{"id":87443,"date":"2022-12-11T00:49:08","date_gmt":"2022-12-10T20:49:08","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=87443"},"modified":"2022-12-11T00:49:11","modified_gmt":"2022-12-10T20:49:11","slug":"az%c9%99rbaycan-beyn%c9%99lxalq-munasib%c9%99tl%c9%99r-kontekstind%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=87443","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u00a0 Kontekstind\u0259"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">T\u00fcrkiy\u0259 &#8212; Az\u0259rbaycan Qarda\u015flar\u0131n\u0131n Humanizm\u00a0 Strategiyas\u0131<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00d6n s\u00f6z<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/strong><strong>D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin siyas v\u0259 diplomatiya tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r etdikd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcqavil\u0259, qarda\u015fl\u0131q, dostluq, m\u00fctt\u0259fiqlik ad\u0131 alt\u0131nda raz\u0131la\u015fmalar r\u0259smil\u0259\u015fdirilib. Bunlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti siyasi-h\u0259rbi-iqtisadi maraqlara xidm\u0259t\u0259 ed\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc taktiki v\u0259 strateji add\u0131mlardan ibar\u0259t olmu\u015fdur. Lakin az qisimd\u0259 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u0259 vard\u0131r ki,onlar\u0131n xarici siyas\u0259td\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar eyni maraqlara s\u00f6yk\u0259nmi\u015fdir. Bunun \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259si B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 AB\u015e-d\u0131r. \u00c7\u00fcnki AB\u015e ikinci \u0130ngilt\u0259r\u0259dir. T\u00fcrkiy\u0259 Cumhuriyy\u0259ti v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 aras\u0131nda olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 sad\u0259c\u0259 qarda\u015fl\u0131q,h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 \u00fcmumi birm\u0259nal\u0131 maraqlar durur. Ba\u011flanan m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sla h\u0259r hans\u0131sa t\u0259r\u0259f \u00f6z m\u0259nafeyin\u0259 daha \u00e7ox xeyir g\u0259tir\u0259c\u0259k dey\u0259 strateji v\u0259 taktiki maraq g\u00fcdm\u00fcr. T\u00fcrk mill\u0259tinin yeti\u015fdirdiyi dahil\u0259rin fikirl\u0259ri bunu bir daha a\u00e7\u0131q v\u0259 k\u0259sin olaraq n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 olaraq bildirm\u0259kd\u0259dir:&#187;Az\u0259rbaycan\u0131n sevinci bizim sevincimiz,kederi bizim kederimizdir&#187; M.K.ATAT\u00dcRK. &#171;Biz bir mill\u0259t,iki d\u00f6l\u0259tik &#171;Umummilli lider H.\u018fliyev. &#171;Qarda\u015f qarda\u015fa borc verm\u0259z,\u0259l tutar&#187; N.N\u018fR\u0130MANOV.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201cB\u00f6y\u00fck dahi liderlerin s\u00f6yledi\u011fi bu fikirler, hem T\u00fcrkiye\u2019de, hem de Azerbaycan\u2019da iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin tarihini, bug\u00fcn\u00fcn\u00fc ve perspektiflerini \u00f6z\u00fcnde net ifade eden en m\u00fckemmel form\u00fcl olarak kabul edilmektedir.Ortak tarihe ve ge\u00e7mi\u015fe sahib iki karde\u015f devlet olan Azerbaycan ve T\u00fcrkiye ili\u015fkileri her zaman dostane olmu\u015fdur. Bu ili\u015fkiler eski zamanlardan beri devam etmi\u015f,&nbsp; siyasi bak\u0131mdan Azerbaycan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etdikden sonra daha da g\u00fc\u00e7lenmi\u015fdir. Her iki devlet bir-birlerine daima destek g\u00f6stererek bir-birleri ile m\u00fcttefik olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermekden \u00e7ekinmiyorlar.Azerbaycan-T\u00fcrkiye ili\u015fkilerinin bu denli g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131nda ayn\u0131 bir millet olmalar\u0131 il\u0259 beraber stratejik bak\u0131mdan bir birlerine destek g\u00f6stere bilecek devletler olmalar\u0131n\u0131n da b\u00fcy\u00fck pay\u0131 var.&nbsp; Stratejik bak\u0131mdan \u00e7ok \u00f6nemli&nbsp; olan Azerbaycan, T\u00fcrkiyenin hem Kafkaslarda, hem de di\u011fer t\u00fcrk devletleri ile ili\u015fkilerini korumas\u0131nda ve bu konuda izleyece\u011fi yol bak\u0131m\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isidir\u201d Mevl\u00fct \u00c7avu\u015fo\u011flu \u201cB\u00f6y\u00fck f\u0259r\u0259h hissi il\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m inki\u015faf yolu ke\u00e7mi\u015fdir. \u00d6lk\u0259l\u0259rimiz tarixi s\u0131naqlardan \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 v\u0259 ba\u015f\u0131uca \u00e7\u0131xaraq \u201cBir mill\u0259t iki d\u00f6vl\u0259t\u201d \u015f\u00fcar\u0131n\u0131n ruhuna sadiqliyini t\u0259sdiq etmi\u015f, onu ya\u015fatm\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259srl\u0259rd\u0259n-\u0259srl\u0259r\u0259 ke\u00e7\u0259n birliyi, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dostlu\u011fu kimi m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259ll\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz bu g\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin ist\u0259r siyasi, iqtisadi, ticari, m\u0259d\u0259ni, enerji, h\u0259rbi, texnoloji v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259sisatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 u\u011furlu i\u015f birliyi bizi sevindirir. Ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyimiz n\u0259h\u0259ng enerji, n\u0259qliyyat, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri ortaq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rimizin v\u0259 birg\u0259 s\u0259yl\u0259rimizin real t\u0259nt\u0259n\u0259sidir. \u0130kit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q z\u0259minind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyimiz misilsiz nailiyy\u0259tl\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin t\u0259r\u0259qqisin\u0259, xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n rifah\u0131na, regionumuzda \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 sabitliyin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir\u201d \u0130lham \u018fliyev.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; M\u00f6vzu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 prioritet olaraq q\u0259bul edil\u0259n m\u0259qamlardan biri beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin m\u00fch\u00fcm aktorlar\u0131ndan biri olan qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rdir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 layiqli m\u00f6vqe tutaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu t\u0259r\u0259fda\u015f kimi t\u0259sdiql\u0259m\u0259si onun \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnya nizam\u0131n\u0131n reall\u0131qlar\u0131na cavab ver\u0259n xarici siyas\u0259t yeritm\u0259sind\u0259n bilavasit\u0259 as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizin son iyirmi illik tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda g\u00f6r\u0259rik ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc xarici siyas\u0259t kursu Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxaq al\u0259md\u0259 n\u00fcfuzunun y\u00fcks\u0259lm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirib.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin son 18 ild\u0259 u\u011furlu siyasi-diplomatik f\u0259aliyy\u0259ti, tam m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olan v\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini dikt\u0259 etm\u0259yi bacaran \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evirib. