{"id":74350,"date":"2022-06-26T02:44:45","date_gmt":"2022-06-25T22:44:45","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=74350"},"modified":"2022-06-26T15:47:47","modified_gmt":"2022-06-26T11:47:47","slug":"skandinaviya-%c9%99fsan%c9%99si-odin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=74350","title":{"rendered":"Skandinaviya \u0259fsan\u0259si: OD\u0130N"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Snorre Sturlesson &#171;EDDA&#187;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnya \u00fc\u00e7 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. C\u0259nubdan q\u0259rb\u0259 uzanan v\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 gir\u0259n hiss\u0259y\u0259 Afrika ad\u0131 verilmi\u015fdi. Bunun c\u0259nub hiss\u0259si q\u0131zmar g\u00fcn\u0259\u015fin istisind\u0259n cay\u0131r-cay\u0131r yanar. Dig\u0259r hiss\u0259si q\u0259rbd\u0259n \u015fimala v\u0259 d\u0259niz i\u00e7\u0259risin\u0259 q\u0259d\u0259r uzanar. Buraya Avropa v\u0259 ya Enea deyilir. \u015eimal sahili o q\u0259d\u0259r soyuqdur ki, orada he\u00e7 bir ot bitmir v\u0259 orada he\u00e7 kim ya\u015fam\u0131r. \u015eimal v\u0259 \u015f\u0259rq t\u0259r\u0259fd\u0259n c\u0259nuba uzanan hiss\u0259y\u0259 Asiya deyilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n bu hiss\u0259si g\u00f6z\u0259l odu\u011fu kimi xalq\u0131 da \u00f6z h\u0259diyy\u0259l\u0259ri, hikm\u0259tl\u0259ri, g\u00fccl\u0259ri, g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri v\u0259 h\u0259r c\u00fcr elml\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015fhurdurlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnyan\u0131n ortas\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda bizim T\u00fcrkland (T\u00fcrk \u00d6lk\u0259si, T\u00fcrkiya, T\u00fcrkiy\u0259) dediyimiz yer\u0259, \u0259n d\u0259bd\u0259b\u0259li bina tikildi v\u0259 yurd quruldu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bura Troya (Truva) adlan\u0131r. Bura ba\u015fqalar\u0131na nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox b\u00f6y\u00fcd\u00fc, d\u0259y\u0259rin\u0259 baxmayaraq \u0259l s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verildi. Orada on iki krall\u0131q v\u0259 bir krallar kral\u0131 (\u0259slind\u0259 Xaqanlar Xaqan\u0131-red.) var idi. H\u0259r s\u0259lt\u0259n\u0259tin \u00f6z \u0259razisi var idi. \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 on iki b\u0259y (q\u0259bil\u0259 r\u0259isi) var idi. H\u0259r c\u0259h\u0259td\u0259n bu b\u0259yl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259rl\u0259rind\u0259n \u00e7ox \u00fcst\u00fcn idil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Orada Munon v\u0259 ya Mennon adl\u0131 bir kral var idi. O, Krallar kral\u0131 Priamusun q\u0131z\u0131 il\u0259 evl\u0259ndi. Q\u0131z\u0131n ad\u0131 Troan idi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tror adl\u0131 bir o\u011fllar\u0131 oldu. Biz ona Tor deyirik. Trakyada Lorikus adl\u0131 bir knyaz t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fcd\u00fcld\u00fc. Ancaq doqquz ya\u015f\u0131nda ik\u0259n o, atas\u0131n\u0131n silah\u0131n\u0131 \u0259lin\u0259 alma\u011fa m\u0259cbur oldu. \u018fn yara\u015f\u0131ql\u0131 o idi. Me\u015f\u0259y il\u0259 fil di\u015finin m\u00fcqayis\u0259 oluna bilm\u0259diyi kimi, dig\u0259r ki\u015fil\u0259r aras\u0131nda da ona baxmaqdan doymurdular. Sa\u00e7lar\u0131 da g\u00f6z\u0259l idi.