{"id":86085,"date":"2022-11-15T02:55:29","date_gmt":"2022-11-14T22:55:29","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=86085"},"modified":"2022-11-15T20:41:18","modified_gmt":"2022-11-15T16:41:18","slug":"turana-qarsi-aga-dga-birliyi-mollani-%c9%99mmam%c9%99l%c9%99m%c9%99li-ya-%c9%99mmam%c9%99l%c9%99m%c9%99m%c9%99limi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=86085","title":{"rendered":"Turana qar\u015f\u0131 &#171;A\u011fa-D\u011fa birliyi&#187;: Mollan\u0131 \u0259mmam\u0259l\u0259m\u0259limi, \u0259mmam\u0259l\u0259m\u0259m\u0259limi?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Z\u0259hm\u0259t olsa da oxuma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bu bir xahi\u015fdir. Oxumaqdan qa\u00e7d\u0131qca d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r daha \u00e7ox \u00fcz\u0259rimiz\u0259 ayaq a\u00e7\u0131rlar&#8230;<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">XAQAN\u0130 \u018fd\u0259bo\u011flu<\/mark><\/strong><\/li><li>&nbsp;<em><strong>Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyinin (AVMV\u0130B) M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri<\/strong><\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Noyabr\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Tehrandak\u0131 s\u0259firi \u0130ran X\u0130N-\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Buna s\u0259b\u0259b kimi guya \u00f6lk\u0259mizin m\u0259tbuat orqanlar\u0131 v\u0259 r\u0259smil\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 t\u0259bli\u011fat v\u0259 b\u00f6htanlar\u0131n davam etm\u0259si g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdi. \u0130ran haql\u0131d\u0131r. Biz ill\u0259rdir ki, &#171;\u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131&#187; yaz\u0131r\u0131q, \u0259slind\u0259 is\u0259 bu \u00f6lk\u0259 anti \u0130slam Respublikas\u0131d\u0131r. Biz yaz\u0131r\u0131q ki, \u0130ran \u015fi\u0259 y\u00f6n\u0259timi olan bir d\u00f6vl\u0259tdir. \u018fslind\u0259 is\u0259 \u0130ran \u015furdvaz &#171;siqh-hay bo\u015f&#187; t\u0259\u0259ss\u00fcbl\u00fc bir y\u00f6n\u0259timin idar\u0259 etdiyi bir \u00f6lk\u0259dir. Biz yaz\u0131r\u0131q ki, \u0130ran q\u0259dim d\u00f6vl\u0259tdir. \u018fslind\u0259 is\u0259 \u0130ran adl\u0131 d\u00f6vl\u0259t Coco-Coladan ki\u00e7ik, Pepsi-Coladan 4 ya\u015f b\u00f6y\u00fck bir \u00f6lk\u0259dir (Rza \u015fah 1935-ci ild\u0259 Mill\u0259tl\u0259r Liqas\u0131na yaz\u0131l\u0131 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015f, \u201cPersiya\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201c\u0130ran\u201d s\u00f6z\u00fc il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdu). Biz yaz\u0131r\u0131q&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn \u0130ran dedikl\u0259ri Parsida, t\u00fcrk\u00fcn m\u00fclk\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn \u0130ran deyil\u0259n \u0259razid\u0259n pay deyil, o m\u00fclk\u00fcn \u0259sil sahibl\u0259ri olan G\u00fcney t\u00fcrkl\u0259ri \u00f6z m\u00fclkl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 olan haqqlar\u0131n\u0131, h\u00fcquq v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etm\u0259lidirl\u0259r. F\u0259tvas\u0131n\u0131 ingilis vermi\u015f bir d\u00f6vl\u0259tin aqib\u0259ti bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bu vaxtlar, n\u0259 Q\u0259rbd\u0259n laz\u0131m\u0131 d\u0259st\u0259k alan \u015fah qo\u015funlar\u0131 1946-c\u0131 ilin, n\u0259 d\u0259 1951-ci ild\u0259 \u0130ran\u0131n ba\u015f naziri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunan Qacar n\u0259slind\u0259n olan M\u0259h\u0259mm\u0259d M\u00fcs\u0259ddiqin ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259nl\u0259ri g\u00f6z ard\u0131 etm\u0259m\u0259liyik. \u0130ran bir t\u00fcrk yurdudur v\u0259 qarda\u015f, qarda\u015fla sava\u015f etm\u0259m\u0259lidir. Sad\u0259c\u0259 imperialist g\u00fccl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00fcrk \u00e7oxlu\u011funa yaban\u00e7\u0131 bir ideoloji basq\u0131yla xalq\u0131m\u0131z\u0131 \u0259sar\u0259td\u0259 saxlayan rejimin mahiyy\u0259tinin beyn\u0259lxalq arenada if\u015fa edilm\u0259si h\u0259r birimizin \u00f6n v\u0259zif\u0259si olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/unnamed-2-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-86090\" width=\"1033\" height=\"1033\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/unnamed-2-1.jpg 480w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/unnamed-2-1-300x300.