{"id":75499,"date":"2022-07-08T08:43:20","date_gmt":"2022-07-08T04:43:20","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=75499"},"modified":"2022-07-08T16:25:44","modified_gmt":"2022-07-08T12:25:44","slug":"eski-rus-kokeninde-turk-izleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=75499","title":{"rendered":"Eski Rus k\u00f6keninde T\u00fcrk izleri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>XVII T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130 KONQRES\u0130. 15-17 eylul.2014\/ANKARA. II.C\u0130LT \u2013 I KLSLM ORTA AS\u0130YA VE KAFKAS\u0130YA TAR\u0130H\u0130. T\u00dcRK TAR\u0130H KURUMU. ANKARA.2018.<\/strong>&nbsp;<strong>s.33-54<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Do\u00e7.Dr. Alakbar Alakbarov<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>(Daha \u00f6nce: <a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=75384\">https:\/\/fedai.az\/?p=75384<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bunlardan \u00f6nc\u0259si \u201cNovqorodun\u201d k\u00f6keni ile ba\u011fl\u0131 olan bir problemdir. \u201cNovqorod\u201d isminin k\u00f6keninin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda ise bize Pskov \u015fehirinin isminin yorumlamas\u0131 yard\u0131m edecek. Baltika k\u0131y\u0131lar\u0131nda yer alan Pskov Novqoroddan yakla\u015f\u0131k 210 km mesafededir. \u015eehirin ismi ilk kez 903 y\u0131lda Ryurikin o\u011flu \u0130qora Pskovdan \u201cOlqa isimli\u201d gelinin getirilmisi il\u0259 ileti\u015fimede \u00e7ekilir 18 . <\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"853\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Pskovgfull.svg_-1024x853.png\" alt=\"\" data-id=\"75500\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=75500\" class=\"wp-image-75500\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Pskovgfull.svg_-1024x853.png 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Pskovgfull.svg_-300x250.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Pskovgfull.svg_-150x125.png 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Pskovgfull.svg_-768x640.png 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Pskovgfull.svg_.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Flag_of_Pskov_Oblast.svg_.png\" alt=\"\" data-id=\"75501\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Flag_of_Pskov_Oblast.svg_.png\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=75501\" class=\"wp-image-75501\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Flag_of_Pskov_Oblast.svg_.png 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Flag_of_Pskov_Oblast.svg_-300x200.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Flag_of_Pskov_Oblast.svg_-150x100.png 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Flag_of_Pskov_Oblast.svg_-768x512.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>V.N.Tati\u015fev ve P.\u0130.\u015eafarik \u201cPskov\u201d ismini Slav \u00ab\u043f\u043b\u0451\u0441\u043e, \u043f\u043b\u0435\u0441\u043a\u0430\u0442\u0438\/su \u00e7ilemek\/\u00bb, poloniyal\u0131 toponimist C.Rospondpraslav bu ismi \u201cbl\u044csk \u2013 \u0431\u043b\u0435\u0441\u043a\/par\u0131lt\u0131\u201d, V.P.Neroznak ise \u201cnehrin a\u00e7\u0131q, geni\u015f yeri \u201c anlamlar\u0131 il\u0259 ileti\u015fime denenmi\u015fdiler 19. Bu da do\u011fal bir proses idi, \u00e7\u00fcnki panslavist \u00e7evresinde ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnce kabul edilmez idi. Ama bu da ilgin\u00e7tir ki, Baltik denizinin ismi Ptolemeyin kronikinde \u201cVened denizi\u201d gibi verilib [Ptol. III: 5, 1]. <\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n \u201cVenedleri\u201d slavla\u015fd\u0131rmaq giri\u015fimleri u\u011fursuzdur, \u00e7\u00fcnki Nestor Venedleri tan\u0131m\u0131r, Lat\u0131n v\u0259 Yunan yazarlar\u0131 ise \u201cSclavin\u201d dedikde bu isim alt\u0131nda Slavlar\u0131 deyil