<\/p>\n\n\n\n<p>On iki ya\u015f\u0131na \u00e7atd\u0131qda art\u0131q g\u00fcc\u00fc yerin\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. On ay\u0131 d\u0259risini yerd\u0259n qald\u0131ra bilirdi. Sonra onu b\u00f6y\u00fcd\u0259n \u015fahzad\u0259 Lorikusu v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Lora ya da Gloran\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc Trudheim adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z Trakya \u00f6lk\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa h\u0259sr etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259zm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. D\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerini tan\u0131d\u0131. T\u0259k ba\u015f\u0131na d\u00fcnyan\u0131n \u0259n c\u0259sur d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rini, divl\u0259rini, n\u0259h\u0259ng bir \u0259jdahan\u0131 v\u0259 \u00e7ox sayda v\u0259h\u015fi heyvan\u0131 m\u0259\u011flub etdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"955\" height=\"960\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/yR5LR3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-74351\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/yR5LR3.jpg 955w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/yR5LR3-298x300.jpg 298w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/yR5LR3-150x150.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/yR5LR3-768x772.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/yR5LR3-215x215.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 955px) 100vw, 955px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n \u015fimal\u0131na do\u011fru bir fal\u00e7\u0131 qad\u0131n il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131. Ad\u0131 Sibil idi. Biz ona Siv deyirik. Onunla evl\u0259ndi. Sivin ail\u0259si haqq\u0131nda anlad\u0131lacaq he\u00e7 n\u0259 bilmir\u0259m. Qad\u0131nlar\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259li idi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sa\u00e7lar\u0131 q\u0131z\u0131l\u0131 idi. Onlar\u0131n o\u011flunun ad\u0131 Loride oldu. Atas\u0131na ox\u015fay\u0131rd\u0131. Onun o\u011flunun ad\u0131 Einride idi. Onun o\u011flu Vingetor, onun o\u011flu Vingener, onun o\u011flu Moda, onun o\u011flu Mage, onun o\u011flu Seskef, onun o\u011flu Bedvig, onun o\u011flu bizim Annan dediyimiz Azra, onun o\u011flu \u0130terman, onun o\u011flu Heremod, onun o\u011flu Sk\u00f6ld dediyimiz Skajdun, onun o\u011flu Bjaf, onun o\u011flu Jat, onun o\u011flu Qudolf, onun o\u011flu Finn, onun o\u011flu Frittleif dediyimiz Friallaf. Onun da bir o\u011flu da var idi. Ad\u0131 Voden idi. Biz ona Odin deyirik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcdrikliyi v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhur idi. Arvad\u0131n\u0131n ad\u0131 Frigida idi. Biz buna Frig deyirik.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m Odin, h\u0259m d\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u00e7ox bilirdil\u0259r. Bu bilgil\u0259rl\u0259 ad\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n \u015fimal\u0131nda daha y\u00fcks\u0259k tutulaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn pad\u015fahlardan daha \u00e7ox h\u00f6rm\u0259t edil\u0259c\u0259yini anlad\u0131. Bu onda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n ayr\u0131lma ist\u0259yi oyatd\u0131. Arxas\u0131nda g\u0259nc, qoca, ki\u015fi, qad\u0131n olan bir d\u0259st\u0259 il\u0259 yola d\u00fc\u015fd\u00fc. Onlar\u0131n yan\u0131nda \u00e7ox qiym\u0259tli \u015feyl\u0259r var idi. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259, haradan g\u0259lm\u0259l\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq t\u0259rifl\u0259nirdil\u0259r. Onlar\u0131n daha \u00e7ox Tanr\u0131ya b\u0259nz\u0259dikl\u0259ri deyilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sakslanda (Saksoniya, Saksen, Niedersachsen, Sachenaltau: Almaniyan\u0131n \u015f\u0259rq v\u0259 \u015fimal b\u00f6lg\u0259l\u0259ri) g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r dayanmad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Odin uzun m\u00fcdd\u0259t orada