{"id":78269,"date":"2022-08-10T11:45:25","date_gmt":"2022-08-10T07:45:25","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=78269"},"modified":"2022-08-10T13:48:46","modified_gmt":"2022-08-10T09:48:46","slug":"qarabagda-yeni-muharib%c9%99-baki-v%c9%99-yerevan-bir-birini-ittiham-edir-v%c9%99-moskvaya-baxirlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=78269","title":{"rendered":"Qaraba\u011fda yeni m\u00fcharib\u0259? Bak\u0131 v\u0259 Yerevan bir-birini ittiham edir v\u0259 Moskvaya \u201cbax\u0131rlar\u201d"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">BBC Az\u0259rbaycanca<\/span><\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Qaraba\u011fda m\u00fcharib\u0259 bir il yar\u0131mdan \u00e7ox \u0259vv\u0259l ba\u015fa \u00e7atsa da, orada h\u0259l\u0259 d\u0259 insanlar h\u0259lak olur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 ba\u015f ver\u0259n g\u0259rginlik h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259rbi itkil\u0259rl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib. Bu niy\u0259 ba\u015f verib, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin m\u0259\u011fzi n\u0259dir v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131larla erm\u0259nil\u0259r s\u00fclhd\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r uzaqd\u0131rlar?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 2020-ci ilin noyabr\u0131ndan b\u0259ri \u00fc\u00e7 irimiqyasl\u0131 g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259 hal\u0131 ya\u015fan\u0131b. Sonuncu d\u0259f\u0259 \u00f6t\u0259n ay\u0131n sonunda ba\u015flayan k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259 bu ay d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 v\u0259ziyy\u0259t az-\u00e7ox n\u0259zar\u0259t alt\u0131na al\u0131nsa da, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259c\u0259k t\u0259m\u0259l m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qalmaqdad\u0131r. Biz bu bar\u0259d\u0259 b\u00f6lg\u0259 \u00fczr\u0259 ekspertl\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"M\u00fcnaqi\u015f\u0259-il\u0259-ba\u011fl\u0131-n\u0259-ba\u015f-verir-v\u0259-t\u0259r\u0259fl\u0259r-hans\u0131-m\u00f6vqel\u0259rd\u0259dir-\">M\u00fcnaqi\u015f\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 ba\u015f verir v\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r hans\u0131 m\u00f6vqel\u0259rd\u0259dir?<\/h2>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259ki m\u00fcharib\u0259ni uduzaraq Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259ti itirdi. 2020-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259 ba\u015flayan v\u0259 44 g\u00fcn davam ed\u0259n ikinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi m\u0259\u011flub oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>2020-ci il noyabr\u0131n 10-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Erm\u0259nistan, Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya aras\u0131nda imzalanan raz\u0131la\u015fmaya \u0259sas\u0259n, erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011f \u0259traf\u0131ndak\u0131 \u0259razil\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131lara qaytard\u0131, Qaraba\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 is\u0259 Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131 peyda oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan h\u0259m\u00e7inin h\u0259r iki t\u0259r\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn simvolik v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik regionun m\u0259d\u0259ni paytaxt\u0131 &#8212; \u015eu\u015faya n\u0259zar\u0259tini b\u0259rpa etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fclhm\u0259raml\u0131lar t\u0259mas x\u0259ttind\u0259 ke\u015fik \u00e7\u0259kirl\u0259r &#8212; onun bir t\u0259r\u0259find\u0259 Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri v\u0259 erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259ri, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan qo\u015funlar\u0131 yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/146c\/live\/8c74a170-17fa-11ed-809b-4fa39b6ee98a.jpg\" alt=\"Ekskavator\" width=\"1026\" height=\"578\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"La\u00e7\u0131n-d\u0259hlizi-hara-apar\u0131r-\">La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi hara apar\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda Qaraba\u011f\u0131 Erm\u0259nistanla La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi adland\u0131r\u0131lan yol birl\u0259\u015fdirir. Bu yol ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tind\u0259n k\u0259narda, h\u0259l\u0259 birinci m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 erm\u0259ni q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n La\u00e7\u0131n \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n ke\u00e7ir. Haz\u0131rda yola Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131 