i\u015fte T\u00fcrk tayfalar\u0131n\u0131 h\u0259yal edirdiler20. T\u00fcm bunlar Erm\u0259ni, M\u00fcsl\u00fcman v\u0259 Yehudi kaynaklar\u0131 da do\u011fruyor. Kaynaklarda \u201cVened\u201dler (\u201cVexendur Bulgar Vend\u201d Movses Xorenlide 21 , \u00abv.n.nd.r\u00bb Hudud al-A\u2019lemde, \u00abw.l.n.dr\u00bb el-\u041c\u0259sudide, \u00abn.n.d.r\u00bb Qardizide, \u00abw.n.n.tr\u00bb Y\u0259hudi-Hazar yaz\u0131\u015fmas\u0131nda) 22 T\u00fcrk-Bulgarlara aid edilen bir etnik isimdir. Bu kaynaklardan g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi, Bulgarlar\u0131n \u00f6nde gelen\u0131 nesillerden biri \u201cBarseli\u201dlerd\u0131r23 ki, bu tayfan\u0131n ismi de \u201cpi\u015fik\/kedi\u201d ailesinden olan da\u011f aslan\u0131 ile ba\u011fl\u0131 bir isimdir. \u0130\u015fte bu hayvan\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc Pskov \u015fehirinin bayrak ve armas\u0131nda eks olunub. E\u011fer \u201cPskov\u201d isminde \u201c-ov\u201d (bu suffiks \u201cMoskva\u201d v\u0259 \u201cKiyev\u201d isimlerinde g\u00f6zlem ediliyor \u2013 A.A.) \u015fekil\u00e7isini T\u00fcrk dillerind\u0259 yer bildiren \u201coba\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc toponimik formant gibi kabul ets\u0259k ve \u015fehirin bayrak vearmas\u0131nda \u201cpi\u015fik\u201d suretinin eksini hesaba katsak, \u201cPskov\u201d ismi \u201cPs\u0131k(pi\u015fik)+oba\u201d, bu zamani \u201cBars \u015fehiri\u201d gibi a\u00e7\u0131klan\u0131r. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc gibi \u015fehirin k\u00f6keni Bulgarlar-T\u00fcrklerle alakal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece d\u0259, e\u011fer Pskov ismi \u00e7a\u011fda\u015f Rus dilinde tahrif edilmi\u015f T\u00fcrk \u201cPi\u015fik obas\u0131\u201dn\u0131n eksidirs\u0259, bu halda Novqorod isminde de bir T\u00fcrk s\u00f6z\u00fcn\u00fcn gizlenmesi say\u0131la bilir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>El-Mesudinin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 Kara denizin Kuzeyinde d\u00f6rd tayfa ya\u015f\u0131yordu: \u00abb.c.ni \/ \u0628\u062c\u0646\u064a\u00bb ,\u00abb.c.q.r.d \/\u0628\u062c\u063a\u0631\u062f\u00bb ,\u00ab b.c.n.k \/\u0628\u062c\u0646\u0643 \u00ab \u0438 \u00abnau.k.r.d \/\u0646\u0648\u0643\u0631\u062f\u0629\u00ab 24. Kaynakda bu tayfalar T\u00fcrk tayfalar\u0131 gibi g\u00f6sterilse de, baz\u0131lar\u0131 \u00abnau.k.r.d \/\u0646\u0648\u0643\u0631\u062f\u0629\u201c\u00ab l\u0131lar\u0131 novqorodlu e\u015fkiyalar  -Pskovun bayra\u011f\u0131 v\u0259 gerbi \u201cu\u015fkuynik\u201dlerle ayn\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r 25. Ayr\u0131ca \u015funu da not edek ki, Bulgar \u015fehrine Novqoroda do\u011fru bulunan yolda axan v\u0259 indi \u201cVyatka\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lan nehir\u0259 tatarlar \u201cNaukrat-su\u201d deyorlar 26.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p><em>18.  \u041f\u043b\u043e\u0442\u043a\u0438\u043d \u041a. \u041c. \u0414\u0440\u0435\u0432\u043d\u0438\u0439 \u041f\u0441\u043a\u043e\u0432 \u2014 \u041f\u0441\u043a\u043e\u0432, 1997<br>19. \u0421\u0435\u0434\u043e\u0432 \u0412.\u0412. \u0422\u043e\u043f\u043e\u043d\u0438\u043c \u041f\u0441\u043a\u043e\u0432 http:\/\/arheologi.livejournal.com\/116288.html<br>20. \u0410\u043b\u0435\u043a\u043f\u0435\u0440\u043e\u0432 \u0410\u043b\u0435\u043a\u043f\u0435\u0440 \u0422\u044e\u0440\u043a\u0438 \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0430. \u0411\u0430\u043a\u0443. 2011. c.164<br>21. \u0425\u043e\u0440\u0435\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u041c\u043e\u0438\u0441\u0435\u0439. \u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f \u0410\u0440\u043c\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043f\u0435\u0440.\u041d.\u041e.\u042d\u043c\u0438\u043d\u0430 \u041c. 1893, c. 56.