{"id":74979,"date":"2022-07-02T04:37:08","date_gmt":"2022-07-02T00:37:08","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=74979"},"modified":"2022-07-02T04:37:12","modified_gmt":"2022-07-02T00:37:12","slug":"qul-kimi-satildi-hokmdar-kimi-devletit-turkiyy%c9%99ni-qurdu-sultan-baybars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=74979","title":{"rendered":"Qul kimi sat\u0131ld\u0131, h\u00f6kmdar kimi Devleti&#8217;t Turkiyy\u0259ni qurdu &#8212; SULTAN BAYBARS"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 Kr\u0131mdan qul kimi getdiyi Misird\u0259 h\u0259rbi u\u011furlar\u0131 il\u0259 aya\u011fa qalxan v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri Misiri v\u0259 Suriyan\u0131 da \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cT\u00fcrkiy\u0259\u201d adl\u0131 d\u00f6vl\u0259t quran b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk s\u0259rk\u0259rd\u0259si T\u00fcrk M\u0259ml\u00fck Sultan\u0131 Baybars\u0131n xatir\u0259sini an\u0131ram. Ruhu \u015fad, m\u0259kan\u0131 c\u0259nn\u0259t olsun!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>SULTAN BAYBARS DEY\u0130B:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>\u201cBir vaxtlar aslan\u0131n m\u0259qs\u0259din\u0259 mane olan \u015fey,<\/p>\n\n\n\n<p>Bir g\u00fcn di\u015fl\u0259ri v\u0259 caynaqlar\u0131 il\u0259 par\u00e7alanacaq\u201d.<br>\u018fn uca \u0259n-N\u0259sr \u0259l-Malik \u0259l-\u018fli<\/p>\n\n\n\n<p><br>O, T\u00fcrkl\u0259rin v\u0259 x\u0259z\u0259rl\u0259rin \u0259n xeyirxah g\u0259ncidir&#8230;<br>(Et-Tuhfetu&#8217;l-Mulukiyye fi&#8217;d-Devleti&#8217;t-Turkiyye \/ Sultanlara T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259ti Haqq\u0131nda H\u0259diyy\u0259 (1252-1312) M\u00fc\u0259llif: Baybars el-Mansuri, T\u00fcrk Tarix Qurumunun N\u0259\u015frl\u0259ri s\u0259hif\u0259si: 201)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/togo.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-74980\" width=\"1029\" height=\"1009\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/togo.jpg 404w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/togo-300x294.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/togo-150x147.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1029px) 100vw, 1029px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Sultan Baybars\u0131n Papa IV Klement\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub (1267):<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#171;Siz\u0259 bildirdikl\u0259rimiz Tanr\u0131n\u0131n \u0259mrl\u0259ridir. Bunlar\u0131 e\u015fid\u0259nd\u0259 biz\u0259 ita\u0259t etm\u0259k ist\u0259s\u0259niz, \u00f6z el\u00e7il\u0259rini biz\u0259 g\u00f6nd\u0259r, bil\u0259k ki, m\u00fcharib\u0259mi, yoxsa s\u00fclhm\u00fc ist\u0259yirs\u0259n. Uca Tanr\u0131n\u0131n q\u00fcdr\u0259ti il\u0259 G\u00fcn\u0259\u015fin do\u011fdu\u011fu yerd\u0259n batd\u0131\u011f\u0131 yer\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259min-amanl\u0131q h\u00f6km s\u00fcr\u0259c\u0259k v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259diyimiz \u015feyl\u0259r bunlar olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Tanr\u0131n\u0131n \u0259mrini e\u015fidib anlad\u0131\u011f\u0131n zaman, \u0259g\u0259r dinl\u0259m\u0259y\u0259, inanma\u011fa v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 meyl etm\u0259s\u0259niz, &#171;Bizim \u00f6lk\u0259miz uzaq, da\u011flar\u0131m\u0131z uca, d\u0259nizl\u0259rimiz ucsuz-bucaqs\u0131z&#187; dey\u0259c\u0259ks\u0259ns\u0259, \u00fcz\u0259rimiz\u0259 bir ordu g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259ks\u0259n.Bizim n\u0259 bacard\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan as\u0131l\u0131 olmayaraq, bunu ed\u0259n g\u00fccl\u00fc ya z\u0259if, uzaq v\u0259 ya yax\u0131n, b\u00f6y\u00fck Tanr\u0131n\u0131n buyurduqlar\u0131n\u0131 \u00f6z bildiyimiz kimi bilirik\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"265\" height=\"190\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/images-7.jpg\" alt=\"\" data-id=\"74981\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=74981\" class=\"wp-image-74981\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/images-7.jpg 265w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/images-7-150x108.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 265px) 100vw, 265px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"764\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/the-lion-passant-was-the-heraldic-blazon-of-sultan-baybars-i-the-founder-DE4DA9-1024x764.jpg\" alt=\"\" data-id=\"74982\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/the-lion-passant-was-the-heraldic-blazon-of-sultan-baybars-i-the-founder-DE4DA9.