n\u0259zar\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>2020-ci il raz\u0131la\u015fmas\u0131ndak\u0131 \u00f6hd\u0259liy\u0259 \u0259sas\u0259n, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 La\u00e7\u0131n\u0131 bu d\u0259hliz il\u0259 birlikd\u0259 Az\u0259rbaycana qaytarmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri is\u0259 Erm\u0259nistana h\u0259l\u0259 tikil\u0259n alternativ yolla getm\u0259li olacaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Avqustun 3-d\u0259 Erm\u0259nistan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi Armen Qriqoryan yerli \u201cArmenpress\u201d agentliyin\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda deyib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259l\u0259bi qanunsuzdur, \u00e7\u00fcnki Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi yeni yolun in\u015fas\u0131na dair h\u0259r hans\u0131 bir planla raz\u0131la\u015fmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan is\u0259 bildirir ki, cavabdeh oldu\u011fu yolun bir hiss\u0259sini tikdiyi halda, Erm\u0259nistan ona m\u0259xsus hiss\u0259nin in\u015fas\u0131n\u0131 gecikdirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, avqustun 4-d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi idar\u0259etm\u0259 v\u0259 infrastruktur naziri Qnel Sanosyan La\u00e7\u0131na alternativ yolun f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 tikildiyini v\u0259 g\u0259l\u0259n ilin yaz\u0131nad\u0259k tamamlanaca\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni jurnalist Mark Qriqoryan hesab edir ki, bar\u0131\u015f\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halini La\u00e7\u0131na qaytarmaqla, m\u00f6vcud yoldan istifad\u0259 etm\u0259k daha faydal\u0131 olard\u0131. &#171;Seqreqasiyaya bel\u0259 meyil &#8212; pisdir&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, art\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 yollar\u0131n birind\u0259n h\u0259m az\u0259rbaycanl\u0131lar, h\u0259m d\u0259 erm\u0259nil\u0259r istifad\u0259 edir v\u0259 Rusiya n\u0259zar\u0259t-burax\u0131l\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 \u00fc\u00e7 dild\u0259 &#8212; rus, erm\u0259ni v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 yaz\u0131lar var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u018fksin\u0259, eyni yolla getm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259k laz\u0131md\u0131r, qoy az\u0259rbaycanl\u0131lar orada \u00e7ayxana, erm\u0259nil\u0259r is\u0259 onun yan\u0131nda q\u0259hv\u0259xana qoysunlar\u201d, &#8212; Qriqoryan t\u0259klif edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131 h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Arzu Abdullayeva hesab edir ki, Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 beyn\u0259lxalq monitorinq m\u0259rk\u0259zi problemin h\u0259llin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259rdi &#8212; onda &#171;insanlar v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapa bil\u0259rdil\u0259r, lakin [h\u0259l\u0259 ki] he\u00e7 bir t\u0259r\u0259f qar\u015f\u0131s\u0131na s\u00fclhm\u0259raml\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259r qoymur&#187;.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/f76b\/live\/9a389b50-17f9-11ed-92f8-d347a674a066.jpg\" alt=\"Aviaz\u0259rb\u0259 an\u0131 \" width=\"1026\" height=\"577\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Qant\u00f6km\u0259-niy\u0259-ba\u015f-verdi-\">Qant\u00f6km\u0259 niy\u0259 ba\u015f verdi?<\/h2>\n\n\n\n<p>H\u0259tta Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259ki prosesl\u0259ri uzun m\u00fcdd\u0259t izl\u0259y\u0259nl\u0259r bel\u0259, son k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259nin niy\u0259 ba\u015f verdiyini yaln\u0131z t\u0259xmin ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r: t\u0259hlil oluna bil\u0259c\u0259k m\u0259lumatlar \u00e7ox q\u0131td\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Arzu Abdullayeva ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 Rusiyan\u0131 ittiham edir. \u201cQaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259nil\u0259r Rusiyan\u0131n i\u015ftirak\u0131 olmadan istehkamlar tik\u0259 v\u0259 at\u0259\u015f a\u00e7a bilm\u0259zdil\u0259r\u201d. H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isinin fikrinc\u0259, Rusiya h\u0259r iki t\u0259r\u0259f\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 regionda \u00f6z m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Jurnalist Mark Qriqoryan hesab edir ki, Erm\u0259nistan h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 alternativ yolun in\u015fas\u0131n\u0131 gecikdirir v\u0259 Az\u0259rbaycan onu t\u0259l\u0259sdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u201cBiz bilirik ki, g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r t\u0259l\u0259b olunanda bel\u0259 [h\u0259rbi \u2013 red.] \u00fcsullardan istifad\u0259 olunur v\u0259 ba\u015f