<br>22. Hududal-A\u2019lam\u2026p. 165; Golden P.B. The people \u0646\u0648\u0643\u0631\u062f\u0629 \/\/ Archivum Eurasiae Medii Aevi, I, Lisse, 1975\/21-37\/p. 25; Kafesoglu J.<br>Bulgarlarin kokeni. Istanbul. 1965. s. 15<br>23. \u0418\u0431\u043d\u0420\u0443\u0441\u0442\u0435\u041a\u0438\u0442\u0430\u0431\u0430\u043b-\u0410\u043b\u0430\u043a\u0430\u043d-\u041d\u0430\u0444\u0438\u0441\u0430.\u041b\u0435\u0439\u0434\u0435\u043d. 1892. \u0441. 141, 142;Hududal-A\u2019lam. p. 162; Dmitrov D. History of the Proto-Bulgarians north and<br>west of the Black Sea.Sabirs, Barsils, Belendzheris, Khazars\/\/http:\/\/protobulgarians.com<br>24. Macoudi Les prairies d\u2019orII, pp. 58-59; Al-Mas\u2019udi Murujadh-dhahab wa maadinal-djwahired.C.Pellat,<br>Beyrut, 1966-1970, I, pp. 235-236; Golden P.B.The people\u0646\u0648\u0643\u0631\u062f\u0629 \/\/ ArchivumEurasiaeMediiAevi, I, Lisse,<br>1975, p. 22<\/em><br><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylece \u201cNovqorod\u201d isminde de Bulgar izl\u0259ri g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bizde ilgi uyand\u0131ran haberlerden biri de kaynaklarda Ryurikin o\u011flu \u0130qorun v\u0259 pskovlu Olqan\u0131n evlat\u0131 olan Svyatoslav\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Biznasl\u0131 Deacon Leo eserind\u0259 Svyatoslav\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc hi\u00e7 de geleneksel Slav ve Norman cizgilerine uy\u011fun deyil. Leo Svyatoslav\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u00f6ylece takdim ediyor: \u201cOnun zahiri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc b\u00f6yle idi: (O) ortaboylu (idi), \u00e7ok h\u00fcnd\u00fcr, \u00e7ox al\u00e7ak deyildi, qal\u0131n qa\u015fl\u0131 v\u0259 a\u00e7\u0131q-mavi g\u00f6zl\u00fc idi, f\u0131nd\u0131qburun, sakkals\u0131z (idi), yuxar\u0131 doda\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 kal\u0131n v\u0259 cok fazla uzun k\u0131l\u0131 (var idi).Onun ba\u015f\u0131 tam \u00e7\u0131plak idi, ama onun bir terfinden bir topa sa\u00e7 sallan\u0131rd\u0131 \u2013 (bu) soylulukun g\u00f6stergesi(dir)\u2026.\u201c27. <\/p>\n\n\n\n<p>Hatta en kat\u0131 Slavperest ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar Svyatoslav\u0131n b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc ne Slavlara, ne de ki Normanlara uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 etiraf ediyorlar 28. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden ise yeni soru yaran\u0131yorr &#8212; e\u011f\u0259r do\u011frudan da kabul olundu\u011fu gibi Ryurikin o\u011flu \u0130qor &#8212; Norman, Olqa ise pskovlu Slav q\u0131z\u0131 idise, onda bu g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc Svyatoslav kimden kazanm\u0131\u015fd\u0131??? Bu b\u00f6yle neticelenir ki, ya \u0130qor Norman deyil, ve ya Olqa \u0130qora ihanet etmi\u015ftir. Ama kaynaklardan bilindiyi gibi, Olqa \u0130qora sad\u0131k koca idi. \u00d6nemlidir ki, Svyatoslav\u0131 \u201cSvendoslav\u201d gibi tan\u0131td\u0131ran Leo kronikinde Ruslar\u0131 63 d\u0259f\u0259 \u0130skit, 24 d\u0259f\u0259 Ros, 23 Tavroskif v\u0259 9 d\u0259f\u0259 Tavr adland\u0131r\u0131r, yani burada Normanlara ve ya Slavlara hi\u00e7 bir i\u015faret yok.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Nestorun kendi tarihlerinin ba\u015flang\u0131\u00e7\u0131n\u0131 Bulgar topra\u011f\u0131 ile ba\u011flat\u0131s\u0131 29 , bizansl\u0131 Leonun ise Svyatoslav\u0131n zahiri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc boyle ayd\u0131nlatmas\u0131 bir daha bizim Pskov v\u0259 Novqorodla olan fikirlerimizi do\u011fruluyor. \u00d6rne\u011fin, Bulgar xanlar\u0131 \u201cListesinde\u201d onlar \u201cba\u015flar\u0131 q\u0131rx\u0131lm\u0131\u015f\u201d gibi tan\u0131n\u0131r. Bulgar xanlar\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda urqan gibi i\u00e7 i\u00e7e olan uzun sa\u00e7 d\u00fcz\u00fcm\u00fcne \u201cHun \/sa\u00e7\/ d\u00fcz\u00fcm\u00fc\u201d 30 deniliyordu. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc gibi bu da tesad\u00fcfi de\u011fil ki, \u0130skandinavlar Kiyevi<br>\u201cHunniqar\u201d, y\u0259ni \u201cHunn \u015fehiri\u201d adland\u0131r\u0131rd\u0131lar 31.<br><br>Bu ise o demektir ki, \u201cVaryaq (Viking)\u201d isminin Slav k\u00f6kenli olmas\u0131 4 hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnceler esass\u0131z oldu\u011fu gibi, onun German-\u0130skandinav dillerind\u0259ki \u201cvar\u201d &#8212; \u201cand, \u0259hdantla\u015fma\u201d anlam\u0131 ile ba\u011flat\u0131s\u0131 de do\u011fru de\u011fil. Bu isim yaz\u0131l\u0131 kaynaklarda XI y\u00fczy\u0131ldan -YunanErmeni \u201c\u0392\u03ac\u03c1\u03b1\u03b3\u03b3\u03bf\u03b9\/Varanq\u201d, Arap \u201cVarnak\/Varank\u201d, \u0130skandinaviya \u201cVeranq\u201d 32 gibi kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu ve analoji haberler nerdeyse onlar\u0131n Snorrinin \u201cT\u00fcrklend\u201di ile ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Yorumlara g\u00f6re \u201ceski Rus\u201d. \u0432\u0430\u0440\u0467\u0437\u0438, eski \u0130sland V\u00e6ringjar ismi \u00fc\u00e7 anlamda i\u015flenir \u2013 onlar sosyal, sosyal-etnik v\u0259 etnik anlamdad\u0131r. Ama e\u011fer biz Snorrinin Kuzey halklar\u0131n dilinin T\u00fcrkl\u0259nd k\u00f6kenli oldu\u011funu ve \u0130skandinavlar aras\u0131nda \u201cSiqurd (Bozqurd), Torkel, Atli\u201d ve di\u011fer T\u00fcrk k\u00f6k\u0259nli isimlerin olmas\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alsaq, bu halda \u0130pati kronikas\u0131ndan ilgili bir habere de kar\u015f\u0131la\u015fa biliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p><em>25. Hududal-Alamp. 466; \u041c\u0438\u043d\u043e\u0440\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0412.\u0424. \u00ab\u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f \u2026\u00bb \u0441. 151<br>26. \u041d\u0430\u0431\u0438\u0435\u0432\u0420. \u0411\u0443\u043b\u0433\u0430\u0440\u0438 \u0421\u0435\u0432\u0435\u0440\u043d\u0430\u044f\u0415\u0432\u0440\u043e\u043f\u0430. \u0414\u0440\u0435\u0432\u043d\u0438\u0435 \u0441\u0432\u044f\u0437\u0438. \u0418\u0437\u0434\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c\u0441\u0442\u0432\u043e \u00ab\u0418\u043c\u0430\u043d\u00bb, 2001, c.47<br>27. \u041b\u0435\u0432 \u0414\u0438\u0430\u043a\u043e\u043d \u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f \u041c. 1988. \u0441. 82;<br>28. \u0429\u0435\u0433\u043b\u043e\u0432 \u0414. \u041d\u043e\u0432\u044b\u0439 \u043e\u043f\u044b\u0442 \u2026 \u0441 14<br>29. \u041f\u043e\u0432\u0435\u0441\u0442\u044c \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u044b\u0445 \u043b\u0435\u0442 \u043f\u043e\u0434 \u0440\u0435\u0434. \u0412.\u041f. \u0410\u0434\u0440\u0438\u0430\u043d\u043e\u0432\u043e\u0439-\u041f\u0435\u0440\u0435\u0442\u0446, \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430-\u041b\u0435\u043d\u0438\u043d\u0433\u0440\u0430\u0434. 1950 (sonra \u2013\u041f\u0412\u041b), I, \u0441. 9-11<br>30. \u0418\u043b\u043e\u0432\u0430\u0439\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0414.\u0418 \u0420\u0430\u0437\u044b\u0441\u043a\u0430\u043d\u0438\u044f \u043e \u043d\u0430\u0447\u0430\u043b\u0435 \u0420\u0443\u0441\u0438 \u041c. 1882 \u0441. 197-198-44. \u0410\u0440\u0442\u0430\u043c\u043e\u043d\u043e\u0432 \u041c.\u0418. \u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f \u0445\u0430\u0437\u0430\u0440 \u0441. 155-156<br>31. \u0410\u043b\u0435\u043a\u0441\u0435\u0435\u0432\u0430 \u0422. \u041d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0434\u0440\u0435\u0432\u043d\u0435\u0440\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0445 \u0433\u043e\u0440\u043e\u0434\u043e\u0432\/\/\u0410\u0440\u0445\u0435\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f \u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u0438. 