{"id":7363,"date":"2020-06-08T01:11:21","date_gmt":"2020-06-07T21:11:21","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=7363"},"modified":"2020-06-08T01:11:28","modified_gmt":"2020-06-07T21:11:28","slug":"naxcivani-andranikin-100-illik-yubiley-h%c9%99diyy%c9%99si-olmaqdan-xilas-ed%c9%99n-m%c9%99ktub-muxtar-respublikanin-son-xilaskari-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=7363","title":{"rendered":"Nax\u00e7\u0131van\u0131 Andranikin 100 illik yubiley h\u0259diyy\u0259si olmaqdan xilas ed\u0259n m\u0259ktub \u2013 Muxtar Respublikan\u0131n son xilaskar\u0131 kimdir?"},"content":{"rendered":"\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131van \u0259razil\u0259rin\u0259 iddialar\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilir. Maraql\u0131d\u0131r ki,&nbsp;<strong>1921-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ke\u00e7mi\u015f sovet hakimiyy\u0259ti aras\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015f Qars v\u0259 Moskva m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri il\u0259 muxtar respublika statusu alan Nax\u00e7\u0131vana<\/strong>&nbsp;iddialar SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 s\u0259ngim\u0259mi\u015f, h\u0259tta 20-c\u0131 \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259n qon\u015fumuz \u00f6z m\u0259krli niyy\u0259tl\u0259rin\u0259 xeyli yax\u0131nla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. Nax\u00e7\u0131van\u0131 bu f\u0259lak\u0259td\u0259n&nbsp;<strong>Muxtar Respublikan\u0131n o zamank\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri m\u0259rhum \u018fli \u018fliyev<\/strong>&nbsp;xilas etmi\u015fdi.<br><br><strong>Ovqat.com<\/strong>&nbsp;arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259rin\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, erm\u0259nil\u0259r Kremld\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 tutan&nbsp;<strong>Anastas Mikoyan<\/strong>\u0131n imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259, \u201cki\u00e7ik torpa\u011f\u0131\u201d \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k arzusunda imi\u015fl\u0259r. Maraql\u0131d\u0131r ki, onlar bu b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rini&nbsp;<strong>Andranikin anadan olmas\u0131n\u0131n 100 illik yubileyin\u0259&nbsp;<\/strong>salmaq ist\u0259yirmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ovqat.com\/uploads\/posts\/2020-06\/1591090486_general_andranik.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin bu m\u0259krli niyy\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 o d\u00f6vrd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Ali Sovetinin s\u0259dri \u018fli \u018fliyevin Moskvaya yazd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif etiraz m\u0259ktublar\u0131 &nbsp;al\u0131r. Bu g\u00fcn&nbsp;<strong>Nax\u00e7\u0131van\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdir\u0259nl\u0259r\u0259<\/strong>&nbsp;kim\u0259 minn\u0259tdar olduqlar\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ld\u0259 etdiyimiz arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259rini bir-bir ictimail\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdik.<br><br>H\u0259l\u0259lik is\u0259 onu bildirm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nir ki, Nax\u00e7\u0131van\u0131 Andranikin ad g\u00fcn\u00fcn\u0259 h\u0259diyy\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r ilk f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u201c<strong>tayqulaq\u201d q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131 \u201cm\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259\u015fdirm\u0259k\u201d<\/strong>l\u0259 ba\u015flamaq ist\u0259yibl\u0259r.<br><br>Tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r s\u00fcbut edir ki, Erm\u0259nistan SSR-d\u0259ki v\u0259 Kremld\u0259ki erm\u0259ni t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 1965-1966-ci ill\u0259rd\u0259 Andronikin anadan olmas\u0131n\u0131n 100 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259ribl\u0259r. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 m\u0259rk\u0259zi m\u0259tbuatda n\u00fcfuzlu simalar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n&nbsp;<strong>Lenin m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Mariyetta \u015eaqinyan<\/strong>\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 bir m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u0259rc edilir. Bu o zaman idi ki, bizim SSR\u0130 xalq artistimiz&nbsp;<strong>Zeyn\u0259b Xanlarova<\/strong>&nbsp;yeni-yeni&nbsp;<strong>\u201cQarda\u015f olub Hay\u0131stan, Az\u0259rbaycan\u201d<\/strong>&nbsp;mahn\u0131s\u0131 oxuyur v\u0259 10 ild\u0259n sonra&nbsp;<strong>Erm\u0259nistan xalq artisti<\/strong>&nbsp;ad\u0131n\u0131 alma\u011fa haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131. Bizim Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi is\u0259 bu mahn\u0131n\u0131n s\u0259dalar\u0131 alt\u0131nda erm\u0259nil\u0259rl\u0259 dostlu\u011fun faydalar\u0131ndan yararlanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<figure><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/9x9HZycx9I4?feature=oembed\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe><\/figure>\n\n\n\n<p>1966-c\u0131 ild\u0259 \u201c\u0130zvestiya\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunan m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 is\u0259 erm\u0259ni yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131&nbsp;<strong>Mariyetta \u015eaqinyan Moskvadan &#171;Volqa&#187; il\u0259 Avropaya s\u0259yah\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131ndan<\/strong>&nbsp;b\u0259hs edirdi. Bildirirdi ki, Fransada Paris kommunarlar\u0131n d\u0259fn olundu\u011fu q\u0259biristanl\u0131\u011fa gedir v\u0259 orada Andronikin q\u0259brini ziyar\u0259t edir. Moskvaya qay\u0131dan kimi Avropa s\u0259rg\u00fcz\u0259\u015fl\u0259ri bar\u0259d\u0259 &#171;\u0130zvestiya&#187; q\u0259zetind\u0259 s\u0259kkiz m\u0259qal\u0259 yaz\u0131r. \u018fn b\u00f6y\u00fck m\u0259qal\u0259sini is\u0259 Andronik\u0259 h\u0259sr ed\u0259n \u015eaqinyan\u0131n bu m\u0259krli yaz\u0131s\u0131na Nax\u00e7\u0131van Ali Sovetinin s\u0259dri \u018fli \u018fliyevd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131 v\u0259 ya r\u0259hb\u0259r i\u015f\u00e7isi cavab vermir. \u018fli \u018fliyev \u0259vv\u0259l &#171;\u0130zvestiya&#187; q\u0259zetin\u0259 v\u0259 \u015eaqinyana m\u0259ktub yaz\u0131b Andronikin cinay\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edir. Onlardan cavab g\u0259lm\u0259yinc\u0259 is\u0259 Sov.\u0130KP MK-ya ard-arda m\u0259ktublar \u00fcnvanlay\u0131r.&nbsp;<br><br>M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u018fli \u018fliyevin bu israr\u0131 sonunda Moskvan\u0131 bu i\u015fi ara\u015fd\u0131rma\u011fa vadar edir. 6 ayl\u0131q ara\u015fd\u0131rmadan sonra \u201cerm\u0259ni g\u00f6l\u00fcn\u0259\u201d da\u015f at\u0131l\u0131r. \u015eaqinyanlar, Mikoyanlar \u201cm\u0131qq\u0131n\u0131\u201d \u00e7\u0131xara bilmirl\u0259r.<br><br>\u018fksin\u0259, erm\u0259ni havadarlar\u0131ndan \u018fli \u018fliyev\u0259 bir-bir \u00fczrxahl\u0131q m\u0259ktublar\u0131 g\u0259lir. \u015eaqinyan\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda bel\u0259 deyilir:&nbsp;<strong>\u201cM\u0259n Moskvada anadan olmu\u015fam. Androniki tan\u0131m\u0131ram, q\u0259biristanl\u0131qda at \u00fcst\u0259 \u0259zam\u0259tli bir heyk\u0259l g\u00f6r\u00fcb h\u0259min yaz\u0131n\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131m&#187;.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ovqat.com\/uploads\/posts\/2020-06\/1591090520_indir.jpg\" alt=\"\"><\/strong><br><br>M\u0259rhum \u018fli \u018fliyevin erm\u0259nil\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 bu q\u0259l\u0259b\u0259si Nax\u00e7\u0131van\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 verilm\u0259sind\u0259n xilas ets\u0259 d\u0259, onun \u00f6z\u00fcn\u0259 a\u011f\u0131r ba\u015fa g\u0259lir. \u0130st\u0259r Bak\u0131dan, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Erevandan&nbsp;\u0259leyhin\u0259 gizli t\u0259bli\u011fat apar\u0131lan \u018fli \u018fliyev bir ild\u0259n sonra tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259d\u0259n azad edilir. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259,&nbsp;<strong>1967-ci illin avqust ay\u0131nda Vilay\u0259t Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi H.\u0130brahimov \u018fli \u018fliyevi yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. AP\u0130-nin Nax\u00e7\u0131van filial\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onu ora direktor m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rd\u00fckl\u0259rini bildirir.<\/strong>&nbsp;\u018fli \u018fliyev anlay\u0131r ki, o, art\u0131q Ali Sovetd\u0259n getm\u0259lidir.<br><br>\u018fli \u018fliyevin c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, Nax\u00e7\u0131van\u0131n is\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan xilas\u0131na s\u0259b\u0259b olan h\u0259min m\u0259ktublardan biri bu g\u00fcn&nbsp;<strong>Nax\u00e7\u0131van D\u00f6vl\u0259t Arixind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min m\u0259ktubu oldu\u011fu kimi t\u0259qdim edirik:<br><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Moskva, Kreml, Sov.