ver\u0259n h\u0259r bel\u0259 insident n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u018fliyev \u00f6z m\u00f6vqel\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirir: ya strateji y\u00fcks\u0259kliyi tuturlar, ya da g\u00f6l\u00fc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si \u00fczr\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 tarix\u00e7i Arif Yunus qeyd edir ki, bu ilin yaz\u0131nda Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan liderl\u0259rinin Br\u00fcssel g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n sonra r\u0259smi Bak\u0131n\u0131n ritorikas\u0131 daha dinc xarakter ald\u0131, lakin yayda Rusiyan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Sergey Lavrovun b\u00f6lg\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rind\u0259n sonra h\u0259r \u015fey d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarix\u00e7inin fikrinc\u0259, Bak\u0131 Moskva il\u0259 koordinasiya olmadan he\u00e7 n\u0259 etmir v\u0259 Rusiya regionun qeyri-sabit qalmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131r: \u201cBu m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259f var v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u0259r\u0259f olan Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r iki t\u0259r\u0259f boks armudu kimi bir \u015feydir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun fikrinc\u0259, g\u0259rginlik son n\u0259tic\u0259d\u0259 Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u0259ld\u0259 olunarsa, gec-tez m\u00fcnaqi\u015f\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259ri bel\u0259 sual ver\u0259c\u0259kl\u0259r: \u201cB\u0259s, niy\u0259 G\u00fcmr\u00fcd\u0259 (Erm\u0259nistan &#8212; BBC) Rusiya bazas\u0131 v\u0259 Qaraba\u011fda s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar m\u00f6vcuddur?&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Beyn\u0259lxalq B\u00f6hran Qrupunun (ICG) C\u0259nubi Qafqaz \u00fczr\u0259 ba\u015f elmi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Olesya Vartanyan deyir ki, Yerevan\u0131 Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni \u0259halisi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik z\u0259man\u0259ti t\u0259l\u0259bind\u0259n imtinaya m\u0259cbur ed\u0259n Az\u0259rbaycan \u201cYerevana \u0259lav\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda, t\u0259hlil\u00e7i xat\u0131rlad\u0131r ki, Erm\u0259nistan r\u0259smi olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131ma\u011fa haz\u0131rd\u0131r &#8212; bu, qalibin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc s\u00fclh plan\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131ndan biridir v\u0259 o, sanki bundan imtinan\u0131n n\u0259y\u0259 ba\u015fa g\u0259l\u0259 bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Az\u0259rbaycan\u0131n-be\u015f-t\u0259klifi-\">Az\u0259rbaycan\u0131n be\u015f t\u0259klifi<\/h2>\n\n\n\n<p>Vartanyan\u0131n toxundu\u011fu m\u0259qamlar Az\u0259rbaycan\u0131n s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259l\u0259bl\u0259rdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi Armen Qriqoryan iyul aynda deyib ki, Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si \u201c[Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn] \u0259razi m\u0259s\u0259l\u0259si deyil\u201d v\u0259 \u201c[Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn] prinsipial \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 haqlar\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>O \u0259lav\u0259 edib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259klif etdiyi be\u015f b\u0259ndd\u0259 \u201cq\u0259buledilm\u0259z he\u00e7 n\u0259 yoxdur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259klif etdiyi be\u015f b\u0259ndlik plan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin bir-birl\u0259rinin suverenliyi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131mas\u0131<\/li><li>D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin bir-birl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n olmamas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sdiqi<\/li><li>H\u0259d\u0259 v\u0259 g\u00fccd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k<\/li><li>D\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin delimitasiyas\u0131 v\u0259 demarkasiyas\u0131<\/li><li>N\u0259qliyyat v\u0259 kommunikasiyalar\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Yerevan \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq tan\u0131nmam\u0131\u015f \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Respublikas\u0131\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 h\u00fcququnu, y\u0259ni Az\u0259rbaycandan ayr\u0131lma il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k referendum t\u0259l\u0259b edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131 is\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n ad\u0131n\u0131 bel\u0259 