{"id":8286,"date":"2020-06-22T10:03:25","date_gmt":"2020-06-22T06:03:25","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=8286"},"modified":"2020-06-22T10:03:31","modified_gmt":"2020-06-22T06:03:31","slug":"selcuklu-ve-osmanli-devletlerini-kuran-oguzlarin-tarihe-yansiyan-en-eski-kayitlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=8286","title":{"rendered":"SEL\u00c7UKLU VE OSMANLI DEVLETLER\u0130N\u0130 KURAN O\u011eUZLARIN TAR\u0130HE YANSIYAN EN ESK\u0130 KAYITLARI"},"content":{"rendered":"\n

SEL\u00c7UKLU VE OSMANLI DEVLETLER\u0130N\u0130 KURAN O\u011eUZLARIN TAR\u0130HE YANSIYAN EN ESK\u0130 KAYITLARI MEZOPOTAMYA\u2019DA GUT\u0130 VE KASS\u0130T\/ GUZ\/ O\u011eUZ KAV\u0130MLER\u0130 OLARAK G\u00d6R\u00dcLMEKTED\u0130R.
BU G\u00dcN, B\u0130R YANDAN TAR\u0130H\u0130M\u0130Z\u0130N UNUTTURULMAYA \u00c7ALI\u015eILAN, D\u0130\u011eER YANDAN K\u00dcRT \u00d6N ATA UYDURUCULARININ SAH\u0130PLEND\u0130\u011e\u0130 T\u00dcRK KAV\u0130M\/KAV\u0130M DEVLETLER\u0130NDEN\u201cGUT\u0130LER\u0130\u201d ANLATIYORUZ<\/em><\/p>\n\n\n\n


Osmanl\u0131\u2019da Dev\u015firmeleri anlat\u0131rken Osmanl\u0131 ve Sel\u00e7uklu tarihi ile ilgili \u00e7ok say\u0131da soru geldi. Arkada\u015flar\u0131m\u0131z Sel\u00e7uklular\u0131n ve Osmanl\u0131lar\u0131n men\u015feini ve Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 tarihindeki T\u00fcrklerin aleyhine neticelenen olaylar\u0131 anlatmam\u0131z\u0131 istiyorlar. Bu sebeple daha \u00f6nce yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve konularla ilgili t\u00fcm yeni kaynaklar\u0131 tekrar elden ge\u00e7irirken tarih payla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131za 11 g\u00fcn ara vermek zorunda kald\u0131k. Bundan b\u00f6yle her g\u00fcn veya g\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 payla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131za devam edece\u011fiz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/em><\/strong>
Bizim i\u00e7in T\u00fcrk tarihinde iz b\u0131rakm\u0131\u015f boy, budun, Ulus, Kavim, Kavim devlet ve Cihan devletlerinin birbirinden hi\u00e7bir fark\u0131 yoktur. Ancak ilerleyen g\u00fcnlerde ana konu olarak ele alaca\u011f\u0131m\u0131z Sel\u00e7uklular ve Osmanl\u0131lar Genel olarak O\u011fuz T\u00fcrklerine mensuptur.<\/p>\n\n\n\n

O\u011fuzlar, Orhun kitabelerinde ad\u0131 \u00e7ok ge\u00e7en T\u00fcrk kavimlerinden biridir. Bu kitabelere g\u00f6re O\u011fuzlar, G\u00f6kt\u00fcrk Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca iki unsurdan biri olarak g\u00f6r\u00fcnmektedir. G\u00f6kt\u00fcrk h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Bilge Ka\u011fan kitabelerinde, T\u00fcrk ve O\u011fuz kavim ve be\u011flerine hitap eder ve \u201cTokuz O\u011fuz budun kent\u00fc budunun erti «der. Bu ifade sadece siyasi bir ili\u015fkiyi ifade etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Orhun kitabelerinde T\u00fcrk ad\u0131n\u0131n kavmi bir anlamda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yani gerek G\u00f6kt\u00fcrk kitabelerinde, gerek Uygur Ka\u011fan\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrk\u00e7e kitabesinde (\u015e\u0130-ne-Usu) ge\u00e7en \u201cT\u00fcrk-Budun\u201d ifadesi yaln\u0131z ka\u011fanlar\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve onlar\u0131n ba\u015fl\u0131ca dayand\u0131klar\u0131 kavmi ifade etmekte oldu\u011fu gibi, \u201cT\u00fcrk Bilge Ka\u011fan\u201d ifadelerindeki \u201cT\u00fcrk\u201d kelimesi de ka\u011fan\u0131n kavmi men\u015feini g\u00f6stermektedir.\u201d<\/p>\n\n\n\n

O\u011fuzlar ba\u015fta Hun ve G\u00f6kt\u00fcrkler olmak \u00fczere T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n toparlay\u0131c\u0131s\u0131 olmakla birlikte Hunlar\u0131n atalar\u0131ndan Hiung-nular O\u011fuz s\u00fclalesindendir. Kassitler bahsinden sonra O\u011fuzlar ba\u015fl\u0131kl\u0131 konumuzda anlataca\u011f\u0131m\u0131z gibi heredot tarihinde anlat\u0131lan bir tak\u0131m olaylar O\u011fuz hikayelerinden Anadolu hikayelerine ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n


O\u011fuzlar\u0131n tarihe yans\u0131yan en eski kay\u0131tlar Mezopotamya\u2019da Guti ve Kassit\/ Guz\/O\u011fuz Kavimleri olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n


Ne yaz\u0131k ki K\u00fcrt \u00f6n ata uydurucular\u0131 sanal alemi uydurma metinlerle doldurmakta T\u00fcrk oldu\u011fu hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe dahi bulunmayan bu kavim devletlere sahip \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130 \u00dcZER\u0130NDEN TAR\u0130H OLU\u015eTURULMAYA \u00c7ALI\u015eILIYOR!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong><\/em>
K\u00fcrt \u00f6n ata uydurucular\u0131n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 bir yalanlar dizisidir. Ancak bu yalanlar bu g\u00fcn bilhassa televizyonlar\u0131n en \u00f6nemli konular\u0131 halindedir. Her \u015feyden habersiz milletimiz duyduklar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek sanmakta ve s\u00fcrekli aldat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fck ile ilgili \u0130nternette bilgi kirlili\u011fi olu\u015fmu\u015f durumdad\u0131r. Kadim T\u00fcrk Tarihinin dev medeniyetleri Kavim Devletleri «K\u00fcrt» ad\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

Bu \u00e7ok vahim bir durumdur. Bu devletin el atmas\u0131 gereken olduk\u00e7a ciddi bir meseleyken «\u00fcmmet\u00e7ilik» safsatas\u0131-masal\u0131yla T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc nas\u0131l sileriz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapanlara destek olunmakta bu ihanetlere Milliyet\u00e7i T\u00fcrk\u00e7\u00fc hi\u00e7 bir siyasiden tek bir cevap bile \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


