{"id":75089,"date":"2022-07-03T02:46:02","date_gmt":"2022-07-02T22:46:02","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=75089"},"modified":"2022-07-03T02:46:31","modified_gmt":"2022-07-02T22:46:31","slug":"qaraqoyunlu-v%c9%99-agqoyunlu-adlarinin-tarixi-kokl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=75089","title":{"rendered":"QARAQOYUNLU V\u018f A\u011eQOYUNLU ADLARININ TAR\u0130X\u0130 K\u00d6KL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">II hiss\u0259<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Son ill\u0259rd\u0259 bel\u0259 bir iddia ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ki, Qaraqoyunlu v\u0259 A\u011fqoyunlu adlar\u0131n\u0131n tarixi k\u00f6kl\u0259ri yoxdur. Guya onlar hans\u0131sa t\u0259hrifin, yaxud anla\u015f\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259si kimi son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015flar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 raz\u0131la\u015fmaq olard\u0131. Amma m\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, Qaraqoyunlu v\u0259 A\u011fqoyunlu adlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin toponomikas\u0131nda geni\u015f \u0259ks olunmu\u015fdur:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; A\u011fsu, B\u0259rd\u0259, Qubadl\u0131, T\u0259rt\u0259r, Goranboy rayonlar\u0131nda Qaraqoyunlu adl\u0131 alt\u0131 k\u0259nd vard\u0131r. &#8212; Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda vaxtil\u0259 Qaraqoyunlu mahal\u0131, Qaraqoyunlu adl\u0131 k\u0259ndl\u0259r m\u00f6vcud olmu\u015fdur.- T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Afyonkarahisar ilinin Ba\u015fmak\u00e7\u0131 v\u0259 \u00c7obanlar il\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259, Ankara ilinin Bala il\u00e7\u0259sind\u0259, Diyarbak\u0131r ilinin \u00c7ermik il\u00e7\u0259sind\u0259 d\u00f6rd k\u0259ndin ad\u0131 Akkoyunludur. &#8212; T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130\u011fd\u0131r ilind\u0259 is\u0259 bir il\u00e7\u0259nin (dair\u0259nin) ad\u0131 Karakoyunludur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu mahalda Qaraqoyunlu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n qalma qo\u00e7ba\u015fl\u0131 abid\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 rast g\u0259linir. Onu da vur\u011fulayaq ki, \u0130\u011fd\u0131r camaat\u0131 burada ya\u015fayan qaraqoyunlular\u0131 kolan\u0131 hesab edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha bir ne\u00e7\u0259 maraql\u0131 fakta diqq\u0259t yetir\u0259k:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u00d6zb\u0259kistan\u0131n Da\u015fk\u0259nd vilay\u0259tind\u0259 Karakoyli adl\u0131 k\u0259nd vard\u0131r. &#8212; Tacikistan\u0131n Babataq da\u011flar\u0131nda ya\u015fayan durmen adl\u0131 \u00f6zb\u0259k tayfas\u0131n\u0131n n\u0259sill\u0259rind\u0259n birinin ad\u0131 akkoyl\u0131 olmu\u015fdur.- Qazax\u0131stan\u0131n T\u00fcrk\u00fcstan vilay\u0259tinin Ordabas rayonunda Akkoyl\u0131 k\u0259ndi m\u00f6vcuddur.- Qazax\u0131stan\u0131n Ordabas rayonunda iki t\u0259p\u0259nin ad\u0131 Akkoyl\u0131d\u0131r. &#8212; Qazax\u0131stan \u0259razisind\u0259n axan Ar\u0131s \u00e7ay\u0131n\u0131n vadisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim m\u0259scid-m\u0259dr\u0259s\u0259nin d\u0259 ad\u0131 Akkoyl\u0131d\u0131r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Ar\u0131s \u00e7ay\u0131n\u0131n bir qolu Aksu (A\u011fsu) adlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Ha\u015fiy\u0259.<\/span><\/strong> <strong><em>B\u0259zi ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131lar Ar\u0131s \u00e7ay\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 q\u0259dim alan-albanlar\u0131n Orta Asiyada ya\u015fam\u0131\u015f (e.