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/unnamed-2-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/unnamed-2-1-215x215.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 1033px) 100vw, 1033px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Bu basq\u0131larla \u0259srl\u0259rdir ki, xalq\u0131m\u0131z yoxsulluq v\u0259 c\u0259hal\u0259t girdab\u0131nda \u0259zilm\u0259kd\u0259dir. Tanr\u0131n\u0131n bizl\u0259r\u0259 verdiyi Q\u0131z\u0131l Qur\u015faqdak\u0131 yerimiz\u0259 g\u00f6z dik\u0259nl\u0259r qarda\u015flar aras\u0131na nifaq salma\u011fa c\u0259hd edirl\u0259r. N\u0259tic\u0259 Ukrayna-Rusiya sava\u015f\u0131ndak\u0131 kimi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, qa\u00e7q\u0131nlar, b\u00f6y\u00fck itkil\u0259r v\u0259 s. imperialistl\u0259rin plan\u0131na uy\u011fun g\u0259lir. \u0130st\u0259r Quzeyd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 G\u00fcneyd\u0259 ya\u015fayan toplumun h\u0259d\u0259fd\u0259 olmas\u0131na susmamal\u0131y\u0131q. \u0130ran\u0131n teokratik rejimi dir\u0259ndiyi dalandan \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcharib\u0259y\u0259 bel\u0259 \u0259l ata bil\u0259r. Buna regionun \u0259n \u00e7ox sayl\u0131 xalq\u0131 olaraq (super etnos) yol verm\u0259m\u0259liyik. Faktiki olaraq Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti on illikl\u0259r boyu bu riskd\u0259n yay\u0131n\u0131r, amma molla rejimi durmadan erm\u0259nip\u0259r\u0259st siyas\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131durmaya c\u0259hd etm\u0259kd\u0259dir. Y\u0259ni qar\u015f\u0131durmaya meyillidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ran molla rejimi v\u0259 anti \u0130slam qrupla\u015fmas\u0131n\u0131n \u0259lalt\u0131lar\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi \u0259leyhin\u0259 durmadan iftiralar ya\u011fd\u0131r\u0131r. He\u00e7 bir siyasi \u0259xlaq v\u0259 siyasi etiket\u0259 s\u0131\u011fmayan davrn\u0131\u015flara yol verir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Qondarma imperiya art\u0131q m\u00fcvazin\u0259tini itirib. Qoca Tarix mollalar\u0131n qula\u011f\u0131na <strong>&#171;2025-ci il&#187; <\/strong>tarixini p\u0131\u00e7\u0131lday\u0131b. \u0130ran\u0131n h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafiyada \u0130ranla normal m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olan bir d\u0259n\u0259 d\u0259 olsun m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259ti yoxdur. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn \u0259sas\u0259n m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0130slam \u0259leyhin\u0259 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t art\u0131q fa\u015f olmaqdad\u0131r. Mollalar\u0131n monopoliyas\u0131, daha d\u0259qiq siyasi mafiyas\u0131 \u00e7\u00f6km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Biz \u00f6z tariximizin \u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259yik. <strong>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Yeni D\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 yer almaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011fl\u0131m\u0131za v\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131za bir q\u0259d\u0259r \u0259ziyy\u0259t verm\u0259liyik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015ei\u0259lik, qondar\u0131lm\u0131\u015f \u0130ran, \u0259slind\u0259 Persiyan\u0131 iranla\u015fd\u0131rmaq, farsla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259tdiyi bir ideoloji silahd\u0131r. <\/strong>\u018fminlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u015fi\u0259liyin hakimiyy\u0259td\u0259 olan teokratik rejim\u0259 he\u00e7 bir d\u0259xli yoxdur. Sad\u0259c\u0259 bu addan p\u0259rd\u0259 v\u0259 silah kimi istifad\u0259 edirl\u0259r. \u00d6nc\u0259 bildir\u0259k ki, \u0130ran\u0131n