\u0130nternette bilgi kirlili\u011fi endi\u015fe verici boyutlara ula\u015fm\u0131\u015f, \u011eutilerin K\u00fcrtlerin atalar\u0131 oldu\u011fu konusunda y\u00fczlerce yaz\u0131 yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 gibi Milliyet\u00e7i, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc, T\u00fcrk\u00e7\u00fc\u201d gen\u00e7ler bile zaman zaman bu sa\u00e7mal\u0131klar do\u011fruymu\u015f gibi PKK\u2019l\u0131lara \u201cMezopotamya\u2026.. \u201c diyerek payla\u015f\u0131mlarda bulunmaktad\u0131rlar. H\u00e2lbuki tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde K\u00fcrtler Mezopotamya\u2019da bulunmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6zde Vatansever — Milliyet\u00e7i ge\u00e7inen siyasiler bile oy u\u011fruna bu yalanlara ses \u00e7\u0131karmamakta hatta \u201c\u00d6yle oluversin\u201d demektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Siz hi\u00e7 bir siyasinin \u201cSiyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fclerin tarihteki T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve medeniyetlerine sahip \u00e7\u0131kt\u0131 \u201c konusunda bir ele\u015ftiri duydunuzmu? \u201cElam’l\u0131lar\u0131n Gutilerin Kasitlerin Hurrilerin Mittanilerin Medlerin T\u00fcrk oldu\u011fu\u201d konusunda bir s\u00f6zc\u00fck duydunuz mu?<\/p>\n\n\n\n

Milliyet\u00e7i yazarlar\u0131m\u0131z bile arada bir «Hititler T\u00fcrk de\u011fildir» der, dev T\u00fcrk tarihine sat\u0131r\u0131 vurur ge\u00e7er. Halbuki bu konuda gen\u00e7li\u011fini t\u00fcketen \u00f6l\u00fcrken de son s\u00f6z olarak «H\u0130T\u0130TLER T\u00dcRK’T\u00dcR» diyerek ebediyete intikal eden Dr Re\u015fid Galip gibi k\u0131ymetlerimiz hat\u0131rlanmaz bile. Hittiler Hattilerin devam\u0131d\u0131r ileride anlataca\u011f\u0131m\u0131z gibi Hattiler T\u00fcrk kavmidir. Hatta \u00e7o\u011fu tarih\u00e7iler Hititleri dikkate bile almaz Hattiler olarak tarihi anlat\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc Hattilerin devam\u0131 Hititler, Hattiler kadar \u00f6nemli bir kavim olmad\u0131\u011f\u0131 gibi Hattiler Anadolu\u2019da Hititler zaman\u0131nda da aynen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Hattilerin T\u00fcrk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek bilime ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/em><\/strong>
Siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fck g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Soy, k\u00fclt\u00fcr ve dile dayal\u0131 kimlik arama s\u00fcrecine, sosyal bilimler medolojisini de kullanarak, h\u0131z vermektedir.
T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcneydo\u011fu y\u00f6resi ile ilgili konular\u0131 \u201cbilim metodu\u201d ile ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren baz\u0131 K\u00fcrt\u00e7\u00fc teorisyenler b\u00f6lgenin tarih\u00e7esini anlat\u0131rken K\u00f6ken araman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Eski T\u00fcrk Kavimlerini K\u00fcrt g\u00f6stermektedir. (1) \u0130smail Be\u015fik\u00e7i Bu yalanlar\u0131n amac\u0131 K\u00fcrtlerin ayr\u0131 bir millet oldu\u011fu, T\u00fcrkler taraf\u0131ndan bask\u0131 alt\u0131nda tutuldu\u011fu izlenimini yaymakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim \u0130smail Be\u015fik\u00e7i Yazd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zde bilimsel kitab\u0131nda «Gutilerin K\u00fcrt oldu\u011funu» a\u00e7\u0131k\u00e7a iddia etmektedir. (2)<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Bu yalanlara kar\u015f\u0131 koymak K\u00fcrtlerin nas\u0131l ve ne t\u00fcr yalanlarla belirli odak noktalar\u0131na itildiklerini g\u00f6stermek bir vicdan borcudur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayd\u0131nlatmakt\u0131r. Bilgilendirmektir. Kesinlikle \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k de\u011fildir. Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcler ve Siyasal islamc\u0131lar yapmaktad\u0131r.
Cumhuriyetimizin kurucusu T\u00fcrk milletine kar\u015f\u0131 etnik b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k yap\u0131lmaktad\u0131r.T\u00fcrkiye de kurucu millet olan t\u00fcrk milletine kar\u015f\u0131 etnik b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k yap\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrklerin kurucu olmalar\u0131 s\u0131fat\u0131yla sah\u0131p oldu\u011fu haklar elinden al\u0131nmak istenilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\"S\u00fcmerler<\/figure>\n\n\n\n

K\u00fcrt tarihi \u00f6n ata uydurucular\u0131 T\u00fcrk tarihi \u00fczerinden kendilerine tarih yaratma pe\u015findeler Biz bu yalanlar\u0131 bu g\u00fcne kadar bitirdik bundan sonra da bitirmeye devam edece\u011fizTarihimiz ge\u00e7mi\u015fimiz de\u011fil gelece\u011fimizdir. Tarihimizin her sayfas\u0131 bizim i\u00e7in \u015fan ve \u015feref sahifesidir.Tarihimizin herhangi bir d\u00f6neminde ya\u015fayan t\u00fcm kavimler ve milletler ve onlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklar bizim vatan topraklar\u0131m\u0131zd\u0131r. T\u00fcrk kavim ve devletlerinin ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklar \u00fczerinde ba\u015fka bir toplulu\u011fun hak iddia etmesine kesinlikle m\u00fcsaade etmeyiz.<\/p>\n\n\n\n

YANLI\u015e \u0130SKAN POL\u0130T\u0130KALARI \u0130LE T\u00dcRKMENLER K\u00dcRTLE\u015eT\u0130R\u0130LM\u0130\u015eT\u0130R<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,
G<\/em><\/strong>\u00fcneydo\u011fu b\u00f6lgemizde ya\u015fayan T\u00fcrk topluluklar\u0131, Osmanl\u0131\u2019dan bu yana y\u00f6netenlerin yanl\u0131\u015f iskan politikalar\u0131 nedeniyle K\u00fcrtle\u015fme s\u00fcrecine itilmi\u015flerdir. Hatta, K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fan k\u00f6ylere, kurmanci ve Zazaca konu\u015fan oymaklar zorlanarak yerle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum g\u00fcn\u00fcm\u00fczde siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcrmek suretiyle \u201cT\u00fcrkmenlerin K\u00fcrtle\u015fmesi\u201d olgusunu g\u00fc\u00e7lendirmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Tarihi<\/figure>\n\n\n\n

T\u00fcrk tarihi incelendi\u011finde, ge\u00e7mi\u015fte bir\u00e7ok T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n Bulgar T\u00fcrkleri gibi dinlerini ve kimliklerini yitirerek Hiristiyanla\u015f\u0131rken Slavla\u015ft\u0131klar\u0131, Hazar T\u00fcrkleri gibi ve Musevile\u015ftikleri, K\u00fclt\u00fcr veya Kimlik kayb\u0131yla B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk Devletlerinin yerinde bu g\u00fcn ba\u015fka devletlar bulundu\u011fu bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n

Milli politikalar y\u00fcr\u00fct\u00fclmezse PKK Ter\u00f6r\u00fc ezilse bile Siyassi K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve etnikle\u015fmenin, k\u00f6r\u00fcklenmesi PKK’n\u0131n siyasi hedeflerinin ger\u00e7ekle\u015fmesine zemin haz\u0131rlayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fck bug\u00fcn devlet olmad\u0131\u011f\u0131 halde, her f\u0131rsatta T\u00fcrk bayra\u011f\u0131n\u0131 indirip yerine hayali K\u00fcrt bayra\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekebilmektedir. K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin resmi kurumlarda ikinci bir dil olarak kabul\u00fc veya Anayasadan T\u00fcrk s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kald\u0131r\u0131larak \u201cT\u00fcrks\u00fcz Anayasa\u201d yap\u0131lmak istenilmesi T\u00fcrk Milletinin Cumhuriyetin Kurucusu s\u0131fat\u0131yla kazand\u0131\u011f\u0131 egemenlik haklar\u0131n\u0131n PKK ile payla\u015ft\u0131r\u0131lmak istenilmesinden kaynaklanmaktad\u0131r. Bu g\u00fcn T\u00fcrkiye i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehditlerden birisi de budur.<\/p>\n\n\n\n

Siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fck bir yanda PKK, PYD, KCK gibi ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri, Abant toplant\u0131lar\u0131n\u0131n mimar\u0131 FET\u00d6 ile HPD ve di\u011fer partilerde boy g\u00f6steren gizli a\u00e7\u0131k K\u00fcrt\u00e7\u00fc Milletvekiller, T\u00fcrk Milleti ile sava\u015f halindedir. Bu sava\u015fta ABD, Rusya ve Baz\u0131 AB \u00fclkeleri Siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcler ve FET\u00d6 ile birlikte T\u00fcrkiye ile bazen a\u00e7\u0131k bazen dost g\u00f6r\u00fcnerek sava\u015flar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedirler.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

TAR\u0130H\u0130M\u0130Z VATANIMIZDIR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong><\/em>
T\u00fcrks\u00fcz Anadolu \u00f6zlemi ile hareket eden \u00fclkelerin ma\u015fas\u0131 olan Siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fck, soy, k\u00fclt\u00fcr ve dile dayal\u0131 kimlik arama s\u00fcrecine, tarih ve sosyal bilimler \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131z vermekte, tarihte \u00f6nemli yerler i\u015fgal etmi\u015f T\u00fcrk kavim devletlerini K\u00fcrt Kavim ve Medeniyetleri olarak anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalizm olmayan bir K\u00fcrt \u0131rk\u0131, olmayan bir K\u00fcrt dili \u00fczerinden bir K\u00fcrt Tarihi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc uydurup yeni bir millet meydana getirmek istemektedir. Bunun i\u00e7inde T\u00fcrk tarihinin en \u00f6nemli kavim devletlerine sahip \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00fcn Milliyet\u00e7i, T\u00fcrk\u00e7\u00fc,Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc — Vatansever- gen\u00e7li\u011fin kafas\u0131na yerle\u015ftirilen yalan «K\u00dcRTLER\u0130N TAR\u0130H\u0130N \u0130LK DEV\u0130RLER\u0130NDEN BER\u0130 ZAGROS DA\u011eLARINDA YA\u015eAYAN \u0130RAN\u0130 B\u0130R KAV\u0130M» oldu\u011fudur.
Halbuki K\u00fcrtler M.S.1500 y\u0131llar\u0131 \u00f6ncesinde yoktular.. K\u00fcrtler tarihin hi\u00e7 bir d\u00f6neminde Zagros da\u011flar\u0131nda ya\u015famad\u0131lar..<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"S\u00fcmerler<\/figure>\n\n\n\n

Zagros da\u011flar\u0131nda ya\u015fayan Gutiler ve Kasitler(Guz)’lar ba\u015fta t\u00fcm kavimler bu g\u00fcn mensubu olmakla gurur duydu\u011fumuz O\u011fuz T\u00fcrklerinin atalar\u0131d\u0131r. Ancak biz tarihimize sahip \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in internet d\u00fcnyas\u0131 ba\u015fta bilgi kirlili\u011fi had safhadad\u0131r. Emperyalizmin 1940\u2019l\u0131 y\u0131llar da ikili anla\u015fmalar ve i\u00e7imizde ki ihanet odaklar\u0131n\u0131n s\u00f6zde milliyet\u00e7ilik yap\u0131yor g\u00f6r\u00fcnerek bize dayatt\u0131klar\u0131 e\u011fitim programlar\u0131 sebebiyle ve T\u00fcrk tarihinin Mete Han\u2019dan \u00f6ncesine sahip \u00e7\u0131kmayan bir anlay\u0131\u015f\u0131n bize dayat\u0131lmas\u0131 sebebiyle gen\u00e7li\u011fimiz ger\u00e7ek tarihini \u00f6\u011frenememektedir.<\/p>\n\n\n\n

Tarihte var olmam\u0131\u015f bir millet olamam\u0131\u015f bir toplulu\u011fun Anadolu topraklar\u0131 \u00fczerinde haklar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek i\u00e7in ona Tarihte hakl\u0131l\u0131k kazand\u0131racak yerler ve topraklar vermek Milliyet\u00e7ilik de\u011fil Tarihimize ve Vatan\u0131m\u0131za ihanettir.<\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00fcn bile kabile stat\u00fcs\u00fcnden ileri gidememi\u015f bir toplulu\u011fa 4000 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f T\u00fcrk Kavim- Devlet’lerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 isimlerini vermek Anadolu topraklar\u0131nda suni bir millet ve devlet yaratmak isteyen hainlerin ekmeklerine ya\u011f s\u00fcrmek demektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk Gen\u00e7lerine 4000 veya 3000 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f Mezapotamya veya \u0130randaki kavim devletlerin \u00f6nemsizle\u015ftirilerek ve kimliksizle\u015ftirilerek anlat\u0131lmas\u0131 vatan topraklar\u0131 \u00fczerinde suni devlet kurmak isteyen hainlerin, T\u00fcrk tarihinin bu \u00e7ok \u00f6nemli d\u00f6nemlerini sahiplenmelerine sebep olmaktad\u0131r…<\/p>\n\n\n\n


Siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fcler «Mezopotamya» dernekleri kurmu\u015f Mezopotamya ve \u0130ran’da Ya\u015fam\u0131\u015f T\u00fcrk Kavim Devletlerinin K\u00fcrt oldu\u011funu kendi gen\u00e7lerinin kafas\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmi\u015ftir. Bu g\u00fcn bu anlay\u0131\u015f\u0131n T\u00fcrk\u00e7\u00fc gen\u00e7ler taraf\u0131ndan bile kabul g\u00f6rmesi tarihte hi\u00e7bir zaman Mezopotamya\u2019nin yak\u0131k\u0131ndan bile ge\u00e7memi\u015f 16.yy\u2019dan \u00f6nceki tarihi bile me\u00e7hul bir topluluktan bir ulus yaratma projelerine fark\u0131nda olmadan destek olunmas\u0131 bizi derinden yaralamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n


Bu ihanete kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck tepkiler ortaya konulmas\u0131 gerekirken tam tersine Siyasi K\u00fcrt\u00e7\u00fc tezler devleti y\u00f6netenler taraf\u0131ndan desteklenmi\u015f hayali K\u00fcrt iddialar\u0131 Ba\u015fbakanlar taraf\u0131ndan bile dillendirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fi olarak bu ihanetlere kar\u015f\u0131 sessiz kalmamal\u0131 Tarihimizin her d\u00f6nemine sahip \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z. \u201cCanlar\u0131 \u00f6yle istiyorlarsa b\u0131rakal\u0131m \u00f6yle desinler nas\u0131l olsa tarih ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131\u201d diyemeyiz.<\/p>\n\n\n\n


Nas\u0131l insanlar iyi bir mazileri olmad\u0131\u011f\u0131nda dikkate al\u0131nm\u0131yorsa tarihteki Vatan\u0131na sahip \u00e7\u0131kmayan milletler muteber g\u00f6r\u00fclmez. Tarih uydurulmas\u0131n\u0131n sebebi yurdumuz par\u00e7alanarak i\u00e7erisinden yeni uluslar \u00e7\u0131kar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r Bu da Co\u011frafyam\u0131zda kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131 demektir. K\u00fcrt \u00f6n ata uydurucular\u0131n\u0131n t\u00fcm iddia ve yalanlar\u0131n\u0131 bitirecek T\u00fcrk vatantopraklar\u0131 \u00fczerinde suni bir K\u00fcrt devleti kurulmas\u0131na asla m\u00fcsaade etmeyece\u011fiz!<\/p>\n\n\n\n

