{"id":73831,"date":"2022-06-21T10:42:08","date_gmt":"2022-06-21T06:42:08","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=73831"},"modified":"2022-06-21T10:42:09","modified_gmt":"2022-06-21T06:42:09","slug":"z%c9%99rdustilik-v%c9%99-islam-maraqli-paralell%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=73831","title":{"rendered":"Z\u018fRD\u00dc\u015eT\u0130L\u0130K V\u018f \u0130SLAM: MARAQLI PARALELL\u018fR"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201cS\u0259f\u0259vil\u0259r: paralell\u0259r, ehtimallar, h\u0259qiq\u0259tl\u0259r&#8230;\u201d \u0259s\u0259rind\u0259ki faktlar \u0259sas\u0131nda<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z\u0259rd\u00fc\u015ft t\u0259liminin \u0259sas prinsipl\u0259ri Z\u0259rd\u00fc\u015ft Pey\u011f\u0259mb\u0259rin bu v\u0259siyy\u0259tind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r: \u201cYax\u015f\u0131 niyy\u0259t, yax\u015f\u0131 s\u00f6z, yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259l&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rd\u00fc\u015ftiliy\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259r bir insan bu d\u00fcnya il\u0259 vidala\u015fd\u0131qdan sonra \u00c7invat adl\u0131 k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259tirilir. Z\u0259rd\u00fc\u015ft dininin t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rin\u0259 riay\u0259t etmi\u015f, xeyirxah i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f, d\u0259st\u0259maz al\u0131b g\u00fcnd\u0259 be\u015f d\u0259f\u0259 namaz q\u0131lm\u0131\u015f insan h\u0259min k\u00f6rp\u00fcy\u0259 q\u0259d\u0259m qoyduqda \u00c7invat geni\u015fl\u0259nir. \u018fm\u0259lisaleh b\u0259nd\u0259 oradan rahat ke\u00e7ir. Sonra onu g\u00f6z\u0259l bir qad\u0131n qar\u015f\u0131lay\u0131r, \u0259lind\u0259n tutub C\u0259nn\u0259t\u0259 apar\u0131r. H\u0259min g\u00f6z\u0259l qad\u0131n, \u0259slind\u0259, bu \u015f\u0259xsin g\u00f6z\u0259l (savab) \u0259m\u0259ll\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\"><strong>Ha\u015fiy\u0259.<\/strong> <\/span><strong><em>Z\u0259rd\u00fc\u015ft dinin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259st\u0259maz \u00fcz\u00fcn v\u0259 \u0259ll\u0259rin yuyulmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. Z\u0259rd\u00fc\u015ftil\u0259r g\u00fcnd\u0259 be\u015f d\u0259f\u0259 ibad\u0259t edirl\u0259r. Birinci namaz\u0131 s\u00fcbhd\u0259n g\u00fcnortaya q\u0259d\u0259r, ikinci namaz\u0131 is\u0259 g\u00fcnortadan saat 15-d\u0259k q\u0131lmaq olar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc namaz\u0131n vaxt\u0131 saat 15-d\u0259n g\u00fcn batanad\u0259k davam edir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc namaz\u0131n vaxt\u0131 g\u00fcn batandan gec\u0259 yar\u0131s\u0131nad\u0259k, be\u015finci namaz\u0131n vaxt\u0131 is\u0259 gec\u0259 yar\u0131s\u0131ndan s\u00fcbh\u0259 q\u0259d\u0259rdir. Namaz t\u0259klikd\u0259, yaxud camaatla q\u0131l\u0131n\u0131r. Z\u0259rd\u00fc\u015ftil\u0259r namaza \u201cgah\u201d deyirl\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u201cgah\u201d s\u00f6z\u00fc Az\u0259rbaycan mu\u011fam\u0131n\u0131n b\u0259zi \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rinin adlar\u0131nda vard\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Yegah (birinci gah), D\u00fcgah (ikinci gah), Segah (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc gah), \u00c7ahargah (d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc gah), P\u0259ncgah (be\u015finci gah).<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-12.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-73832\" width=\"1032\" height=\"591\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-12.jpg 297w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-12-150x86.