{"id":7445,"date":"2020-06-09T01:29:44","date_gmt":"2020-06-08T21:29:44","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=7445"},"modified":"2020-06-09T01:50:19","modified_gmt":"2020-06-08T21:50:19","slug":"ruslarin-amansiz-qisasi-talis-daglarinda-m%c9%99hv-edil%c9%99n-m%c9%99shur-ail%c9%99-kim-idi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=7445","title":{"rendered":"Ruslar\u0131n amans\u0131z qisas\u0131- Tal\u0131\u015f da\u011flar\u0131nda m\u0259hv edil\u0259n m\u0259\u015fhur ail\u0259 kim idi?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Tarixl\u0259rin \u015fahidi d\u00fcnyan\u0131n \u0259z\u0259li qanunlar\u0131 var. Bir g\u00fcn yaranan bir g\u00fcn d\u0259 bu d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7m\u0259li, haqq d\u00fcnyas\u0131na qovu\u015fmal\u0131d\u0131r. Kiml\u0259r g\u0259lib ke\u00e7m\u0259di bu d\u00fcnyadan. Ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 Cahangirl\u0259r , d\u00fcnyada at oynadan, h\u00f6kmdarl\u0131q ed\u0259n s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259r, h\u00fcn\u0259ri , \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 tarix\u0259 \u00f6z adlar\u0131n\u0131 \u0259b\u0259di h\u0259kk ed\u0259n q\u0259hr\u0259manlar da indi aram\u0131zda yoxdur. D\u00fcnyalar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fibl\u0259r. Ancaq ata-babalar\u0131m\u0131z g\u00f6z\u0259l &nbsp;deyib : \u201c\u0130gid \u00f6l\u0259r , ad\u0131 qalar\u201d. Ad\u0131 qal\u0131rsa, \u00fcst\u0259lik ruhu da biziml\u0259dir, dem\u0259li, bel\u0259l\u0259ri \u00f6lm\u0259yibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>&nbsp; H\u0259rb tariximiz\u0259 \u00f6z \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 ad\u0131n\u0131 yazan q\u0259hr\u0259man o\u011fullar\u0131m\u0131zdan biri d\u0259 general-mayor A\u011facan b\u0259y Nurullab\u0259yovdur. A\u011facan b\u0259y 1791-ci ild\u0259 indiki Lerik rayonunda d\u00fcnyaya g\u00f6z ac\u0131b. A\u011facan b\u0259yin atas\u0131 Nurulla b\u0259y mahal\u0131n hakimi idi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 A\u011facan b\u0259yin ata-babalar\u0131 q\u0259dim D\u0131r\u0131\u011f mahal\u0131n\u0131n hakiml\u0259ri idi. A\u011facan b\u0259yin do\u011fuldu\u011fu Lerik rayonunun C\u0259ng\u0259miran k\u0259ndinin ad\u0131 tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 XVII \u0259srd\u0259n bu yana c\u0259kilir. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 buradan \u015f\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 karvan yolu ke\u00e7diyi haqda m\u0259lumatlar m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. Tarix\u00e7il\u0259r bu k\u0259ndin ad\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131 oldu\u011funu qeyd edirl\u0259r. Bu k\u0259ndin \u0259razisind\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259rk\u0259rd\u0259 \u018fmir Teymurun qo\u015funlar\u0131n\u0131n m\u0259\u011flub edilm\u0259si d\u0259 tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&nbsp; &nbsp;\u018fmir Teymurun Az\u0259rbaycana g\u0259lm\u0259sini \u00f6z tarixi \u0259s\u0259rind\u0259 qeyd ed\u0259n frans\u0131z tarix\u00e7isi Marsel Brionin C\u0259ng\u0259miran k\u0259ndi haqda da x\u00fcsusi qeydl\u0259r edib.C\u0259ng\u0259miran k\u0259ndi \u00e7ox s\u0259fal\u0131 v\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259li yerdir. K\u0259ndd\u0259n q\u0131raqda yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259bristanl\u0131\u011f s\u00fcbut edir ki, bu k\u0259ndin tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir. Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n biz\u0259 ayd\u0131n olur ki, c\u0259ng\u0259miranl\u0131lar d\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n tayfa olmu\u015f, h\u0259rb s\u0259n\u0259tin\u0259 yiy\u0259l\u0259nib, onu yax\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259mi\u015fl\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 ist\u0259nil\u0259n q\u0259d\u0259r tarixi faktlar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>C\u0259ng\u0259miran k\u0259ndi \u00e7ox g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r yeti\u015fdirib. Bu k\u0259ndin m\u0259\u015fhur simalar\u0131ndan biri d\u0259 general-mayor A\u011facan b\u0259y Nurullayevdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&nbsp; &nbsp;Tarix elml\u0259ri namiz\u0259di Firudin \u018fs\u0259dovun v\u0259 tarix elml\u0259ri namiz\u0259di Sevil K\u0259rimovan\u0131n birg\u0259 yazd\u0131qlar\u0131 &#171;\u00c7arizmi Az\u0259rbaycana g\u0259tir\u0259nl\u0259r&#187; kitablar\u0131ndan, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131-jurnalist G\u00fclm\u0259mm\u0259d M\u0259mm\u0259dzad\u0131nin &#171;C\u0259ng\u0259miranl\u0131 general&#187; m\u0259qal\u0259sind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Rusiya M\u0259rk\u0259zi H\u0259rbi Arxivind\u0259n \u00f6yr\u0259nirik ki, A\u011facan b\u0259y xidm\u0259tinin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini Tiflisd\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 olub. Ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131ndan h\u0259rb s\u0259n\u0259tini sirl\u0259rini \u00f6yr\u0259n\u0259n A\u011facan b\u0259y 1807-ci ild\u0259 Tiflisd\u0259ki kadet m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxuma\u011fa yollan\u0131r. Kadet m\u0259kt\u0259bini \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u015fa vuran A\u011facan b\u0259y 1812-ci ild\u0259 Tiflisd\u0259ki h\u0259rbi hiss\u0259y\u0259 poru\u00e7\u00e7ik g\u00f6nd\u0259rilir. A\u011facan b\u0259y 1812-ci ild\u0259n 1815-ci il\u0259d\u0259k poru\u00e7\u00e7ik r\u00fctb\u0259sind\u0259 orduda xidm\u0259t edir. M\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259ki r\u0259\u015fad\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 A\u011facan b\u0259y kapitan r\u00fctb\u0259si il\u0259 t\u0259ltif edilir. 1821-ci ild\u0259 A\u011facan b\u0259y, podpolkovnik h\u0259rbi r\u00fctb\u0259si il\u0259 t\u0259ltif edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Pe\u015f\u0259kar h\u0259rb\u00e7i A\u011facan b\u0259y Nurullayev 1823-c\u00fc ild\u0259 polkovnik h\u0259rbi r\u00fctb\u0259si il\u0259 t\u0259ltif edilir. \u00c7ar ordusunun \u0259n g\u0259nc zabitl\u0259rind\u0259n biri olan A\u011facan b\u0259y Rusiyan\u0131n h\u0259rb tarixinin \u0259n g\u0259nc general\u0131 tituluna da sahib olur. 1826-c\u0131 ild\u0259 A\u011facan b\u0259y\u0259 general-mayor &nbsp;r\u00fctb\u0259si verilir. O 1827-ci ild\u0259 is\u0259 III d\u0259r\u0259c\u0259li m\u00fcq\u0259dd\u0259s Stanislav ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunur.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;L\u0259nk\u0259ran\u0131n h\u0259rbi komendant\u0131 mayor \u0130linskinin \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi il\u0259 \u0259dal\u0259tsiz m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 bar\u0131\u015fmayan &nbsp;Mir H\u0259s\u0259n Xanla onun aras\u0131nda naraz\u0131l\u0131q yaran\u0131r. G\u0259nc general A\u011facan b\u0259y bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 qar\u0131\u015fmaq ist\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259 \u0130linskinin \u0259haliy\u0259 \u0259dal\u0259tsiz davran\u0131\u015f\u0131 haqda ordu r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir.1828-ci ild\u0259 A\u011facan b\u0259y bu \u0259dav\u0259tin v\u0259 m\u0259krli siyas\u0259tin qurban\u0131 olur. Mayor \u0130linskinin Qafqaz cani\u015finliyin\u0259 Mir H\u0259s\u0259n Xan v\u0259 A\u011facan b\u0259yin atas\u0131 olan Nurulla b\u0259y haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 gizli donoslar\u0131 \u00f6z rolunu oynay\u0131r. Xalq \u0130linskinin qanunsuz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259n v\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131qlar\u0131ndan t\u0259ng\u0259 g\u0259lib, \u00fcsyana qalx\u0131r. D\u0131r\u0131\u011f mahal\u0131nda ba\u015f ver\u0259n \u00fcsyana A\u011facan b\u0259yin atas\u0131 Nurulla b\u0259y v\u0259 atas\u0131n\u0131n \u0259misi o\u011flu D\u0259rgahqulu b\u0259y ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edirdil\u0259r v\u0259 bu \u00fcsyanda Mir H\u0259s\u0259n Xan\u0131n t\u0259r\u0259fini saxlay\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&nbsp; &nbsp; &nbsp;Nurulla b\u0259yin m\u00f6vqeyi bar\u0259d\u0259 mayor \u0130linski ali ba\u015f komandana x\u0259b\u0259r verir. Ali ba\u015f komandan Nurulla b\u0259y\u0259 c\u0259za verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onun Tiflisd\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n o\u011flu, general-mayor A\u011facan b\u0259yi \u00f6ld\u00fcrtd\u00fcr\u00fcr. Onun c\u0259naz\u0259si b\u00f6y\u00fck x\u0259rc v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r hesab\u0131na do\u011fma k\u0259ndi olan C\u0259ng\u0259mirana g\u0259tirilir. D\u00fc\u015fm\u0259n m\u0259krli idi. C\u0259za \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n izini itirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn general\u0131n anas\u0131 X\u0259dic\u0259 xan\u0131ma ayda 3 min manat t\u0259qa\u00fcd ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&nbsp; &nbsp; Bel\u0259likl\u0259, general 37 ya\u015f\u0131nda faci\u0259li s\u00fcr\u0259td\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. A\u011facan b\u0259yin atas\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yin\u0259 da\u011f \u00e7\u0259kils\u0259 d\u0259, bir bununla t\u0259s\u0259lli tap\u0131rd\u0131 ki, A\u011facan b\u0259yin ki\u00e7ik qarda\u015f\u0131 \u0130badulla b\u0259y onun yolunu davam etdirir. \u0130badulla b\u0259y polkovnik r\u00fctb\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lir. Taleyin s\u0259rt \u00fcz\u00fc \u0130badulla b\u0259yd\u0259n d\u0259 yan ke\u00e7mir. G\u0259nc polkovnik d\u0259 1852-c\u00fc ild\u0259 m\u00fc\u0259mmal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u00c7ar h\u00f6k\u00fcm\u0259ti Nurulla b\u0259yd\u0259n bu yolla qisas almaq niyy\u0259tind\u0259 idi. B\u00f6y\u00fck bir mahal\u0131n hakimi olan Nurulla b\u0259yin d\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 70-ci bahar\u0131nda \u00e7ar \u00e7inovnikl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n bo\u011fularaq \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Qo\u015fqar Salmanl\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/news12.az\/uploads\/posts\/2018-03\/1522308097_sam_4916.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarixl\u0259rin \u015fahidi d\u00fcnyan\u0131n \u0259z\u0259li qanunlar\u0131 var. Bir g\u00fcn yaranan bir g\u00fcn d\u0259 bu d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7m\u0259li, haqq d\u00fcnyas\u0131na qovu\u015fmal\u0131d\u0131r. Kiml\u0259r g\u0259lib ke\u00e7m\u0259di bu d\u00fcnyadan. Ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7447,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-7445","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7445"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7451,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7445\/revisions\/7451"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}