GUT\u0130LER T\u00dcRKT\u00dcR (M.\u00d6. 2120- 2030):<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Sevgili Okurlar,
\u201cSumer\u2019ler\u201d, \u201cGutiler\u201d,\u201cKasitler = Guz =O\u011fuzlar\u201d men\u015fe itibar\u0131yla ayn\u0131 kavimdiler. Yine Elam, Med, Hurri,Mittani Urartu, Hatti gibi kavimlerde ayn\u0131 men\u015feden gelen kavimlerdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gutiler ve Kasitler Sumerler gibi ancak sonraki d\u00f6nemlerde Orta Asya dan g\u00f6\u00e7 ederek \u00f6nce Sinear (Sumer yurdu)\u00e7evresine yerle\u015fen daha sonra Sinear merkezli devlet kuran T\u00fcrk kavimleriydi.<\/p>\n\n\n\n


Kasitler = Guz = O\u011fuzlar ayn\u0131 kavimdiler T\u00fcrkler bug\u00fcn oldu\u011fu gibi, eski \u00e7a\u011flarda da ayr\u0131 ayr\u0131 boy adlar\u0131yle tan\u0131n\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc, K\u0131rg\u0131zlar, \u00d6zbekler, Yakutlar, \u00c7uva\u015flar gibi, eski \u00e7a\u011flarda da Subarlar (Subariler, Subirler), Gud\u2019lar ya da Guz\u2019lar (Kas\u2019lar) vard\u0131. K\u0131saca M.\u00d6. 3500 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan S\u00fcmer\u2019ler de, M.\u00d6. 2500 y\u0131llar\u0131nda h\u00fck\u00fcmran olan Gud\u2019lar (Kut\u2019lar) ve yine M.\u00d6. 1700 y\u0131llar\u0131nda hakimiyet kuran Kas\u2019lar (Guz\u2019lar) aras\u0131ndaki zaman fark\u0131 h\u00fck\u00fcmranl\u0131k zamanlar\u0131n\u0131n fark\u0131d\u0131r. Yoksa T\u00fcrkler bu y\u00f6relerde aral\u0131ks\u0131z, uzun y\u00fczyallarca ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sumerolog Kemal Balkan\u2019\u0131n Kutlar\u2019\u0131n ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma Sumer ve Kut meselesine biraz daha a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmektedir. Yap\u0131lan tespitlere g\u00f6re prehistorik d\u00f6nemde kutlar\u0131n Hazar denizinin g\u00fcneydo\u011fusu \u0130le Amuderya\/Ceyhun (Oxus) nehri aras\u0131ndaki b\u00f6lgede yani Bat\u0131 T\u00fcrkistan\u2019da oturduklar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

M.\u00d6. 2500-2400 y\u0131llar\u0131nda Kutlar bat\u0131ya y\u00f6nelerek Za\u011fros da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesinin kuzeydo\u011fusuna yerle\u015fmi\u015flerdir. Buradaki yerle\u015fim alanlar\u0131, Yorgan tepe ile Kerk\u00fck\u2019\u00fcn do\u011fusunda K\u00fc\u00e7\u00fck Zab ile Diyale nehirleri aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. Kutlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Zagros da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesinde kal\u0131rlarken, bunlardan kopan bir grup Kuzey-bat\u0131ya Dicle\u2019nin yukar\u0131 kesimlerine g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir. M.\u00d6. 2260-2223 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda meydana gelen bu g\u00f6\u00e7 sonras\u0131nda, Dicle\u2019nin yukar\u0131 kesimlerine yerle\u015fen kut toplulu\u011funun M.\u00d6. 2223-2198 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda burada ya\u015famakta olan subarlarla kayna\u015ft\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.(18)<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkler k\u0131sa d\u00f6nemler hari\u00e7 M.S.\u2019ki y\u0131llarda da Mezopotamya da etkin olmu\u015flar Mezopotamya\u2019da, Suriye\u2019de, Suriye Sel\u00e7uklu devletini kurarak s\u00fcrekli yeni ak\u0131nlarla varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f Samileri h\u00e2kimiyetleri alt\u0131nda tutarak ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r.\u201d (20)<\/p>\n\n\n\n


Halen sahas\u0131nda en \u00f6nemli bilimadamlar\u0131ndan birisi kabul edilen Prof. Dr. B. Landsberger, II. T\u00fcrk Tarih Kongresinde «Gutiler, 2500\u2019den sonra, Akad\u2019\u0131n Sam\u0131 krallar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcler ve 125 y\u0131l Mezopotamya\u2019ya h\u00fckmettiler\u201d diyordu. (Prof. Dr. B. Landsberger, II. T\u00fcrk Tarih Kongresi 1937, \u00d6n Asya Kadim Tarihinin Esas Meseleleri, S. 106)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Erken d\u00f6nem T\u00fcrk tarihi ile ilgili \u00f6nemli eserler vermi\u015f Ord Prof Dr \u015eemseddin G\u00fcnaltay, Gutilerle ilgili bize \u00f6nemli bilgiler veriyor: Sami-T\u00fcrk kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olan Akad devleti T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 Gutiler taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (3) Guti\u2019ler istilas\u0131, tam bir T\u00fcrk sava\u015f\u0131d\u0131r Mezapotamya hakimiyeti i\u00e7in Sumer\u2019lerle Akad\u2019lar aras\u0131nda devam eden m\u00fccadeleye benzememi\u015ftir. T\u00fcrk Gutilerin ak\u0131nlar\u0131 Kuzeydeki (Akad)leri de, G\u00fcneydeki (S\u00fcmer)leri de sindirmi\u015f, b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile Mezapotamya’y\u0131 kas\u0131p kavurmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

\u201cT\u00fcrkler, Mezopotamya\u2019da, Sumer \u00fclkesinden ba\u015flayarak, y\u00fczy\u0131llar boyunca ya\u015fam\u0131\u015flar, f\u0131rsat bulduk\u00e7a Sami kavimlere h\u00fckmetmi\u015fler, \u00f6nce, Sumer Gudea krall\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonra Gud (Kut) krall\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha sonra da Guz\/O\u011fuz (Kas) krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurmu\u015flard\u0131r. Son iki krall\u0131\u011f\u0131n hakimiyeti toplam yedi y\u00fczy\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M.\u00d6.2150 y\u0131llar\u0131nda, Akad \u0130mparatorlu\u011funun \u00e7\u00f6kmesiyle, Zagros da\u011flar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan gelen, Sumerlere g\u00f6re sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131 daha \u00fcst\u00fcn olan GUT\u0130\u2019ler iki bin y\u0131llar\u0131na do\u011fru Mezopotamya\u2019n\u0131n siyasal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131ndan yararlanarak \u00fclkeyi istila edecekler, bir y\u00fczy\u0131la yak\u0131n egemenli\u011fini ellerinde tutacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"D\u00fcnyay\u0131<\/figure>\n\n\n\n