qald\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tini hakimiy\u0259ti alt\u0131na ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259nin m\u00fcdafi\u0259sini \u00fc\u00e7 o\u011fluna verdi. Birinin ad\u0131 Vegdeg idi. G\u00fccl\u00fc bir kral idi. \u015e\u0259rqi Saksoniyan\u0131 idar\u0259 edirdi. Onun o\u011flu Vittergilsdi, onun o\u011fullar\u0131 Hengetsin atas\u0131 Vitta v\u0259 bizim Svipda\u011f dediyimiz atas\u0131 Svebdegin atas\u0131 Sigar idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Odinin ba\u015fqa bir o\u011flu Beldeg idi. Biz ona Balder deyirik. \u0130ndi V\u0259stfalen (Westfalen) adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6lk\u0259nin sahibi oldu. Onun o\u011flunun ad\u0131 Brandd\u0131, onun o\u011flu bizim Frode dediyimiz Frjodigar idi. Onun o\u011flu Freovin idi. Onun o\u011flu Vigdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun o\u011flu, bizim Gave dediyimiz Gevisdi. Odinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc o\u011fluna Sige deyildi. Onun o\u011flu Rere idi. Bu ail\u0259 d\u0259 s\u00f6zd\u0259 Franklanda (Fransa) hakimiyy\u0259t s\u00fcr\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu V\u00f6lsungar (V\u00f6ls o\u011fullar\u0131) adl\u0131 s\u00fclal\u0259 buradan g\u0259lir. Bunlardan \u00e7ox sayda b\u00f6y\u00fck n\u0259sill\u0259 t\u00f6r\u0259mi\u015fdir. Odin daha sonra \u015fimala do\u011fru getdi v\u0259 Fteidgotalanda (Danimarkadak\u0131 Jutland) g\u0259ldi. Burada ist\u0259diyi h\u0259r \u015feyi etdi. Sonra buran\u0131 o\u011flu Sk\u00f6ld\u00fcn himay\u0259si alt\u0131nda qoyub t\u0259rk etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>O\u011flunun ad\u0131 Fridleif idi. Sk\u00f6ldsungar (Sk\u00f6ld o\u011fullar\u0131) n\u0259sli bunlardan g\u0259lir. Danimarka krallar\u0131 oldular. Sonra Reidgotaland adlanan yerin ad\u0131 indi Jutlandd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Odin \u015fimala y\u00f6n\u0259ldi. Bu g\u00fcn Svitjod (\u0130sve\u00e7) dediyimiz yer\u0259 g\u0259ldi. Ad\u0131 kral\u0131 Gylfe idi. Aslar deyil\u0259n asiyal\u0131lar\u0131n, g\u0259ldiyini e\u015fid\u0259n Gylfe d\u0259rhal qalx\u0131b onlar\u0131 qar\u015f\u0131lad\u0131. Odin\u0259 ba\u015f \u0259y\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259sinin idar\u0259 edilm\u0259sini t\u0259klif etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Haradan ke\u00e7s\u0259l\u0259r d\u0259, bu xo\u015fb\u0259xtlik davam etdi v\u0259 xo\u015fb\u0259xt ill\u0259r v\u0259 s\u00fclh, \u0259minamanl\u0131q g\u0259ldi. H\u0259r k\u0259s \u0259minamanl\u0131q v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik kimi \u015feyl\u0259rin onlardan as\u0131l\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. S\u0259b\u0259bi is\u0259, b\u00f6y\u00fckl\u0259rin h\u0259m g\u00f6z\u0259llik, h\u0259m d\u0259 m\u0259rdlik bax\u0131m\u0131ndan dig\u0259rl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli bir qurulu\u015fa sahib olduqlar\u0131n\u0131 \u00f6z g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6rm\u0259l\u0259ri idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"307\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/WLUbUc.png\" alt=\"\" data-id=\"74352\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=74352\" class=\"wp-image-74352\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/WLUbUc.png 500w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/WLUbUc-300x184.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/WLUbUc-150x92.