{"id":77613,"date":"2022-08-02T16:02:31","date_gmt":"2022-08-02T12:02:31","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=77613"},"modified":"2022-08-02T17:27:13","modified_gmt":"2022-08-02T13:27:13","slug":"ey-sansli-dolixikefal-ovladlari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=77613","title":{"rendered":"EY \u015eANSLI DOL\u0130X\u0130KEFAL \u00d6VLADLARI!"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>23 yanvar 2018-ci il<br><br>Facebookda saxta profilli hay qara\u00e7\u0131lar\u0131, b\u0259zi v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r g\u0259ncl\u0259rimizin elmsizliyind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u00fcrkl\u0259rin ba\u015f qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 t\u0259kc\u0259 broxikefal oldu\u011funa inand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, O\u011fuz-t\u00fcrk-q\u0131p\u00e7aq-albanlar\u0131n f\u0259rqli oldu\u011funu a\u015f\u0131layan b\u00f6l\u00fcc\u00fc xarakterli statuslar payla\u015f\u0131rlar. Bu m\u00f6vzuya giri\u015f\u0259n g\u0259ncl\u0259rimiz incim\u0259sinl\u0259r, oxumaqdansa, bu xainl\u0259rin yalanlar\u0131na uyurlar. Amma he\u00e7 n\u0259yin f\u0259rqin\u0259 d\u0259 varmadan d\u00fc\u015fm\u0259n d\u0259yirman\u0131na su t\u00f6k\u00fcrl\u0259r. \u00d6nc\u0259d\u0259n sad\u0259 dill\u0259 anlad\u0131m ki, braxikefal (braksikefal) qurulu\u015f sonradan g\u0259l\u0259n t\u00fcrkl\u0259r\u0259 aiddir v\u0259 bizi g\u0259lm\u0259 elan etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 \u00fcsul kimi biz\u0259 s\u0131r\u0131ma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<br><br>Antropoloji bilgi \u00fc\u00e7\u00fcn bildirim ki, ba\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 standartlar bel\u0259dir:<br>&#8212;75.9-a q\u0259d\u0259r,b\u0259z\u0259n d\u0259 76-a q\u0259d\u0259r dolixikefal.<br>&#8212;76-dan yuxar\u0131 80.9 -a q\u0259d\u0259r mezokefal.<br>&#8212;81-d\u0259n yuxar\u0131 is\u0259 braxikefal.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>T\u00fcrkiy\u0259nin r\u0259smi antropoloji kateqoriyas\u0131n\u0131n yekun r\u0259yin\u0259 diqq\u0259t edin: &#171;T\u00fcrkl\u0259r braxikefal, sava\u015f\u00e7\u0131 v\u0259 b\u0259yaz bir irq olan Andronovo insanlar\u0131n\u0131n soyundan g\u0259lirl\u0259r.&#187;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"317\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/XPoXm3-2.jpg\" alt=\"\" data-id=\"77614\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=77614\" class=\"wp-image-77614\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/XPoXm3-2.jpg 200w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/XPoXm3-2-189x300.jpg 189w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/XPoXm3-2-95x150.jpg 95w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Sak<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"942\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/EPqRoz-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"77615\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/EPqRoz-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=77615\" class=\"wp-image-77615\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/EPqRoz-1.jpg 960w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/EPqRoz-1-300x294.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/EPqRoz-1-150x147.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/EPqRoz-1-768x754.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Atilla<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br>Az\u0259rbaycanda is\u0259 t\u0259xmin\u0259n bel\u0259dir: &#171;Az\u0259rbaycan T\u00fcrkl\u0259ri dolixikefal ba\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 malik, a\u011f irq\u0259 m\u0259nsub bir soydan g\u0259lirl\u0259r&#187;.