Guti\u2019ler M\u00d6 1600\u2019lerden sonra gelen Kas\u2019lar gibi Kuzey Mezopotamya\u2019ya Kuzeybat\u0131 \u0130ran B\u00f6lgesi\u2019nden ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.(5)
Gutiler; IV. Uruk S\u00fcl\u00e2lesinin M.\u00d6.2120’lerde y\u0131k\u0131lma\u00acs\u0131yla birlikte, Laga\u015f sitesi hari\u00e7 t\u00fcm b\u00f6lgeye egemen olmu\u015flard\u0131. Sumer Kral Listesi’nde Gutilerin ilk kral\u0131n\u0131n ismi verilmemi\u015ftir. Bu istilayla gelen Guti\u2019ler uygarl\u0131k verilerini yak\u0131p y\u0131kacaklar, \u00fclkeyi ya\u011fmalayacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sami Akad\u2019lar Sinear\u2019a hakim olduklar\u0131 zaman en korkulu rakip olarak kar\u015f\u0131lar\u0131nda Guti\u2019leri bulmu\u015flard\u0131. Akad\u2019lar\u0131n Naram-Sin ve \u015eargali\u015fari gibi b\u00fcy\u00fck ve kudretli h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131 Sinear\u2019\u0131 istila tehdidinden kurtarmak i\u00e7in Guti\u2019lerle pek \u00e7ok u\u011fra\u015fm\u0131\u015f, hatta \u015eargali\u015fari bir aral\u0131k bunlar\u0131n \u015earlak adl\u0131 ba\u015fbu\u011flar\u0131n\u0131 esir etmi\u015f, fakat onlar\u0131 kat\u2019i surette boyun e\u011fdirememi\u015fler bunun \u00fczerine iyi ili\u015fkiler tesis etmi\u015fler kurduklar\u0131 ordular\u0131n i\u00e7erisinde, Gutilerden olu\u015fan \u00f6zel birlikler de kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Guti\u2019lerin dalgalar halinde indikleri y\u00fcksek m\u0131nt\u0131kalardan o zamanlar i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z g\u00f6r\u00fcnen Sumer Yurduna do\u011fru akmalar\u0131, bu tarihlerde Mezopotamya\u2019n\u0131n kuzey do\u011fusunun Asya i\u00e7lerinden gelen yeni bir g\u00f6\u00e7 sebebiyle sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, kan seli \u015feklinde \u00f6n\u00fcne gelen boylar\u0131 yaylalardan vadilere s\u00fcr\u00fckledi\u011fini g\u00f6stermektedir. M\u00e2nialar\u0131 y\u0131k\u0131p deviren bu deh\u015fetli sald\u0131r\u0131 Sami Amuru\u2019lar\u0131 bile sarst\u0131. Akad imparatorlu\u011fu devrinde, evvelce bulunduklar\u0131 kuzeyi Suriye\u2019den baz\u0131 Boylar F\u0131rat boylar\u0131na do\u011fru sarkm\u0131\u015f, bu zamana kadar tarihte ad\u0131 g\u00f6r\u00fclmeyen bir \u015fehre, bilahare b\u00fct\u00fcn Sinear\u2019a ad\u0131n\u0131 verecek olan Babile g\u00f6\u00e7 ederek bu b\u00f6lgenin canlanmas\u0131na ve bir k\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131 haline gelmesini sa\u011flayarak k\u0131ymet ve ehemmiyetini kazand\u0131rm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Orta Asyal\u0131larla Sami\u2019lerin bir daha kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131ndan F\u0131rat boylar\u0131nda has\u0131l olan heyecan, Biblos\u2019tan M\u0131s\u0131r sahillerine, Amuru\u2019dan Kenan illerine (Palestin taraflar\u0131na) kadar yay\u0131ld\u0131. M\u0131s\u0131r\u2019daki alt\u0131nc\u0131 s\u00fclale Firavun\u2019l\u0131lardan Birinci Pepi, bu heyecan\u0131n do\u011furdu\u011fu dalgalar neticesi olarak \u015farktan M\u0131s\u0131r\u0131 tehdit eden bir istilaya kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in askerini silah alt\u0131na alma\u011fa mecbur oldu.6)<\/p>\n\n\n\n

Daha sonraki d\u00f6nemlerde, Akad taht\u0131n\u0131, Gutilerden Elulme\u015f bir s\u00fcreli\u011fine ele ge\u00e7irdi. Akad kral\u0131 Dudu, onu tahttan uzakla\u015ft\u0131rarak, yeniden y\u00f6netimi Akadlar ele ge\u00e7irseler de onu izleyen \u015eu-Turul zaman\u0131nda, g\u00fcneydeki Uruk kentinin isyan\u0131 Gutilerin ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendiren Gutiler Akadlara son darbeyi indirdiler. Akad ve IV. Uruk S\u00fcl\u00e2lesine son vererek Akadlar\u0131n ba\u015fkenti Agade ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok kenti ya\u011fma ettiler.<\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0435\u0442<\/figure>\n\n\n\n

Bu son sald\u0131r\u0131 s\u0131ras\u0131nda Guti\u2019ler, Sinear\u2019a \u015fiddetli bir sald\u0131r\u0131 ile girmi\u015f, \u015fehirleri ya\u011fma, mabetleri talan etmi\u015f, buralarda bulduklar\u0131 stat\u00fcleri, h\u00fck\u00fcmet merkezi yapt\u0131klar\u0131 Arrafa \u015fehrine g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Guti krallar\u0131ndan Lasirab\u2019a ait bir kitabe bulunmu\u015ftur. Kitabede bir Akad masal\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Masalda Sumer Tanr\u0131lar\u0131ndan \u0130nnina ile (Sin) Nannar Tanr\u0131lar\u0131 Guti\u2019lerin milli Tanr\u0131lar\u0131 ile beraber anlat\u0131lmaktad\u0131r.. Da\u011fl\u0131k m\u0131nt\u0131kalardan inen Guti\u2019ler, sert ve ha\u015fin adamlard\u0131. Sinear\u2019\u0131n medeniyetle incelmi\u015f zarif halk\u0131na bunlar\u0131n h\u00e2kimiyetleri pek a\u011f\u0131r gelmi\u015fti. G\u00fcney de Sumer\u2019lerin milli b\u00fcy\u00fck Tanr\u0131lar\u0131 Enlil\u2019in saltanat merkezi olan Nippur, son Sumer hanedan\u0131na payitaht olan Uruk, mamur Laga\u015f kuzeyde Akad \u0130mparatorlu\u011funa payitaht olan Agade ile Sami\u2019lerin b\u00fcy\u00fck Tanr\u0131u \u015eamas\u2019\u0131n saltanat merkezi bulunan S\u0131ppar gibi b\u00fcy\u00fck ve mamur \u015fehirler halk\u0131 bu sert idare alt\u0131nda ezilmi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

Guti\u2019ler, Sinear\u2019\u0131n kuzey ve cenubundaki sitelerin ba\u015f\u0131nda bulunan Patesileri vali s\u0131fat\u0131 ile yine mevkilerinde b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131. Fakat, tarhettikleri a\u011f\u0131r vergiler, idarelerindeki sertlik halk\u0131 bezdiriyordu(7)
Guti\u2019lerin zamanla sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kaybetmeleri \u00fczerine, f\u0131rsat bekleyen Sumer sitelerinin y\u00f6neticileri isyan edeceklerdir. (8) Bir ba\u015fka T\u00fcrk kavmi olan Sumer\u2019lerin ba\u015f\u0131nda bilahare Uruk kral\u0131 ilan edilen ve tek ba\u015f\u0131na be\u015finci Uruk s\u00fclalesini te\u015fkil edecek olan Utu hegal bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Sumer isyan\u0131n\u0131n milli bir ihtilal mahiyetinde oldu\u011fu kitabelerde Sumer\u2019lerin ulu Tanr\u0131s\u0131 Enlil ile Uruk Tanr\u0131\u00e7esi \u0130nnina\u2019dan ba\u015fka milli kahraman G\u0131lgam\u0131\u015f\u2019ta himaye ve arka \u00e7\u0131kmas\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor.
Uruk ve Kullab kuvvetlerinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7en Utu hegal nihayet Guti\u2019ler h\u00fck\u00fcmdar\u0131 ma\u011frur Tirigan (Tirikan)\u2019\u0131 ma\u011flup etmeye muvaffak oldu. Tirigan, harp sahas\u0131ndan ka\u00e7arak Dubrum kalesinde s\u0131\u011f\u0131nd\u0131. Fakat nihayet e\u015fi ve \u00e7ocuklar\u0131 ile beraber Utu hegal taraf\u0131ndan esir edilerek Guti\u2019ler saltanat\u0131na son verildi.<\/p>\n\n\n\n

