{"id":82870,"date":"2022-10-05T03:35:45","date_gmt":"2022-10-04T23:35:45","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=82870"},"modified":"2022-10-05T10:46:33","modified_gmt":"2022-10-05T06:46:33","slug":"erm%c9%99nistan-ugursuz-dovl%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=82870","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan \u2013 \u201cU\u011fursuz d\u00f6vl\u0259t\u201d"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/esas2-300x300-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-82871 size-full\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/esas2-300x300-1.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/esas2-300x300-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/esas2-300x300-1-215x215.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Qurban Vahidov <\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong><em>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 \u2013 analitik. \u0130r\u0259van T\u00fcrk Cumhuriyy\u0259ti Mill\u0259t \u015euras\u0131 v\u0259 Strateji Ara\u015fd\u0131rmalar Komisiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/em><\/strong>, <strong>kafkaznews.com<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t tarixind\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin institusional u\u011fursuzluqlar\u0131d\u0131r, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n h\u00f6kum\u0259t v\u0259 onun r\u0259hb\u0259rl\u0259ri m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Buna h\u00f6kum\u0259tin v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259tin u\u011fursuzlu\u011fu deyilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U\u011eURSUZ D\u00d6VL\u018fT (<strong>(FAILED STATE, GOVERNMENT)<\/strong>), V\u018f YA U\u011eURSUZ H\u00d6K\u00dcM\u018fT \u2013 suveren milli d\u00f6vl\u0259tin iki \u0259sas funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259 bilm\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259tdir:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>G\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn \u0259razisin\u0259 v\u0259 orada ya\u015fayan xalqlara n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n.<\/li><li>Milli s\u0259rh\u0259dl\u0259rini qoruma\u011f\u0131 bacaran.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259tin u\u011fursuzlu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131 Madlen Olbrayt v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131nda populyarla\u015fd\u0131. V\u0259 h\u0259tta bundan \u0259vv\u0259l politoloq Robert H. Cekson \u201ckvazi-d\u00f6vl\u0259t\u201d (h\u0259m\u00e7inin proto-d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131n\u0131r \u2013 tam institusionalla\u015fm\u0131\u015f v\u0259 ya muxtar suveren d\u00f6vl\u0259ti t\u0259msil etm\u0259y\u0259n siyasi qurum) terminini i\u015fl\u0259tmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cU\u011fursuz d\u00f6vl\u0259t\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131 m\u00fcxt\u0259lifdir, lakin onlar daha \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, infrastruktur v\u0259 s. kimi m\u00fcsb\u0259t siyasi d\u0259y\u0259rl\u0259ri t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259m\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lib. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu sayda elmi i\u015fl\u0259rin olmas\u0131na baxmayaraq, d\u00f6vl\u0259t u\u011fursuzlu\u011funun t\u0259rifi il\u0259 ba\u011fl\u0131 konsensus yoxdur. \u018fn \u00e7ox q\u0259bul edil\u0259n t\u0259rif \u201cd\u00f6vl\u0259tin \u0259sas funksiyalar\u0131n\u0131n art\u0131q yerin\u0259 yetirilm\u0259diyi, m\u00fcflisliyi\u201d v\u0259ziyy\u0259t kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Analitikl\u0259r d\u00f6vl\u0259tin u\u011fursuzlu\u011funun bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bini m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>M\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan resurslar\u0131n olmamas\u0131;<\/li><li>Korrupsiyaya s\u0259b\u0259b olan resurs bollu\u011fu v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin kriminalla\u015fmas\u0131;<\/li><li>D\u00f6vl\u0259tin kriminalla\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaran hakimiyy\u0259tin q\u0259sbi;<\/li><li>\u00d6zg\u0259 torpaqlar\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259r\u0259k talan \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f v\u0259 zorak\u0131l\u0131qla d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n iqtisadiyyat.