unutma\u011f\u0131 t\u0259klif edir v\u0259 israr edir ki, onun sakinl\u0259ri h\u0259tta muxtariyy\u0259t h\u00fcququna bel\u0259 malik deyill\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumi m\u0259nz\u0259r\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan\u0131n Erm\u0259nistan parlamentind\u0259 illik hesabatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 vaxt\u0131 v\u0259 \u018fliyevl\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat\u0131ndan sonra ayd\u0131nla\u015f\u0131b: \u201c\u018fg\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r t\u0259m\u0259l\u0259 biz Qaraba\u011f\u0131n statusunu qoyurduq v\u0259 bundan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 haqlar qarantiyalar\u0131 ir\u0259li g\u0259lirdi, indi t\u0259m\u0259l\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 haqlar qarantiyalar\u0131n\u0131 qoyuruq v\u0259 bundan status m\u0259s\u0259l\u0259si ir\u0259li g\u0259lir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/d89a\/live\/cbd96bc0-17fa-11ed-894d-e96102bbb308.jpg\" alt=\"Pa\u015finyan, Michel v\u0259 \u018fliyev \" width=\"1025\" height=\"577\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"\u018fli-t\u00fcf\u0259ngli-\u015f\u0259xsi-nec\u0259-adland\u0131rmal\u0131-\">\u018fli t\u00fcf\u0259ngli \u015f\u0259xsi nec\u0259 adland\u0131rmal\u0131?<\/h2>\n\n\n\n<p>La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi v\u0259 Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259ri bu g\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunan iki \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yax\u0131nlarda Erm\u0259nistan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 b\u0259yan edib ki, erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259ri &#8212; y\u0259ni Qaraba\u011fdan deyil, Erm\u0259nistan Respublikas\u0131ndan olan h\u0259rb\u00e7il\u0259r sentyabra kimi Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin avqustun 4-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi bildirib ki, silahl\u0131lar \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131r v\u0259 bununla da Yerevan \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli raz\u0131la\u015fman\u0131 pozur.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi bildirir ki, o, Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131na onun n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan \u0259razil\u0259rd\u0259ki erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi\u201d oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min g\u00fcn Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tinin iclas\u0131nda Nikol Pa\u015finyan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda art\u0131q erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cO, [\u018fliyev] t\u0259kc\u0259 Yerevana tabe olan qo\u015funlar\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 Qaraba\u011f ordusunu t\u0259rksilah etm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. \u018fg\u0259r t\u0259rksilah ed\u0259 bils\u0259, bu t\u0259rksilah n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qaraba\u011f \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 tamamil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n olacaq, &#8212; Mark Qriqoryan deyir. &#8212; Erm\u0259nil\u0259r bunu ist\u0259mirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki qorxurlar ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin ham\u0131s\u0131 Qaraba\u011f\u0131 qoyub qa\u00e7mal\u0131 olacaq, \u00e7\u00fcnki onlar r\u0259smi Az\u0259rbaycana etibar etmirl\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;\u018fg\u0259r bu, r\u0259smi struktur deyils\u0259, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 niy\u0259 silahl\u0131 \u015f\u0259xs olmal\u0131d\u0131r? &#8212; Arzu Abdullayeva deyir. &#8212; \u018fg\u0259r r\u0259smi [h\u0259rb\u00e7il\u0259ri] geri \u00e7\u0259kirl\u0259rs\u0259, yerd\u0259 qalan \u0259li t\u00fcf\u0259ngli \u015f\u0259xs terror\u00e7u d\u0259st\u0259dir&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin g\u00fcc t\u0259tbiqind\u0259n imtinas\u0131 o halda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, ona BMT v\u0259 ya Avropa \u015euras\u0131 kimi beyn\u0259lxalq strukturlar n\u0259zar\u0259t etsin.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ukraynadak\u0131-m\u00fcharib\u0259nin-bununla-n\u0259-\u0259laq\u0259si-var-\">Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259nin bununla n\u0259 \u0259laq\u0259si var?