{"id":85883,"date":"2022-11-13T01:54:18","date_gmt":"2022-11-12T21:54:18","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=85883"},"modified":"2022-11-14T21:47:18","modified_gmt":"2022-11-14T17:47:18","slug":"dusm%c9%99n-n%c9%99-dusunur-qlobal-matenadaran-v%c9%99-erm%c9%99nistanin-finlandiyalasmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=85883","title":{"rendered":"D\u00fc\u015fm\u0259n n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr:\u00a0Qlobal Matenadaran v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u201cFinlandiyala\u015fmas\u0131\u201d"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/f82d34e2471ed0b8c2cde19471f94c41.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-85740\" width=\"283\" height=\"283\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/f82d34e2471ed0b8c2cde19471f94c41.jpg 290w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/f82d34e2471ed0b8c2cde19471f94c41-150x150.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/f82d34e2471ed0b8c2cde19471f94c41-215x215.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 283px) 100vw, 283px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">Ara Tadevosyan \u2014 Mediamax-\u0131n direktoru<\/mark><\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>2020-ci il avqustun 15-d\u0259, m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flamas\u0131na ay yar\u0131m qalm\u0131\u015f Erm\u0259nistan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi b\u0259yanat yayaraq Yunan\u0131stan v\u0259 Kipr\u0259 \u201c\u015f\u0259rtsiz d\u0259st\u0259k\u201d ifad\u0259 edib v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 g\u0259rginliyi azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar atma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 cavab verdi ki, y\u0259qin erm\u0259nil\u0259r Aral\u0131q d\u0259nizini Sevan g\u00f6l\u00fc il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>\u201cErm\u0259nistan\u0131n Sevr m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259xribat xarakterli b\u0259yanat\u0131ndan sonra sonuncunun \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r h\u0259dsiz m\u0259suliyy\u0259tsizliyin n\u00f6vb\u0259ti n\u00fcmun\u0259sidir\u201d, &#8212; T\u00fcrkiy\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ay sonra m\u0259n y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li erm\u0259ni diplomat\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcm v\u0259 \u00e7a\u015fq\u0131n halda ondan niy\u0259 bel\u0259 \u201cc\u0259sar\u0259tli\u201d add\u0131mlar atd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 soru\u015fdum. Cavab olaraq e\u015fitdim ki, narahat olma\u011fa d\u0259ym\u0259z, Erm\u0259nistan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Misird\u0259n yenic\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131, orada onu T\u00fcrkiy\u0259 \u0259leyhin\u0259 c\u0259bh\u0259 quran prezident \u018fbd\u00fclf\u0259ttah \u0259s-Sisi q\u0259bul edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu sentyabr\u0131n 13-d\u0259 Qahir\u0259d\u0259 m\u0259tbuat konfrans\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin rolundan dan\u0131\u015fan Erm\u0259nistan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Z\u00f6hrab Mnatsakanyan deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k v\u0259 ya orada ola bil\u0259c\u0259k \u0259cn\u0259bi terror\u00e7u d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat al\u0131r\u0131q. Biz b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi m\u00f6vcudlu\u011fun, h\u0259rbi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259nin \u015fahidi oluruq. B\u00fct\u00fcn bunlar regiona s\u00fclh v\u0259 sabitlik g\u0259tirm\u0259k s\u0259yl\u0259rini sars\u0131dan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki h\u0259ft\u0259 sonra T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 terror\u00e7u d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 m\u00fcharib\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 \u018fbd\u00fclf\u0259ttah \u0259s-Sisi sentyabr\u0131n 30-da Erm\u0259nistan prezidenti ona m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k \u201c\u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi xahi\u015f etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, biz\u0259 he\u00e7 bir k\u00f6m\u0259k etm\u0259di. Qan\u0131n v\u0259 insan \u0259zablar\u0131n\u0131n tez bir zamanda dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq platformalarda bizi m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259si xahi\u015f olunurdu.