{"id":77362,"date":"2022-07-31T02:20:14","date_gmt":"2022-07-30T22:20:14","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=77362"},"modified":"2022-07-31T02:20:17","modified_gmt":"2022-07-30T22:20:17","slug":"turan-konfederasiyasi-turkiy%c9%99ni-fovq%c9%99ldovl%c9%99t%c9%99-cevir%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=77362","title":{"rendered":"Turan Konfederasiyas\u0131 T\u00fcrkiy\u0259ni f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u00fcrk birliyinin Orta Asiyada artan n\u00fcfuzu Moskvan\u0131 ciddi narahat edir. Ankaran\u0131n t\u0259sirini cilovlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya regional hegemon rolunu art\u0131rma\u011fa q\u0259rar verib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n \u00c7olpan-Ata \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin X\u00fcsusi Xidm\u0259t Orqanlar\u0131 Konfrans\u0131n\u0131n XXIV iclas\u0131ndan sonra Rusiyan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 naziri Sergey \u015eoyqu iyulun 29-da \u00f6lk\u0259nin g\u00fcc strukturlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin, Kreml siyas\u0259t\u00e7il\u0259rinin i\u015ftirak etdiyi toplant\u0131da SSR\u0130-nin b\u0259rpas\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Orta Asiyan\u0131n t\u00fcrk c\u00fcmhuriyy\u0259tl\u0259ri olmadan &#171;SSR\u0130 2&#187; layih\u0259sinin iflasa m\u0259hkum oldu\u011funu anlayan Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259 naziri S.\u015eoyqu SSR\u0130-nin b\u0259rpa olunaca\u011f\u0131na \u0259minliyini bildirib. \u015eoyqu Rusiyan\u0131n h\u0259rbi-siyasi r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259tind\u0259 bildirib ki, &#171;bizim yeni, b\u00f6y\u00fck v\u0259 g\u00fccl\u00fc SSR\u0130 olacaq. Ham\u0131 orada olacaq. He\u00e7 kim bizd\u0259n qa\u00e7a bilm\u0259z\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na daxil olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standak\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin birliyi istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131n intensivl\u0259\u015fdiyini g\u00f6st\u0259rir. DTX r\u0259isi \u018fli Na\u011f\u0131yevin x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n qurumun ad\u0131ndak\u0131 &#171;T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259r&#187; k\u0259lm\u0259sinin &#171;T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri&#187; k\u0259lm\u0259si il\u0259 \u0259v\u0259z olunmas\u0131 t\u0259klifi v\u0259 bu t\u0259klifin dig\u0259r x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si maraqla qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birliyinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar Rusiyan\u0131n g\u00fcc strukturlar\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259rini ciddi narahat edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259si T\u00fcrkiy\u0259nin M\u0259rk\u0259zi Asiyada m\u00f6vqel\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirib. T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n enerji ehtiyatlar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f prezident \u018frdo\u011fan \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 say\u0131l\u0131r. Regionda maraqlar\u0131 olan q\u0259rb v\u0259 \u0130srail siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz olmayan \u0130randan yan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 ticar\u0259t ax\u0131n\u0131n davam etdirilm\u0259sind\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycanla m\u00fctt\u0259fiqliyinin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si Ankaran\u0131n Orta Asiyadak\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00fcc qat\u0131b. Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Asiyaya geosiyasi t\u0259sirl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan Ankaran\u0131n \u0259n etibarl\u0131 m\u00fctt\u0259fiqidir. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 Orta Asiyada \u0259sas oyun\u00e7ulardan birin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Bu mar\u015frut T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0259rb\u0259st yol verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 Ankaraya \u0130ran\u0131n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xma\u011fa v\u0259 regionda Rusiyayla r\u0259qab\u0259t aparma\u011fa imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Kreml &#171;SSR\u0130 2&#187; projesinin icras\u0131na 2008-ci ild\u0259 G\u00fcrc\u00fcstana t\u0259cav\u00fczl\u0259 ba\u015flay\u0131b. Ukrayna m\u00fcharib\u0259si il\u0259 Moskva SSR\u0130-nin b\u0259rpas\u0131 plan\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdirib. Rusiya prezidentinin &#171;yeni eran\u0131n ba\u015flanmas\u0131&#187; haqq\u0131nda fikirl\u0259ri d\u0259 bunu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Kremlin \u0259sas h\u0259d\u0259fi SSR\u0130 -ni b\u0259rpa etm\u0259kd\u0131r. Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin uzanmas\u0131 Kremlin plan\u0131n\u0131 dalana salsa da, Moskva \u00fcmidini \u00fczm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7inin y\u00fcks\u0259li\u015fi b\u00f6lg\u0259d\u0259ki oyun\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn oyun sah\u0259sini daha da darald\u0131b. Orta Asiya il\u0259 \u00f6z ticar\u0259tini inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259y\u0259n \u0130ran da T\u00fcrkiy\u0259nin planlar\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyan\u0131n Orta Asiyan\u0131 tamamil\u0259 \u00f6z t\u0259sir dair\u0259sin\u0259 salmaq ist\u0259yi Kremli Pekinl\u0259 toqqu\u015fdura bil\u0259r. Qazax\u0131standan rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 da m\u0259hz \u00c7inl\u0259 toqqu\u015fmadan qa\u00e7maq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Moskva uzun ill\u0259r SSR\u0130-ni b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yini t\u0259kzib ets\u0259 d\u0259, art\u0131q bu bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u018frdo\u011fan h\u00f6kum\u0259tinin xarici siyas\u0259tind\u0259ki \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fikl\u0259rin Kremli t\u0259l\u0259sdirdiyi ehtimal olunur. \u018fvv\u0259ll\u0259r m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t ay\u0131ran T\u00fcrkiy\u0259 h\u00f6kum\u0259tinin son ill\u0259rd\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ril\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rl\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin intensivl\u0259\u015fm\u0259si d\u0259 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, r\u0259smi Ankara t\u00fcrk c\u00fcmhuriyy\u0259tl\u0259rinin birliyini xarici siyas\u0259tinin \u0259sas h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evirib.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan m\u00fctt\u0259fiqliyi Orta Asiyada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc q\u00fcvv\u0259ni, daha d\u0259qiq des\u0259k, t\u00fcrk birliyini daha \u015fansl\u0131 m\u00fcst\u0259viy\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin yeni xarici siyas\u0259t doktrinas\u0131 praqmatik iqtisadi v\u0259 geostrateji motivl\u0259ri r\u0259hb\u0259r tutur. T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini \u00f6z \u0259traf\u0131na toplama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan Ankara Q\u0259rbd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltma\u011fa, regional t\u0259sirini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259, Rusiya, \u00c7in, \u0130ran v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0259ki yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259rb texnoloqlar\u0131 Turan Konfederasiyas\u0131n\u0131n yaranaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259, T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259 s\u00f6z sahibl\u0259rind\u0259n biri olaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Onlar\u0131n fikrinc\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259klif etdikl\u0259ri birlik modeli Rusiyan\u0131n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 birlikl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, regionda hegemonlu\u011fu deyil, \u00fcmumi inki\u015faf\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yib. Bu \u00fczd\u0259n, t\u00fcrk birliyinin ya\u015famas\u0131 v\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259si daha inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Regionun z\u0259ngin enerji ehtiyat\u0131, T\u00fcrkiy\u0259nin birlikd\u0259ki apar\u0131c\u0131 rolu onu q\u0131sa zamanda f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: Musavat.com<a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/qafqaz.media\/#facebook\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk birliyinin Orta Asiyada artan n\u00fcfuzu Moskvan\u0131 ciddi narahat edir. Ankaran\u0131n t\u0259sirini cilovlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya regional hegemon rolunu art\u0131rma\u011fa q\u0259rar verib. Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n \u00c7olpan-Ata \u015f\u0259h\u0259rind\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-77362","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77362"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77364,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77362\/revisions\/77364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}