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 s\u00f6z sahibin\u0259 malik olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n n\u00fcfuzlu t\u0259dqiqat institutlar\u0131, beyn\u0259lxalq reytinq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 da bu faktlar\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 etiraf edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n haz\u0131rk\u0131 xarici siyas\u0259tind\u0259 h\u0259r hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 inteqrasiya n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmay\u0131b. D\u00f6vl\u0259timizin xarici siyas\u0259ti bir istiqam\u0259td\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. 2011-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv olmaqla \u00f6z m\u00fcst\u0259qil xarici siyasi kursunu b\u0259yan edib.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259ti ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onun b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmas\u0131na s\u00f6yk\u0259nir. Az\u0259rbaycan he\u00e7 bir h\u0259rbi-siyasi blokda i\u015ftirak etmir v\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcnd\u0259n-ki\u00e7ikliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlarla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaln\u0131z qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin oldu\u011fu halda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259 is\u0259, dem\u0259k olar ki, Erm\u0259nistandan ba\u015fqa Az\u0259rbaycan\u0131n Rusiya, \u0130ran v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri h\u0259r zaman y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olub. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 imzalanan strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q sazi\u015fl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri daha da geni\u015fl\u0259ndirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 u\u011furla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir, BMT v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda bir-birini d\u0259st\u0259kl\u0259yirl\u0259r. Az\u0259rbaycan \u0130ran il\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 (ECO) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, Rusiya v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanla AT\u018fT, MDB, Avropa \u015euras\u0131, Qara D\u0259niz \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 u\u011furla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n son 10 ild\u0259&nbsp; respublikam\u0131z zaman\u0131 qabaqlayan inki\u015faf tempi il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 heyr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilib. Bu q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 n\u0259inki C\u0259nubi Qafqaz regionunda, \u00fcmumilikd\u0259 Avroatlantika geosiyasi areal\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fc v\u0259 m\u00f6vqeyi olan, s\u0259m\u0259r\u0259li iqtisadi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi kimi tan\u0131nan d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n xalq\u0131n, d\u00f6vl\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n bax\u0131\u015flara malik oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.&nbsp; \u00d6lk\u0259 liderinin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc daxili siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 xalq-ordu-hakimiyy\u0259t birliyi \u0259ld\u0259 edildi ki,bununda say\u0259sind\u0259 6il\u0259 itirdiyimiz torpaqlar\u0131 \u00e7ox q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t\u0259 azad etdik.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f yeni reall\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n regional m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sini v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259ki rolunun daha da artmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirib. Y\u0259ni \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki h\u0259rbi-siyasi q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259ki statusunu bir q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirmi\u015f oldu. \u0130ndi qalib \u00f6lk\u0259 kimi Az\u0259rbaycan qaydalar\u0131 \u00f6z\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir, t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na, m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin\u0259 yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259klifl\u0259rini ortaya qoyur. B\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda, m\u00fcsahib\u0259l\u0259rind\u0259 regionda yaranan qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7an c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev yeni reall\u0131qlar\u0131n \u00e7ox\u015fax\u0259li m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin daha dinamik inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyini b\u0259yan edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131n\u0131n regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 u\u011furlu t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 regionda sabitliyin, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra is\u0259 regionda yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259klifinin d\u0259 realla\u015fmaq \u00fczr\u0259 olmas\u0131 onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, tezlikl\u0259 yaranacaq \u201c3+3\u201d format\u0131 C\u0259nubi Qafqazda sabitliyin \u0259sas t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Real v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, \u201c3+3\u201d format\u0131na maraq art\u0131r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Rusiya v\u0259 \u0130ran bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin qurulmas\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sini ist\u0259yir. Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k alan format\u0131 Tehran da birm\u0259nal\u0131 olaraq q\u0259bul edir.&nbsp; Lakin bir m\u0259s\u0259l\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131rmaq olmaz ki,r\u0259smi Tehran\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar var ki,o n\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa,n\u0259 \u0130slam h\u00fcquna,n\u0259 d\u0259 minillikl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 uy\u011fun deyildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 haz\u0131rda&nbsp; b\u00fct\u00fcn regional m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin m\u00f6vqeyi b\u00f6lg\u0259d\u0259 getdikc\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nir. \u00d6lk\u0259miz, m\u00fch\u00fcm geosiyasi m\u0259kan kimi regionun \u00f6z\u00fcnd\u0259 s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn dayaq n\u00f6qt\u0259si v\u0259 \u0259n perspektivli t\u0259r\u0259fda\u015f hesab edilir. Az\u0259rbaycan art\u0131q praktik olaraq b\u00fct\u00fcn regional m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r v\u0259 regionda strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli b\u00fct\u00fcn layih\u0259l\u0259rin h\u0259m onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 i\u015ftirak\u0131 olmadan ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil. Haz\u0131rk\u0131 inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqaz regionunda apar\u0131c\u0131 m\u00f6vqe tutan d\u00f6vl\u0259t kimi, \u00e7\u0259tin v\u0259 h\u0259tta m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi \u015f\u0259raitd\u0259 \u00f6z m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tini apar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin yeritdiyi regional v\u0259 beyn\u0259lxalq iqtisadi,siyasi,h\u0259rbi siyas\u0259t ilk \u00f6nc\u0259 regionda s\u00fclh\u00fcn t\u0259minat\u0131na v\u0259 regionun dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir.&nbsp; H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n u\u011furlu xarici siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6t\u0259n il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri inki\u015faf edib<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemi v\u0259 qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 bir s\u0131ra strateji faktorlardan as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu s\u0131rada \u0259n m\u00fch\u00fcm amil is\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tin milli maraqlara, qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara v\u0259 reall\u0131qlara n\u0259 q\u0259d\u0259r adekvat olmas\u0131d\u0131r. Haz\u0131rk\u0131 reall\u0131qlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, ictimai-siyasi sabitliyin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131n\u0131, \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sini, iqtisadi inki\u015faf\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00e7ox\u015fax\u0259li \u0259laq\u0259l\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin t\u0259min edilm\u0259sini strateji prioritetl\u0259r kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259r h\u0259d\u0259fl\u0259n\u0259n m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olurlar. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, burada \u0259sas m\u0259qam iqtidar\u0131n siyasi kursunun milli v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik maraqlar\u0131na uy\u011fun olmas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011fun, d\u00fczg\u00fcn strateji kursun, y\u0259ni daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>O da qeyd edilm\u0259lidir ki, m\u00fcr\u0259kk\u0259b beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u015f\u0259raitind\u0259 milli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259 m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n, n\u00fcfuzunu art\u0131ran ba\u015fl\u0131ca strateji amil h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n xarici siyas\u0259t kursunun s\u0259m\u0259r\u0259liliyidir. U\u011furlu xarici siyas\u0259t kursu milli maraqlar\u0131n t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni inki\u015faf perspektivl\u0259rinin yaranmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu kontekstd\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259cr\u00fcb\u0259si is\u0259 unikal v\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi n\u00fcmun\u0259 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li daxili siyas\u0259t\u0259 uy\u011fundur, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, bu kursu tamamlay\u0131r. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n u\u011furlu xarici siyas\u0259tin fonunda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyi m\u00fct\u0259madi olaraq m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir, \u00f6lk\u0259miz he\u00e7 bir beyn\u0259lxalq qurumdan, milli d\u00f6vl\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t kursunu davam etdirir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin n\u00fcfuz v\u0259 g\u00fcc iyerarxiyas\u0131nda m\u00fct\u0259madi y\u00fcks\u0259li\u015f\u0259 malikdir. \u015e\u00fcbh\u0259siz, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u0259sas\u0131nda g\u00fccl\u00fc siyasi irad\u0259y\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n m\u00fcst\u0259qil strateji kurs dayan\u0131r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, m\u00fcst\u0259qil milli inki\u015faf Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 n\u00fcfuzunu art\u0131ran \u0259h\u0259miyy\u0259tli amildir. Sahib oldu\u011fu resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri formala\u015fd\u0131ran \u00f6lk\u0259miz h\u0259m beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda, h\u0259m d\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndirir. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n pozitiv beyn\u0259lxalq imicin\u0259 m\u00fcst\u0259sna t\u00f6hf\u0259l\u0259r verir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyevin xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259ri, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259ri x\u00fcsusi rol oynay\u0131r. 2017-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Q\u0259t\u0259r D\u00f6vl\u0259tin\u0259, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131na, Pol\u015faya, Latviyaya r\u0259smi, Rusiya Federasiyas\u0131na r\u0259smi v\u0259 i\u015fg\u00fczar, Fransa Respublikas\u0131na, Bel\u00e7ika, T\u00fcrkiy\u0259, Pakistan, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, Qazax\u0131stan, AB\u015e v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259y\u0259 i\u015fg\u00fczar s\u0259f\u0259rl\u0259r edib. Bununla yana\u015f\u0131, Prezident \u0130lham \u018fliyevin beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 ke\u00e7irdiyi \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri, Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r ed\u0259n dig\u0259r y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259rinin q\u0259bulu v\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259rimizin inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi t\u00f6hf\u0259l\u0259r verib. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Qazax\u0131stan, Moldova, T\u00fcrkm\u0259nistan, Bolqar\u0131stan prezidentl\u0259ri, Bosniya v\u0259 Herseqovinan\u0131n r\u0259yas\u0259t hey\u0259tinin s\u0259dri r\u0259smi s\u0259f\u0259rl\u0259, \u018ffqan\u0131stan Prezidenti is\u0259 i\u015fg\u00fczar s\u0259f\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycanda olub. Makedoniya, Monteneqro, Albaniya, G\u00fcrc\u00fcstan, Latviya d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 V Bak\u0131 Qlobal Forumunda, Mali Prezidenti IV \u00dcmumd\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq forumunda, T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda Y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li Strateji \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n iclas\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 s\u0259f\u0259r edibl\u0259r. Qazax\u0131stan, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n ba\u015f nazirl\u0259ri Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu x\u0259ttinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olublar<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev \u00f6t\u0259n il 20-d\u0259n \u00e7ox xarici s\u0259f\u0259r edib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu m\u0259qama toxunaraq bildirib ki, xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla \u0259laq\u0259l\u0259rimiz bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t imici v\u0259 reputasiyas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd etm\u0259liyik ki,h\u0259r hans\u0131sa d\u00f6vl\u0259t haqq\u0131nda ilk t\u0259s\u0259vv\u00fcr onun