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1032px) 100vw, 1032px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Zal\u0131m, pis adam\u0131n ayaqlar\u0131 alt\u0131nda \u00c7invat \u00fclg\u00fcc kimi iti, q\u0131lt\u0259k nazik olur. G\u00fcnahkar insan k\u00f6rp\u00fcd\u0259n z\u0259rd\u00fc\u015ftil\u0259rin Duzax v\u0259 ya Du\u015fox adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 C\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 yuvarlan\u0131r. Duzax s\u00f6z\u00fc orta pars dilind\u0259n \u201cyalan evi\u201d kimi t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slam m\u0259tnl\u0259rind\u0259 h\u0259min k\u00f6rp\u00fc Sirat adlan\u0131r. Sirat k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259n yaln\u0131z \u0259m\u0259lisaleh insanlar ke\u00e7ib C\u0259nn\u0259t\u0259 gir\u0259c\u0259kl\u0259r. Zal\u0131mlar\u0131n v\u0259 kafirl\u0259rin ayaqlar\u0131 alt\u0131nda is\u0259 Sirat \u00fclg\u00fccd\u0259n iti, t\u00fckd\u0259n nazik olacaqd\u0131r. D\u00fcnya h\u0259yat\u0131nda \u0259yri yolu se\u00e7mi\u015f adamlar birba\u015fa C\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 yuvarlanacaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, bu paralel z\u0259rd\u00fc\u015ftiliyin d\u0259 \u0130slam, xristianl\u0131q v\u0259 iudaizm kimi dinl\u0259rl\u0259 eyni m\u0259nb\u0259d\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ehtimal etm\u0259k olar ki, t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259ki \u201ctuzaq\u201d (t\u0259l\u0259) s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259hz C\u0259h\u0259nn\u0259min z\u0259rd\u00fc\u015ftilikd\u0259ki ad\u0131 \u2013 \u201cDuzax\u201d (yalan evi) termini il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. Lakin m\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, q\u0259dim t\u00fcrk dilind\u0259 at\u0131n qabaq ayaqlar\u0131na vurulan buxovun, z\u0259ncirin ad\u0131 \u201ctu\u015faq\u201d v\u0259 ya \u201cdu\u015faq\u201d idi. H\u0259m\u00e7inin maraql\u0131d\u0131r ki, bu s\u00f6z\u0259 Yuri Knorozovun (1922\u20131991) \u201c\u041f\u0438\u0441\u044c\u043c\u0435\u043d\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c \u0438\u043d\u0434\u0435\u0439\u0446\u0435\u0432 \u043c\u0430\u0439\u044f\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 d\u0259 rast g\u0259lirik. Amerikan\u0131n q\u0259dim sivilizasiyalar\u0131ndan birini (e.\u0259. 2000-ci ild\u0259n eram\u0131z\u0131n 250-ci ilin\u0259d\u0259k) qurmu\u015f mayya hindular\u0131 yalan\u00e7\u0131ya \u201cah tuzach\u201d deyirdil\u0259r. Onu da vur\u011fulamal\u0131y\u0131q ki, bunlar t\u0259sad\u00fcfi b\u0259nz\u0259rlikl\u0259r deyildir. Fikrimizi \u0259sasland\u0131raq&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259xmin\u0259n 44.300 il \u0259vv\u0259l C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyada Y-xromosomlu P haploqrupu yaran\u0131r. Bundan 12.400 il sonra indiki Ural v\u0259 ya Sibird\u0259 h\u0259min P haploqrupundan Q v\u0259 R haploqruplar\u0131 t\u00f6r\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn Amerika hindular\u0131n\u0131n dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 Q haploqrupunun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda ya\u015fayan t\u00fcrkm\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti, kulan-k\u0131p\u015fak v\u0259 kanql\u0131 tayfalar\u0131ndan olan qazaxlar\u0131n 46\u201348%-i, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n v\u0259 norve\u00e7lil\u0259rin 4.8%-i, \u00e7e\u00e7enl\u0259rin v\u0259 A\u015fkenazi y\u0259hudil\u0259rinin d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir qismi Q haploqrupuna aiddir. H\u0259min haploqrupun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131na Baltikyan\u0131, Volqaboyu v\u0259 Monqolustanda da rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Q haploqrupunun qarda\u015f\u0131 \u2013 R-in n\u0259sli is\u0259 b\u00fct\u00fcn Avrasiya m\u0259kan\u0131nda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hindistan\u0131n brahman v\u0259 k\u015fatriya varnalar\u0131nda R haploqrupunun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n faizi 31\u201372 aras\u0131ndad\u0131r. Xotonlar\u0131n (t\u00fcrk xalq\u0131) 83\u201387%-i, q\u0131r\u011f\u0131zlar\u0131n 65%-i, Altay t\u00fcrkl\u0259rinin 53%-i, kumandinl\u0259rin (t\u00fcrk xalq\u0131) 49%-i, k\u0131p\u015fak tayfas\u0131ndan olan qazaxlar\u0131n 47%-i, p\u0259ncabl\u0131lar\u0131n 47%-i, tacikl\u0259rin 30\u201368%-i, pu\u015ftunlar\u0131n 45\u201351%-i, \u015f\u0259mmar tayfas\u0131ndan olan \u0259r\u0259bl\u0259rin 43%-i, T\u00fcrkm\u0259nistanda ya\u015fayan t\u00fcrkm\u0259nl\u0259rin 37%-i, \u00f6zb\u0259kl\u0259rin 32%-i, \u00e7uva\u015flar\u0131n v\u0259 uy\u011furlar\u0131n 30%-i, farslar\u0131n 18\u201325%-i, k\u00fcrdl\u0259rin 