{"id":76677,"date":"2022-07-22T02:23:53","date_gmt":"2022-07-21T22:23:53","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=76677"},"modified":"2022-07-22T02:24:00","modified_gmt":"2022-07-21T22:24:00","slug":"bu-gun-az%c9%99rbaycan-milli-m%c9%99tbuatinin-yaranmasi-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=76677","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda milli m\u0259tbuat\u0131n yaranmas\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>147 il \u00f6nc\u0259 &#8212; 1875-ci il iyulun 22-d\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn maarif\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n olan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zetini n\u0259\u015fr\u0259 ba\u015flamas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyulub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u018fkin\u00e7i\u201d Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0259sl milli demokratik v\u0259 xalq m\u0259tbuat\u0131n\u0131n ilk t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131n\u0131 qoyub, c\u0259mi 56 n\u00f6mr\u0259si \u00e7\u0131xan q\u0259zet mill\u0259tin aynas\u0131 oldu, Az\u0259rbaycan jurnalistikas\u0131n\u0131n bayraqdar\u0131na \u00e7evrildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ziyal\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr edil\u0259n \u201cZiya\u201d, \u201cK\u0259\u015fk\u00fcl\u201d, \u201c\u015e\u0259rqi-rus\u201d, \u201c\u0130r\u015fad\u201d, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d kimi q\u0259zet v\u0259 jurnallar \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dnin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini davam etdirdi. Bu m\u0259tbuat orqanlar\u0131n\u0131n \u0259sas h\u0259d\u0259fi c\u0259hal\u0259t\u0259, haqs\u0131zl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259, maarifl\u0259ndirm\u0259 idi. Z\u0259ngin v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli yolla add\u0131mlayan Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ke\u00e7di. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 azad m\u0259tbuat\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 hadis\u0259l\u0259r\u0259 yeni bax\u0131\u015f\u0131n t\u0259m\u0259li qoyuldu. N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259 is\u0259 AXC-nin bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 edir. 147 ya\u015fl\u0131 m\u0259tbuat\u0131n 70 ili bu kommunist dikaturas\u0131 d\u00f6vr\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 m\u00f6vcud probleml\u0259ri daha \u00e7ox s\u0259tiralt\u0131 m\u0259nada yaz\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki m\u0259tbuat SSR\u0130-nin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259tin, ideologiyan\u0131n ruporu idi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 f\u0259rqli d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, yazmaq yasaqlanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1980-ci ill\u0259rin II yar\u0131s\u0131ndan ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259 h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi, demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr. Bu yeni inki\u015faf d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn t\u0259m\u0259lini qoyan ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259r zaman m\u0259tbuat\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirib, m\u0259tbuat v\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irib. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilk f\u0259rman\u0131 da Heyd\u0259r \u018fliyev imzalay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, ulu \u00f6nd\u0259r m\u0259tbuat\u0131n probleml\u0259rinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 10-dan \u00e7ox s\u0259r\u0259ncam v\u0259 f\u0259rman imzalay\u0131b. 1999-cu ild\u0259 \u201cK\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda\u201d beyn\u0259lxalq t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n qanun q\u0259bul edilib. Heyd\u0259r \u018fliyevin 1998-ci il 6 avqust tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanda senzura l\u0259\u011fv olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 s\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131na, K\u0130V-l\u0259r\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 var. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 31 iyul 2008-ci il tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda K\u0130V-l\u0259rin inki\u015faf\u0131na d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi Konsepsiyas\u0131n\u0131n\u201d t\u0259sdiq edilm\u0259si, bir il sonra, 3 aprel 2009-cu il tarixind\u0259 Prezident yan\u0131nda K\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rinin \u0130nki\u015faf\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Fondunun yarad\u0131lmas\u0131 azad median\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k, m\u0259tbuat\u0131n maddi-texniki bazas\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k, jurnalistl\u0259rin sosial-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 at\u0131lan m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar idi.<\/p>\n\n\n\n<p>2020-ci ilin sentyabr\u0131n 27-d\u0259 ba\u015flad\u0131lan 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda oldu\u011fu kimi, informasiya sava\u015f\u0131nda da q\u0259l\u0259b\u0259 qazan\u0131b. M\u00fct\u0259madi olaraq \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 qara kampaniya aparan dair\u0259l\u0259r bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 d\u0259 \u00f6z \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259dil\u0259r. Amma buna baxmayaraq, informasiya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011faldan azad ed\u0259n, haqq v\u0259 \u0259dal\u0259t u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 12 yanvar 2021-ci il tarixd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda media sah\u0259sind\u0259 islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda F\u0259rman imzalay\u0131b. F\u0259rmana \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda median\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si, bu sah\u0259d\u0259 institusional quruculuq i\u015fl\u0259rinin davam etdirilm\u0259si, yeni informasiya-kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 innovasiyalar\u0131n t\u0259tbiqinin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda K\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rinin \u0130nki\u015faf\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Fondunun \u0259sas\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Median\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyi\u201d publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xs yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda milli m\u0259tbuat\u0131n yaranmas\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. 147 il \u00f6nc\u0259 &#8212; 1875-ci il iyulun 22-d\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn maarif\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n olan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-76677","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76677","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=76677"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76679,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76677\/revisions\/76679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=76677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=76677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=76677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}