<\/h2>\n\n\n\n<p>\u201cRusiyan\u0131n diqq\u0259ti Ukraynaya g\u00f6r\u0259 indi yay\u0131n\u0131b, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar qar\u015f\u0131s\u0131nda daha aqressiv davranma\u011fa c\u0259sar\u0259t ed\u0259 bil\u0259r\u201d, &#8212; BBC-y\u0259 dan\u0131\u015fan Eurasianet-in Qafqaz b\u00f6lm\u0259sinin redaktoru Joshua Kucera deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Olesya Vartanyan hesab edir ki, indiki g\u0259rginlik Bak\u0131n\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 q\u0259rarl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBeyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t indi Rusiyan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kd\u0259n uzaqd\u0131r v\u0259 rus s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n haql\u0131 oldu\u011funu \u00e7ox az adam dey\u0259 bil\u0259r, &#8212; t\u0259hlil\u00e7i davam edir. &#8212; Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan T\u00fcrkiy\u0259nin yax\u0131n strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r v\u0259 Rusiya il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlarda T\u00fcrkiy\u0259nin [rolunun] artan \u0259h\u0259miyy\u0259ti Az\u0259rbaycana da aid edilir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m d\u0259 Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm alternativ enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilib v\u0259 Bak\u0131 g\u00f6r\u00fcr ki, Rusiyan\u0131n bu bazarda v\u0259ziyy\u0259ti qeyri-sabitdir, o, \u0259lav\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Daha-bir-m\u00fcharib\u0259-olacaqm\u0131-\">Daha bir m\u00fcharib\u0259 olacaqm\u0131?<\/h2>\n\n\n\n<p>Helsinki V\u0259t\u0259nda\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Komit\u0259sinin s\u0259dri Arzu Abdullayeva hesab edir ki, geni\u015fmiqyasl\u0131 m\u00fcharib\u0259 olmayacaq, \u00e7\u00fcnki Erm\u0259nistan\u0131n bunun \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 imkan\u0131, n\u0259 d\u0259 canl\u0131 q\u00fcvv\u0259si var.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikr\u0259 erm\u0259ni jurnalist v\u0259 siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i Mark Qriqoryan da \u015f\u0259rik \u00e7\u0131x\u0131r. Lakin o \u0259lav\u0259 edir ki, beyn\u0259lxalq t\u0259zyiq Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fini d\u0259 cilovlaya bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki Az\u0259rbaycan qaz m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Rusiya qaz\u0131na alternativ t\u0259chizat raz\u0131la\u015fmalar\u0131na malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n say\u0131 nisb\u0259t\u0259n az olsa da (2000 n\u0259f\u0259r), rus \u0259sg\u0259rinin t\u0259sad\u00fcfi \u00f6l\u00fcm\u00fc \u0130lham \u018fliyevl\u0259 Vladimir Putin aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri korlaya bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cOnlar\u0131n [s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n] yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 silahlar\u0131 var v\u0259 orada n\u0259s\u0259 ba\u015f ver\u0259rs\u0259, onlar sad\u0259c\u0259 fiziki olaraq d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r, &#8212; Olesya Vartanyan deyir. &#8212; Yerli \u0259hali h\u0259l\u0259 d\u0259 onlara m\u00fcdafi\u0259\u00e7i kimi bax\u0131r. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259 is\u0259 onlardan yerli d\u0259st\u0259l\u0259rin silahs\u0131zla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 La\u00e7\u0131n d\u0259hlizind\u0259n (silahl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin v\u0259 silahlar\u0131n \u2013 BBC) burax\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin tarix\u00e7i Arif Yunus uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 m\u00fcharib\u0259nin g\u00f6zl\u0259nildiyini deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rini \u00f6z t\u0259r\u0259fin\u0259 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rdi, lakin o, onlarla birba\u015fa t\u0259mas saxlamaq ist\u0259mir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu o dem\u0259kdir ki, bizi uzun v\u0259 n\u0259tic\u0259siz dan\u0131\u015f\u0131qlar g\u00f6zl\u0259yir, &#8212; o deyir. &#8212; Pa\u015finyan Az\u0259rbaycana n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 gets\u0259 d\u0259, Rusiya Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin \u00f6n\u00fcnd\u0259 durdu\u011fu bir halda &#8212; o, [Rusiya] Qaraba\u011f\u0131n tamamil\u0259 Az\u0259rbaycana ke\u00e7m\u0259sin\u0259 he\u00e7 vaxt imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 is\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259lidir ki, indi v\u0259 g\u0259l\u0259n il deyil, lakin uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 yeni m\u00fcharib\u0259 olacaq\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun fikrinc\u0259, bundan yay\u0131nma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k yegan\u0259 \u015fey odur ki, Rusiya Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 tamam z\u0259ifl\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 bu da onu C\u0259nubi Qafqazdan geri \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/9d43\/live\/1c651490-17fb-11ed-894d-e96102bbb308.jpg\" alt=\"Etiraz\u00e7\u0131 \" width=\"1030\" height=\"579\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"T\u0259r\u0259fl\u0259r-n\u0259-ist\u0259yir-\">T\u0259r\u0259fl\u0259r n\u0259 ist\u0259yir?