Sumer\u2019lerin Guti\u2019ler idaresi alt\u0131nda pek ziyade ezilmi\u015f olduklar\u0131, bunlar\u0131n saltanat\u0131n\u0131 y\u0131karak kendilerine h\u00fcrriyet ve istiklal kazand\u0131rm\u0131\u015f olan Utu hegal\u2019\u0131 Uruk\u2019un destani kahraman\u0131 G\u0131lgam\u0131\u015f gibi milli bir kahraman olarak ilan etmi\u015folmalar\u0131ndan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sevgili Okurlar,<\/strong>
Sumer yaz\u0131l\u0131 belgeleri Guti istilas\u0131n\u0131 olduk\u00e7a ac\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde tasvir etmektedir:
» Gutiler b\u00fct\u00fcn \u00fclkeyi \u00e7ekirgeler gibi kaplam\u0131\u015flard\u0131, kimse onlara kar\u015f\u0131 koyam\u0131yordu. B\u00fct\u00fcn Sumer’de kara ve deniz nakliyat\u0131 durmu\u015ftu. Postac\u0131 yola \u00e7\u0131kam\u0131yor, gemici yelkenini a\u00e7am\u0131yor, bal\u0131k\u00e7\u0131 avlanam\u0131yordu. Bir kuzu yar\u0131m sila arpaya de\u011fi\u015ftiriliyordu».
Bir Sumer mektubunda da; «Sen tarlan\u0131 s\u00fcrmene bak. Gutiler gelip mal\u0131n\u0131 alma\u011fa kalkarsa, ben seni korurum», diyerek, g\u00fcvenini kaybetmi\u015f birine g\u00fcven verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
Guti\u2019ler istilas\u0131, o zamana kadar Sinear Hegemonyal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Sumer\u2019lerle Akad\u2019lar aras\u0131nda devam eden m\u00fccadeleye benzememi\u015fti. Bu istila kuzeyi (Akad) lar\u0131 da, cenubi (Sumer) leri de sindirmi\u015f, b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile memleketi kas\u0131p kavurmu\u015ftu.(9)<\/p>\n\n\n\n

Gutiler burada \u201ctirigan\u201d ad\u0131yla bir de \u015fehir kurmu\u015flard\u0131r. Habur, balih ve Orta F\u0131rat\u2019a hakim olan kutlar\u0131n s\u0131ras\u0131yla Sippar, Umma, Akad merkezi Agade, Sumerlerin Ur, Babilonya gibi \u015fehirlerini ele ge\u00e7irerek g\u00fcneye do\u011fru geni\u015fledikleri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. M.\u00d6. 2000\u2019lerin sonunu do\u011fru Asur kaynaklar\u0131nda adlar\u0131ndan s\u0131k s\u0131k bahsedilen Gutilerin (Kutlar\u0131n), A\u015fa\u011f\u0131 zab suyunun g\u00fcneyindeki da\u011flarla S\u00fcleymaniye \u015fehrini kuzeyindeki b\u00f6lgede ya\u015fad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. (10)<\/p>\n\n\n\n

Eski Akad (M.\u00d6. 2340-2159) zaman\u0131ndan ba\u015flayarak, \u011eutiler\u2019den kalan az say\u0131daki belgede ve onlarla \u00e7a\u011fda\u015f olanlarda eski Babil \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7 zamanlar\u0131na kadar her devirden yaz\u0131l\u0131 kaynaklarda ge\u00e7en ki\u015fi, yer ve nesne adlar\u0131 toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu malzemenin de\u011ferlendirilmesi sonras\u0131nda B. Landsberger, \u201ctarihte T\u00fcrklerle en yak\u0131n m\u00fcnasebettar olan, hatta belki de T\u00fcrklerle ayniyet g\u00f6steren kabile kutlar\/Gutiler\u2019dir. Demektedir. (11)
Guti\u2019lerin Sinear\u2019a indikleri zaman ba\u015flar\u0131nda bir kral bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenilmektedir. Fakat herhalde bunlar\u0131n \u00f6teden beri birtak\u0131m Boy beyleri idaresinde bulunduklar\u0131 muhakkakt\u0131r.
Guti\u2019ler, Akad-Sumer\u2019ler illerini istila ettikten sonra bu Boy beylerinden sivrilen kudretli biri kral unvan\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, yeni bir hanedan kurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Guti\u2019ler Mezopotamya\u2018y\u0131 istila ettikten sonra Krall\u0131k Merkezlerini kuzeyde Subarti (Asuriye) m\u0131nt\u0131kas\u0131ndaki Arrafa (Bug\u00fcnk\u00fc Kerk\u00fck \u015fehri yerinde) kurmu\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Gutilerin, yakla\u015f\u0131k y\u00fczy\u0131ll\u0131k egemenlik d\u00f6neminde, sadece Laga\u015f Sitesi ayakta kalabilmi\u015fti. Laga\u015f sitesinde, Patesi olan Gudea\u2019n\u0131n Sumer medeniyetine R\u00f6nesans devrini a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011funu biliyoruz.
Gutiler, arkalar\u0131nda \u00e7ok az arkeolojik kal\u0131nt\u0131 b\u0131rakarak, sonunda Uruk valisi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir Sumer koalisyonu taraf\u0131ndan bu topraklardan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r Ur-Nammu, b\u00fcy\u00fck Sumer hanedanlar\u0131n\u0131n sonuncusu olan, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ur Hanedanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kurucusudur.<\/p>\n\n\n\n

Ur-Nammu’yla ba\u015flayan ve Sami k\u00f6kenli \u0130sin-Larsa krall\u0131klar\u0131na kadar s\u00fcren bu d\u00f6nem; Sumer tarihinin «Yeni Sumer Devleti» ya da «Sumer’in R\u00f6nesans\u0131» olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.
Prof. B. Landsberger, Eski Akad (M.\u00d6. 2340-2159) zaman\u0131ndan ba\u015fl\u0131yarak, kutlar\u2019dan kalan az say\u0131daki belgede ve onlarla \u00e7a\u011fda\u015f olanlarda eski Babil (M.\u00d6. 1894-1600) \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7 zamanlar\u0131na kadar her devirden yaz\u0131l\u0131 kaynaklarda ge\u00e7en ki\u015fi, yer ve nesne adlar\u0131 toplam\u0131\u015ft\u0131r. B. Landsberger, Bu malzemenin de\u011ferlendirmi\u015f,(Prof. Dr. Abdulhaluk \u00c7ay, Her Y\u00f6n\u00fcyle K\u00fcrt Dosyas\u0131, S. 51)<\/p>\n\n\n\n

Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, \u00f6zellikle Sumerce konusunda \u00f6nemle durdu\u011funu yak\u0131ndan bildi\u011fi i\u00e7in, 1937\u2019de toplanan Tarih Kurultay\u0131\u2019na, Sumerce \u00fczerinde olmasa da, M.\u00d6. 2150 y\u0131llar\u0131nda Mezopotamya\u2019da h\u00fck\u00fcmran olmu\u015f Gut ya da Kut kavminin T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 olabilece\u011fi hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131: \u201cbu Gutium yahut Kutiun milletinin ad\u0131n\u0131n Akadca nisbet eki olan k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7izecek olursak Kut kal\u0131r. E\u011fer \u00e7ok muhim olan alametler bizi aldatm\u0131yorsa, tarihimizde T\u00fcrklerle en yak\u0131n bir surette m\u00fcnasebettar olan, hatta belki de ayniyet g\u00f6steren kabile budur\u201d demi\u015ftir. (12)<\/p>\n\n\n\n

Tabletlerden, kalabal\u0131k Guti kuvvetlerinin \u00e7e\u015fitli kabilelerden te\u015fekk\u00fcl ettikleri ve bu kuvvetlerin bazan kad\u0131n komutanlar\u0131n emrinde de sava\u015ft\u0131klar\u0131 \u00f6\u011frenilmektedir. \u00d6zellikle Ural-Altay kavimlerinde rastlanan bu durumun yan\u0131nda , Gutiler\u2019in krallar\u0131n\u0131 asillerin aras\u0131ndan se\u00e7imle iktidara getirdikleri de bilinmektedir ki bu durum tarihte yaln\u0131z T\u00fcrklerde g\u00f6r\u00fclen bir \u00f6zelliktir ve Ba\u015fbu\u011f se\u00e7iminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Gutiler\u2019in baz\u0131 kral isimleri de bilinmekte ve bunlar eskiden beri Ural-Altay dilleriyle ilgili g\u00f6r\u00fclmektedir. (13)<\/p>\n\n\n\n


Prof. B. Landsberger, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn haz\u0131r bulundu\u011fu bu Kurultayda, Gut (Kut) kavmi kral adlar\u0131n\u0131n \u00e7ok oldu\u011funu, ancak yaz\u0131tlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, okunan be\u015f kral ad\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanabildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Bu \u00f6nemli adlar \u015funlard\u0131:
1. Yarlagan
2. Tirigan.
3. \u015earlak, \u00c7arlak
4. El-ulumu\u015f
5. \u0130nim-baka\u015f. (14)
Prof. B. Landsberger, ayn\u0131 bildiride; \u201cKut\u2019lar, 2150\u2019den sonra, Akad\u2019\u0131n Sam\u0131 krallar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcler ve 125 y\u0131l Mezopotamya\u2019ya h\u00fckmettiler\u201d diyordu.(15)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gutiler, hakimiyetlerine nihayet verilmesinden sonra geldikleri da\u011fl\u0131k b\u00f6lgeye \u00e7ekilerek tekrarlad\u0131klar\u0131 ak\u0131nlar\u0131yla hem Assur, hem Babil devletlerinin devaml\u0131 y\u0131pratm\u0131\u015flard\u0131r. Tabletlerden, kalabal\u0131k Guti kuvvetlerinin \u00e7e\u015fitli kabilelerden te\u015fekk\u00fcl ettikleri ve bu kuvvetlerin bazan kad\u0131n komutanlar\u0131n emrinde de sava\u015ft\u0131klar\u0131 \u00f6\u011frenilmektedir. \u00d6zellikle Ural-Altay kavimlerinde rastlanan bu durumun yan\u0131nda , Gutiler\u2019in k\u0131rallar\u0131n\u0131 asillerin aras\u0131ndan se\u00e7imle iktirada getirdikleri de bilinmektedir ki bu durum tarihte yaln\u0131z Mo\u011follar\u2019da g\u00f6r\u00fclen bir \u00f6zelliktir ve b\u00fcy\u00fck kaan se\u00e7iminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hanedan mensuplar\u0131nn meclisine de Kurultay denilmektedir. Gutiler\u2019in baz\u0131 k\u0131ral isimleri de bilinmekte ve bunlar eskiden beri Ural-Altay dilleriyle ilgili g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sevgili okurlar,<\/strong>
\u00c7iviyaz\u0131l\u0131 kaynaklarda, nadiren Guti federasyonu i\u00e7inde, \u00e7o\u011fu kez de m\u00fcstakillen an\u0131lan bir Turukku veya Turukkum kavmi ile, bazan birlikte hareket ettikleri bildirilen bir Nigimti kavmine raslan\u0131lmaktad\u0131r. Tabletlerden, Babil devletini en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu Hammurabi devrinde dahi (XVIII. Yy.) devaml\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tuttuklar\u0131 \u00f6\u011frenilen Turukkular\u0131n, III. Bin y\u0131l i\u00e7inde Asya\u2019dan gelerek Azerbaycan ile Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu topraklar\u0131na yerle\u015fen ve dilleri T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye akraba olan Hurriler\u2019le kayna\u015ft\u0131klar\u0131, onlar\u0131n komutas\u0131 alt\u0131nda sava\u015ft\u0131klar\u0131 ve ayn\u0131 \u015fah\u0131s adlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 bilinmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\"D\u0130NLER\u0130N<\/figure>\n\n\n\n

Bilhassa bu bilgilerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, Turukkum isminin bu kavme yine Mezopotamyal\u0131 Samiler taraf\u0131ndan verilmi\u015f bir s\u0131fat-isim olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp kelimeyi Akkadca\u2019da ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman \u201csilahla vurma, kam\u00e7\u0131yla d\u00f6vmek\u201d manas\u0131n\u0131 tay\u0131\u015fan taraku(m) fiili ve turku, terku(m) gibi t\u00fcrevleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Turukkum bu k\u00f6kten \u00fct\u00fcretilmi\u015f \u201cvurucu;i\u015fi vurmak, d\u00f6vmek olan (kr\u015f, flagellum dei \u201cTanr\u0131\u2019n\u0131n k\u0131rbac\u0131\u201d Attila; not 40) vurgun, bask\u0131n yapan (ak\u0131nc\u0131)\u201d anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r (kr\u015f. Fars. T\u00fcrt\u00e2z T\u00fcrk ko\u015fu\u015fturmas\u0131; s\u00fcratle ger\u00e7ekle\u015ftirilen- T\u00fcrk usul\u00fc-bask\u0131n; ya\u011fma, \u00c7ap\u0131l\u201d) \u00d6te yandan, \u015feklen genetik halde tipik bir akkadca isim oldu\u011funun belli eden di\u011fer kavmin ad\u0131 Nigimti ise, yal\u0131n halde aynen nikimtu \u201ctoplama, toparlama\u201d ve nekemtu \u201c\u00e7apul, ya\u011fma, talan\u201d \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