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci hiss\u0259d\u0259 ambisiyalar\u0131m\u0131z v\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z aras\u0131ndak\u0131 b\u00f6y\u00fck u\u00e7urum haqq\u0131nda yazd\u0131m. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, yuxar\u0131dak\u0131lar da buna bir n\u00fcmun\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nikol Pa\u015finyan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259bii ki, xarici siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcst\u0259sna diletantl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 infantilizmi il\u0259 se\u00e7ilir. Bununla bel\u0259, m\u0259suliyy\u0259tsizlik n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin d\u0259rin k\u00f6kl\u0259ri var. 2013-c\u00fc ilin yay\u0131nda Moskvan\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Assosiasiya sazi\u015fi imzalamaq planlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldiyi getdikc\u0259 ayd\u0131nla\u015fanda \u0130r\u0259vanda yerl\u0259\u015f\u0259n avropal\u0131 diplomat m\u0259ni \u015fam yem\u0259yin\u0259 d\u0259v\u0259t etdi. M\u0259n dey\u0259nd\u0259 ki, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, n\u0259s\u0259 s\u0259hv olub, o, cavab verdi: \u201cErm\u0259ni t\u0259r\u0259fi bizi \u0259min edir ki, onlar\u0131n B plan\u0131 yoxdur\u201d. A plan\u0131 Assosiasiya Sazi\u015fini imzalamaqdan ibar\u0259t idi. Cavab verdim ki, \u201cA\u201d plan\u0131n\u0131n u\u011fur qazanaca\u011f\u0131na \u0259min olsan\u0131z bel\u0259, h\u0259mi\u015f\u0259 \u201cB\u201d plan\u0131n\u0131z olmal\u0131d\u0131r. S\u00f6hb\u0259timizd\u0259n iki ay sonra Serj Sarkisyan So\u00e7id\u0259 bird\u0259n-bir\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan B plan\u0131 &#8212; G\u00f6mr\u00fck \u0130ttifaq\u0131na \u00fczvl\u00fck bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131qlama verdi. Bunun niy\u0259 ba\u015f verdiyini anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n Erm\u0259nistan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin r\u0259smisi heyr\u0259tamiz izahat verdi: \u201cBiz Medvedevin prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 prosesin aktiv m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ba\u015flad\u0131q, sonra ruslar biz\u0259 bunun \u0259leyhin\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 dem\u0259dil\u0259r\u201d. Bu, dem\u0259k olar ki, praktiki bir sitatd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u00e7a\u015fq\u0131n idik &#8212; niy\u0259 t\u0259k qald\u0131q, niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r az d\u0259st\u0259k g\u00f6rd\u00fck? M\u00fcharib\u0259nin ikinci g\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r Rusiya m\u0259tbuat\u0131nda n\u00fcfuzlu v\u0259zif\u0259 tutan bir \u015f\u0259xs m\u0259n\u0259 \u015f\u0259xsi mesaj g\u00f6nd\u0259rdi: \u201cBiz ham\u0131m\u0131z sizinl\u0259yik v\u0259 \u00f6lk\u0259niz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox narahat\u0131q\u201d. Fikirl\u0259\u015fdim &#8212; \u201cham\u0131n\u0131z biziml\u0259siniz\u201ds\u0259, niy\u0259 bu haqda ictimaiyy\u0259t\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n sonra art\u0131q soyuqqanl\u0131l\u0131qla b\u0259zi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259ldim. H\u0259l\u0259lik geosiyas\u0259ti bir k\u0259nara qoyaq v\u0259 niy\u0259 \u201cb\u0259y\u0259nm\u0259diyimizi\u201d v\u0259 ya \u201c\u00e7ox b\u0259y\u0259nilm\u0259diyimizi\u201d anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015faq. Birincisi, bizi tan\u0131mad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn. Erm\u0259nistan\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn sonuncu b\u00f6y\u00fck t\u0259dbirl\u0259r Fransada Erm\u0259nistan