{"id":87143,"date":"2022-12-03T11:33:35","date_gmt":"2022-12-03T07:33:35","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=87143"},"modified":"2022-12-03T11:33:39","modified_gmt":"2022-12-03T07:33:39","slug":"3-dekabr-beyn%c9%99lxalq-%c9%99lill%c9%99r-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=87143","title":{"rendered":"3 Dekabr &#8212; Beyn\u0259lxalq \u018flill\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT) \u0259lil insanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131na, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 v\u0259 probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 1992-ci ilin 14 oktyabr\u0131nda 3 dekabr tarixini Beyn\u0259lxalq \u018flill\u0259r G\u00fcn\u00fc olaraq q\u0259bul edib. \u018flillik anadang\u0259lm\u0259, yaxud sonradan x\u0259st\u0259lik v\u0259 ya\u00a0hadis\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f fiziki v\u0259 ya \u0259qli \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qd\u0131r. BMT d\u0259 \u0259ng\u0259lli olan insan\u0131n t\u0259rifini verib: \u201c\u018flilliyi olan adam \u015f\u0259xsi v\u0259 ictimai h\u0259yatda \u00f6z i\u015fl\u0259rini fiziki v\u0259 ya ruhi c\u0259h\u0259td\u0259n, anadang\u0259lm\u0259 v\u0259 ya sonradan meydana g\u0259l\u0259n h\u0259r hans\u0131 x\u0259tadan qaynaqlanaraq g\u00f6r\u0259 bilm\u0259y\u0259n insand\u0131r&#187;. Bu insanlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 yaln\u0131z b\u0259d\u0259nl\u0259ri deyil, c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 al\u0131n\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0BMT\u00a0\u0259lill\u0259rin \u201cd\u00fcnyan\u0131n yadla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f adamlar\u0131\u201d aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir. D\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 bildirir ki, h\u00f6kum\u0259tl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti qurumlar\u0131, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, \u0259lil insan v\u0259 ail\u0259l\u0259rinin birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 say\u0259sind\u0259 mane\u0259l\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u015fkilat onu da bildirib ki, diabet, \u00fcr\u0259k v\u0259 damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, x\u0259r\u00e7\u0259ng, \u0259qli sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f v\u0259 b\u0259zi xroniki probleml\u0259rin qlobal miqyasda \u00e7oxalmas\u0131 \u0259ng\u0259lli insanlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 7 milyarddan \u00e7oxdur ki, bunun t\u0259xmin\u0259n 1 milyard\u0131 \u0259lilliyi olan insanlard\u0131r. Bu r\u0259q\u0259m insanlar\u0131n 15 faizi dem\u0259kdir. \u018flil insanlar\u0131n 80 faizi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r ki,\u00a0bunlar\u0131n 50 faizi s\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259rini \u00f6d\u0259y\u0259 bilm\u0259diyi, y\u0259ni yoxsullu\u011fu \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u0259ng\u0259lli olub. D\u00fcnyada 100 milyondan \u00e7ox \u0259lil u\u015faq var.\u00a0466 milyon e\u015fitm\u0259 \u0259ng\u0259li olan insan\u0131n 34 milyonu 15 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 olan u\u015faqlard\u0131r. BMT \u0259lilliyi olan insanlar\u0131n probleml\u0259rin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn builki ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 &#171;\u018fng\u0259lli f\u0259rdl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k:\u00a0b\u00fct\u00f6vl\u00fck v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyi t\u0259min etm\u0259k\u201d olaraq se\u00e7ib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT) \u0259lil insanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131na, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 v\u0259 probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 1992-ci ilin 14 oktyabr\u0131nda 3 dekabr tarixini Beyn\u0259lxalq<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-87143","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosial"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87143"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87145,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87143\/revisions\/87145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}