a\u00e7\u0131q d\u00fc\u015fm\u0259nlik etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda qeyri din\u0259 m\u0259nsub kims\u0259 yoxdur. &#171;\u0130srail, Amerika&#187; \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 is\u0259 hay-k\u00fcyd\u0259n qeyri bir \u015fey deyil. Bu rejimin t\u00fcrk \u0259leyhin\u0259 quruldu\u011funu v\u0259 kiml\u0259rin qurdu\u011funu h\u0259r k\u0259s yax\u015f\u0131 bilir. \u0130ran bu g\u00fcn d\u0259rin siyasi b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259dir. T\u0259bii yolla qurulmayan b\u00fct\u00fcn rejiml\u0259rin bel\u0259 b\u00f6hrana tez-tez d\u00fc\u015fm\u0259si qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. \u0130ran molla rejimi t\u00fck\u0259nib. Dayand\u0131\u011f\u0131 u\u00e7rumun ba\u015f\u0131ndan sad\u0259c\u0259 onu it\u0259l\u0259y\u0259n yoxdur. Haz\u0131rda AB\u015e k\u00fcrd kart\u0131yla \u0130randa t\u0259lat\u00fcm yaratmaqla yeni q\u00fcvv\u0259 formala\u015fd\u0131rmaq niyy\u0259tind\u0259dir, amma bu m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu rejim 15 dekabr 1925-ci ild\u0259 \u018fhm\u0259d \u015fah Qacar xaricd\u0259 olanda is\u0259 ingilisl\u0259rin \u0259liyl\u0259 Rzaxan \u00f6z\u00fcn\u00fc \u015fah elan ed\u0259nd\u0259 o\u011furlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri \u0259sil sahibin\u0259 qaytarmal\u0131d\u0131r. Bu \u0259n optimal yoldur. \u0130ran T\u00fcrk\u00fcn m\u00fclk\u00fcd\u00fcr, onu par\u00e7alanmas\u0131 yol verilm\u0259zdir. Bu, molla rejimi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 yol ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1951-ci ild\u0259 \u0130ran\u0131n ba\u015f naziri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunan Qacar n\u0259slind\u0259n olan M\u0259h\u0259mm\u0259d M\u00fcs\u0259ddiqi xat\u0131rlay\u0131n. \u0130ngilisl\u0259r, M\u00fcs\u0259ddiqi babas\u0131 Qacar kimi rahat devrilm\u0259y\u0259c\u0259yini anlad\u0131lar, \u00e7\u00fcnki xalq onu \u00e7ox sevirdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Britaniya ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n qovulan fars \u015fah\u0131 geri g\u0259tirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan \u00abAyaks\u00bb kod ad\u0131 verilmi\u015f bir plan i\u015fl\u0259di. Britaniya k\u0259\u015ffiyyat\u0131 \u0259m\u0259liyyat\u0131n ad\u0131n\u0131 daha sonra \u00ab\u00c7\u0259km\u0259\u00bb adland\u0131rd\u0131 v\u0259 bu plana 1 milyon dollar pul ay\u0131rd\u0131 (O d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck pul idi).<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fm\u0259liyyat AB\u015e-\u0131n eks-prezidenti Teodor Ruzveltin n\u0259v\u0259si CIA agenti Kermit Ruzvelt\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. 1953-c\u00fc ild\u0259 Ceyms Lockridge pasportu il\u0259 \u0130rana g\u0259l\u0259n agent Kermit paylad\u0131\u011f\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259t qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda din adamlar\u0131n\u0131, jurnalist v\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259ri \u0259l\u0259 ala bildi. El\u0259 h\u0259m\u0259n ay q\u0259zetl\u0259rd\u0259 M\u00fcs\u0259ddiqin SSR\u0130 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan, cibind\u0259 komsomol bileti g\u0259zdirdiyind\u0259n yaz\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Mollalar m\u0259scidl\u0259rd\u0259, guya, kommunist olan h\u00f6k\u00fcm\u0259tin \u0130slam dinin\u0259 qada\u011fa qoyaca\u011f\u0131ndan, m\u0259scidl\u0259rin da\u011f\u0131d\u0131laca\u011f\u0131ndan v\u0259 \u0130ran\u0131n m\u0259cbur\u0259n ateist \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evri\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259n dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Bu g\u00fcn ba\u015f ver\u0259nl\u0259r bunun m\u0259ntiqi sonlu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran, t\u0259kc\u0259 \u015fi\u0259liyi deyil b\u00fct\u00fcn \u0130slam\u0131 g\u00f6zd\u0259n salm\u0131\u015fd\u0131r. Siyasi \u0130slam\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmayaca\u011f\u0131n\u0131 bil\u0259r\u0259kd\u0259n bu