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=74982\" class=\"wp-image-74982\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/the-lion-passant-was-the-heraldic-blazon-of-sultan-baybars-i-the-founder-DE4DA9-1024x764.jpg 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/the-lion-passant-was-the-heraldic-blazon-of-sultan-baybars-i-the-founder-DE4DA9-300x224.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/the-lion-passant-was-the-heraldic-blazon-of-sultan-baybars-i-the-founder-DE4DA9-150x112.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/the-lion-passant-was-the-heraldic-blazon-of-sultan-baybars-i-the-founder-DE4DA9-768x573.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/the-lion-passant-was-the-heraldic-blazon-of-sultan-baybars-i-the-founder-DE4DA9.jpg 1300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">BAYBARS ASLANI<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>\u018fn-N\u0259sr \u0259l-Malik \u0259l-\u018fli \u018fl-M\u0259lik \u0259l-Zahir R\u00fckn\u0259ddin Baybars \u0259l-B\u00fcndukdar<br>(Boyle, Con. A., \u201cThe Il-Khans of Persia and Christian West\u201d, The Mongol World Empire 1206-1370, London 1977.\/Curt, Alt\u0131nge, Mongolian Laws, trans. \u00c7o\u015fkun \u00dc\u00e7ok, Ankara 1967\/Do\u011fu v\u0259 bat\u0131n\u0131n h\u00f6kmdar\u0131: Sultan Baybars\/Kemal Ramazan Hayk\u0131ran)<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>SULTAN BAYBARS K\u0130MD\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Sultan Baybars 1223-c\u00fc ild\u0259 Qara d\u0259niz sahilind\u0259 do\u011fulmu\u015f q\u0131p\u00e7aq t\u00fcrk\u00fcd\u00fcr. Baybars (Rukneddin Baybars el-Bendekdar\u00ee) \u0259sl\u0259n Q\u0131p\u00e7aq t\u00fcrkl\u0259rind\u0259ndir v\u0259 Ulubarl\u0131 qrupunun Bor\u00e7o\u011flu tayfas\u0131na m\u0259nsubdur. 1223-c\u00fc ild\u0259 Q\u0131p\u00e7aqda anadan olmu\u015fdur. Baybars h\u00fcnd\u00fcrboylu, mavi g\u00f6zl\u00fc v\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc olmaqla yana\u015f\u0131, a\u011fl\u0131 v\u0259 istedad\u0131 il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n bir \u015f\u0259xs kimi tan\u0131n\u0131r. Baybars \u00c7ingiz xan\u0131n n\u0259v\u0259si Berkan\u0131n k\u00fcr\u0259k\u0259ni idi. Lakin b\u0259zi r\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259 mo\u011follarla m\u00fcharib\u0259d\u0259 mo\u011follara \u0259sir d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc, Kr\u0131mda, ba\u015fqa bir r\u0259vay\u0259td\u0259 is\u0259 Sivasdak\u0131 qul bazar\u0131nda sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 deyilir. Daha sonra H\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 oradan da \u015eama apar\u0131l\u0131r, orada qul olaraq sat\u0131ld\u0131 v\u0259 \u018fyyubi Sultan\u0131 M\u0259lik\u00fcs-Salehin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u015eamda sat\u0131n al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00c7ox a\u011f\u0131ll\u0131, istedadl\u0131 v\u0259 c\u0259sur bir g\u0259nc olan Baybars tezlikl\u0259 \u0130mperator D\u0259niz \u018fsg\u0259rl\u0259rinin donanma sinfin\u0259 daxil olur v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 orada y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 Misir v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda s\u0259lib\u00e7il\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Baybars c\u0259sar\u0259ti v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259ti il\u0259 q\u0131sa zamanda \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Baybars bu h\u0259rbi hiss\u0259 il\u0259 bir \u00e7ox m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir. O, M\u0259lik\u00fcs-Salih ordusunda, x\u00fcsusil\u0259 bu torpaqlara h\u00fccum ed\u0259n s\u0259lib\u00e7il\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Sultan Baybars\u0131n Antakya \u015fahzad\u0259sin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub v\u0259 bundan \u0259vv\u0259lki hadis\u0259 Baybars\u0131n a\u011f\u0131ll\u0131 oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259 c\u0259sur oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir (Baybars 1268-ci ild\u0259 Antakyan\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131 v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin sonunda \u015f\u0259h\u0259r t\u0259slim oldu, lakin Antakya \u015fahzad\u0259si Beomonda o zaman Antakyada deyildi. Bunun \u00fcz\u0259rin\u0259 Baybars \u015f\u0259h\u0259rin nec\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fahzad\u0259y\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bu m\u0259ktubda yazm\u0131\u015fd\u0131):<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>&#171;Orada olub, n\u0259 etdiyimi g\u00f6rs\u0259ydin, ka\u015f anan s\u0259ni d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259s\u0259ydi&#187;- dey\u0259rdin.