\u0259. I \u0259sr \u2013 eram\u0131z\u0131n III \u0259sri) aorsi tayfas\u0131n\u0131n ad\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Maraql\u0131d\u0131r ki, IX\u2013X \u0259srl\u0259rd\u0259 X\u0259z\u0259r xaqanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qvardiyas\u0131 arsiya adl\u0131 Orta Asiya tayfas\u0131n\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rind\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdu.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hesab edilir ki, aorsi v\u0259 arsiya, \u0259slind\u0259, eyni tayfa ad\u0131n\u0131n fonetik variantlar\u0131d\u0131r. 913\u2013914-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rin\u0259 u\u011fursuz y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259n qay\u0131dan ruslar\u0131 (\u0259slind\u0259, vikinql\u0259ri) m\u0259hz arsiya d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri q\u0131l\u0131ncdan ke\u00e7irmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015fdan \u0259vv\u0259l arsiyal\u0131lar X\u0259z\u0259r xaqan\u0131na demi\u015fdil\u0259r: \u201cBiz\u0259 imkan ver, bu xalqla haqq-hesab\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcd\u0259k. (Ruslar) m\u00fcs\u0259lman qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n yurdlar\u0131n\u0131 qar\u0259t edibl\u0259r, onlar\u0131n qan\u0131n\u0131 ax\u0131d\u0131blar, arvad-u\u015faqlar\u0131n\u0131 \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130til (indiki Volqa) \u00e7ay\u0131n\u0131n sahilind\u0259 ba\u015f vermi\u015f d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 35.000-d\u0259n \u00e7ox rusun qar\u015f\u0131s\u0131na 15.000-d\u0259n az m\u00fcs\u0259lman arsiyal\u0131 v\u0259 xristian t\u00fcrk \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. T\u00fcrkl\u0259rin say\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nin say\u0131ndan iki d\u0259f\u0259 az olsa da, onlar rus ordusunu darmada\u011f\u0131n etmi\u015fdil\u0259r. Q\u0259dim salnam\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, h\u0259min q\u0131r\u011f\u0131nda rus d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin ham\u0131s\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Qazax\u0131stan\u0131n B\u00f6y\u00fck Juzunun dulat boyunun d\u00f6rd qolundan biri olan s\u0131yk\u0131m tayfas\u0131 bir ne\u00e7\u0259 n\u0259sild\u0259n ibar\u0259tdir: Akkoyl\u0131, karakoyl\u0131, alku\u015fik, ak\u0131lbek, baqlan, boras, buas, kusirak, kutt\u0131bay, yeskeld\u0131, yesbol, \u015fu\u0131ldak, toqas.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Qeyd. <\/span><\/strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\"><strong>Qazax dilind\u0259 a\u011f v\u0259 qara r\u0259ngl\u0259r\u0259 m\u00fcvafiq olaraq \u201cak\u201d v\u0259 \u201ckara\u201d, qoyuna \u201ckoy\u201d deyilir. \u201cL\u0131\u201d is\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259ki \u201clu\u201d \u015f\u0259kil\u00e7isidir.<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ard\u0131 var&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>M\u00fc\u0259llif: Milli Kimlik Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Qrupunun \u00fczv\u00fc <span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Araz \u015e\u0259hrili<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>II hiss\u0259 Son ill\u0259rd\u0259 bel\u0259 bir iddia ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ki, Qaraqoyunlu v\u0259 A\u011fqoyunlu adlar\u0131n\u0131n tarixi k\u00f6kl\u0259ri yoxdur. Guya onlar hans\u0131sa t\u0259hrifin, yaxud anla\u015f\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259si<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":75090,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-75089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75089"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75089\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75092,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75089\/revisions\/75092"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/75090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}