add\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u0259llidir. B\u0259lli odur ki, b\u00f6lg\u0259nin ki\u00e7ik xalq\u0131 kimi kiml\u0259rin \u0259liyl\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikl\u0259ri b\u0259lli olan fars deyil\u0259n qar\u0131\u015f\u0131q toplumun say\u0131 18-25 milyondan da azd\u0131r. <strong>\u0130ranl\u0131 yazarlar farslar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259sas \u0259razi kimi Tehran, Fars, Xuzistan, \u0130sfahan, Y\u0259zd v\u0259 Xorasan\u0131 isnad ver\u0259rl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> \u0130ran iddia edir ki, farslar \u0259sas\u0259n Tehran (\u0259halisi: 2012-ci ild\u0259 Tehran\u0131n \u0259halisi 14 milyona yax\u0131n idi. 2016-c\u0131 il siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131nda Tehran vilay\u0259tind\u0259 13,3 milyon (onlardan yaln\u0131z 200 mini Tehrandan v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 yerl\u0259rd\u0259) K\u0259r\u0259c v\u0259 F\u0259rdisd\u0259 birlikd\u0259 2,2 milyon \u0259hali ya\u015fay\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, t\u0259xmin etm\u0259k olar ki, \u015f\u0259h\u0259r aqlomerasiyas\u0131n\u0131n \u0259halisi 2016-c\u0131 ild\u0259 t\u0259qrib\u0259n 15 milyon n\u0259f\u0259r olub. \u0130ran etnik t\u0259rkib v\u0259 demoqrafiya haqq\u0131nda he\u00e7 zaman d\u0259qiq statistik m\u0259lumatlar verm\u0259kd\u0259 maraql\u0131 deyil. S\u0259b\u0259b fars azl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rini basd\u0131rmaqdan ibar\u0259tdir. <strong>Tehranda qeyri r\u0259smi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin 8 milyonunu az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. Y\u0259ni paytaxt\u0131n fars azl\u0131\u011f\u0131 6-7 milyon n\u0259f\u0259rdir)., \u0130sfahan (\u0259hali: 4559,2 min n\u0259f\u0259r), Fars (4337,0 min n\u0259f\u0259r), Xuzistan (\u0259hali: 4274,7 min n\u0259f\u0259r), Y\u0259zd (\u0259hali: 889,6 min n\u0259f\u0259r), Kirman (\u0259hali: 2 652,4 min n\u0259f\u0259r, b\u0259luclar v\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin yet\u0259rinc\u0259 toplumu var) v\u0259 Xorasan (\u0259hali: 4311,0 min n\u0259f\u0259r v\u0259 bunlardan 1 milyon t\u00fcrkm\u0259n v\u0259 1,5 milyon Xorasan t\u00fcrk\u00fcd\u00fcr) ya\u015fay\u0131rlar. Bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 ya\u015fayan \u0259hali say\u0131 c\u0259mi 35 milyon edir v\u0259 bunlardan 1 milyonu t\u00fcrkm\u0259n, 1,5 milyonu Xorasan t\u00fcrk\u00fc, 9 milyonu Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri, k\u00fcrdl\u0259r, b\u0259luclar v\u0259 s. \u00e7\u0131x\u0131larsa yerd\u0259 qalan say fars azl\u0131\u011f\u0131n\u0131n say\u0131 24 milyondan da \u0259skikdir. \u00dcst\u0259lik bu \u0259halinin fars \u0259halisinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti s\u00fcnni t\u0259riq\u0259tin\u0259 m\u0259nsubdur. Y\u0259ni \u015fi\u0259liyin farslar t\u0259r\u0259find\u0259n manipulyasiya edilm\u0259si fakt\u0131 ortadad\u0131r. \u00d6z\u00fc d\u0259 bunu \u0259sil \u015fi\u0259 olan t\u00fcrk \u00e7oxlu\u011fa qar\u015f\u0131 edirl\u0259r. N\u0259inki farslar, h\u0259tta irandilli say\u0131lan xalqlar &#8212; farslar 50:50 nisb\u0259td\u0259 s\u00fcnni v\u0259 \u015fi\u0259, onlara yax\u0131n olan gil\u0259kl\u0259r-s\u00fcnni v\u0259 mazandaranl\u0131lar-s\u00fcnni v\u0259 \u015fi\u0259; k\u00fcrdl\u0259r-s\u00fcnni, lurlar-s\u00fcnni v\u0259 \u015fi\u0259, b\u0259xtiyaril\u0259r-s\u00fcnni, b\u0259luclar-s\u00fcnni, tal\u0131\u015flar-s\u00fcnni, tatlar-s\u00fcnni v\u0259 \u015fi\u0259, hazaralar, c\u0259m\u015fidil\u0259r, \u0259fqanlar, tacikl\u0259r-s\u00fcnni t\u0259riq\u0259tin\u0259 m\u0259nsubdurlar. \u0130ran \u015fi\u0259 \u0259halisinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u00fcrk dil qrupuna aid \u0259hali t\u0259\u015fkil edir: az\u0259rbaycanl\u0131lar-90:10 s\u00fcnni v\u0259 \u015fi\u0259, qa\u015fqaylar-\u015fi\u0259, t\u00fcrkm\u0259nl\u0259r-s\u00fcnni, h\u0259m\u00e7inin bir s\u0131ra tayfalar: qacar, baharl\u0131, eynanl\u0131, n\u0259f\u0259r, xorasani, p\u0131\u00e7aq\u00e7\u0131 v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 da \u015fi\u0259dirl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin dig\u0259r dil qrupalar\u0131n\u0131n xalqlar\u0131 da ya\u015fay\u0131rlar: \u0259r\u0259bl\u0259r-s\u00fcnni, erm\u0259nil\u0259r-xristian, assuriyal\u0131lar-xristian, y\u0259hudil\u0259r-y\u0259hudi, brahuil\u0259r, g\u00fcrc\u00fcl\u0259r-\u015fi\u0259, qara\u00e7\u0131lar is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif dinl\u0259r\u0259 tap\u0131n\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"580\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/313356275_526587712253750_467011126167855309_n-1-1024x580.