{"id":83655,"date":"2022-10-16T10:06:06","date_gmt":"2022-10-16T06:06:06","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=83655"},"modified":"2022-10-16T18:04:26","modified_gmt":"2022-10-16T14:04:26","slug":"gunel-movludun-yuxulari-yozumlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=83655","title":{"rendered":"G\u00dcNEL M\u00d6VLUDUN YUXU YOZUMLARI&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:52% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/20jpg-1665732197.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-83656 size-full\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/20jpg-1665732197.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/20jpg-1665732197-225x300.jpg 225w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/20jpg-1665732197-113x150.jpg 113w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">MEHR\u0130BAN V\u018fZ\u0130R<\/mark><\/strong><\/h1>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcnel M\u00f6vlud A\u011fab\u0259yim a\u011fa haqq\u0131nda a\u011fl\u0131na g\u0259l\u0259ni yaz\u0131b. Al\u0259m\u0259 car \u00e7\u0259kib ki, \u00f6z tarixind\u0259n, \u00f6z milli qad\u0131n tarixind\u0259n, \u00f6z milli qad\u0131n inki\u015faf tarixind\u0259n x\u0259b\u0259rsizdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>A\u011fab\u0259yim a\u011fa \u0130brahim xan\u0131n b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131d\u0131r. \u0130rana 200 n\u0259f\u0259rlik atl\u0131 d\u0259st\u0259 &#8212; \u00f6z v\u0259ziri, v\u0259kili, katibi, h\u0259tta a\u015fpaz\u0131, ba\u011fban\u0131, \u00e7alan\u00e7\u0131 d\u0259st\u0259si il\u0259 gedib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>F\u0259t\u0259li \u015fah A\u011fab\u0259yim a\u011fa il\u0259 g\u0259l\u0259n h\u0259r k\u0259s\u0259 &#8212; bu 200 atl\u0131ya &#8212; y\u00fcks\u0259k hey\u0259t\u0259 x\u0259zin\u0259sind\u0259n \u00f6m\u00fcrl\u00fck maa\u015f k\u0259sib, x\u00fcsusi status verib. \u015eah \u015eu\u015faya el\u00e7iliy\u0259 v\u0259 g\u0259lin g\u0259tirm\u0259sin\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r m\u0259murlar\u0131n\u0131, qohumlar\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259rib. T\u0259kc\u0259 toya g\u0259l\u0259n \u015eu\u015fa camaat\u0131n\u0131n v\u0259 kas\u0131blar\u0131n ba\u015f\u0131na t\u00f6km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7uval-\u00e7uval q\u0131z\u0131l g\u00f6nd\u0259rib. <\/p>\n\n\n\n<p>Salnam\u0259l\u0259r bu q\u0131z\u0131l par\u015falar\u0131n\u0131n k\u0259p\u0259n\u0259k \u015f\u0259klind\u0259 k\u0259sildiyind\u0259n bel\u0259 yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u0259nb\u0259l\u0259r yaz\u0131r ki: &#171;h\u0259l\u0259 Tehrana bu \u015f\u00f6vk\u0259td\u0259 g\u0259lin g\u0259lm\u0259mi\u015fdi&#187;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Salnam\u0259l\u0259r onun haqq\u0131nda &#171;Qaraba\u011fl\u0131 \u0130brahim xan\u0131n alim q\u0131z\u0131&#187; dey\u0259 yaz\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>G\u00fcnelin \u015f\u00fcbh\u0259 etdikl\u0259rini d\u0259 salnam\u0259l\u0259r yaz\u0131r v\u0259 dig\u0259r tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 t\u0259krar edir. S\u0259n d\u0259 ist\u0259yirs\u0259n inan, ist\u0259yirs\u0259n inanma.<\/p>\n\n\n\n<p><br>A\u011fab\u0259yim a\u011fa 18 ya\u015f\u0131nda Qaraba\u011fdan \u0130rana &#8212; Tehrana g\u0259lin k\u00f6\u00e7\u00fcb. N\u0259h\u0259ng bir h\u0259r\u0259mxanaya, o h\u0259r\u0259mxana ki, r\u0259hb\u0259ri F\u0259t\u0259li \u015fah\u0131n anas\u0131 idi, \u015fah\u0131n bac\u0131lar\u0131, q\u0131zlar\u0131, g\u0259linl\u0259ri, xan\u0131mlar\u0131 o m\u0259kanda bir yerd\u0259 idil\u0259r. Bir frans\u0131z ara\u015fd\u0131rc\u0131s\u0131 bizim h\u0259r\u0259mxana deyib g\u00fcld\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 &#171;qad\u0131n akademiyas\u0131&#187; ad\u0131n\u0131 vermi\u015fdi bu t\u0259sisata. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u0259m Osmanl\u0131, h\u0259m \u0130ran-Qacar xan\u0259danlar\u0131nda h\u0259r\u0259mxanalarda h\u0259m d\u0259 m\u0259kt\u0259b, t\u0259lim, t\u0259rbiy\u0259, davran\u0131\u015f, s\u0259n\u0259t, f\u0259ls\u0259f\u0259 d\u0259rn\u0259kl\u0259ri olurmu\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p><br>A\u011fab\u0259yim a\u011fa \u00f6z\u00fc \u015eu\u015fada \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r hocalardan d\u0259rs alm\u0131\u015fd\u0131. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n deyim, m\u0259nim babalar\u0131mdan biri olan \u015eahm\u0259h\u0259mm\u0259d a\u011fa Sofuo\u011flu &#8212; V\u0259zir babam\u0131n o\u011flu A\u011fab\u0259yim a\u011fan\u0131n l\u0259l\u0259si (m\u00fcr\u0259bbi, t\u0259rbiy\u0259\u00e7i) olmu\u015f, el\u0259c\u0259 xanq\u0131z\u0131 G\u00f6vh\u0259r a\u011fan\u0131n, y\u0259ni \u0130brahim xan\u0131n iki m\u00f6t\u0259b\u0259r, alim q\u0131z\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi olmu\u015fdur&#8230; etibara, etimada bax!<\/p>\n\n\n\n<p><br>A\u011fab\u0259yim a\u011fa o \u00e7oxarvadl\u0131 \u015fah saray\u0131nda tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u015eAHBANU se\u00e7ildi. Y\u0259ni krali\u00e7a. O, \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r xan\u0131mlar aras\u0131ndan, Qacar q\u0131zlar\u0131 aras\u0131ndan se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130slamda \u00e7oxarvadl\u0131l\u0131q m\u0259qbul oldu\u011fundan qad\u0131nlar aras\u0131nda ayr\u0131-se\u00e7kilik g\u00fcnah say\u0131l\u0131rd\u0131, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 k\u0259binli arvadlar\u0131n he\u00e7 birinin h\u00fcququ o birind\u0259n \u00e7ox ola bilm\u0259zdi (\u0259lb\u0259tt\u0259, z\u00fcmr\u0259 b\u0259rab\u0259rdirs\u0259). Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0130slamda krali\u00e7a \u0259n\u0259n\u0259si yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin 19-cu y\u00fczild\u0259 yeni \u00e7a\u011f yeni t\u0259l\u0259bl\u0259r g\u0259tirmi\u015fdi. Avropadan g\u0259l\u0259n s\u0259firl\u0259r xan\u0131mlar\u0131 il\u0259 g\u0259lir, h\u0259tta ingilis kral\u0131 xan\u0131m\u0131 il\u0259 \u0130rana g\u0259lib v\u0259 bu m\u00fcsafir xan\u0131mlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259k bir n\u0259f\u0259r ba\u015f xan\u0131m olmal\u0131 idi. Bu yeni t\u0259l\u0259b divanda m\u00fczakir\u0259 edilir v\u0259 A\u011fab\u0259yim a\u011fa krali\u00e7a se\u00e7ilir. M\u0259nb\u0259l\u0259r yaz\u0131r: &#171;\u00e7\u00fcnk\u00fc o, alim idi, natiq idi, m\u0259rif\u0259t sahibi idi, \u00e7ox dil bilirdi&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><br>A\u011fab\u0259yim a\u011fa d\u00f6rd dild\u0259 yaz\u0131r v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131, T\u00fcrk, fars, \u0259r\u0259b, frans\u0131z&#8230; musiqi v\u0259 ifa\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259n\u0259tind\u0259 ustad idi. \u00d6z\u00fc d\u0259 d\u00fcnya g\u00f6z\u0259li idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin krali\u00e7alar\u0131 il\u0259 m\u0259ktubla\u015f\u0131rd\u0131. \u015eah bu s\u0259lahiyy\u0259ti t\u0259k ona vermi\u015fdi. V\u0259 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 qad\u0131na bel\u0259 bir s\u0259lahiyy\u0259t verilmi\u015fdi. Rus \u00e7ari\u00e7as\u0131n\u0131n A\u011fab\u0259yim a\u011faya yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub h\u0259tta d\u0259rs kitablar\u0131m\u0131za d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p><br>A\u011fab\u0259yim a\u011fan\u0131n Napoleona g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259ktub bir m\u00fc\u0259llifin ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259 Luvr muzeyind\u0259 saxlan\u0131r. G\u00fcc\u00fcn \u00e7at\u0131rsa ara\u015fd\u0131r. \u00d6z irsini \u00f6yr\u0259n. M\u0259ktubun m\u0259zmunu Napoleona m\u00fcraci\u0259t etm\u0259kl\u0259 Tiflis\u0259 girmi\u015f rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq idi. A\u011fab\u0259yim a\u011fa \u0130ran\u0131n daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tind\u0259 s\u00f6z sahibi idi v\u0259 bunu \u00f6z kamal\u0131 il\u0259 qazanm\u0131\u015fd\u0131. 