\u00fct\u00fcn Rus ordusu Dunay \u00e7ay\u0131na do\u011fru s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Qa\u00e7ma\u011fa bel\u0259 yerl\u0259ri yox idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Rus ordusu s\u0259ng\u0259r qaz\u0131b qalan \u0259sg\u0259r v\u0259 toplarla yax\u015f\u0131 bir m\u00fcdafi\u0259 x\u0259tti qurdu. Lakin Osmanl\u0131lar uzun m\u00fcdd\u0259t Rusiya ordusunu m\u00fchasir\u0259y\u0259 alacaq g\u00fcc\u0259 sahib idil\u0259r. Ancaq rus ordusunun \u0259rzaq v\u0259 sursatlar\u0131 t\u00fck\u0259nm\u0259kd\u0259ydi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/B1k5t9NIYAEAZVn.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-72848\" width=\"1024\" height=\"676\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/B1k5t9NIYAEAZVn.jpg 600w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/B1k5t9NIYAEAZVn-300x198.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/B1k5t9NIYAEAZVn-150x99.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">D\u0259li Pyotr Avropaya bir p\u0259nc\u0259r\u0259 a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131, onu da Volodiya qapad\u0131b<\/span><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><br>B\u00f6y\u00fck Pyotr bu m\u00fchasir\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131lmaz v\u0259ziyy\u0259td\u0259n qurtulma\u011f\u0131n yollar\u0131n\u0131 axtar\u0131rd\u0131. Osmanl\u0131 ordusu son h\u00fccum \u0259mrini s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirdi.<br>S\u0259dr\u0259z\u0259m Balta\u00e7\u0131 Mehmed Pa\u015fa da h\u00fccum \u0259mri verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun an\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259kd\u0259ydi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu anda tarixin gedi\u015fat\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259n bir \u015fey oldu. Pyotrun arvad\u0131, alman \u0259silli krali\u00e7a Yekaterina, Osmanl\u0131lara s\u00fclh t\u0259klif etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Balta\u00e7\u0131 Pa\u015fan\u0131n \u00e7adr\u0131na g\u0259ldi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ruslar\u0131n bu g\u00fcn d\u0259 tuman\u0131na s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 alman \u00e7ari\u00e7a, \u015fair demi\u015f, \u00abrus tanklar\u0131n\u0131n girm\u0259diyi yer\u0259, y\u0259ni yata\u011fa girdi\u00bb. Gerisi t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u2026<br>Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k bu hadis\u0259 bar\u0259d\u0259 dedi-qodular bitm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Osmanl\u0131 s\u0259dr\u0259z\u0259minin sad\u0259 bir ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131 il\u0259 v\u0259 Yekaterina il\u0259 yatmas\u0131na g\u00f6r\u0259 raz\u0131la\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyildi. Ona v\u0259 onun yan\u0131nda olan m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rin\u0259 z\u0259rg\u0259rlik, pul v\u0259 h\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259 dolu 7 araba g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. Bu puldan \u00f6z paylar\u0131n\u0131 alan Sadaret Keth\u00fcdas\u0131 Osman A\u011fa v\u0259 Sadaret m\u0259ktub da\u015f\u0131yan\u0131 \u00d6m\u0259r \u018ff\u0259ndi edam edildil\u0259r. Baltac\u0131 Mehmed Pa\u015fa Sultan III \u018fhm\u0259d t\u0259r\u0259find\u0259n 20 noyabr 1711-ci ild\u0259 i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131 v\u0259 Maldilin\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edildi. Baltac\u0131 Mehmed Pa\u015fa 1712-ci ild\u0259 v\u0259fat etdi.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu hadis\u0259yl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259n e\u015fitdiyim \u0259hvalat bel\u0259dir: \u00abV\u0259ziyy\u0259tin \u00e7\u0131x\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n Yekaterina Balta\u00e7\u0131 Mehmed Pa\u015fan\u0131n \u00e7adr\u0131na g\u0259lir. Satlarca orada qal\u0131r. Arada g\u00f6z\u0259t\u00e7i yeni\u00e7\u0259ri g\u0259lir v\u0259 deyir ki, pa\u015fam, pa\u015fam Rusiya biz\u0259 h\u00fccuma ba\u015flad\u0131. Pa\u015fa deyir: \u00abQorxma \u0259sg\u0259r, b\u00fct\u00fcn Rusiya m\u0259nim yata\u011f\u0131mdad\u0131\u00bb\u2026<br>Beli q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Balta\u00e7\u0131 Pa\u015fa bir ulusun g\u0259l\u0259c\u0259yini \u00abbelini qorumad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn satd\u0131\u00bb. D\u0259li Pyotr xilas oldu v\u0259 faktiki b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259 \u0259ld\u0259n verildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xaqani<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya prezidenti Vladimir Putin son vaxtlar D\u0259li Pyotr deyil\u0259n I Pyotru tez-tez xat\u0131rlama\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u0130ndi d\u0259 b\u0259yan edib ki, imperator Birinci Pyotrun Rusiya qar\u015f\u0131s\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73248,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-73247","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-atmaca"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73247"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73257,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73247\/revisions\/73257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}