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"185\" height=\"272\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/H1CBKS.png\" alt=\"\" data-id=\"74353\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/H1CBKS.png\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=74353\" class=\"wp-image-74353\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/H1CBKS.png 185w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/H1CBKS-102x150.png 102w\" sizes=\"auto, (max-width: 185px) 100vw, 185px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Odin buralar\u0131n g\u00f6z\u0259l bir d\u00fcz\u0259nlik v\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox yax\u015f\u0131 bir m\u00fchit oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Burada Sigtuna adlanan g\u00f6z\u0259l bir qala \u015f\u0259h\u0259rciyi se\u00e7di (Stokholm yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda).<\/p>\n\n\n\n<p>Orada b\u0259yl\u0259riyl\u0259 (q\u0259bil\u0259 r\u0259isl\u0259ri) birg\u0259 Troyaya b\u0259nz\u0259r bir sistem qurdu. \u00d6lk\u0259nin qanunlara g\u00f6r\u0259 idar\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r\u0259 on iki b\u0259yi hakim qoydu. H\u0259r yer\u0259 T\u00fcrk ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq v\u0259 Truvadak\u0131lara b\u0259nz\u0259r \u0259dal\u0259t g\u0259tirdi. Sonra \u015fimala do\u011fru s\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn torpaq hiss\u0259sinin qurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259niz yoluna \u00e7\u0131xd\u0131lar. O, o\u011flu Samini bu g\u00fcn Norve\u00e7 adlanan yerd\u0259 kral t\u0259yin etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Haleygja Povestind\u0259 (H\u00e5leygjatal) deyildiyi kimi, b\u00fct\u00fcn Norve\u00e7 krallar\u0131, v\u0259zirl\u0259ri (Jarl: Ba\u015f nazir) v\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck adamlar onun n\u0259slind\u0259n olublar. Odinin yan\u0131nda, onun ard\u0131nca ged\u0259n v\u0259 indi \u0130sve\u00e7 Kral\u0131 (Svitjod) olan o\u011flu Yngve var idi. N\u0259sill\u0259rin\u0259 Ynglingar deyilirdi. Asiyal\u0131lar bu \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 arvad ald\u0131lar. O\u011fllar\u0131na da arvad se\u00e7dil\u0259r. Onlar\u0131n n\u0259sill\u0259ri Saklandiyada v\u0259 \u015fimalda daha da b\u00f6y\u00fcd\u00fc. D\u00fcnyan\u0131n \u015fimal b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259 yay\u0131ld\u0131. Asiyal\u0131lar\u0131n dili b\u00fct\u00fcn bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd olunan \u0259cdadlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n adlar\u0131 bu dill\u0259rd\u0259n qal\u0131b. Asiyal\u0131lar d\u00fcnyan\u0131n bu hiss\u0259l\u0259rind\u0259 birlikd\u0259 \u00f6z dill\u0259rini Norve\u00e7 (Norge), \u0130sve\u00e7 (Svidjod), Danimarka (Danimarka) v\u0259 Saksoniya (Sakslandiya) \u0259razil\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Snorre Sturlesson \/ &#171;EDDA&#187; Saqa (dastan), Giri\u015f (Proloq) hiss\u0259si<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>P.S. Bir daha bildiririk ki, b\u00fct\u00fcn na\u011f\u0131llar\u0131 burax\u0131b Sang (sak)-O\u011fuz tarixin\u0259 sahib \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q&#8230;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Snorre Sturlesson &#171;EDDA&#187; D\u00fcnya \u00fc\u00e7 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. C\u0259nubdan q\u0259rb\u0259 uzanan v\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 gir\u0259n hiss\u0259y\u0259 Afrika ad\u0131 verilmi\u015fdi. Bunun c\u0259nub hiss\u0259si q\u0131zmar g\u00fcn\u0259\u015fin istisind\u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":74354,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-74350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74350"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74429,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74350\/revisions\/74429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/74354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}