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin fiaskosu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsrl\u0259r boyu m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n, m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r he\u00e7 bir halda \u00f6zl\u0259rini d\u00f6vl\u0259t qurucu xalq kimi hiss etm\u0259yibl\u0259r. Onlara d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik (1918-1920) verils\u0259 d\u0259, \u0259tal\u0259tl\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n \u0259lin\u0259 bax\u0131rlar, onlardan pay, dotasiya v\u0259 yard\u0131m g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. Nec\u0259 ki, Sovetl\u0259r Birliyind\u0259 Erm\u0259nistan (Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan) d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 xeyir verm\u0259y\u0259n, \u0259ksin\u0259 ziyanverici olaraq dig\u0259r m\u00fctt\u0259fiq respublikalar\u0131n hesab\u0131na ya\u015fayan bir parazit olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015f ver\u0259n m\u00fcsib\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ham\u0131n\u0131 g\u00fcnahland\u0131rmaq, ham\u0131dan t\u0259m\u0259nnas\u0131z k\u00f6m\u0259k ist\u0259m\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fc xristianl\u0131\u011f\u0131n \u201cm\u00fcdafi\u0259\u00e7isi\u201d kimi t\u0259qdim etm\u0259k \u2013 bunlar da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 ideologiya kimi erm\u0259nil\u0259rin b\u00fct\u00fcn n\u0259sill\u0259rinin beynind\u0259 yerl\u0259\u015fmi\u015f na\u011f\u0131llard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hindistandan k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259n erm\u0259ni qara\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n indiki n\u0259sill\u0259ri son 100 ild\u0259 Ki\u00e7ik Asiyada, \u0130randa v\u0259 Qafqazda ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259rin \u0259sas icra\u00e7\u0131lar\u0131na \u00e7evrilibl\u0259r. Onlara d\u00f6vl\u0259t qurma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kl\u0259ri v\u0259dl\u0259ri m\u00fcqabilind\u0259 \u201cizz\u0259t\u201d v\u0259 \u201c\u0259z\u0259m\u0259t\u0259\u201d can atan bu soys\u00fcz erm\u0259nil\u0259r &nbsp;b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259lind\u0259 silaha \u00e7evrildi. \u0130ki \u0259sr\u0259 yax\u0131n x\u0259yan\u0259tin, riyakarl\u0131\u011f\u0131n, yad \u0259razil\u0259r\u0259 t\u0259cav\u00fcz\u00fcn, b\u00f6lg\u0259 xalqlar\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin o\u011furlanmas\u0131 v\u0259 saxta, uydurma tarix yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131 ki, C\u0259nubi Qafqazda ilkin Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda Rusiya v\u0259 bir s\u0131ra Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 \u201cErm\u0259nistan\u201d adl\u0131 d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015fu yarand\u0131. Sonra b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259 sovet imperiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olundu v\u0259 tarixi Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan (indiki Erm\u0259nistan) \u0259razisind\u0259 ilk erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti yarad\u0131ld\u0131, sonra Kreml Az\u0259rbaycan t\u00fcrk xalq\u0131n\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan bir imza il\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 erm\u0259niy\u0259 h\u0259diyy\u0259 etdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan, rus v\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizminin siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 29.900 kv\/km \u0259razisini itirmi\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovet \u0130mperiyas\u0131 da\u011f\u0131landan sonra yen\u0259 d\u0259 Moskvan\u0131n icaz\u0259si v\u0259 onun f\u0259al d\u0259st\u0259yi il\u0259 art\u0131q da\u015fnak-fa\u015fist ideologiyas\u0131 il\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nmi\u015f hindistanl\u0131 qara\u00e7\u0131lar\u0131n n\u0259sill\u0259ri t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u00f6z \u0259ll\u0259rin\u0259 ald\u0131lar. Daha bir Az\u0259rbaycan \u0259razisi \u2013 Qaraba\u011f nizami sovet ordusunun k\u00f6m\u0259yi &nbsp;v\u0259 rus ordusunun yard\u0131m\u0131 il\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Regionda \u00f6z maraqlar\u0131 olan b\u00fct\u00fcn g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin manipulyasiya etdiyi \u201cs\u00fclh nizamlanmas\u0131\u201d prosesi ba\u015flad\u0131. Dem\u0259k