d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259ti \u0259traf\u0131nda formala\u015f\u0131r. B\u0259lk\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin siyasi xadiml\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki,\u0130lham \u018fliyev Heyd\u0259r \u018fliyev fenomeninin k\u00f6lg\u0259sind\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xa bilm\u0259y\u0259c\u0259k.Lakin Ulu \u00d6nd\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu strategiya \u0130lham \u018fliyevin u\u011furlu siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n pik n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6t\u0259n ill\u0259ri &nbsp;\u0259rzind\u0259 regional v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda u\u011furla t\u0259msil olunmas\u0131 da \u00f6lk\u0259mizin n\u00fcfuzunun artmas\u0131 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan tamh\u00fcquqlu \u00fczv oldu\u011fu regional t\u0259\u015fkilatlar olan AT\u018fT, Avropa \u015euras\u0131, \u0130\u018fT, MDB, T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131, \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, GUAM, QD\u0130\u018fT v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri il\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edib. D\u00fcnya G\u00f6mr\u00fck T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ba\u015f katibi, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ba\u015f katibi, T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n ba\u015f katibi, D\u00fcnya Turizm T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ba\u015f katibi, Parlamentl\u0259raras\u0131 \u0130ttifaq\u0131n ba\u015f katibi, K\u00f6rf\u0259z \u018fr\u0259b D\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n ba\u015f katibi, \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ba\u015f katibi, C\u0259nubi Asiya regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ba\u015f katibi, ISESCO-nun ba\u015f katibi, Beyn\u0259lxalq Telekommunikasiya \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ba\u015f katibi, UNESCO-nun ba\u015f direktoru v\u0259 AT\u018fT Parlament Assambleyas\u0131n\u0131n s\u0259dri \u00f6lk\u0259miz\u0259 s\u0259f\u0259r edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrasiya geosiyasi areal\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fc v\u0259 m\u00f6vqeyi olan \u00f6lk\u0259 kimi beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu, siyasi \u00e7\u0259kisini daim art\u0131ran Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn b\u00f6lg\u0259nin \u0259n f\u0259al aktoru statusuna sahibl\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixi reall\u0131qlar s\u00fcbut edir ki, \u00f6t\u0259n il m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n 30 illiyini qeyd ed\u0259n Az\u0259rbaycan q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 q\u00fcdr\u0259tli, d\u00fcnya miqyas\u0131nda etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f olan d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Bunu \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n yegan\u0259 amil is\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc tam m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, demokratik t\u0259r\u0259qqi yolunu se\u00e7\u0259n Az\u0259rbaycan qon\u015fu olan v\u0259 olmayan dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259sasda b\u0259rab\u0259r v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verib.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n milli m\u0259nafel\u0259rin qorunmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n xarici siyas\u0259t kursunun m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirilm\u0259si beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin d\u00fczg\u00fcn qurulmas\u0131na imkan yarad\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra is\u0259 C\u0259nubi Qafqazda yaranan yeni reall\u0131qlar Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq siyasi, iqtisadi-ticari m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin daha da \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn real z\u0259min formala\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lham \u018fliyevin prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n son 10 ild\u0259 Az\u0259rbaycan zaman\u0131 qabaqlayan inki\u015faf tempi il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 heyr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilib. Bu q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 n\u0259inki C\u0259nubi Qafqaz regionunda, \u00fcmumilikd\u0259 Avratlantika geosiyasi areal\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fc v\u0259 m\u00f6vqeyi olan, s\u0259m\u0259r\u0259li iqtisadi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi kimi tan\u0131nan d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259n \u0130lham \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t Prezidentin xalq\u0131n, d\u00f6vl\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n bax\u0131\u015flara malik oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lham \u018fliyev prezidentlik f\u0259aliyy\u0259tinin q\u00fcrurverici hesabat\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259rk\u0259n bir m\u0259qam\u0131 \u00e7ox do\u011fru vur\u011fulay\u0131r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf yolu ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u0131q yoludur. \u00d6lk\u0259mizin daha da q\u00fcdr\u0259tl\u0259nm\u0259si, beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun artmas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na cavab ver\u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si yolunda q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlar atan \u0130lham \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc u\u011furlu siyas\u0259t beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 d\u0259st\u0259k v\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t qazan\u0131r. El\u0259 t\u0259kc\u0259 d\u00fcnyan\u0131 c\u0259ngin\u0259 alan qlobal pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 istiqam\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidentinin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc t\u0259dbirl\u0259r\u0259 v\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259klifl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k bunu ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u0259rik. Qlobal pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 prosesind\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ed\u0259n \u0130lham \u018fliyev b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda, nitql\u0259rind\u0259 h\u0259r zaman vur\u011fulad\u0131 ki, pandemiyadan \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu yaln\u0131z qlobal h\u0259mr\u0259ylikd\u0259n, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u00fcmumi s\u0259yl\u0259rini birl\u0259\u015fdirm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Y\u0259ni pandemiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti, \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259si t\u0259klifini d\u0259 m\u0259hz \u0130lham \u018fliyev ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. Prezidentin BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi sessiyas\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259ndi. Bununla da \u0130lham \u018fliyev beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya birliyind\u0259 n\u00fcfuzu, d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259kisi daha da art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn is\u0259 qalib d\u00f6vl\u0259t kimi Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck imkanlar a\u00e7\u0131l\u0131b. \u0130st\u0259r iqtisadi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 siyasi prosesl\u0259r \u00f6lk\u0259mizin xeyrin\u0259 i\u015fl\u0259yir. M\u0259hz \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformalar\u0131 yarad\u0131l\u0131r, qlobal n\u0259qliyyat-tranzit layih\u0259l\u0259ri realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu da \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 v\u0259 region d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi dividendl\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Asiya v\u0259 Avropa qit\u0259l\u0259ri aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolu oynayan Az\u0259rbaycan a\u00e7\u0131q d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259 kimi bir s\u0131ra regional n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259miz \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri layih\u0259l\u0259rinin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olaraq haz\u0131rda dig\u0259r m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r &#8212; C\u0259nub-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-Q\u0259rb layih\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f apar\u0131r. Bununla da Az\u0259rbaycan etibarl\u0131 tranzit \u00f6lk\u0259si kimi \u00e7oxt\u0259r\u0259fli beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n haz\u0131rk\u0131 xarici siyas\u0259tind\u0259 h\u0259r hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 inteqrasiya n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmay\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti bir istiqam\u0259td\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc oldu\u011fu layih\u0259l\u0259rin reall\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259si il\u0259 regional iqtisadi inki\u015faf\u0131n apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259sin\u0259, Avratlantik m\u0259kan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilib. BTC v\u0259 BT\u018f neft-qaz layih\u0259l\u0259rinin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131, eyni zamanda d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin uzunm\u00fcdd\u0259tli iqtisadi inki\u015faf\u0131na t\u0259minat verir. Forum \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc iqtisadi imkanlar\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259k, d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda artan rolu geni\u015f t\u0259hlil edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, &#171;\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si&#187; imzalanmasayd\u0131, t\u0259bii ki, Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259ri in\u015fa olunmazd\u0131, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kilm\u0259zdi v\u0259 bu g\u00fcn biz &#171;\u015eahd\u0259niz&#187; yata\u011f\u0131ndan qaz hasilat\u0131na nail ola bilm\u0259zdik. Zaman ke\u00e7dikc\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan haqq\u0131nda deyil\u0259n v\u0259 geni\u015f m\u0259kan m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n qlobal layih\u0259 s\u00f6z\u00fc t\u0259sdiqini tapd\u0131. K\u0259m\u0259rin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si il\u0259 regional statusdan \u00e7\u0131xaraq beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259 kimi d\u00fcnya birliyi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olan BTC-nin istismar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fcdc\u0259si m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndi. \u0130ndi Az\u0259rbaycan\u0131n enerji inki\u015faf\u0131na ist\u0259nil\u0259n n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n yana\u015fsaq g\u00f6r\u0259rik ki, neft v\u0259 qaz \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin rifah\u0131na xidm\u0259t edir. T\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lir \u0259dal\u0259tl\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr ki, bu da \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin etibarl\u0131 t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca amildir. &#171;Az\u0259rbaycan nefti, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n xidm\u0259tind\u0259dir v\u0259 bu \u0259sas m\u0259qs\u0259ddir&#187; s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev neft strategiyas\u0131n\u0131n u\u011furlu h\u0259llini dig\u0259r aspektl\u0259rd\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k inamla vur\u011fulay\u0131r ki, neft Az\u0259rbaycana s\u00fclh, sabitlik, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u0259tirir, g\u00f6z\u0259l imkanlar yarad\u0131r, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evirir, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259ki m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirir. \u00d6lk\u0259y\u0259 xarici investisiya ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259lveri\u015fli s\u0259rmay\u0259 m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131 , b\u00f6y\u00fck enerji \u015firk\u0259tl\u0259rinin mara\u011f\u0131n\u0131 c\u0259lb etm\u0259k neft strategiyas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca t\u0259l\u0259bl\u0259ri kimi bu g\u00fcn d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur. Son on ild\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na 95 milyard dollar s\u0259rmay\u0259 qoyulmas\u0131 bu fakt\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259t\u0259 inam b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259tinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si olaraq yarad\u0131lan D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun aktivl\u0259rinin h\u0259cminin ild\u0259n-il\u0259 artmas\u0131, m\u00fch\u00fcm sosial-iqtisadi layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlar\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan Hasilat S\u0259nayesi \u00fczr\u0259 \u015e\u0259ffafl\u0131q T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u0259 qo\u015fulan ilk \u00f6lk\u0259 kimi tan\u0131nd\u0131. Neftd\u0259n \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirin xalq aras\u0131nda \u0259dal\u0259tli paylanmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin t\u0259minat\u0131, qeyri- neft sektorunun inki\u015faf\u0131 namin\u0259 s\u0259rf olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun aktivl\u0259rinin 20 milyard dollardan art\u0131q olmas\u0131 neft strategiyas\u0131n\u0131n u\u011furla davam etdirilm\u0259sinin n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritetl\u0259rini ifad\u0259 edir. \u00d6t\u0259n il istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n O\u011fuz-Q\u0259b\u0259l\u0259-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259ri d\u0259 Fondun v\u0259saitl\u0259ri hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bildirir ki, \u0259g\u0259r iqtisadi imkanlar\u0131m\u0131z olmasayd\u0131, biz bu layih\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259zdik.