{"id":78095,"date":"2022-08-08T13:45:26","date_gmt":"2022-08-08T09:45:26","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=78095"},"modified":"2022-08-08T13:45:31","modified_gmt":"2022-08-08T09:45:31","slug":"sosial-s%c9%99b%c9%99k%c9%99l%c9%99rd%c9%99-erm%c9%99nil%c9%99ri-ifsa-etm%c9%99yin-yollari-erm%c9%99nisunas-aliml%c9%99-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=78095","title":{"rendered":"Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259ri if\u015fa etm\u0259yin yollar\u0131 \u2013 Erm\u0259ni\u015f\u00fcnas aliml\u0259 M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201cErm\u0259nil\u0259rin \u00f6z yaratd\u0131qlar\u0131 saxta tarixl\u0259ri bar\u0259d\u0259 onlara sual ver\u0259nd\u0259 \u00e7a\u015f\u0131rlar. Bu \u00fcsuldan\u00a0\u00e7ox istifad\u0259 etmi\u015f\u0259m\u201d.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259ri&nbsp;<strong>Oxu.Az<\/strong>-a m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Erm\u0259ni Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 v\u0259 T\u0259lim M\u0259rk\u0259zinin direktoru, erm\u0259ni\u015f\u00fcnas&nbsp;<strong>\u0130smay\u0131l Tanr\u0131verdi&nbsp;<\/strong>deyib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Onunla erm\u0259nil\u0259rin sosial mediada etdikl\u0259ri saxtakarl\u0131qlar v\u0259 bu saxtakarl\u0131qlar\u0131n yerind\u0259c\u0259 nec\u0259 if\u015fa olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u00f6hb\u0259t apard\u0131q. H\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Erm\u0259nil\u0259r sosial mediada saxta adlarla dezinformasiyalar yay\u0131rlar. Onlar\u0131 nec\u0259 tan\u0131maq olar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Erm\u0259nil\u0259r o q\u0259d\u0259r saxtakard\u0131rlar ki, onlar\u0131 ay\u0131rd etm\u0259k bir q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k erm\u0259nil\u0259rin xarakterin\u0259 b\u0259l\u0259d olasan.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Dezinformasiyalara daha \u00e7ox hans\u0131 sah\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259l\u0259 bil\u0259rik?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Dezinformasiyalara sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox rast g\u0259lirik. Yay\u0131lan h\u0259r hans\u0131 bir x\u0259b\u0259r\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259t, \u015f\u0259rh bildirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 bizd\u0259n daha aktivdirl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda dezinformasiya sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox pe\u015f\u0259kard\u0131rlar. Yalan x\u0259b\u0259ri el\u0259 bir \u015f\u0259kild\u0259 uydururlar ki, \u00f6z\u00fcn d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259d\u0259n inan\u0131rsan. Amma ara\u015fd\u0131rd\u0131qdan sonra x\u0259b\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r dezinformasiyalar\u0131n oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u0259n. Sah\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq erm\u0259nil\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ustad\u0131rlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Erm\u0259nil\u0259rin yayd\u0131\u011f\u0131 dezinformasiyalardan \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc v\u0259 \u0259traf\u0131m\u0131z\u0131 nec\u0259 qoruya bil\u0259rik?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Ancaq ara\u015fd\u0131rma vasit\u0259sil\u0259. \u00c7\u00fcnki dezinformasiya yayan saytlar kimi, d\u00fczl\u0259ri yazan erm\u0259ni saytlar\u0131 da var. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fin yayd\u0131\u011f\u0131 x\u0259b\u0259ri qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131b n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq olar. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u00fcn\u0259n erm\u0259ni m\u0259tbuat\u0131 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fd\u0259n 29 n\u0259f\u0259r itki, 60 n\u0259f\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r yaral\u0131 oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 dezinformasiya yayd\u0131. Lakin m\u00fcxalif\u0259t saytlar\u0131n\u0131 yoxlayanda g\u00f6rd\u00fcm ki, bunun yalan x\u0259b\u0259r oldu\u011funu, bir n\u0259f\u0259r itkinin oldu\u011funu yaz\u0131blar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Bu&nbsp;g\u00fcnl\u0259rd\u0259 sosial mediada Xank\u0259ndid\u0259 ya\u015fayan erm\u0259ni qad\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n \u00e7\u0259kil\u0259n videosu yay\u0131ld\u0131. Lakin Az\u0259rbaycanda perspektiv g\u00f6rm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rmirl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 erm\u0259ni dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq etm\u0259k laz\u0131md\u0131rm\u0131?