1996. \u2116 3. \u0421. 56\u201358<br>32. \u0413\u0435\u0434\u0435\u043e\u043d\u043e\u0432 \u0421. \u0412\u0430\u0440\u044f\u0433\u0438 \u0438 \u0420\u0443\u0441\u044c \u0441. 162-165<\/em><br><br> Orada yaz\u0131lyor: \u201c\u0418 \u0432\u044a\u0437\u0432\u0440\u0430\u0442\u0438\u0432\u044a\u0441\u044f \u042f\u0440\u043e\u0441\u043b\u0430\u0432\u044a, \u0438 \u043f\u043e\u0438\u0434\u0435 \u043a \u041d\u043e\u0432\u0443\u0433\u043e\u0440\u043e\u0434\u0443, \u0438 \u043f\u043e\u0441\u043b\u0430 \u042f\u0440\u043e\u0441\u043b\u0430\u0432\u044a \u0437\u0430 \u043c\u043e\u0440\u0435 \u043f\u043e \u0432\u0430\u0440\u044f\u0433\u0438; \u0438 \u043f\u0440\u0438\u0434\u0435 \u0410\u043a\u0443\u043d\u044a \u0441 \u0432\u0430\u0440\u044f\u0433\u044b, \u0438 \u0431\u0435 \u0410\u043a\u0443\u043d\u044a \u0441\u043b\u0435\u043f\u044a, \u0438 \u043b\u0443\u0434\u0430 \u2026 \u0443 \u043d\u0435\u0433\u043e \u0437\u043b\u0430\u0442\u043e\u043c\u044a \u0438\u0441\u0442\u044b\u043a\u0430\u043d\u0430 \/Ved\u00f6nd\u00fc Yaroslav (Bilge Yaroslav-A.A.) ve Novqoroda do\u011fru gitti, ve g\u00f6nderdi Yaroslav (adamlar\u0131n\u0131) denizin o biri taraf\u0131na Varyaqlar\u0131n yan\u0131na; ve Varyaqlarla birlikte Akun geldi, Akun k\u00f6r idi, yemlesi hepsi bir arada alt\u0131nla s\u00fcslenmi\u015fdi&#187; 33. Eski Rus dilinde &#171;k\u00fc-&#187; birle\u015fmesi imkans\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar kesin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler ki, &#171;Akun&#187; ismi t\u00fcrkc\u0259 &#171;Ak-k\u00fcn (Beyaz g\u00fcn)&#187; demekdir. Buna dayal\u0131 olaraq biz T\u00fcrk dilinde &#171;v&#187; sesinin s\u00f6z \u00f6n\u00fc proteza (\u00f6rne\u011fin, Onoqur \u2013V+onoqur, Arbak \u2013 V+\/\u0410\/rbak 34, V+ar+V+ar (barbar); V+alwen \/(Alban) \u2192 Almanlar K\u0131p\u00e7aklara Valan deyirdil\u0259r 35, &#171;k&#187; sesinin isd antropomorf suffiks (\u00f6rne\u011fin, Sparta-k; Mazda-k) gibi kabul ets\u0259k, bu durumda &#171;V-ar-q\/k&#187; isminin esas\u0131n\u0131 &#171;Er\/ki\u015fi\/dava\u015f\u00e7\u0131\/medyum\/Allah&#187; 36 anlam\u0131n\u0131n oldu\u011funu g\u00f6ryoruz. Bel\u0259 \u015farh ise Varyaq\/Vikinglar\u0131n sosyal statusu ile tamamen uzla\u015fmakdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Nestor Kiyev d\u00f6vletin kurulmas\u0131n\u0131 882 y\u0131lda Ryurikin komutan\u0131 Olegin ismi ile ba\u011fl\u0131yor. Bu ki\u015fi hakk\u0131nda Rus kronikilerinde olan haberler ziddiyyetlidir. E\u011fer GYH-de Oleg 912 y\u0131lda Kiyev etraf\u0131nda g\u00f6m\u00fcl\u00fcp, Novqorod kronikas\u0131nda Oleg Ladoqoda \u00f6l\u00fcr 37. Ba\u015fka kaynaklarla tesdiqlenmeyen \u201cKembric Listesi\u201d gibi tan\u0131nan Yahudi kronikinde ise deyiliyor ki, herhangi bir \u201cHwlg\/ \u05d4\u05d5\u05dc\u05d2-\u201cn\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile Ruslar \u00f6nce Sarkela, sonra ise Bizans&#8217;a sald\u0131r\u0131 ettiler 38<br>.<br>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n \u00e7oku \u201cOleg\u201d ismini \u0130skandinav k\u00f6k\u0259nli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb, onu \u201cH-(w)-l-g\/kutsal, b\u00fcy\u00fck\u201d gibi \u015farh ediyorlar 39. Fakat Salanikde bulunan ta\u015f\u0131n \u00fcz\u0259rinde is\u0259 b\u00f6yle bir yaz\u0131 vard\u0131r: \u201cD\u00fcnyan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan 6412 (904- A.A.) Feodorun, Olgu tarxan\u0131n d\u00f6neminde\u201d. Metne g\u00f6re \u201cOlgu\u201d orada \u201cb\u00fcy\u00fck\u201d dem\u0259kdir40. Deyil\u0259nl\u0259ri dikkate alarak deye biliyoruz ki, her \u00fc\u00e7 kaynakda kullanan \u201cOleg\/H-l-g\u201d ismi t\u00fcrk \u201cUlug\u201d \u201cb\u00f6y\u00fck\u201d anlam\u0131nda olan s\u00f6zd\u00fcr.Yahudi ikaynak\u0131nda ise \u201cHwlg \/\u05d4\u05d5\u05dc\u05d2 \u201cki\u015fi ismi de\u011fil komutan\u0131n tituludur \u2013 \u201cha-olg\u201d-dur, yani Yahudi kronikin\u0131nde \u201cHwlg\/ \u05d4\u05d5\u05dc\u05d2 \u201c s\u00f6z\u00fcndeki \u201ch-\u201c k\u00f6k \u00fcns\u00fcz\u00fc yok, Yahudi kesinlik artiklidir (\u00f6rne\u011fin, ha-meleh \/vali, sahip\/), \u00e7\u00fcnki Yahudi dilbilgisine g\u00f6r\u0259 kesinlik artikli \u00abha\/ \u05d4 \u00abismin \u00f6n\u00fcnd\u0259 kullanm\u0131r41.