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u00fch\u00fcm, n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, q\u00fcdr\u0259tinin, potensial imkanlar\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. O\u011fuz-Q\u0259b\u0259l\u0259-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259ri \u00f6z strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rin\u0259 b\u0259rab\u0259r tutulacaq layih\u0259dir. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti bu su k\u0259m\u0259rini \u00e7\u0259km\u0259kl\u0259 bir daha s\u00fcbut etdi ki, \u00f6z q\u00fcvv\u0259si, maliyy\u0259 imkanlar\u0131 hesab\u0131na \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b layih\u0259l\u0259ri icra ed\u0259 v\u0259 onu m\u0259ntiqi sonlu\u011fa \u00e7atd\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropaya a\u00e7\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc qap\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259n Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu da D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun v\u0259saitl\u0259ri hesab\u0131na ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilir. Davos Forumunda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev qeyd etdi ki, bu layih\u0259 yeni etibarl\u0131 alternativl\u0259rin yaranmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k v\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259li mar\u015furut olacaq. Bu layih\u0259nin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar da Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 oldu\u011funu a\u00e7\u0131qlay\u0131r. D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q prinsipl\u0259rinin \u00f6nd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131, v\u0259saitl\u0259rin \u0259dal\u0259tli b\u00f6l\u00fcnm\u0259si m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259tli sosial-iqtisadi layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 stimul verir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycan m\u00fcr\u0259kk\u0259b tarixi d\u00f6vr ya\u015fasa da, sosial-iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda b\u00f6y\u00fck t\u0259kam\u00fcl yolunu inamla ke\u00e7\u0259r\u0259k sabit, t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 m\u00fcasir h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sini t\u0259min etmi\u015f \u00f6lk\u0259 kimi d\u00fcnyada tan\u0131nd\u0131. \u00d6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artm\u0131\u015f, c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259nmi\u015f, m\u00fcasir sosial-iqtisadi infrastruktur quruculu\u011fu u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. \u0130qtisadi inki\u015fafdan qaynaqlanan y\u00fcks\u0259k maliyy\u0259 imkanlar\u0131 uzun ill\u0259r makroiqtisadi sabitlik v\u0259 art\u0131ma m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259mini \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc potensial yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131, yeni beyn\u0259lxalq v\u0259 regional n\u0259qliyyat-logistika d\u0259hlizl\u0259rinin imkanlar\u0131ndan faydalanmaq Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259kan ver\u0259c\u0259kdir. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 regionda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin, sabitliyin, rifah\u0131n v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n formala\u015fmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 iqtisadi v\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf etm\u0259si C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259ti olan Az\u0259rbaycan\u0131n region iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi arxitekturas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259 rolunu daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>U\u011furlu sosial-iqtisadi v\u0259 siyasi nailiyy\u0259tl\u0259r, milli v\u0259 multikultural d\u0259y\u0259rl\u0259r qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rbin qov\u015fa\u011f\u0131 olan Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tinin daha da artaca\u011f\u0131na \u0259minlik yarad\u0131r. Bu imkanlar 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r olan m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi suverenliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u00fcasir h\u0259yat standartlar\u0131na \u0259saslanan y\u00fcks\u0259k sosial rifah c\u0259miyy\u0259tin\u0259 malik q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 z\u0259man\u0259t verir. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si yolunu se\u00e7mi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Milli sosial rifah s\u0259viyy\u0259sinin davaml\u0131 artmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 y\u00fcks\u0259k, dayan\u0131ql\u0131, inkl\u00fcziv v\u0259 ba\u015fl\u0131ca olaraq \u00f6z\u0259l t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 arxalanan iqtisadi art\u0131m\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si, azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 \u0259halinin qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u0259mini Az\u0259rbaycan\u0131n yeni inki\u015faf magistral\u0131n\u0131n ideoloji n\u00fcv\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. \u00d6lk\u0259mizin uzunm\u00fcdd\u0259tli davaml\u0131 v\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259t, biznes v\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn\u00fcn u\u011furlu \u0259laq\u0259si m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndiril\u0259c\u0259kdir. D\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyatda rolunun bazary\u00f6nl\u00fc islahatlar vasit\u0259sil\u0259 effektiv v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 olunmas\u0131, \u00f6z\u0259l m\u00fclkiyy\u0259t institutlar\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, biznes\u0259 dost d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259si v\u0259 xarici bazarlara yerli m\u0259hsullar\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 ticar\u0259t rejiml\u0259rinin daha da liberalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fin t\u0259m\u0259l amill\u0259ri olacaq. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u00f6z\u0259l t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin yarad\u0131c\u0131 v\u0259 innovativ \u0259saslarla inki\u015faf etdirilm\u0259si iqtisadi resurslar\u0131n daha y\u00fcks\u0259k \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaradan sah\u0259l\u0259r\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dayan\u0131ql\u0131 makroiqtisadi sabitliy\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n effektiv makroiqtisadi siyas\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, iqtisadi inki\u015faf\u0131n ortam\u00fcdd\u0259tli v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli \u201ch\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259l\u0259ri\u201dnin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sini \u2012 insan kapital\u0131n\u0131n m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259sini, r\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sini v\u0259 iqtisadi suverenliyin tam t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Bu g\u00fcn biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti tarixi Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda yaran\u0131bd\u0131r. \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131, Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131, G\u00f6yc\u0259 mahal\u0131 bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Biz