olar ki, 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si \u00f6z h\u0259llini tapmad\u0131. \u201cErm\u0259nistan\u201d getdikc\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259sas himay\u0259darlar\u0131 \u2013 Rusiya, Fransa v\u0259 AB\u015e-dan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. M\u00fcst\u0259qill d\u00f6vl\u0259t kimi siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259 bilm\u0259di, \u201cd\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik\u201d maraqlar\u0131 dig\u0259r imperialist d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin maraqlar\u0131na xidm\u0259t etdi, h\u0259tta ordusunu ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ixtiyar\u0131na verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ax\u0131 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck ordu laz\u0131md\u0131r, onu silahland\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r, bu is\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259sait t\u0259l\u0259b edirdi. Moskvada: \u201cbiz din qarda\u015flar\u0131y\u0131q, hristiyan\u0131q, n\u0259 suald\u0131r, \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259n yard\u0131m\u0131 ed\u0259c\u0259yik!\u201d dey\u0259r\u0259k \u201cerm\u0259ni hakimiyy\u0259tinin\u201d ba\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131na yast\u0131q qoydular. \u00d6zl\u0259rini d\u00fcnyan\u0131n \u0259n hiyl\u0259g\u0259r etnik qrup hesab ed\u0259n hay qara\u00e7\u0131lar, alka\u015f rus \u0130van\u0131n onlar\u0131 orta barma\u011f\u0131n\u0131n \u0259traf\u0131nda nec\u0259 dolayaraq \u0259b\u0259di borcluya \u00e7evirm\u0259sind\u0259n bel\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nm\u0259dil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fist ideologiyas\u0131na alud\u0259 olan d\u00fcnya erm\u0259ni etnokorporasiyas\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 normal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmas\u0131na mane olur. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, Erm\u0259nistan getdikc\u0259 u\u011fursuz d\u00f6vl\u0259t kimi d\u00fcnyaya b\u0259lli olur, yad \u0259razil\u0259r\u0259 iddia edir, separatizm v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raiti yarad\u0131r. Beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, d\u00fcnya g\u00fccl\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00c7in v\u0259 AB\u015e-\u0131n i\u015ftirak etdiyi b\u00f6y\u00fck geosiyasi oyun gedir. Erm\u0259nistan is\u0259 s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259 obyektidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Los-Ancelesd\u0259, Parisd\u0259, Moskvada v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fan d\u00fcnya erm\u0259nil\u0259ri onlardan \u00e7ox uzaqda olan Qafqazda m\u00fcharib\u0259ni alovland\u0131raraq maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259 davam edirl\u0259r. Erm\u0259ni diasporunun 5 milyard dollarl\u0131q maliyy\u0259si, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i-\u015fovinist layih\u0259l\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qondarma \u201csoyq\u0131r\u0131m\u201d\u0131n tan\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259nir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cErm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d da eyni siyasi al\u0259tdir. Erm\u0259nil\u0259r qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 praqmatik v\u0259 konstruktiv m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7m\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, orta \u0259sr- absurd d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi il\u0259, uydurduqlar\u0131 siyasi mifl\u0259rinin tan\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259r\u0259k, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rini, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 aldatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fslind\u0259, Erm\u0259nistan regional fa\u015fist t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u00fc, pozucu rolunu oynay\u0131r, Qafqazlara regiona aid olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sir imkanlar\u0131 yaradaraq Beyn\u0259lxalq \u0130mperializm\u0259 xidm\u0259t edir. \u0130ndi Bayden administrasiyas\u0131 Erm\u0259nistana can at\u0131r, faktiki olaraq T\u00fcrkiy\u0259nin b\u00f6lg\u0259d\u0259ki t\u0259sirinin artmas\u0131na mane olma\u011fa v\u0259 Ankaran\u0131n Moskva v\u0259 Pekinl\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131na mane olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Forpost v\u0259 ya b\u00f6lg\u0259: m\u00f6vcud olmayan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin \u201citirilm\u0259si\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n \u0259n yax\u0131n tarixinin 30 illik m\u00fcdd\u0259ti&nbsp;<strong>FA\u0130LED STATE,<\/strong>&nbsp;&nbsp;u\u011fursuz d\u00f6vl\u0259tin, u\u011fursuz hakimiyy\u0259tin salnam\u0259sidir. Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u0259razi iddias\u0131 Erm\u0259nistan\u0131 t\u0259crid etdi v\u0259 \u0130r\u0259van\u0131 tam iflasa s\u00fcr\u00fckl\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni \u201cd\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin\u201d tabutuna son mismar\u0131, &nbsp;Az\u0259rbaycan\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011faldan azad ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan\u0131 m\u0259\u011flub etm\u0259si oldu. Paradoksal olsa da, Bak\u0131n\u0131n Qaraba\u011f\u0131 i\u015f\u011faldan azad ed\u0259r\u0259k, m\u00fcharib\u0259d\u0259 parlaq q\u0259l\u0259b\u0259si h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n normal h\u0259yata qay\u0131tmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn son \u015fansd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiya Beyn\u0259lxalq M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc v\u0259 ba\u015f direktoru Andrey Kortunov qeyd edir ki, \u0259n\u0259n\u0259vi realpolitik n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n Erm\u0259nistan m\u0259hv\u0259 m\u0259hkumdur: \u201c\u00dc\u00e7 milyona yax\u0131n \u0259halisi olan v\u0259 \u0259razisi Moskva vilay\u0259tind\u0259n ki\u00e7ik olan \u00f6lk\u0259, n\u0259 qon\u015fu Az\u0259rbaycan kimi \u0259h\u0259miyy\u0259tli neft v\u0259 qaz ehtiyatlar\u0131na, n\u0259 d\u0259 qon\u015fu G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n z\u0259ngin oldu\u011fu m\u00fcnbit torpaqlara malikdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Kortunov Erm\u0259nistan\u0131n geosiyasi m\u00f6vqeyini ac\u0131nacaql\u0131 adland\u0131r\u0131r v\u0259 vur\u011fulay\u0131r ki, Erm\u0259nistan Kremlin ofisl\u0259rinin astanalar\u0131n\u0131 d\u00f6y\u0259r\u0259k t\u0259vaz\u00f6kar yalvaran roluna \u00f6yr\u0259\u015fm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u0259rin \u00e7\u0131x\u0131lmaz v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu varm\u0131? Erm\u0259nistan c\u0259miyy\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni, \u0259n \u0259sas\u0131 sa\u011flam milli ideya tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ekzistensial \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259zif\u0259 durur. Az\u0259rbaycanla d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik, i\u015f\u011fal v\u0259 m\u00fcharib\u0259 ideyas\u0131ndan uzaq durmal\u0131, S\u00fclh M\u00fcqavil\u0259sini imzalamal\u0131, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin demarkasiya edilm\u0259sin\u0259 raz\u0131l\u0131q verm\u0259li v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mal\u0131d\u0131r. Art\u0131q Qaraba\u011f, perspektiv yoxdur. Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti bunlar\u0131 etm\u0259s\u0259, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259finin Beyn\u0259lxalq H\u00fcquqa \u0259saslanaraq \u201cerm\u0259ni d\u00f6vl\u0259tinin\u201d m\u00f6vcudli\u011funa son qoymaq h\u00fcququndan istifad\u0259 etm\u0259k s\u0259lahiyy\u0259tin\u0259 malik olacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Erm\u0259nistan Konstitusiyas\u0131nda d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259lidir<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cErm\u0259nistan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 torpaq iddialar\u0131na g\u00f6r\u0259 yeni Konstitusiya q\u0259bul etm\u0259lidir. Erm\u0259nistan yeni konstitusiya haz\u0131rlay\u0131b q\u0259bul etm\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki onun haz\u0131rk\u0131 variant\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131na istinadlar var\u201d \u2013 bu s\u00f6zl\u0259ri Az\u0259rbaycan prezidenti \u0130lham \u018fliyev \u201cAnadolu\u201d agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu g\u00fcn erm\u0259ni siyas\u0259ti \u201cyalan, t\u0259xribat v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan ist\u0259kl\u0259r\u201d sintezin\u0259 \u0259saslan\u0131r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini tam h\u00fcquqlu d\u00f6vl\u0259t hesab etm\u0259k olmaz. \u201cBu g\u00fcn