ili v\u0259 Rusiyada Erm\u0259nistan ili m\u00fcvafiq olaraq 2006 v\u0259 2007-ci ill\u0259rd\u0259 ke\u00e7irilib. M\u0259n bu t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r i\u015ftirak etdiyim \u00fc\u00e7\u00fcn onlara n\u0259 q\u0259d\u0259r resurs v\u0259 enerji s\u0259rf edildiyin\u0259 \u015fahidlik ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259rzind\u0259 Luvrda n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n \u201cArmenia Sacra\u201d (\u201cM\u00fcq\u0259dd\u0259s Erm\u0259nistan\u201d) s\u0259rgisi b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259t idi. Ancaq o vaxtdan 15 il ke\u00e7di v\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyada daim \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc xat\u0131rlatmaq laz\u0131md\u0131r. D\u00fcnya d\u0259yi\u015fdi v\u0259 biz k\u00f6hn\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015fama\u011fa davam etdik. \u018fg\u0259r 15-20 il \u0259vv\u0259l insanlar a\u00e7\u0131q m\u0259ktublara, b\u0259yanatlara imza at\u0131rd\u0131larsa, bu g\u00fcn \u00e7oxlar\u0131 \u201ca\u011flayan smaylik\u201d qoymaqla \u0259sl m\u0259rh\u0259m\u0259t ifad\u0259 etdikl\u0259rin\u0259 s\u0259mimi inan\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 tez-tez fikirl\u0259\u015firdim ki, birinci &#171;Artsax&#187; m\u00fcharib\u0259sind\u0259 biz\u0259 bu q\u0259d\u0259r d\u0259st\u0259k olan rus ziyal\u0131lar\u0131 niy\u0259 susurlar? Sonra anlad\u0131m ki, k\u00f6hn\u0259 n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri ya harasa getdil\u0259r, ya da art\u0131q eyni t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik deyill\u0259r v\u0259 biz yeni n\u0259sill\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259mi\u015fik. M\u00fcasir rus (frans\u0131z, alman, yunan &#8212; siyah\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcz davam etdir\u0259 bil\u0259rsiniz) yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131, aktyorlar\u0131n\u0131, musiqi\u00e7il\u0259rini sonuncu d\u0259f\u0259 Erm\u0259nistana n\u0259 vaxt d\u0259v\u0259t etmi\u015fik?<\/p>\n\n\n\n<p>Biz ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcr\u00fck ki, Andrey Bitovun fantastik \u201cErm\u0259nistan d\u0259rsl\u0259ri\u201d \u0259s\u0259rini oxuyan n\u0259sil art\u0131q Rusiyada aktiv deyil. Biz is\u0259 yeni \u201cd\u0259rsl\u0259r\u201d t\u0259qdim etmirik.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fr\u0131l\u0131 v\u0259 g\u00fclm\u0259li, lakin m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Rusiyan\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259r t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirdi: Vladimir Solovyov, Aram Qabrelyanov v\u0259 onun Artsaxa g\u00f6nd\u0259rdiyi jurnalist Semyon Peqov. Bu, bizim d\u0259rs almad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sl faci\u0259dir. Bir il ke\u00e7di, bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 biz Rusiyada yeni dostlar qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 n\u0259 etm\u0259dik.<\/p>\n\n\n\n<p>Qay\u0131daq \u0259sass\u0131z ambisiyalar\u0131m\u0131z\u0131n m\u00f6vzusuna. Biz\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, d\u00fcnya biz\u0259 borcludur, bizi sevm\u0259k, \u0259zizl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. B\u0259s n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? Biz n\u0259hay\u0259t, sad\u0259 bir h\u0259qiq\u0259ti d\u0259rk etm\u0259liyik: \u0259g\u0259r biz d\u00fcnyan\u0131n r\u0259\u011fb\u0259tini qazanmaq ist\u0259yiriks\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 ard\u0131c\u0131l v\u0259 \u0259zml\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q. M\u00fcharib\u0259d\u0259ki m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n sonra, h\u0259l\u0259 &#171;q\u0259ddar g\u00fcc\u00fc&#187; (hard power) \u0259ld\u0259 etm\u0259diyimiz bir vaxtda diqq\u0259timizi &#171;yum\u015faq g\u00fcc&#187;\u0259 (soft power) y\u00f6n\u0259ltm\u0259liyik. \u0130kinci hiss\u0259d\u0259 qeyd olunan d\u0259y\u0259r yaratmaq m\u00f6vzusuna qay\u0131daraq, bir misal t\u0259qdim ed\u0259c\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz x\u00fcsusi milli layih\u0259 haz\u0131rlamaqla v\u0259 onun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l v\u0259saitl\u0259ri y\u00f6n\u0259ltm\u0259kl\u0259 Matenadaran\u0131 insan irsinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sl qlobal m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259rik. Luvrun xaricd\u0259 \u201cfiliallar\u0131\u201d var, Matenadaranda da ola bil\u0259r. Bu yax\u0131nlarda daha bir qalmaqal ba\u015f verdi: AB\u015e-da ya\u015fayan jurnalist Harut Sasunyan Yerus\u0259lim Erm\u0259ni Patriarxl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Erm\u0259ni m\u0259h\u0259ll\u0259sinin torpaq sah\u0259sini 99 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 icar\u0259y\u0259 verm\u0259kd\u0259 ittiham edib. N\u0259z\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n bu torpaqda Matenadaran\u0131n bir qolu yarad\u0131la bil\u0259rdi. M\u0259n Q\u00fcds Patriarxl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s E\u00e7mi\u0259dzin aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r kobud \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131n oldu\u011funu bilir\u0259m, amma \u0259min\u0259m ki, b\u00f6y\u00fck milli layih\u0259l\u0259r haz\u0131rlanarsa, onlar\u0131 aradan qald\u0131rmaq olar.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz xarici d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn maraql\u0131 olmal\u0131y\u0131q v\u0259 onunla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 olmal\u0131y\u0131q &#8212; ba\u015fqa se\u00e7imimiz yoxdur. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyaya neft v\u0259 qaz verirs\u0259, biz ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259liyik ki, biz d\u00fcnyaya n\u0259 t\u0259klif ed\u0259 bil\u0259rik? \u018fg\u0259r t\u0259klif ed\u0259c\u0259yimiz he\u00e7 n\u0259 yoxdursa, o zaman g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimiz d\u0259 olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun yax\u015f\u0131 n\u00fcmun\u0259si Vardan Qriqoryan, Nubar Afeyan v\u0259 Ruben Vardanyan t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lan Aurora Humanitar T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Erm\u0259ni k\u00f6kl\u0259ri olan o, c\u0259mi alt\u0131 il \u0259rzind\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar s\u0259nayed\u0259 yax\u015f\u0131 m\u00f6vqe qazana bildi. Bu il AB\u015e prezidenti Co Bayden Samanta Paueri Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n Beyn\u0259lxalq \u0130nki\u015faf Agentliyin\u0259 (USAID) r\u0259hb\u0259r t\u0259yin edib. 2017-ci ild\u0259n Samanta Pauer Avrora M\u00fckafat\u0131n\u0131n Se\u00e7ki Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fcd\u00fcr v\u0259 Erm\u0259nistana s\u0259f\u0259r edib v\u0259 bu hallar \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn yard\u0131m proqramlar\u0131n\u0131n se\u00e7ilm\u0259sin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qay\u0131daq siyas\u0259t v\u0259 geosiyas\u0259t suallar\u0131na. M\u00fcharib\u0259 bit\u0259nd\u0259n sonra Lavrov, onun \u201cplan\u0131\u201d v\u0259 bizim diqq\u0259tsizliyimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131m, orada Rusiyan\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259n 5 il \u0259vv\u0259lki add\u0131mlar\u0131n\u0131, b\u0259yanatlar\u0131n\u0131 v\u0259 buna Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin reaksiyas\u0131n\u0131 t\u0259qdim etmi\u015fdim.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259 bel\u0259 bitirdi:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu i\u015fl\u0259rl\u0259, Moskvan\u0131n siyas\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqdansa (bu, qeyri-real olard\u0131) \u2013 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fcl\u0259ri d\u00fcz\u0259ltm\u0259k laz\u0131m idi. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u00fcharib\u0259 v\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t olmadan bunu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259dik\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bir ild\u0259n sonra da bunu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259dik. Rusiyan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rimiz (v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimiz) 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259ki xatir\u0259l\u0259r\u0259 (Vazgen Sarkisyan v\u0259 Pavel Qra\u00e7ovun dostlu\u011fu v\u0259 s.) \u0259saslan\u0131r. Biz unuduruq v\u0259 ya d\u0259rk etm\u0259k ist\u0259mirik ki, o vaxtdan t\u0259xmin\u0259n 30 (!!!) il ke\u00e7ib v\u0259 h\u0259m Rusiyada, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyada \u00e7ox \u015fey d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259kzib almayan n\u0259\u015frl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya Xarici K\u0259\u015ffiyyat Xidm\u0259tinin direktoru Sergey Nar\u0131\u015fkinin Moskvadak\u0131 Az\u0259rbaycan diasporunun liderl\u0259rind\u0259n biri Qod Nisanovla s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259ri var. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 tarazl\u0131q yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131q? \u0130ndiki erm\u0259ni lobbi\u00e7il\u0259ri 20-30 il \u0259vv\u0259lki insanlard\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131n\u0131n deputat\u0131 Konstantin Zatulin. Hesab edir\u0259m ki, Zatulin v\u0259 Nar\u0131\u015fkinin \u201c\u00e7\u0259ki kateqoriyalar\u0131\u201dn\u0131n m\u00fcqayis\u0259 oluna bilm\u0259diyini izah etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Nar\u0131\u015fkin v\u0259 Nisanovun guya \u201cyax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan\u201d q\u0259z\u0259bl\u0259n\u0259r\u0259k, biz yen\u0259 d\u0259 yuxar\u0131da qeyd olunan fikird\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirik ki, Rusiyan\u0131n biz\u0259 n\u0259s\u0259 borcu var. Biz ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanla yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131na uy\u011fundursa, Moskva bu m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015feyi ed\u0259c\u0259k. Bununla m\u00fcbariz\u0259 aparmaq Don Kixot olmaq dem\u0259kdir. \u018fv\u0259zind\u0259 biz m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tini v\u0259 miqyas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan Moskvada az-\u00e7ox b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu t\u0259r\u0259fda\u015flar kimi q\u0259bul edilsinl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n bizi tan\u0131mas\u0131n\u0131 v\u0259 sevm\u0259sini ist\u0259yirik, lakin bunun \u00fc\u00e7\u00fcn praktik olaraq he\u00e7 n\u0259 etmirik. Bu onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 Rusiya, Amerika v\u0259 Avropa universitetl\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259hsil proqramlar\u0131 yaratmaq m\u00fcmk\u00fcn idi. Bizim universitetl\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi \u00f6d\u0259ni\u015fsiz yerl\u0259r ay\u0131rmaq, Rusiya, AB\u015e v\u0259 Avropadan ild\u0259 bir ne\u00e7\u0259 onlarla t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bul etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn idi. B\u0259lk\u0259 d\u0259 o zaman el\u0259 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259zdik ki, Q\u0259rb politologiya c\u0259miyy\u0259tind\u0259 erm\u0259ni h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri il\u0259 az-\u00e7ox tan\u0131\u015f olan \u0259n \u00e7oxu 1-2 ekspert olsun.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizin i\u00e7ind\u0259 d\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259 eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 k\u0259d\u0259rlidir. Siz ciddi erm\u0259ni politoloq tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131 ki, bizd\u0259 ad\u0259t oldu\u011fu kimi ard\u0131c\u0131l olaraq b\u00fct\u00fcn m\u00f6vzular\u0131 \u015f\u0259rh etm\u0259y\u0259n biri kimi s\u0131rf Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn ixtisasla\u015fs\u0131n?