az\u0259rbaycanl\u0131lar o torpaqlara qay\u0131tmal\u0131y\u0131q v\u0259 qay\u0131daca\u011f\u0131q\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u200b&nbsp;&nbsp; Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015f\u011fal\u00e7\u0131ya d\u0259st\u0259k ver\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin avanturist siyas\u0259tini fa\u015f ed\u0259n n\u00f6vb\u0259ti \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin anlad\u0131lmas\u0131 yolunda m\u00fch\u00fcm tarixi siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycan Prezidenti bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l is\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z havadarlar\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc 7 \u015f\u0259rt\u0259 qar\u015f\u0131 yegan\u0259 \u015f\u0259rt olaraq Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n qeyd \u015f\u0259rtsiz bo\u015fald\u0131lmas\u0131 v\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6z yerini bilm\u0259si \u00fcc\u00fcn etdiyi d\u0259rin m\u0259zmunlu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 a\u011f\u0131r siyasi-diplomatik z\u0259rb\u0259sinin t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. B\u00fct\u00fcn bunlar d\u00fcnyan\u0131 haqqa \u0259dal\u0259t\u0259 d\u0259st\u0259k verm\u0259y\u0259, bil\u0259r\u0259kd\u0259n siyasi spekulyativliyin qurban\u0131na \u00e7evrilm\u0259m\u0259y\u0259 etdiyi n\u00f6vb\u0259ti \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 idi. Lakin\u200b b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259l\u0259 d\u0259 bu avant\u00fcran\u0131n t\u0259sirind\u0259n ay\u0131lmamas\u0131n\u0131 balansla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f v\u0259 qeyri s\u0259list siyasi m\u0259ntiq\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n siyasi oyunbazlar\u0131n s\u0259rs\u0259m d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin m\u0259hsulu kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q faktorunun, terrorizmin, n\u0259zar\u0259tsiz zonalarda apar\u0131lan \u00f6zba\u015fnal\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmamas\u0131n\u0131n b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti m\u0259hv\u0259 aparmas\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti d\u00fcnya qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ox k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan edir v\u0259 etm\u0259kd\u0259dir. Lakin buna r\u0259vac ver\u0259n q\u00fcvv\u0259ll\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u0259rk etmirl\u0259r ki, bir zaman h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00f6zl\u0259ri bu q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259ll\u0259rinin qurban\u0131na \u00e7evrilirl\u0259r. Bunu tarix s\u00fcbut edir. Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 vaxtdan bu g\u00fcn\u0259d\u0259k b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n tutdu\u011fu qeyri obyektiv v\u0259 anla\u015f\u0131lmaz m\u00f6vqe bir daha s\u00fcbut edir ki, onlar \u00f6z siyas\u0259tini da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qurur. B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u0259hv\u0259 aparmaqdad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r bir a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259qam ondan ibar\u0259tdir ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259llin\u0259 dair \u0259ks\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin obyektiv-konseptual m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri itib. Yaxud t\u0259sirsiz v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. H\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259td\u0259 s\u00fclh, sabitlik yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z m\u0259suliyy\u0259ti v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259ri vard\u0131r. Lakin bunun qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda\u200b bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259ks siyasi gedi\u015fl\u0259rinin \u015fahidi oluruq. M\u0259s\u0259l\u0259n Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u200b Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259dd\u0259 t\u0259xribata \u0259l atmas\u0131ndan \u200b \u0259vv\u0259l Erm\u0259nistana Serbiyadan \u00e7ox sayda silah-sursat, o c\u00fcml\u0259d\u0259n minaatan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif kalibrli d\u00f6y\u00fc\u015f sursat\u0131 g\u00f6nd\u0259rildiyi m\u0259lum olmu\u015fdur. Bu \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 s\u00fclh siyas\u0259tini, d\u0259st\u0259yini, qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc halda \u0259dal\u0259tsizliyi d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir. Daha d\u0259qiq bir nec\u0259 fakt des\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r. Bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259vv\u0259l r\u0259smi Bak\u0131 koronavirusla m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Belqrada humanitar yard\u0131m g\u00f6nd\u0259rdi. Az\u0259rbaycan Kosovonun m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131mad\u0131 v\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Serbiyan\u0131n suverenliyin\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 birm\u0259nal\u0131 d\u0259st\u0259yini b\u0259yan edib. T\u0259bii ki, d\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n bu ciddi etirazla qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi s\u00fclh v\u0259 \u0259dal\u0259tin pozulmas\u0131na r\u0259vac ver\u0259n siyasi gedi\u015fl\u0259ri yen\u0259 d\u0259 pisl\u0259mi\u015f, konkret m\u00f6vqe ortaya qoymu\u015fdur. Bundan sonra avqustun 7-d\u0259 Serbiya Prezidenti Aleksandr Vu\u00e7i\u00e7 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev\u0259 telefonla z\u0259ng ed\u0259r\u0259k, iyul ay\u0131nda Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259xribat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin Serbiyada istehsal olunan silahlardan istifad\u0259 etm\u0259sind\u0259n t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi ke\u00e7irdiyini bildirmi\u015f, v\u0259ziyy\u0259tin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yax\u0131n vaxtlarda Az\u0259rbaycana Serbiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti- Serbiyan\u0131n Ba\u015f nazirinin m\u00fcavini, Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r naziri Neboy\u015fa Stefanovi\u00e7 Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir. Halbuki, bu proses \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n t\u0259hlil edilib d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda g\u0259rginlik yaradan amill\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259li idi. Dem\u0259li burada yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi q\u0259r\u0259zli q\u00fcvv\u0259l\u0259r \u00f6z maraqlar\u0131 namin\u0259 g\u0259rginliyi art\u0131rmaq yolunu tutmu\u015flar. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, eyni motivl\u0259ri qon\u015fu Rusiya \u00fcc\u00fcn d\u0259 t\u0259hlil etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 vaxtlardan Az\u0259rbaycan\u200b Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistana silah satmas\u0131 v\u0259 h\u0259rbi texnikan\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f m\u0259qs\u0259di il\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na dair faktlar\u0131 v\u0259 \u0259hat\u0259li d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vqeyini ortaya qoyub.