<br>.&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n\n\n\n<p><em>33. \u0418\u043f\u0430\u0442\u044c\u0435\u0432\u0441\u043a\u0430\u044f \u043b\u0435\u0442\u043e\u043f\u0438\u0441\u044c. \u0420\u044f\u0437\u0430\u043d\u044c: \u0410\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0438\u044f, 2001, \u0441\u0442\u0440. 104 \/\/ \u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043b\u0435\u0442\u043e\u043f\u0438\u0441\u0438. \u0422. 11; \u0412\u0430\u0440\u044f\u0433\u0438 http:\/\/traditio-ru.org\/wik<br>34.\u0425\u043e\u0440\u0435\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u041c\u043e\u0438\u0441\u0435\u0439. \u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f \u0410\u0440\u043c\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043f\u0435\u0440.\u041d.\u041e.\u042d\u043c\u0438\u043d\u0430 \u041c. 1893, c.34;<br>35. \u0410\u0432\u0433\u0443\u0441\u0442\u0438 \u0410\u043b\u0435\u043c\u0430\u043d\u044c \u0410\u043b\u0430\u043d\u044b \u0432 \u0434\u0440\u0435\u0432\u043d\u0438\u0445 \u0438 \u0441\u0440\u0435\u0434\u043d\u0435\u0432\u0435\u043a\u043e\u0432\u044b\u0445 \u043f\u0438\u0441\u044c\u043c\u0435\u043d\u043d\u044b\u0445 \u0438\u0441\u0442\u043e\u0447\u043d\u0438\u043a\u0430\u0445. \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430. \u0418\u0437\u0434\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c\u0441\u0442\u0432\u043e \u00ab\u041c\u0435\u043d\u0435\u0434\u0436\u0435\u0440\u00bb. 2003. \u0441. 217<br>36. \u0410\u043b\u0435\u043a\u043f\u0435\u0440\u043e\u0432 \u0410\u043b\u0435\u043a\u043f\u0435\u0440. \u0411\u043e\u0433-\u0426\u0430\u0440\u044c\/ \u0416\u0440\u0435\u0446-\u0412\u043e\u0438\u043d \/\/ \u0432 \u0441\u0431. Tarix v\u0259 onun. 2. Bak\u0131. 1999.\u0441.50-55<br>37. \u041f\u0412\u041b.I. c. 30, 226; \u041d\u043e\u0432\u0433\u043e\u0440\u043e\u0434\u0441\u043a\u0430\u044f \u043f\u0435\u0440\u0432\u0430\u044f \u043b\u0435\u0442\u043e\u043f\u0438\u0441\u044c \u2026 \u0441. 109<br>38. \u041a\u043e\u043a\u043e\u0432\u0446\u043e\u0432 \u041f.\u041a. \u0415\u0432\u0440\u0435\u0439\u0441\u043a\u043e-\u0445\u0430\u0437\u0430\u0440\u0441\u043a\u0430\u044f \u043f\u0435\u0440\u043f\u0438\u0441\u043a\u0430. \u041b. 1932. \u0441. 113-132; Golb N. Pritsak O. Khazarian and Hebrew documents of the tenth<br>c\u0435ntry. Ithaka-London.1982. p. 114-138; \u041d\u043e\u0432\u043e\u0441\u0435\u043b\u044c\u0446\u0435\u0432 \u0410.\u041f. \u0425\u0430\u0437\u0430\u0440\u0441\u043a\u043e\u0435 \u0433\u043e\u0441\u0443\u0434\u0430\u0440\u0441\u0442\u0432\u043e \u2026 \u0441. 8, 35, 216-217<br>39.\u041d\u043e\u0432\u043e\u0441\u0435\u043b\u044c\u0446\u0435\u0432 \u0410.\u041f. \u0425\u0430\u0437\u0430\u0440\u0441\u043a\u043e\u0435 \u0433\u043e\u0441\u0443\u0434\u0430\u0440\u0441\u0442\u0432\u043e\u2026 \u0441. 8, 35, 216<br>40.\u041a\u0443\u0437\u044c\u043c\u0438\u043d \u0410.\u0413. \u041e\u0431 \u044d\u0442\u043d\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u0435 \u2026 \u0441. 74; \u0422\u0438\u0445\u043e\u043c\u0438\u0440\u043e\u0432 \u041c.\u041d. \u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0435 \u0441\u0432\u044f\u0437\u0438 \u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u0438 \u0441\u043e \u0441\u043b\u0430\u0432\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u043c\u0438 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0430\u043c\u0438 \u0438 \u0412\u0438\u0437\u0430\u043d\u0442\u0438\u0435\u0439<br>\u041c. 1969<br>41.