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-86091\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/313356275_526587712253750_467011126167855309_n-1-1024x580.jpg 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/313356275_526587712253750_467011126167855309_n-1-300x170.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/313356275_526587712253750_467011126167855309_n-1-150x85.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/313356275_526587712253750_467011126167855309_n-1-768x435.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/313356275_526587712253750_467011126167855309_n-1.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p> <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lakin buna baxmayaraq s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcnnil\u0259rin say\u0131n\u0131, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 kimi azaldaraq g\u00f6st\u0259r\u0259n molla rejiminin bir daha anti \u0130slam mahiyy\u0259ti ortaya \u00e7\u0131x\u0131r.<\/strong> Sankt-Peterburq v\u0259 Leninqrad vilay\u0259tinin imam-x\u0259tibi <strong>M\u00fcnir Beyusovun &#171;\u041a\u0440\u0430\u0442\u043a\u0430\u044f \u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u044f \u043e \u0441\u0443\u043d\u043d\u0438\u0442\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043e\u0431\u0449\u0438\u043d\u0430\u0445 \u0418\u0440\u0430\u043d\u0430&#187; <\/strong>adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, \u0130randak\u0131 s\u00fcnni m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti H\u0259n\u0259fi v\u0259 \u015eafii teoloji m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin ard\u0131c\u0131llar\u0131d\u0131r. Q\u0259rb v\u0259 c\u0259nub \u0259razil\u0259rind\u0259 \u0259sas\u0259n s\u00fcnnil\u0259r ya\u015fay\u0131r. H\u0259n\u0259fi m\u0259zh\u0259binin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 daha \u00e7ox \u0130ran\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259 v\u0259 c\u0259nubundad\u0131r, bura B\u0259lucistan v\u0259 C\u0259nubi Xorasan b\u00f6lg\u0259l\u0259ri daxildir. \u0130ran\u0131n \u015f\u0259rq b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 B\u0259lucistan, Sistan, Xorasanda \u00f6zl\u0259rini H\u0259n\u0259fi teoloji m\u0259kt\u0259bin\u0259 aid ed\u0259n m\u00fcs\u0259lman var. Onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u0259n\u015f\u0259c\u0259 t\u00fcrkm\u0259nl\u0259rdir. Dig\u0259r s\u00fcnni m\u0259nb\u0259l\u0259ri \u00fcmumi \u0259halinin 25%-ni, r\u0259smi \u0130ran medias\u0131 is\u0259 t\u0259xmin\u0259n 10%-nin s\u00fcnni olmas\u0131n\u0131 iddia edir. Kim\u0259 inanmaq siz\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, \u00e7ox g\u00fcman ki, h\u0259qiq\u0259t ortadad\u0131r. \u015ei\u0259 \u0259halisi t\u0259xmin\u0259n 60%, xristianl\u0131q, y\u0259hudilik v\u0259 dig\u0259r inanclar\u0131n ard\u0131c\u0131llar\u0131 &#8212; 10% t\u0259\u015fkil edirs\u0259, s\u00fcnni qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n az\u0131 say\u0131 25% olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mollakratiya eyni saxtakarl\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin demoqrafiyas\u0131na da y\u00f6n\u0259ldib.