\u0130KP MK-n\u0131n ideologiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259.<\/strong><br>&#171;<strong>\u0130zvestiya<\/strong>&#187; q\u0259zetinin&nbsp;<strong>16 yanvar 1966-c\u0131 il tarixli<\/strong>&nbsp;n\u00f6mr\u0259sinin &#171;<strong>Sonuncu g\u00fcn<\/strong>&#187; b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Mariyeta \u015eaqinyan\u0131n &#171;<strong>Volqa il\u0259 Fransada dola\u015fark\u0259n<\/strong>\u201d s\u0259rl\u00f6hv\u0259li m\u0259qal\u0259si verilmi\u015fdir. M\u0259qal\u0259 m\u00fc\u0259llifi general Andronikin Parisin &#171;Per-La\u015fez&#187; m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 heyk\u0259lini Yerevan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Davud Sasunskiy\u0259 qoyulmu\u015f abid\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edir.<br><br>Ham\u0131ya m\u0259lum oldu\u011fu kimi, general Andronik t\u0259p\u0259d\u0259n d\u0131rna\u011fa q\u0259d\u0259r&nbsp;<strong>bol\u015fevizmin d\u00fc\u015fm\u0259ni, \u0259ks-inqilab\u00e7\u0131 &#171;Da\u015fnaks\u00fct\u00fcn&#187; partiyas\u0131n\u0131n sayilib-secil\u0259n \u00fczv\u00fc&nbsp;<\/strong>olmu\u015fdur. Erm\u0259nistan Sovet hakimiy\u0259ti qurulduqdan sonra o m\u00fchacir\u0259t etmi\u015f, 1927-ci ild\u0259 Amerikada v\u0259fat etmi\u015fdir. Qat\u0131 \u0259ks-inqilab\u00e7\u0131n\u0131n Davud Sasunski il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edilm\u0259si t\u0259\u0259c\u00fcb do\u011furur.<br><br>Andronik \u0130ran-t\u00fcrk c\u0259bh\u0259sind\u0259n geri \u00e7\u0259kil\u0259rk\u0259n 1918-ci ilin iyun-iyul aylar\u0131nda Nax\u00e7\u0131van diyar\u0131nda dinc \u0259halini did\u0259rgin sal\u0131b, q\u0131r\u0131b-cat\u0131b talan edibdir. O, qad\u0131nlar\u0131, u\u015faqlar\u0131 v\u0259 qocalar\u0131 da odlara yax\u0131b,q\u0131l\u0131ncdan keciribdir.<br><br>Sal\u0131nm\u0131\u015f qanl\u0131 nifaq Andronik t\u0259r\u0259find\u0259n 1918-ci ild\u0259 diyar\u0131n dinc \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n m\u0259hvetm\u0259 hallar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259n bu ilin 28 yanvar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131m m\u0259ktubda &#171;\u0130zvestiya&#187; q\u0259zetinin redaksiyas\u0131n\u0131 v\u0259 \u00e7ox h\u00f6rm\u0259tli Mariyetta \u015eaqinyan\u0131 m\u0259lumatland\u0131rm\u0131\u015fam. Lakin indiy\u0259 kimi onlardan he\u00e7 bir cavab almam\u0131\u015fam. \u00c7ox-\u00e7ox t\u0259\u0259s\u00fcf edir\u0259m ki, \u0259ks-inqilab\u00e7\u0131 Andronikin m\u0259hv edilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259nim bu etiraz\u0131ma dair he\u00e7 bir izahat almam\u0131\u015fam.<br><br>Siz\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k xahi\u015f edir\u0259m ki, Mariyetta \u015eaqinyan\u0131n general Androniki Davud Sasunski il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259sinin d\u00fczg\u00fcn olub-olmamas\u0131na ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259siniz.<br><br>M\u0259nim fikrimc\u0259, \u0259n yax\u015f\u0131s\u0131 budur ki, a\u00e7\u0131q-a\u015fkar etiraf edilsin:&nbsp;<strong>general Andronik xalq q\u0259hraman\u0131d\u0131r v\u0259 yaxud d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcns\u00fcrl\u0259rl\u0259,ingilis-amerikan imperialistl\u0259ri il\u0259 \u0259lbir olan bol\u015fevizm d\u00fc\u015fm\u0259nidir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fks t\u0259qdird\u0259 anla\u015f\u0131lmazl\u0131q yaran\u0131r.<br><br><strong>Az\u0259r.SSR, Nax\u00e7\u0131van \u015f. Araz \u00fcst\u0259, Pu\u015fkin k\u00fcc\u0259si, 85,\u00a0<br>\u018fliyev \u018fli \u0130brahim o\u011flu.<\/strong>(Ovqat.com)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131van \u0259razil\u0259rin\u0259 iddialar\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilir. Maraql\u0131d\u0131r ki,&nbsp;1921-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ke\u00e7mi\u015f sovet hakimiyy\u0259ti aras\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015f Qars v\u0259 Moskva m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-7363","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7363"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7365,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7363\/revisions\/7365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}