10\u201320%-i h\u0259min haploqrupun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck R haploqrupuna m\u0259xsusdur. \u0130ngilisl\u0259rin 70\u201390%-i, basklar\u0131n 88%-i, ispanlar\u0131n 70%-i, almanlar\u0131n 56\u201364%-i, beloruslar\u0131n 60%-i, polyaklar\u0131n 56%-i, ruslar\u0131n 34\u201355%-i, ykraynal\u0131lar\u0131n 53%-i, Kuban noqaylar\u0131n\u0131n 50%-i, y\u0259hudi xalq\u0131n\u0131n c\u0259mi 5%-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n lavilil\u0259rin 50%-i, tabasaranl\u0131lar\u0131n 45%-i, osetinl\u0259rin 43%-i, lat\u0131\u015flar\u0131n 40%-i, litval\u0131lar\u0131n 38%-i, Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n 32%-i, qara\u00e7ay-balkarlar\u0131n 28%-i, norve\u00e7lil\u0259rin 26%-i, avstriyal\u0131lar\u0131n 19%-i bu haploqrupa aiddir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sadalad\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131 sad\u0259 dil\u0259 \u00e7evir\u0259k. T\u0259xmin\u0259n 44.300 il \u0259vv\u0259l C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyada bir o\u011flan (P haploqrupu) do\u011fulur. O, h\u0259yatda u\u011furlu olur. Q\u0259hr\u0259man\u0131m\u0131z\u0131n n\u0259sli art\u0131b yay\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bundan 12.400 il ke\u00e7ir. P-nin Ural v\u0259 ya Sibird\u0259 ya\u015fayan t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n birinin R, dig\u0259rinin is\u0259 Q (\u015f\u0259rti) adl\u0131 iki o\u011flu olur. Bel\u0259likl\u0259, iki yeni n\u0259slin \u0259sas\u0131 qoyulur. Daha 9.000 il \u00f6t\u00fcr. Q-nin \u00f6vladlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si hans\u0131sa s\u0259b\u0259bl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n (iqlim, m\u00fcharib\u0259 v\u0259 s.) k\u00f6\u00e7\u0259 ba\u015flay\u0131r. Onlar Berinq bo\u011faz\u0131ndan Amerika qit\u0259sin\u0259 ke\u00e7ib orada m\u0259skunla\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd olunanlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lirik ki, Amerika hindular\u0131n\u0131n, t\u00fcrkl\u0259rin, germanlar\u0131n, slavyanlar\u0131n, baltlar\u0131n, hindlil\u0259rin, iranl\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti v\u0259 ya \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir hiss\u0259si, \u0259slind\u0259, bilavasit\u0259 ata x\u0259ttil\u0259 eyni n\u0259sild\u0259ndir. Dem\u0259li, ehtimal ed\u0259 bil\u0259rik ki, \u0259n az\u0131 23.000 il \u0259vv\u0259l\u0259d\u0259k onlar eyni dild\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Z\u0259nnimizc\u0259, t\u00fcrk, fars v\u0259 hindu dill\u0259rind\u0259ki \u201cduzax\u201d, \u201ctuzaq\u201d, \u201cdu\u015fox\u201d, \u201cdu\u015faq\u201d, \u201ctu\u015faq\u201d, \u201ctuza\u00e7\u201d s\u00f6zl\u0259ri m\u0259hz h\u0259min \u0259cdad dilin yadigarlar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\"><strong>P.S.<\/strong> <\/span><strong><em>\u201cD\u00fcnya dili\u201d haqq\u0131nda n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, t\u0259xmin\u0259n 100.000 il \u0259vv\u0259l yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn insanlar bir dild\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015flar.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: Milli Kimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Qrupunun \u00fczv\u00fc <span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Araz \u015e\u0259hrili<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cS\u0259f\u0259vil\u0259r: paralell\u0259r, ehtimallar, h\u0259qiq\u0259tl\u0259r&#8230;\u201d \u0259s\u0259rind\u0259ki faktlar \u0259sas\u0131nda Z\u0259rd\u00fc\u015ft t\u0259liminin \u0259sas prinsipl\u0259ri Z\u0259rd\u00fc\u015ft Pey\u011f\u0259mb\u0259rin bu v\u0259siyy\u0259tind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r: \u201cYax\u015f\u0131 niyy\u0259t, yax\u015f\u0131 s\u00f6z, yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259l&#8230;\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73833,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-73831","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73831"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73834,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73831\/revisions\/73834"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}