<\/strong> <strong>Shaffer, Brenda (2003). &#171;S\u0259rh\u0259dl\u0259r v\u0259 Qarda\u015flar&#187;: \u0130ran v\u0259 Az\u0259rbaycan Kimliyinin \u00c7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131. MIT Press. s\u0259h. 221-225. ISBN 0-262-19477-5 <\/strong>\u201c\u0130randa az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli konsensus yoxdur&#8230; Az\u0259rbaycan \u0259halisinin \u0259ks\u0259r \u015f\u0259rti hesablamalar\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u0259halinin be\u015fd\u0259 birind\u0259n \u00fc\u00e7d\u0259 birin\u0259 q\u0259d\u0259r, \u0130randak\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259 qruplar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u0130randa 27 milyon az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Minahan, Ceyms (2002). V\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmayan xalqlar\u0131n ensiklopediyas\u0131: S-Z. Greenwood N\u0259\u015friyyat Qrupu. s\u0259h 1765. ISBN 978-0-313-32384-3 <\/strong>\u201cT\u0259xmin\u0259n (2002) \u0130randa 18.500.000 G\u00fcney az\u0259rbaycanl\u0131 \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal-q\u0259rb \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131r. \u0130ran\u0131n etnik qurulu\u015funu t\u0259f\u0259rr\u00fcatland\u0131ran r\u0259smi statistika d\u0259rc olunmad\u0131\u011f\u0131ndan \u0130randa az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n d\u0259qiq say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00e7\u0259tindir. G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259halisinin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0130ran \u0259halisinin 12-40%-i, y\u0259ni dem\u0259k olar ki, 27 milyonu az\u0259rbaycal\u0131lard\u0131r&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"499\" data-id=\"86089\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Singh3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-86089\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Singh3.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Singh3-300x187.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Singh3-150x94.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Singh3-768x479.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Singh3-115x73.jpg 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"168\" data-id=\"86097\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-86097\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-150x84.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ran az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131n\u0131 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259f\u015farlar\u0131, xalaclar\u0131, qa\u015fqaylar\u0131, xorasanl\u0131lar\u0131, h\u0259tta \u015fahsev\u0259nl\u0259ri ayr\u0131ca etnik qruplar kimi t\u0259qdim edir. Bu g\u00fcn Britaniya Ara\u015fd\u0131rma M\u0259rk\u0259zinin hesabatlar\u0131na uy\u011fun olaraq 84.512.929 n\u0259f\u0259rlik \u0259halinin \u0259n az\u0131 45 milyonunun etnik az\u0259rbaycanl\u0131 oldu\u011funu dey\u0259 bil\u0259rik v\u0259 bu \u00e7oxluq qar\u015f\u0131s\u0131nda bir fars etnik azl\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si art\u0131q beyn\u0259lxalq tribunalara da\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259ni farslar\u0131n ortaya qoyduqlar\u0131 bu \u015fi\u0259lik adlanan siyas\u0259t oyununun dinimiz\u0259 bir aidiyyat\u0131 yoxdur. \u0130ran s\u0259lt\u0259n\u0259tinin sahibi S\u0259f\u0259vil\u0259rd\u0259n d\u00f6vr al\u0131nm\u0131\u015f &#171;\u015firi-xur\u015fid&#187;, y\u0259ni &#171;Aslan v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f&#187; simvolu 1979-cu il inqilab\u0131na q\u0259d\u0259r \u0130ran\u0131n r\u0259smi simvolu olaraq qorunub saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130nqilabdan sonra &#171;Aslan v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f&#187; r\u0259mzi ictimai yerl\u0259rd\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131laraq, \u0130ran\u0131n indiki herbi il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nmi\u015fdir. Bu t\u00fcrk simvolunun yerin\u0259 qoyulan r\u0259mz is\u0259 hindistanl\u0131 siqhl\u0259rin simvolunun \u00f6z\u00fcd\u00fcr (<strong>\u015e\u0259kill\u0259r\u0259 diqq\u0259t edin<\/strong>). \u00c7\u00fcnki Z\u0259rd\u00fc\u015ft\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259dim farslar, haz\u0131rda Hinduizm kimi bilin\u0259n Hind-Aryan dinin\u0259 daha yax\u0131n, q\u0259dim \u0130ran-Aryan dinin\u0259 