Erm\u0259nistan m\u0259hz bel\u0259dir. Bu, u\u011fursuz d\u00f6vl\u0259tdir, onun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259tta beyn\u0259lxalq \u201cu\u011fursuz d\u00f6vl\u0259t\u201d termini d\u0259 var\u201d, \u2013 \u018fliyev deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>O, h\u0259m\u00e7inin r\u0259smi \u0130r\u0259van\u0131n \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 m\u00f6vqeyini \u201cruhi x\u0259st\u0259lik\u201d adland\u0131r\u0131b v\u0259 \u0259lav\u0259 edib ki, erm\u0259nil\u0259rin T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan kimi \u201cg\u00fccl\u00fc\u201d d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 iddia ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k h\u00fcququ yoxdur v\u0259 m\u0259nas\u0131zd\u0131r. \u201cErm\u0259nistan yeni yaranm\u0131\u015f reall\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn d\u0259rk etsin, bu reall\u0131\u011fa uy\u011fun add\u0131mlar ats\u0131n, x\u0259rit\u0259y\u0259 baxs\u0131n v\u0259 orada \u00f6z\u00fcn\u00fc taps\u0131n, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bacar\u0131rsa, bu, sad\u0259c\u0259 bir m\u0259qamd\u0131r\u201d, \u2013 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fliyev d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259ki m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n sonra qisas almaq ist\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0131nay\u0131b. M\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n sonra iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 v\u0259 s\u0259rh\u0259din demarkasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n g\u0259rgin olaraq qal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2021-ci ilin aprelind\u0259 Az\u0259rbaycan prezidenti Z\u0259ng\u0259zuru (Erm\u0259nistan\u0131n S\u00fcnik rayonu) v\u0259 \u0130r\u0259van\u0131 (Erm\u0259nistan\u0131n paytaxt\u0131, Erevan \u015f\u0259h\u0259ri) Az\u0259rbaycan\u0131n \u201ctarixi torpaqlar\u0131\u201d adland\u0131r\u0131b. \u201c\u018fmin\u0259m ki, biz oraya qay\u0131dacay\u0131q. M\u0259n bayaq dedim ki, biz ora tankla yox, piyada, ma\u015f\u0131nla, t\u0259yyar\u0259 il\u0259 qay\u0131dacay\u0131q. V\u0259ziyy\u0259t normalla\u015fandan sonra s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flanarsa, niy\u0259 qay\u0131tm\u0131r\u0131q? Bu, bizim qanuni h\u00fcququmuzdur\u201d, dey\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Va\u015finqton-Paris oxu, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Moskva-Tehran v\u0259 \u201cbu \u00f6lk\u0259l\u0259rin z\u0259ncir iti\u201d \u2013 Erm\u0259nistan, regionda geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi prosesl\u0259r\u0259 t\u0259sir imkanlar\u0131n\u0131 qoruyub saxlamaq ist\u0259yirl\u0259r. Erm\u0259nistanda b\u0259zi revan\u015fist q\u00fcvv\u0259l\u0259r, hans\u0131sa revan\u015fa \u00e7a\u011f\u0131raraq, \u201cbir yer\u0259 topla\u015f\u0131b, dir\u00e7\u0259lm\u0259k v\u0259 yenid\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259k\u201d c\u0259hdl\u0259ri edirl\u0259r ki, bunlar ya axmaql\u0131q, ya da Erm\u0259nistan\u0131n intihar\u0131 olacaqd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn indi yegan\u0259 real yol qon\u015fularla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin effektiv v\u0259 perspektivli qurulmas\u0131d\u0131r. Erm\u0259ni diasporunun ciddi m\u00fcqavim\u0259tin\u0259 baxmayaraq, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurulmas\u0131 do\u011fru q\u0259rar olacaqd\u0131r. Bu b\u00f6hran\u0131n, yoxsullu\u011fun v\u0259 \u00fcmidsizliy\u0259 son qoyma\u011f\u0131n yegan\u0259 real yoludur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qurban Vahidov Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 \u2013 analitik. \u0130r\u0259van T\u00fcrk Cumhuriyy\u0259ti Mill\u0259t \u015euras\u0131 v\u0259 Strateji Ara\u015fd\u0131rmalar Komisiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, kafkaznews.com T\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t tarixind\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":82872,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-82870","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82870","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82870"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82891,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82870\/revisions\/82891"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/82872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}