T\u00fcrk kelimesi hakk\u0131nda bilinenler, ilk defa Orhun kitabelerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, \u201ckuvvetli\u201d gibi bin m\u00e2n\u00e2 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131; T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin kurallar\u0131na ve Rus\u00e7a, Macarca, K\u0131r\u0131m Tatarcas\u0131 gibi dillerdeki T\u00fcr\u00fck, T\u00f6r\u00fck tel\u00e2ffuzuna bak\u0131larak da asl\u0131n\u0131n tek heceli olmamas\u0131n\u0131 gerekti\u011finden ibarettir. Yine ayn\u0131 \u015fekilde, T\u00fcrk boylar\u0131 i\u00e7inde as\u0131l g\u00f6\u00e7ebe olan, en geni\u015f b\u00f6lgelere yay\u0131lan, T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin en eski dil \u00f6zelliklerine sahip leh\u00e7elerinden birini konu\u015fan, T\u00fcrk tarihinde en b\u00fcy\u00fck devletleri kuran veya temelini olu\u015fturan T\u00fcrkmen-O\u011fuz\/Tr\u00fchmen veya T\u00fcrkman\/Turkuman\/Turcoman boyunun ad\u0131 da bug\u00fcne kadar \u00e7\u00f6z\u00fcmlenememi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkmen\u2019in T\u00fcrk kelimesiyle olan ilgisi a\u00e7\u0131kl\u0131kta g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in hemen t\u00fcm ilim adamlar\u0131, kelimeyi daima T\u00fcrk ile di\u011fer bir kelime ile veya ekten m\u00fcte\u015fekkil kabul etmi\u015fler ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 bu y\u00f6nde y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015flerdir. Kanatimce, T\u00fcrkler\u2019eEtr\u00e2k diyen Araplar\u2019\u0131n T\u00fckmenler\u2019e verdikleri \u00e7o\u011ful haldeki ter\u00e2kime ismi, sorunu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ter\u00e2kime\u2019inin tekil hali T\u00fcrkmen De\u011fil, k\u00f6k harfleri t r k m olan T\u00fcr\u00fck\u00fcm,terekem, terekeme gibi teleffuz edilebilecek bir kelimedir. T\u00fcrk\u2019\u00fcn Fars\u00e7a \u00e7o\u011fulu iseT\u00fcrk\u00e2n\u2019d\u0131r. Buna g\u00f6re T\u00fcrkmen ve Turkuman kelimesini t\u00fcrk\u00fcm-\u00e2n, \u015feklinde tahlil edersek kar\u015f\u0131m\u0131za kurallara uygun, Fars\u00e7a \u00e7o\u011ful eki-\u00e2n ile yap\u0131lm\u0131\u015f T\u00fcrk\u00fcm-ler\u201d, \u201cT\u00fcrkum-lar\u201d yap\u0131s\u0131nda bir kelime \u00e7\u0131kar ki her halde bu, arap\u00e7aTer\u00e2kime\u2019nin tekili olmas\u0131 gereken T\u00fcr\u00fck\u00fcm veya \u00e7iviyaz\u0131l\u0131 kaynaklardaki Turukkum\u2019dan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. (19)<\/p>\n\n\n\n

Nitekim \u0130lk\u00e7a\u011f T\u00fcrk tarihi \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rmalarda b\u00f6lgede T\u00fcrklerden ba\u015fka bir kavim bulunmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.
Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn huzurunda, 1937 y\u0131l\u0131 Tarih Kurultay\u0131\u2019nda a\u00e7\u0131klanan bu \u00e7ok \u00f6nemli bildirinin konusu, ne yaz\u0131k ki araya Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n girmesi, olaylar\u0131n h\u0131z\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, gereken \u00f6nemle ele al\u0131namam\u0131\u015f, bir kenara itilmi\u015f ve unutturulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

De\u011ferli Arkada\u015flar\u0131m<\/strong>
Yar\u0131n Mezopotamya\u2019da Sumer ve Gutilerden ba\u015fka di\u011fer bir T\u00fcrk kavmi olan Kasitler\/Kas\u2019lar\/Guzlar(O\u011fuzlar)\u2018in (tarih\u00e7ilerin karanl\u0131k \u00e7a\u011f diyerek \u00f6rt bas etmek istedikleri) Babilde M.\u00d6. 1600-1150 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 450 y\u0131l s\u00fcren hakimiyetini, bu s\u00fcre i\u00e7erisinde M\u0131s\u0131r ve Asur \u00fczerindeki etkilerini ve Mekke\u2019de \u0130slam Peygamberi Hz Muhammed\u2019e kadar uzanan soy ba\u011flar\u0131n\u0131 ve ili\u015fkilerini anlataca\u011f\u0131z.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\u041d\u0430<\/figure>\n\n\n\n

22 Haziran 2020 Saat 4.30
TANER \u00dcNAL<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u0130PNOTLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1- \u0130. Be\u015fik\u00e7i, Devletleraras\u0131 S\u00f6m\u00fcrge, Sh: 176, 14 nolu dipnot
2-\u0130smail Be\u015fik\u00e7i, Devletleraras\u0131 S\u00f6m\u00fcrge, K\u00fcrdistan, 1990, sh: 22, Alan Yay\u0131nc\u0131l\u0131k
3- Ord. Prof. M. \u015eemseddin G\u00fcnaltay, Yak\u0131n \u015eark, Elam ve Mezopotamya, Gutiler Bahsi s. 317-319
4-T\u00fcrkiyat Mecmuas\u0131, 1969, cilt: XV, s. 22 Akt Prof. Dr. Vecihe Hatibo\u011flu s.33
5-Prof. Dr. B\u00fclent \u0130plik\u00e7io\u011flu, Eski\u00e7a\u011f Tarihinin Ana Hatlar\u0131, S.85
6- Ord. Prof. M. \u015eemseddin G\u00fcnaltay, s. 316
7-Ord. Prof. M. \u015eemseddin G\u00fcnaltay, s. 317
8-\u0130smet Parmaks\u0131zo\u011flu, Ya\u015far \u00c7a\u011flayan, s.63
9- Ord. Prof. M. \u015eemseddin G\u00fcnaltay, s. 316
10-Prof. Dr. Abdulhaluk \u00c7ay, Her Y\u00f6n\u00fcyle K\u00fcrt Dosyas\u0131, S. 51
11- Prof. Dr. Abdulhaluk \u00c7ay, S. 51
12-1937 y\u0131l\u0131 Tarih Kongresi Zab\u0131tlar\u0131, TTK yay\u0131n\u0131, s. 105
13-Sargon Erdem X.T\u00fcrk Tarih Kongresi \u2013Kongreye Sunulan Bildiriler Cilt III 1986 -M. \u00d6. II. Biny\u0131la ait \u00c7iviyaz\u0131l\u0131 Belgelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Gutium\/Ye\u2019cuc-Me\u2019cuc\/Mo\u011follar Turukkum\/T\u00fcrkler) Sayfa: 897
14-Prof. Dr. Vecihe Hatibo\u011flu, T\u00fcrkoloji Dergisi, T\u00fcrk Tarihinin Ba\u015flang\u0131c\u0131, Cilt: VIII, Sayfa: 30
15-II.T\u00fcrk Tarih Konferans\u0131 Zab\u0131tlar, s. 106
16-Dr. Arif M\u00fcfid Mansel, Eski Do\u011fu ve Ege Tarihinin Ana Hatlar\u0131, s. 13
17-Prof. Dr. Vecihe Hatibo\u011flu, Sayfa: 32
18-Prof. Dr. Abdulhaluk \u00c7ay, Her Y\u00f6n\u00fcyle K\u00fcrt Dosyas\u0131, S. 51
19-Sargon Erdem Sayfa: 898
20- Prof. Dr. Vecihe Hatibo\u011flu s.33<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SEL\u00c7UKLU VE OSMANLI DEVLETLER\u0130N\u0130 KURAN O\u011eUZLARIN TAR\u0130HE YANSIYAN EN ESK\u0130 KAYITLARI MEZOPOTAMYA\u2019DA GUT\u0130 VE KASS\u0130T\/ GUZ\/ O\u011eUZ KAV\u0130MLER\u0130 OLARAK G\u00d6R\u00dcLMEKTED\u0130R.BU G\u00dcN, B\u0130R YANDAN TAR\u0130H\u0130M\u0130Z\u0130N<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8287,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-8286","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8286"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8288,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8286\/revisions\/8288"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}