{"id":7399,"date":"2020-06-08T12:42:36","date_gmt":"2020-06-08T08:42:36","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=7399"},"modified":"2020-06-08T17:54:05","modified_gmt":"2020-06-08T13:54:05","slug":"xilaskarini-h%c9%99bs-etdir%c9%99n-xomeyni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=7399","title":{"rendered":"Xilaskar\u0131n\u0131 h\u0259bs etdir\u0259n Xomeyni"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>&#171;T\u0259briz v\u0259 G\u00fcney Az\u0259rbaycan olmasayd\u0131, \u0130ran \u0130slam \u0130nqilab\u0131 da olmazd\u0131&#187;.<\/strong><br><em><strong>Ay\u0259tullah Ul Uzma S. K. \u015e\u018fR\u0130\u018fTM\u018fDAR\u0130.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u25aa\ufe0f1960-c\u0131 ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130ran \u015fah\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d Rza P\u0259hl\u0259vi &#171;A\u011f inqilab&#187; (y\u0259ni, qan t\u00f6k\u00fclm\u0259y\u0259n inqilab) ad\u0131n\u0131 verdiyi islahatlar proqram\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. 1963-c\u00fc il yanvar\u0131n 26-da ke\u00e7iril\u0259n referendumda se\u00e7icil\u0259r\u0259 6 madd\u0259d\u0259n ibar\u0259t islahatlar proqram\u0131n\u0131n lehin\u0259 v\u0259 ya \u0259leyhin\u0259 s\u0259s verm\u0259k t\u0259klif olunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>1. Torpaq islahat\u0131.<br>2. Me\u015f\u0259l\u0259rin v\u0259 otlaqlar\u0131n millil\u0259\u015fdirilm\u0259si.<br>3. D\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259si.<br>4. \u0130\u015f\u00e7il\u0259rin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin aksiyalar\u0131na yiy\u0259l\u0259nm\u0259k h\u00fcququ.<br>5. Qad\u0131nlara se\u00e7ib-se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququnun verilm\u0259si.<br>6. Savads\u0131zl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn &#171;Maarif korpusu&#187;nun yarad\u0131lmas\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130slahat\u0131n 5 v\u0259 6 c\u0131 m\u0259dd\u0259l\u0259rinin n\u0259tic\u0259si olaraq 1989 cu ild\u0259 \u0130randa iki xan\u0131m nazir olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u015eah\u0131n bu islahatlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan Ruhullah Xomeyni x\u00fcsus\u0259n torpaq islahat\u0131n\u0131 v\u0259 qad\u0131nlara s\u0259s h\u00fcququnun verilm\u0259sini k\u0259skin t\u0259nqid edir. 1963-c\u00fc il iyunun 3-d\u0259 A\u015fura g\u00fcn\u00fc Qum \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 etdiyi v\u0259 \u015fah\u0131 Yezidl\u0259 m\u00fcqayis\u0259l\u0259ndirdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259bs edilir. 1965-ci ild\u0259 R. Xomeynin edam edil\u0259c\u0259yini \u00f6yr\u0259n\u0259n M\u00fcs\u0259lman Xalq Respublikas\u0131 Partiyas\u0131n\u0131n v\u0259 \u0130ran Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanl\u0131 lideri Ay\u0259tullah Seyid Kaz\u0131m \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari \u015fahla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb Xomneyinin edam\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259m\u0259siyl\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259sini xahi\u015f edir. Bel\u0259 d\u0259 olur. Xomneyi 1965 ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>1979 cu ild\u0259 Xomeyninin Fransadan \u0130rana qay\u0131tmas\u0131nda ona \u015f\u0259rait yaradan \u0259sas adam da \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari olur. \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari \u0130randa b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza sahib olan \u00fc\u00e7 Ay\u0259tullahdan v\u0259 \u0130ran \u0130slam inqilab\u0131n\u0131n iki liderind\u0259n biri idi.<br>\u015e\u0259ri\u0259tm\u0259darinin inqilabda olan m\u0259qs\u0259dl\u0259ri bunlar idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>1. \u00c7\u0259nubi Az\u0259rbaycan \u0259halisin\u0259 \u00f6z Ana dill\u0259rind\u0259 dan\u0131\u015fmaq, t\u0259hsil almaq h\u00fcququ v\u0259 muxtariyy\u0259t verilsin.<br>2. \u0130randa ya\u015fayan 700 min s\u00fcnni T\u00fcrkm\u0259n\u0259 \u00f6z ana dilind\u0259 dan\u0131\u015fmaq v\u0259 t\u0259hsil almaq h\u00fcquqi verilsin.<br>3. \u0130ran-\u0130rak s\u0259rh\u0259ddind\u0259 ya\u015fayan 2 milyon s\u00fcnni \u0259r\u0259bl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r b\u00fct\u00fcn \u0259l\u0259vil\u0259r v\u0259 s\u00fcnnil\u0259rin dini toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 olsun.