200 h\u0259r\u0259min i\u00e7ind\u0259 \u00f6z m\u0259rif\u0259ti il\u0259 ba\u015fa ke\u00e7mi\u015f, taxt-tac sahibi olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>O, h\u0259m d\u0259 \u015fair idi&#8230; b\u0259st\u0259\u00e7i idi&#8230; alim idi, d\u00f6vl\u0259t adam\u0131 idi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130ki misras\u0131 il\u0259 \u0259d\u0259biyyat tarixind\u0259 ad\u0131 qalm\u0131\u015f bir \u0259dibdir:<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u018ffsus ki yar\u0131m gec\u0259 g\u0259ldi, gec\u0259 getdi&#8230;<br>He\u00e7 bilm\u0259dim \u00f6mr\u00fcm nec\u0259 g\u0259ldi, nec\u0259 getdi&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259kc\u0259 bu misralar\u0131na ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 n\u0259zir\u0259l\u0259r yaz\u0131l\u0131b. H\u0259l\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131r, oxunur&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259dirbil\u0259nlik alic\u0259nabl\u0131qdand\u0131r. Bel\u0259 bir qad\u0131n hans\u0131 mill\u0259tin tarixind\u0259 olsa idi, onu ba\u015f tac\u0131 ed\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130ran\u0131n ilk krali\u00e7as\u0131 olmu\u015f bir soyda\u015f\u0131 il\u0259 f\u0259xr ed\u0259rdi, ona k\u0259niz dem\u0259zdi. K\u0259nizl\u0259r saraya 200 atl\u0131 il\u0259, v\u0259zir-v\u0259kill\u0259 g\u0259lmirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>A\u011fab\u0259yim a\u011fa \u0130rana el\u0259 bir m\u00f6t\u0259b\u0259r hey\u0259tl\u0259 g\u0259lin getmi\u015fdi ki, onun v\u0259ziri sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u0130ran\u0131n ilk ba\u015f naziri olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Faktlar \u00e7oxdur. Dedikl\u0259rimd\u0259n \u00e7oxunu &#171;A\u011fab\u0259ym a\u011fa Cavan\u015fir&#187; kitab\u0131mda yazm\u0131\u015fam. Lakin yazd\u0131qlar\u0131m bu xan\u0131m\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n, xidm\u0259tl\u0259rinin, maarif\u0259, t\u0259hsil\u0259, xeyriyy\u0259\u00e7iliy\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131 deyil. A\u011fab\u0259yim a\u011fan\u0131n h\u0259yat\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131lmay\u0131b, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ara\u015fd\u0131rma \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130randa m\u00fcnasib siyasi m\u00fchit yoxdur. Elm siyas\u0259tin k\u00f6l\u0259si olaraq qal\u0131r. Bir t\u00fcrk xan\u0131m\u0131n ehti\u015fam\u0131 qara q\u0259lbl\u0259ri rahats\u0131z edir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>G\u00fcnel M\u00f6vluda niy\u0259 bel\u0259 a\u011fl\u0131na g\u0259l\u0259ni v\u0259 bilm\u0259diyini yaz\u0131rsan dem\u0259k fikrim yoxdur. Bilm\u0259m\u0259k v\u0259 bilm\u0259diyini d\u0259 bilm\u0259m\u0259k bir ayr\u0131 b\u0259lad\u0131, \u00e7ar\u0259si yoxdu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131 da qeyd edim:<\/p>\n\n\n\n<p><br>A\u011fab\u0259yim a\u011fa \u0130randa yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feirl\u0259ri A\u011fabac\u0131 t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc il\u0259 yaz\u0131rd\u0131. A\u011fabac\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc ona F\u0259t\u0259li \u015fah vermi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu miniat\u00fcr\u0259 diqq\u0259t et: r\u0259ssam bel\u0259 onu \u0259lind\u0259 kitabla \u00e7\u0259kib&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u018fli kitabl\u0131 bir qad\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq n\u0259 dem\u0259kdi&#8230; bilirs\u0259nmi?!<\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>M\u0259nb\u0259: Xudaferin.eu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MEHR\u0130BAN V\u018fZ\u0130R G\u00fcnel M\u00f6vlud A\u011fab\u0259yim a\u011fa haqq\u0131nda a\u011fl\u0131na g\u0259l\u0259ni yaz\u0131b. Al\u0259m\u0259 car \u00e7\u0259kib ki, \u00f6z tarixind\u0259n, \u00f6z milli qad\u0131n tarixind\u0259n, \u00f6z milli qad\u0131n inki\u015faf<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":83657,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-83655","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83655"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":83680,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83655\/revisions\/83680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/83657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}