\u041d\u043e\u0432\u043e\u0441\u0435\u043b\u044c\u0446\u0435\u0432 \u0410.\u041f. \u0425\u0430\u0437\u0430\u0440\u0441\u043a\u043e\u0435 \u0433\u043e\u0441\u0443\u0434\u0430\u0440\u0441\u0442\u0432\u043e\u2026 \u0441. 137<\/em><br><br>\u201cRus\u201d isminin Ros nehri ile kapatma giri\u015fimide ziddiyyetlidir. Yin\u0259 de Kiyevin ba\u015flang\u0131c tarihinden konu\u015fan Nestor kayd ediyor ki, \u00ab\u0411\u044b\u043b \u0435\u0434\u0438\u043d \u043d\u0430\u0440\u043e\u0434 \u0441\u043b\u0430\u0432\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439: \u0438 \u0442\u0435 \u0441\u043b\u0430\u0432\u044f\u043d\u0435, \u043a\u043e\u0442\u043e\u0440\u044b\u0435 \u0441\u0438\u0434\u0435\u043b\u0438 \u043f\u043e \u0414\u0443\u043d\u0430\u044e, \u043f\u043e\u043a\u043e\u0440\u0435\u043d\u043d\u044b\u0435 \u0443\u0433\u0440\u0430\u043c\u0438, \u0438 \u043c\u043e\u0440\u0430\u0432\u044b, \u0438 \u0447\u0435\u0445\u0438, \u0438 \u043f\u043e\u043b\u044f\u043d\u0435, \u043a\u043e\u0442\u043e\u0440\u044b\u0445 \u0442\u0435\u043f\u0435\u0440\u044c \u043d\u0430\u0437\u044b\u0432\u0430\u044e\u0442 \u0440\u0443\u0441\u044c\u044e\u00bb \/Slav halk\u0131biridi: ayn\u0131 Slavlar ki, Uqrlar taraf\u0131ndnn tabi edilerek Dunay \u00fczerinde oturmu\u015flar, ve Moravlar, v\u0259 \u00c7ekler, v\u0259 Polyanlar, kimler ki indi Rus adland\u0131r\u0131rlar\u201d 42. Haberden ayd\u0131n oldu\u011fu gibi, \u201cRus\u201d ismi Kiyev\u0259 sadece onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 XII y\u00fczy\u0131lda uy\u011fuland\u0131. O ki qald\u0131 Ros nehri atraf\u0131nda ya\u015fayan n\u00fcfusa, kaynakda onlar \u201cRus\u201d deyil, \u201cpor\u015fane\u201d, \u201cRos atraf\u0131nda ya\u015fayanlar\u201d adlan\u0131r 43 . B\u00f6ylece de, g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi Nestor d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde tutarl\u0131 de\u011fil. O \u201cRus\u201d isminin ger\u00e7ekte kim\u0259 sahip oldu\u011funu g\u00f6z\u0259l bilir, fakat \u015fartlara uy\u011fun olaraq hedefli \u201cRus\u201d isminin ger\u00e7ek sahipini gizlediyor. Bu duruma yorum yapan L.N.Qumilyov kayd ediyor ki, yazar Svyatopolkun tarih\u00e7isi gibi Vladimir Monomax v\u0259 YunanOrtodoks kilisenin d\u00fc\u015fmani idi 3.<br><\/p>\n\n\n\n<p> Fakat Nestor art\u0131k Hristiyan rahibi olarak \u201cB\u00f6y\u00fck Bozk\u0131rda\u201d ya\u015fayanlara \u201cyaz\u0131\u00e7nik\/ yan\u0131 bozk\u0131rda ya\u015fayan ve \u0130saya inanmayan\u201d gibi bax\u0131r, isme kim sahip oldu\u011funu g\u00f6z\u0259l biliyor v\u0259 bilerekden \u015funu gizler. Ama o dolay\u0131 olsada \u015funu anlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorr: \u00ab\u0418 \u0441\u0435\u043b \u041e\u043b\u0435\u0433, \u043a\u043d\u044f\u0436\u0430 \u0432 \u041a\u0438\u0435\u0432\u0435\u2026 \u0418 \u0431\u044b\u043b\u0438 \u0443 \u043d\u0435\u0433\u043e \u0432\u0430\u0440\u044f\u0433\u0438, \u0438 \u0441\u043b\u0430\u0432\u044f\u043d\u0435, \u0438 \u043f\u0440\u043e\u0447\u0438\u0435, \u043f\u0440\u043e\u0437\u0432\u0430\u0432\u0448\u0438\u0435\u0441\u044f \u0440\u0443\u0441\u044c\u044e\/ Ve Oleg oturaraq, Kiyevde hakimlik etti \u2026 Ve onun yan\u0131nda Varyaqlar (Vikinglar), Slavlar, ve Rus adlanan di\u011ferleri de var idi\u00bb 44.