<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n v\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n sonra Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri nec\u0259 quraca\u011f\u0131q? Yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi, &#171;yum\u015faq g\u00fcc&#187;\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t yetirm\u0259li v\u0259 ruslar \u00fc\u00e7\u00fcn daha ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n olmal\u0131y\u0131q. D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, biz siyasi elm dair\u0259l\u0259rind\u0259 \u201cKalininqradla\u015fma\u201d deyil\u0259n prosesd\u0259n qa\u00e7mal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 bit\u0259nd\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t sonra art\u0131q ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyim Konstantin Zatulin dedi ki, \u201cErm\u0259nistan Qafqazda Rusiya \u0130srailin\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir\u201d. Bu konsepsiya k\u00f6k\u00fcnd\u0259n yanl\u0131\u015fd\u0131r. \u0130srailin g\u00fcc\u00fc ondad\u0131r ki, o, \u201cYax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 AB\u015e-\u0131n \u0130sraili\u201d deyil, \u201conlar\u0131n \u00f6zl\u0259rinin \u0130sraili\u201ddir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 se\u00e7im imkanlar\u0131m\u0131z \u00e7ox m\u0259hdud oldu\u011fundan, hesab edir\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u201ckalininqradla\u015fma\u201d \u0259v\u0259zin\u0259, \u015f\u0259rti \u201cfinlandiyala\u015fma\u201d yolu il\u0259 getm\u0259liyik. &#171;Finlandiyala\u015fma&#187; politoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Sovet \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Finlandiya aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259svir etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n termindir. 1982-ci ild\u0259 Finlandiya prezidenti se\u00e7il\u0259n Mauno Kokvisto demi\u015fdir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cA\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259l\u0259r Finlandiya xalq\u0131na \u00f6yr\u0259tdi ki, bu ki\u00e7ik bir xalqd\u0131r, b\u00f6y\u00fck qon\u015funun t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik maraqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131 v\u0259 xaricd\u0259n k\u00f6m\u0259k v\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t\u0259 arxalanaraq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini qurmaqdan \u00e7\u0259kinm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Epiloq \u0259v\u0259zin\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu silsil\u0259ni ona g\u00f6r\u0259 yazd\u0131m ki, m\u0259n\u0259 s\u0259mimi s\u00f6hb\u0259t laz\u0131md\u0131r. \u00dcst\u0259lik, bu dialoqu m\u00fctl\u0259q siyasil\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131m deyil. Biz iqtidarla, m\u00fcxalif\u0259tl\u0259 raz\u0131la\u015fa v\u0259 ya raz\u0131la\u015fmaya bil\u0259rik, lakin \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tsizliyimizi \u0259sasland\u0131rmamal\u0131y\u0131q. Tarix boyu f\u0259al q\u00fcvv\u0259l\u0259r, h\u0259tta \u0259n \u00fcmidsiz g\u00f6r\u00fcn\u0259n situasiyalarda bel\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z yolunu tap\u0131blar. M\u0259nim yax\u015f\u0131 dostum Aram Mehrabyan\u0131n dediyi kimi, yaln\u0131z sa\u011flam ba\u011flar yaradaraq v\u0259 onlar\u0131 bir-birin\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 orqanik d\u00f6vl\u0259t qura bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Haz\u0131rlad\u0131: Fedai.az Ara\u015fd\u0131rma Qrupu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ara Tadevosyan \u2014 Mediamax-\u0131n direktoru 2020-ci il avqustun 15-d\u0259, m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flamas\u0131na ay yar\u0131m qalm\u0131\u015f Erm\u0259nistan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi b\u0259yanat yayaraq Yunan\u0131stan v\u0259 Kipr\u0259 \u201c\u015f\u0259rtsiz<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":85884,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-85883","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85883","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85883"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85925,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85883\/revisions\/85925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/85884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}