<\/h2>\n\n\n\n<p>Arzu Abdullayeva deyir ki, &#171;t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, t\u0259r\u0259fl\u0259rin m\u0259qs\u0259dl\u0259ri f\u0259rqlidir&#187;: &#171;Az\u0259rbaycan \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131 qaytarmaq v\u0259 rus h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin Az\u0259rbaycandan getm\u0259sini ist\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan da Rusiyadan uzaqla\u015fmaq, [amma] Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 saxlamaq ist\u0259yir \u2013 bunu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri ist\u0259yir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda Q\u0259rbl\u0259 \u201ck\u00f6rp\u00fc\u201d qurmaq, Avropa il\u0259 iqtisadi v\u0259 h\u00fcquqi \u0259laq\u0259l\u0259r yaratmaq ist\u0259yi var: \u201cLakin Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistanda m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u00fclh yolu il\u0259, sivil yolla h\u0259llin\u0259 diqq\u0259t art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq iki xalq aras\u0131nda etimad\u0131n b\u0259rpas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n add\u0131mlar olmasa, buna nail olmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil, tarix\u00e7i Arif Yunus deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Az\u0259rbaycan \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, Qaraba\u011f onun t\u0259rkibind\u0259 olsun v\u0259 m\u00fcmk\u00fcns\u0259 erm\u0259nil\u0259rsiz, &#8212; o bel\u0259 hesab edir, &#8212; Yaxud erm\u0259nil\u0259r yax\u015f\u0131 olmal\u0131, [Az\u0259rbaycan] v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259k ist\u0259m\u0259lidirl\u0259r. Amma bunun ba\u015f verm\u0259sini ist\u0259yirs\u0259ns\u0259, h\u0259d\u0259-qorxu v\u0259 repressiya olmadan m\u00fcsb\u0259t add\u0131mlar at\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Arif Yunusun m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan bel\u0259 m\u00fcsb\u0259t add\u0131mlar atm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u0259smi Bak\u0131 tez-tez b\u0259yan edir ki, Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259ri \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 hesab edir v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin nizamlanmas\u0131 bar\u0259d\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc orada erm\u0259ni v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisinin birg\u0259 ya\u015famas\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Arif Yunus Pa\u015finyan h\u00f6kum\u0259tinin g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rini \u201cmisilsiz\u201d adland\u0131r\u0131r v\u0259 onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistandak\u0131 hakimiyy\u0259t m\u00fcharib\u0259 miras\u0131ndan tez bir zamanda xilas olmaq ist\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda da Qaraba\u011f m\u00f6vzusunu tez bir zamanda ba\u011flamaq ist\u0259rdil\u0259r\u201d, &#8212; Olesya Vartanyan deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistanda v\u0259 daha \u00e7ox Qaraba\u011fda h\u0259l\u0259 d\u0259 ikinci m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 sars\u0131nt\u0131dan t\u0259sirind\u0259n \u00e7\u0131xa bilm\u0259yibl\u0259r v\u0259 \u201caz\u0259rbaycanl\u0131larla \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 ya\u015famaq\u201d dey\u0259nd\u0259 n\u0259yin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259r \u015feyd\u0259n vacib olan bu m\u00fczakir\u0259 siyasi populizm\u0259 do\u011fru y\u00f6nl\u0259nir, &#8212; dey\u0259n t\u0259hlil\u00e7i \u0259lav\u0259 edir ki, s\u00fclh imkanlar\u0131n\u0131n d\u0259rk edilm\u0259sinin \u00f6n\u00fcn\u0259 fiziki m\u00fcharib\u0259 qorxusu ke\u00e7ir dey\u0259, insanlar sad\u0259c\u0259 olaraq ist\u0259yirl\u0259r ki, onlar\u0131 rahat buraxs\u0131nlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BBC Az\u0259rbaycanca Qaraba\u011fda m\u00fcharib\u0259 bir il yar\u0131mdan \u00e7ox \u0259vv\u0259l ba\u015fa \u00e7atsa da, orada h\u0259l\u0259 d\u0259 insanlar h\u0259lak olur. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 ba\u015f ver\u0259n g\u0259rginlik h\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":78270,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-78269","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=78269"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78271,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78269\/revisions\/78271"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/78270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=78269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=78269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=78269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}