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u018fvv\u0259ll\u0259r erm\u0259ni dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259k laz\u0131m deyildi, lakin art\u0131q vacibdir. Erm\u0259nil\u0259r biziml\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik edirl\u0259r v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz d\u00fc\u015fm\u0259nimizin dilini bilm\u0259liyik. D\u00fcnya praktikas\u0131nda da var ki, d\u00fc\u015fm\u0259nin dilini bilm\u0259d\u0259n ona qalib g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz erm\u0259ni dili d\u0259rsl\u0259rin\u0259 ba\u015flayanda ilk devizimiz bel\u0259 olub ki, d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 \u00f6z dilind\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun dilini \u00f6yr\u0259nirik. Erm\u0259nil\u0259r aras\u0131nda bizim dili yax\u015f\u0131 bil\u0259nl\u0259r olsa da, onlarda \u201c\u0259, \u00f6, \u00fc\u201d h\u0259rfl\u0259ri olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fczl\u0259rind\u0259 s\u0259hv buraxa bilirl\u0259r. Erm\u0259ni dilini bil\u0259n \u015f\u0259xs d\u0259 bunu daha tez anlay\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cf\u0131nd\u0131q\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259l\u0259ff\u00fcz\u00fcnd\u0259 problem ya\u015fad\u0131qlar\u0131na inanm\u0131rd\u0131m, lakin erm\u0259nil\u0259rl\u0259 s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rk\u0259n bird\u0259n yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 bu s\u00f6z\u00fc t\u0259l\u0259ff\u00fcz etm\u0259l\u0259rini ist\u0259dim. O da dedi ki, bu s\u00f6z\u00fc t\u0259l\u0259ff\u00fcz etm\u0259y\u0259 n\u0259 var? \u201cP\u0131nd\u0131x\u201d. Dill\u0259r aras\u0131nda h\u0259rf, s\u0259s d\u0259yi\u015fk\u0259nliyi m\u00fctl\u0259q \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; B\u0259s Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r erm\u0259ni dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn siz\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Erm\u0259ni dili \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 son zamanlar \u00e7oxal\u0131b. Maraql\u0131s\u0131 budur ki, \u0259sas \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc xan\u0131mlar t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. Bilmir\u0259m, n\u0259d\u0259ns\u0259 xan\u0131mlar\u0131m\u0131z bu dili daha yax\u015f\u0131 qavray\u0131rlar. Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 Erm\u0259ni Ara\u015fd\u0131rma M\u0259rk\u0259zi adl\u0131 m\u00fcst\u0259qil m\u0259rk\u0259z yarad\u0131l\u0131b. H\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait var. \u0130\u015f\u00e7il\u0259rimiz \u00f6z t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimd\u0259n ibar\u0259tdir. Sentyabrda yenid\u0259n d\u0259rsl\u0259r\u0259 ba\u015flay\u0131r\u0131q. \u00dcmumilikd\u0259 haz\u0131rda 40 n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n t\u0259l\u0259b\u0259miz var.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Jurnalistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni dilinin t\u0259dris olunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar layih\u0259niz var?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Bu haqda universitetimizin rektoru qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Sentyabrda n\u0259tic\u0259 b\u0259lli olacaq. Ehtimal ki, sentyabrdan d\u0259rsl\u0259r\u0259 ba\u015flamaqla ba\u011fl\u0131 m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yik.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Erm\u0259nil\u0259ri h\u0259m sosial mediada, h\u0259m d\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 ik\u0259n hans\u0131 suallarla if\u015fa etm\u0259k olar?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u00dcz-\u00fcz\u0259 olanda onlar\u0131n t\u0259l\u0259ff\u00fcz etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kdikl\u0259ri s\u00f6zl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar verm\u0259k olar. Lakin erm\u0259nil\u0259rin \u00f6z yaratd\u0131qlar\u0131 saxta tarixl\u0259ri bar\u0259d\u0259 onlara sual ver\u0259nd\u0259 \u00e7a\u015f\u0131rlar. Bu \u00fcsuldan&nbsp;\u00e7ox istifad\u0259 etmi\u015f\u0259m. Sosial mediada onlarla \u00e7ox problemim var, m\u0259nd\u0259n&nbsp;tez-tez \u015fikay\u0259t edirl\u0259r. Az\u0259rbaycanl\u0131 ad\u0131 il\u0259 d\u0259 yaz\u0131rlar, lakin yerind\u0259c\u0259 if\u015fa edir\u0259m.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aysel Aslanq\u0131z\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cErm\u0259nil\u0259rin \u00f6z yaratd\u0131qlar\u0131 saxta tarixl\u0259ri bar\u0259d\u0259 onlara sual ver\u0259nd\u0259 \u00e7a\u015f\u0131rlar. Bu \u00fcsuldan\u00a0\u00e7ox istifad\u0259 etmi\u015f\u0259m\u201d.\u00a0 Bu fikirl\u0259ri&nbsp;Oxu.Az-a m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Erm\u0259ni Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 v\u0259 T\u0259lim<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":78096,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-78095","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=78095"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78097,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78095\/revisions\/78097"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/78096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=78095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=78095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=78095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}