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>K\u00f6l\u0259likd\u0259n sultanl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rl\u0259 dolu b\u00f6y\u00fck bir h\u0259yat ya\u015fayan Sultan Baybars mo\u011follar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan \u015f\u0259xs kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Ayn Calud d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 qalib g\u0259lm\u0259kd\u0259 b\u00f6y\u00fck faydalar g\u00f6st\u0259r\u0259n Baybars d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259ki igid davran\u0131\u015f\u0131 v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 n\u00fcfuzunu art\u0131rd\u0131. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra m\u00fcharib\u0259d\u0259ki u\u011furlar\u0131ndan g\u00fcc alan Baybars, d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l ona v\u0259d etdiyi H\u0259l\u0259b naibliyini Kutuzdan ist\u0259di. Kutuz Baybars\u0131n xahi\u015fini q\u0259bul etm\u0259di v\u0259 bu tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 yax\u0131n tapd\u0131\u011f\u0131 ba\u015fqa bir \u015f\u0259xs\u0259 verdi. Bunun \u00fcz\u0259rin\u0259 Baybars v\u0259 dostlar\u0131 qiyam ed\u0259r\u0259k Kutuzu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcl\u0259r. X\u0259b\u0259ri e\u015fid\u0259n sultan\u0131n naibi onu kimin \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc soru\u015fdu v\u0259 o, t\u00fcrk ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 sultan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259nin taxta \u00e7\u0131xmal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259di v\u0259 ham\u0131dan \u0259vv\u0259l Baybarsa bey\u0259t etdi. Ondan sonra orada olanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 Baybarsa bey\u0259t etdil\u0259r. Baybars sultan oldu\u011funu elan etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dostlar\u0131 il\u0259 Qahir\u0259y\u0259 g\u0259ldi.<\/p>\n\n\n\n<p>1260-c\u0131 il oktyabr\u0131n 26-da sultanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etdi. Baybars sultanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk ill\u0259rind\u0259 \u0259zmkar f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirmi\u015f, Suriyadak\u0131 \u00fcsyanlar\u0131 yat\u0131rd\u0131qdan sonra da\u011f\u0131n\u0131q m\u0259ml\u00fckl\u0259ri v\u0259 t\u00fcrkm\u0259n o\u011fuz tayfalar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131na toplam\u0131\u015fd\u0131r. Sultan Baybars s\u0259rk\u0259rd\u0259liyi il\u0259 yana\u015f\u0131 \u0259dal\u0259tli h\u00f6kmdar idi, hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irdikd\u0259n sonra xalq\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyulan b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131r vergil\u0259ri l\u0259\u011fv etdi v\u0259 dinind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq xalq\u0131n\u0131 \u0259dal\u0259tl\u0259 idar\u0259 etdi. Baybars d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131 D\u00f6vl\u0259ti T\u00fcrkiy\u0259 adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Ruhu \u015fad, m\u0259kan\u0131 c\u0259nn\u0259t olsun!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(Mask: Sultan Baybars)<br>T\u00dcRK B\u0130LG\u018fL\u0130Y\u0130<br>T\u00fcrkoloq Fatih Mehmet Yi\u011fit<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 Kr\u0131mdan qul kimi getdiyi Misird\u0259 h\u0259rbi u\u011furlar\u0131 il\u0259 aya\u011fa qalxan v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri Misiri v\u0259 Suriyan\u0131 da \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cT\u00fcrkiy\u0259\u201d adl\u0131 d\u00f6vl\u0259t quran<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":74983,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-74979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74979"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74984,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74979\/revisions\/74984"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/74983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}