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>G\u00f6r\u00fcn\u0259n n\u0259dir? T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkl\u0259ri biz\u0259 qarda\u015f deyir, amma bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, biz f\u0259rqli soylardan\u0131q. Bununla da O\u011fuzlarla t\u00fcrkl\u0259rin \u0259laq\u0259si itir. Bunu T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bu c\u00fcr formala\u015fd\u0131ran kim olsa yax\u015f\u0131d\u0131r? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, erm\u0259ni. 1925-1939 cu ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni Nazan Maksudyan t\u00fcrk antropoloji m\u0259cmusunu &#171;t\u0259hlil&#187; etmi\u015f v\u0259 t\u00fcrkl\u0259ri braxikefal, alpin irqinin t\u0259msil\u00e7il\u0259ri oldu\u011funu bildirmi\u015fdir. Bu erm\u0259ni, &#171;M\u0259rk\u0259zi Asiya&#187; n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 \u0259saslanaraq t\u00fcrkl\u0259rin O\u011fuzlarla he\u00e7 bir \u0259laq\u0259sinin omad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 dolixikefal ba\u015f qurulu\u015flar\u0131n\u0131 yax\u0131na buraxmayan bu erm\u0259ninin \u0259m\u0259ll\u0259rini anlaya bilirsinizmi? G\u0259lm\u0259 monqoloid t\u00fcrkl\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>G\u00f6rk\u0259mli antropoloq alimimiz K\u0259r\u0259m H\u0259t\u0259mo\u011flu M\u0259mm\u0259dli &#171;Antropologiyaya giri\u015f&#187;adl\u0131 \u0259s\u0259rind\u0259 Andronovo m\u0259d\u0259niyy\u0259ti qurucular\u0131n\u0131n ba\u015f qurulu\u015funun 74-76 \u011fl\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131n\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 broxikefal kimi g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini qeyd edib.T\u00fcrkiy\u0259li t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Kamuran G\u00fcr\u00fc is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Qafqazda t\u0259dqiqatlar apar\u0131b. Onun t\u0259dqiqat\u0131yla Maksudyan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini m\u00fcqayis\u0259 etdikd\u0259 Anadoluda dolixikefallar\u0131 nec\u0259 g\u00f6zard\u0131 etdiyini ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k olar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu g\u00fcn g\u0259ncl\u0259rimizi saxta erm\u0259ni profill\u0259rinin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n &#171;t\u00fcrk\u00e7\u00fc&#187; imiciyl\u0259 yayd\u0131\u011f\u0131 broxikefal na\u011f\u0131llar\u0131na uymama\u011fa v\u0259 fikir bildirdiyiniz bel\u0259 statuslara, yaln\u0131z \u00f6z bilginiz daxilind\u0259 cavab verin. Yoxsa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fcz axmaq durum bizl\u0259rin q\u0259lbini a\u011fr\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n uydurdu\u011fu Sang-O\u011fuz-T\u00fcrk-Q\u0131p\u00e7aq-Alban f\u0259rqliliyi dey\u0259 bir \u015fey yoxdur. T\u00fcrkl\u00fcy\u00fc t\u0259yin ed\u0259n dolixikefal-SAF QAN qurulu\u015funu \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn uza\u011fa getm\u0259k laz\u0131m deyil. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u0259y\u0259rli alimimiz, antropoloq K\u0259r\u0259m H\u0259t\u0259mo\u011flu M\u0259mm\u0259dlid\u0259n v\u0259 onun yazm\u0131\u015f oldu\u011fu &#171;Antropologiyaya giri\u015f&#187; adl\u0131 kitab\u0131ndan \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<br>Erm\u0259nil\u0259rin v\u0259 Avrosentristl\u0259rin t\u0259k ist\u0259kl\u0259ri bu dola\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131 yaratmaqla t\u00fcrk\u00fcn Q\u0259rbd\u0259ki tarixi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 danmaqd\u0131r. Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin m\u0259nsub olduqlar\u0131 Kaspi irqi v\u0259 sanglar (skifl\u0259r) da dolixikefal olaraq 75-76 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 malikdirl\u0259r. Eyni m\u0259nz\u0259r\u0259 d\u0259 Anadoludad\u0131r. Bu bir daha s\u00fcbut edir ki,t\u00fcrk\u00fcn Ata yurdu Az\u0259rbaycan v\u0259 Anadoludur. Buradan M\u0259rk\u0259zi Asiyaya gedilmi\u015f v\u0259 qar\u0131\u015fma n\u0259tic\u0259sind\u0259 yerli t\u00fcrk xalqlar\u0131 formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Bunu, d\u00fcnya antropologiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul etdiyi aliml\u0259rd\u0259n-O. Debets, R. Mu\u011fanlinski, E. Resler, O. Babakov v\u0259 qeyril\u0259ri d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u00fcrk m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m bir m\u0259lumatda \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n iki qola ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n qeyd olundu\u011funun \u015fahidi olmu\u015fam. Nurinl\u0259r \u015e\u0259rqd\u0259, Piranlar is\u0259 Q\u0259rbd\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrkl\u0259r\u0259 deyilirdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bel\u0259likl\u0259, giri\u015fdiyiniz m\u00fcbahis\u0259l\u0259rd\u0259 sizin \u00e7a\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z v\u0259 m\u0259nb\u0259\u0259 axtard\u0131\u011f\u0131n\u0131z b\u0259hsl\u0259rd\u0259n birini sad\u0259 dild\u0259 sizl\u0259r\u0259 anlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m. T\u00fcrk yazar Emine U\u015fakgil &#171;M\u0259nim C\u00fcmhuriyy\u0259tim&#187; adl\u0131 \u0259s\u0259rind\u0259 yaz\u0131r: &#171;1930-cu ild\u0259 ba\u015f \u00f6l\u00e7m\u0259 d\u0259bd\u0259 imi\u015f&#8230; Antropoloq \u015eevket Aziz Kansu Atat\u00fcrk\u0259 xitab\u0259n: &#171;Ey \u015fansl\u0131 dolixikefal! -dey\u0259 s\u00f6z\u0259 ba\u015flay\u0131r. S\u0259n dem\u0259, Atat\u00fcrk\u0259 h\u0259diyy\u0259 edilmi\u015f ba\u015f\u00f6l\u00e7m\u0259 al\u0259tiyl\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7m\u00fc\u015f v\u0259 \u00e7oxlar\u0131 dolixikefal (SAF QAN) olmad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r&#187;&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"429\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Myfbfc.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77623\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Myfbfc.png 960w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Myfbfc-300x134.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Myfbfc-150x67.png 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Myfbfc-768x343.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br>T\u00fcrkl\u00fcy\u00fc \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmayan Atat\u00fcrk\u00fcn ba\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc d\u0259 dolixikefal imi\u015f v\u0259 o, Anadolunun \u0259n q\u0259dim sakinl\u0259rinin soyundan g\u0259l\u0259n t\u00fcrkl\u0259rd\u0259n imi\u015f&#8230;<br><br>(Yaz\u0131n\u0131 K.M\u0259mm\u0259dli &#171;Antropologiyaya giri\u015f&#187; kitab\u0131 v\u0259 Zamin Qafar Adnal\u0131 &#171;T\u00fcrkl\u0259r kimdir v\u0259 kiml\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir?&#187; m\u0259qal\u0259si \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlad\u0131m)&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>P.S. Man\u015fet r\u0259sminin m\u00fc\u0259llifi r\u0259ssam Vasiliy Vere\u015faqinin anas\u0131 Qazaxdan olan bir Az\u0259rbaycan t\u00fcrk\u00fcd\u00fcr. O d\u00f6vr tatar adland\u0131r\u0131lmas\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara ruslar\u0131n tatar dem\u0259siyl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu 23 yanvar 2018-ci il Facebookda saxta profilli hay qara\u00e7\u0131lar\u0131, b\u0259zi v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r g\u0259ncl\u0259rimizin elmsizliyind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u00fcrkl\u0259rin ba\u015f qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 t\u0259kc\u0259 broxikefal oldu\u011funa<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":77617,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-77613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77613"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77613\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77624,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77613\/revisions\/77624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/77617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}