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>B<\/strong>undan ba\u015fqa da \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari SSR\u0130- nin \u018ffqanistana m\u00fcdaxil\u0259sini pisl\u0259yirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Xomeyni v\u0259zif\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259darinin bu t\u0259klifl\u0259rini q\u0259bul etmi\u015fdi. \u00c7\u00fcnki, \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirdi ki, \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259darinin \u0259trafinda azadl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn birl\u0259\u015fmi\u015f z\u0259ngin T\u0259briz tacirl\u0259ri var. H\u0259min mill\u0259t\u00e7i tacirl\u0259rin maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yini alan \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari Xomneyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k idi. Amma \u0130ran \u0130slam inqilab\u0131n\u0131n \u015faha g\u0259lib g\u0259lm\u0259sind\u0259n sonra v\u0259zif\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n Xomneyi \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari il\u0259 raz\u0131la\u015fmas\u0131na \u0259m\u0259l etmir, muxtariyy\u0259t t\u0259l\u0259bini r\u0259dd edir v\u0259 \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259darinin C\u0130A agenti adland\u0131raraq 1882- ci ild\u0259 onu h\u0259bs etdir\u0259r\u0259k Qum \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki evind\u0259 &#171;Ev dusta\u011f\u0131&#187; edir. Bundan sonra Xomneyinin g\u00f6st\u0259ri\u015fil\u0259 \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259darinin kitablar\u0131 v\u0259 kitablar\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 qada\u011fan edilir. Prostat x\u0259r\u00e7\u0259ngind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari 1986- ci ild\u0259 onu d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259 m\u00fcalic\u0259 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rinin Behram x\u0259st\u0259xanas\u0131na g\u0259tirilir. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonuna az qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bil\u0259n \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari v\u0259siyy\u0259t edir ki, onu Qum \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki evind\u0259 yaxud H\u0259zr\u0259ti M\u0259sum\u0259 t\u00fcrb\u0259sind\u0259 d\u0259fn etsinl\u0259r v\u0259 c\u0259naz\u0259 namaz\u0131n\u0131 da Livanl\u0131 \u015fi\u0259l\u0259rin lideri Seyid Rza Sadr q\u0131ls\u0131n. 3 aprel 1986- c\u0131 ild\u0259 \u015e\u0259ri\u0259tmadari x\u0259st\u0259xanada d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. Xomeyinin g\u00f6st\u0259ri\u015fin\u0259 \u0259sas\u0259n c\u0259naz\u0259 m\u0259rasimi ke\u00e7irilmir v\u0259 \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259darinin c\u0259naz\u0259si x\u0259lv\u0259tc\u0259 d\u0259fn edilir. 1986 &#8212; c\u0131 il aprelin 14 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Diyan\u0259t \u0130\u015fl\u0259ri Bakanl\u0131\u011f\u0131 T\u0259brizli Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Aksarayda &#171;Mevlid okuma&#187; m\u0259rasimi t\u0259\u015fkil etm\u0259k ist\u0259s\u0259 d\u0259, Xomeyni \u0130ran s\u0259firinin vasit\u0259siyl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyin\u0259 \u00f6z etiraz\u0131n\u0131 bildir\u0259r\u0259k bu t\u0259dbir\u0259 d\u0259 mane olur.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>M\u0259nb\u0259 : <\/strong><em><strong>T\u00fcrkiy\u0259li jurnalist \u00d6rsan \u00d6ymen &#187; \u0130ran T\u00fcrkl\u0259rinin Kimlik M\u00fccadil\u0259si&#187;, Milliy\u0259t Q\u0259zetinin 1979- cu il arxivi &#8212; muxbir Mehmet Ali Birant\u0131n \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259di il\u0259 m\u00fcsahib\u0259si.<\/strong><\/em><br><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/hashtag\/gizlifayl?source=feed_text&amp;epa=HASHTAG&amp;__xts__%5B0%5D=68.ARBjDFYUwgJBnv4sphm95t22kfsczIjup7YAnAyh7oolK2AtInw0YhAbFU1riX1PAcFOT5Ex7QuMiPvFUFiGONtigU2PkmGrzrI9PWcy5KpRnPsVbNjN5xhUje6h5ANqMwEDkfwebSmo87KwUcXCA6l_jMZymzn8sy2Q_4VMoeKepTGvILgf0ufKEEEMMPKSKAw_YObYgoza716SpPYvLoZ8FU7GbeC172IZ7xSrZFmNdIVrz9w1ZcUwvOPKtxRn0lQ8c3WHHQpv2sC2UJ1H_9s8eb8C3nKEn6NR8DMNjLhHwGKjrJScivnu0J0AF6zejt_yvUBuzyFnOboX4NLFs8o&amp;__tn__=%2ANK-R\">#GizliFAYL<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qafqaz Qabil<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/p960x960\/76991849_437621810285453_8314006737350819840_o.jpg?_nc_cat=108&amp;_nc_sid=110474&amp;_nc_ohc=XAFVirWoSOgAX-WMltj&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;_nc_tp=6&amp;oh=82df87b7e504d195fc6b829e51837192&amp;oe=5F03C682\" alt=\"\u041d\u0435\u0442 \u043e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f \u0444\u043e\u0442\u043e.\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Foto : Ay\u0259tullah &#8212; Ul &#8212; Uzma Seyid Kaz\u0131m \u015e\u0259ri\u0259tm\u0259dari.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#171;T\u0259briz v\u0259 G\u00fcney Az\u0259rbaycan olmasayd\u0131, \u0130ran \u0130slam \u0130nqilab\u0131 da olmazd\u0131&#187;.Ay\u0259tullah Ul Uzma S. K. \u015e\u018fR\u0130\u018fTM\u018fDAR\u0130. \u25aa\ufe0f1960-c\u0131 ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130ran \u015fah\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d Rza P\u0259hl\u0259vi &#171;A\u011f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7400,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7399","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7399"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7422,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7399\/revisions\/7422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}