sitayi\u015f edibl\u0259r. <strong>Bu da y\u0259qin ki, bir t\u0259sad\u00fcf deyil, Ruhullah Mus\u0259vi Xomeyninin atas\u0131n\u0131n ad\u0131 Seyyid Mustafa Hindi olub v\u0259 bu &#171;Hindi&#187; sinb\u0259si maraql\u0131d\u0131r, onun irad\u0259siyl\u0259 \u0130ran bayra\u011f\u0131na Aslan simvolunun yerin\u0259 Sinqhizm\u0259 m\u0259xsus &#171;Ad\u0131 \u015eakti&#187; simvolikas\u0131n\u0131 qoymas\u0131 is\u0259 lap maraql\u0131d\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"259\" height=\"194\" data-id=\"86086\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86086\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f.png 259w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-150x112.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 259px) 100vw, 259px\" \/><figcaption>Qacar bayra\u011f\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" data-id=\"86087\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Iran-1-Bayraq-1024x576-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-86087\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Iran-1-Bayraq-1024x576-1.jpg 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Iran-1-Bayraq-1024x576-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Iran-1-Bayraq-1024x576-1-150x84.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Iran-1-Bayraq-1024x576-1-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>\u0130ran bayra\u011f\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"205\" data-id=\"86088\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/200px-SikhiKhanda.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-86088\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/200px-SikhiKhanda.png 200w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/200px-SikhiKhanda-146x150.png 146w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><figcaption><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Siqhizmin simvolu<\/mark><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ran Az\u0259rbaycana nota verib ki, \u00f6lk\u0259mizin m\u0259tbuat orqanlar\u0131 v\u0259 r\u0259smil\u0259ri h\u0259qiq\u0259ti desinl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qarda\u015f bir xalq haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri yaz\u0131ram. Y\u0259qin ki, \u0130ran saxtakarl\u0131qlardan n\u0259hay\u0259t ki, \u00f6z\u00fc d\u0259 bezib. Bir d\u00f6vl\u0259t v\u0259 xalq saxta kimlikl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015faya bil\u0259r? Allah ingilisl\u0259r\u0259 insaf, m\u00fcs\u0259lmanlara is\u0259 m\u00fcrv\u0259t versin. G\u0259lin h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri yazaq v\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259k. \u0130nan\u0131ram ki, \u0130ran t\u0259r\u0259fi &#171;Aslan v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015fi&#187; bayra\u011fa, s\u0259t\u0259n\u0259ti is\u0259 \u0259sil sahibi olanlara qaytaracaq. Ax\u0131 biz qarda\u015f\u0131q&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7\u00fcnki \u0130slam bel\u0259 buyurub: &#171;Ey iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r, m\u00f6minl\u0259ri qoyub kafirl\u0259ri dost tutmay\u0131n. M\u0259g\u0259r Allaha \u00f6z \u0259leyhiniz\u0259 a\u00e7\u0131q bir d\u0259lilmi verm\u0259k ist\u0259yirsiniz?&#187; (Nisa 144.)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z\u0259hm\u0259t olsa da oxuma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bu bir xahi\u015fdir. Oxumaqdan qa\u00e7d\u0131qca d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r daha \u00e7ox \u00fcz\u0259rimiz\u0259 ayaq a\u00e7\u0131rlar&#8230; XAQAN\u0130 \u018fd\u0259bo\u011flu &nbsp;Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyinin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":86095,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-86085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86085"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":86154,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86085\/revisions\/86154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/86095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}