<\/p>\n\n\n\n<p><br> Anla\u015f\u0131l\u0131r ki, Nestor\u2019un verilinlere g\u00f6re hak\u0131k\u0131 Rus \u201cdi\u011ferleridir\u201d ve onlar\u0131 \u0130skandinavlara ve Slavlara ait etmek olmaz!!! Bu ziddiyyetlerden de ba\u015fka soru yaran\u0131yor \u2013 neden Netsor bu kadar Slav say\u0131lan kavimler aras\u0131nda yaln\u0131z Polyanlar\u0131 Ruslarla ayn\u0131la\u015fd\u0131r\u0131yor? Belirtelim ki, Nestor T\u00fcrk dilini g\u00f6z\u0259l biliyordu, \u00f6rne\u011fin o \u201ca\u011faceri\/ormanda ya\u015fayan adam\/\u201d harf\u0131 terc\u00fcme ederek \u201cdrevlyane\u201d, \u201cbujane \/T\u00fcrk.bu\u011fa+an\/ Slav dilind\u0259 ayn\u0131 anlam veren \u201cvol\u0131nyane\u201d gibi terc\u00fcme ediyor. Nestorun yazd\u0131\u011f\u0131ndan bellidir ki, Kiyev Hazarlar\u0131n in\u015fa ettikleri bir \u015fehirdir. Arkeoloqlar da tesdiqliyor ki, Kiyevd\u0259 tap\u0131lan ilk \u015fehir soylular\u0131n\u0131n mezarlar\u0131 \u0130skandinavlara deyil, T\u00fcrklere ait idi 45. <\/p>\n\n\n\n<p>Kiyevin in\u015faat\u0131 hakk\u0131nda Nestor bize iki hikayr \u00e7att\u0131r\u0131yor: \u201cPolyanlar ise bu zamana gibi ayr\u0131 ya\u015fad\u0131lar ve kendi nesilleri tarafindan y\u00f6netildiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc o karde\u015flerden \u00f6nce art\u0131k Polyanlar var idi ve onlar n\u0259sill\u0259ri il\u0259 kendi yerlerind\u0259 ya\u015fayordular \u2026 \u00dc\u00e7 abi var idi: birinin ismi Kiy, digeri \u015eyok, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc Xoriv, bac\u0131lar\u0131 ise L\u0131bed idi. Kiy \u015fimdi Bori\u00e7yov yoku\u015fu olan yer deyerle\u015fmi\u015fti\u2026 <\/p>\n\n\n\n<p>Onlar b\u00fcy\u00fck karde\u015f i\u00e7in \u015fehircik in\u015fa ettiler v\u0259 onu Kiyev ismi\u0131 ile \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar ve onlar Polyan adland\u0131r\u0131ld\u0131lar. Di\u011ferleri ise bilmeden deyorlar ki, Kiy (salda) y\u00fckda\u015f\u0131yan olub\u2026 \u201c46. Kaynaklar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 g\u00f6steriyor ki, bu d\u00f6vrde b\u00f6yle hikayeler \u00e7ok yay\u011f\u0131nd\u0131 47.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p><em>42. \u041f\u0412\u041b, I, \u0441. 21, 23, 218, 219<br>43. \u0410\u0433\u0435\u0435\u0432\u0430 \u0420. \u041f\u0440\u043e\u0438\u0441\u0445\u043e\u0436\u0434\u0435\u043d\u0438\u0435 \u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u0439. \u041c, 1990<br>44. \u041f\u0412\u041b. I. \u0441. 23, 216;<br>45. \u041d\u0430\u0431\u0438\u0435\u0432 \u0420.\u0411\u0443\u043b\u0433\u0430\u0440 \u0438 \u0421\u0435\u0432\u0435\u0440\u043d\u0430\u044f \u0415\u0432\u0440\u043e\u043f\u0430. \u0414\u0440\u0435\u0432\u043d\u0438\u0435 \u0441\u0432\u044f\u0437\u0438. \u0418\u0437\u0434\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c\u0441\u0442\u0432\u043e \u00ab\u0418\u043c\u0430\u043d\u00bb, 2001, c.6<br>46. \u041f\u0412\u041b. I, \u0441. 216, 232.<br>47. \u041c\u0430\u0440\u0440 \u041d.\u042f.\u041a\u043d\u0438\u0436\u043d\u0430\u044f \u043b\u0435\u0433\u0435\u043d\u0434\u0430 \u043e\u0431 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u0430\u043d\u0438\u0438 \u041a\u0438\u0435\u0432\u0430 \u043d\u0430 \u0420\u0443\u0441\u0438 \u0438 \u041a\u0443\u0430\u0440\u0430 \u0432 \u0410\u0440\u043c\u0435\u043d\u0438\u0438. \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430.1924. c.260-282; Dmitrov D. History of the ProtoBulgarians north and west of the Black Sea.Sabirs, Barsils, Belendzheris, Khazars\/\/http:\/\/protobulgarians.com<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Devam edecek<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XVII T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130 KONQRES\u0130. 15-17 eylul.2014\/ANKARA. II.C\u0130LT \u2013 I KLSLM ORTA AS\u0130YA VE KAFKAS\u0130YA TAR\u0130H\u0130. T\u00dcRK TAR\u0130H KURUMU. ANKARA.2018.&nbsp;s.33-54 Do\u00e7.Dr. Alakbar Alakbarov (Daha \u00f6nce:<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":75502,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-75499","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkish"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75499"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75517,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75499\/revisions\/75517"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/75502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}