&nbsp; Ancaq n\u0259 r\u0259smi Moskva r\u0259smi Bak\u0131ya qar\u015f\u0131, n\u0259 d\u0259 Rusiya d\u00f6vl\u0259t r\u0259smil\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t r\u0259smil\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 he\u00e7 vaxt s\u0259mimi olmay\u0131blar. Eyni zamanda \u0259dal\u0259t v\u0259 humanizm prinsipind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259ni qeyd etm\u0259liyik ki, hal-haz\u0131rda d\u00fcnya tamamil\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b. T\u0259kc\u0259 \u0259sg\u0259ri d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r deyil, iqtisadi, geoiqtisadi, gaeosiyasi &#8212; x\u00fclas\u0259, b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 q\u00fctbl\u0259r, g\u00fccl\u0259r sava\u015f\u0131r. Bilin\u0259n odur ki, yeni d\u00fcz\u0259n qurulur, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 \u201cba\u015fbil\u0259nl\u0259r\u201d d\u00fcnyan\u0131 yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. G\u00f6r\u00fcn\u0259n budur ki, qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir v\u0259ziyy\u0259t h\u00f6km s\u00fcr\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn qar\u0131\u015f\u0131q zamanlarda, sava\u015flarda, \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259 informasiya, t\u0259bli\u011fat c\u0259bh\u0259si x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m k\u0259sb edib, \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259r h\u0259m d\u0259 bunun \u00fcz\u0259rind\u0259n qazan\u0131l\u0131b. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 informasiya silah\u0131ndan maksimum v\u0259 pe\u015f\u0259kar \u015f\u0259kild\u0259 yararlanmaq g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu t\u0259l\u0259b\u0259 inc\u0259likl\u0259, laz\u0131m\u0131nca \u0259m\u0259l etm\u0259d\u0259n, kontr-mexanizml\u0259r qurmadan b\u00f6y\u00fck h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq h\u0259tta m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rk\u0131 siyasi, h\u0259rbi v\u0259 iqtisadi \u015f\u0259rtl\u0259r daxilind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri, m\u00f6vqeyi v\u0259 \u00f6n\u0259mi haqda \u00e7ox dan\u0131\u015fma\u011fa, izah verm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. \u00c7\u00fcnki bunu indi \u0259ks\u0259riyy\u0259t bilir, ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr. Q\u0131saca onu dey\u0259k ki, Qalib Az\u0259rbaycan haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n, b\u00fct\u00fcn q\u00fctbl\u0259rin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Regionun lider d\u00f6vl\u0259ti, \u015f\u0259rtl\u0259ri diqt\u0259 ed\u0259n, \u0130kinci Qaraba\u011f M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yeni reall\u0131qlar yaradan Az\u0259rbaycan\u0131n bundan sonrak\u0131 d\u00f6n\u0259md\u0259 h\u0259m g\u00f6rm\u0259li oldu\u011fu i\u015fl\u0259r \u00e7oxdur, h\u0259m d\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 planlar\u0131 \u00f6nl\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>12-13 sentyabr hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259ki \u201cqaydas\u0131z d\u00f6y\u00fc\u015f\u201d metodlar\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funun \u015fahidi olduq. Erm\u0259nistan\u0131n uydurmalar\u0131na d\u00fcnyada inananlar he\u00e7 d\u0259 az olmad\u0131. D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox media orqanlar\u0131 birt\u0259r\u0259fli informasiyalar tirajlad\u0131lar. D\u00fczd\u00fcr, Az\u0259rbaycan da sakit dayanmad\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn variantlardan istifad\u0259 olundu, h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri bir daha \u00e7atd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131q. N\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 nail olduq sual\u0131 ortaya \u00e7\u0131xarsa, bu art\u0131q ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Burada ortaya bir h\u0259qiq\u0259t d\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131 ki, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn planlar qurma\u011fa, informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259 daha art\u0131q silahlanma\u011fa bir g\u00fcn bel\u0259 vaxt itirm\u0259d\u0259n diqq\u0259t ay\u0131rmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259llidir \u2013 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 informasiya sava\u015f\u0131 \u0259n amans\u0131z sava\u015fd\u0131r. \u0130nformasiya, \u0259n\u0259n\u0259vi media v\u0259 sosial media haz\u0131rda d\u00fcnyada \u0259n g\u00fccl\u00fc silahd\u0131r. Biz informasiya c\u0259bb\u0259xanas\u0131n\u0131, arsenal\u0131n\u0131 maksimum g\u00fccl\u0259ndirm\u0259liyik, yeni \u201csilah-sursat\u201dlarla t\u0259min etm\u0259liyik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci Qaraba\u011f M\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 v\u0259 ondan sonrak\u0131 d\u00f6n\u0259md\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259 d\u0259 liderliyi \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. \u00d6n c\u0259bh\u0259d\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259mizl\u0259 yana\u015f\u0131, informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259 d\u0259 z\u0259f\u0259r qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Prezident d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulad\u0131 ki, qar\u015f\u0131dak\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan informasiya sava\u015f\u0131nda, habel\u0259 diplomatik m\u00fcbariz\u0259d\u0259 bir an dayanmamal\u0131d\u0131r v\u0259 bu biz\u0259 \u00e7ox laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Prosesl\u0259rin gedi\u015fi g\u00f6st\u0259rdi ki, erm\u0259nil\u0259r m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n sonra informasiya t\u0259xribatlar\u0131n\u0131 d\u00fcnya boyunca daha da art\u0131r\u0131blar.12-13 sentyabr hadis\u0259l\u0259rind\u0259 bunun bir daha \u0259yani \u015fahidi olduq ki, informasiya m\u00fcharib\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczd\u00fcr, qeyd etdiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan bu d\u0259f\u0259 d\u0259 s\u0259sini d\u00fcnyaya duyura bildi, h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00e7atd\u0131rd\u0131. Amma xeyli \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar, bo\u015fluqlar da m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq h\u0259m d\u0259 onu m\u00fc\u015fahid\u0259 etdik ki, informasiya sava\u015f\u0131nda daha da b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 ciddi z\u0259rur\u0259t var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, d\u00f6vl\u0259t bu sah\u0259d\u0259 xeyli i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr v\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259k. \u0130nformasiya m\u0259kan\u0131n\u0131n bir t\u0259msil\u00e7isi kimi, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rimi b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259rdim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nformasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259, m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 el\u0259 bir sistem, mexanizm qurmal\u0131y\u0131q ki, saat kimi i\u015fl\u0259sin. Hans\u0131sa fors-major, t\u0259xribatlar ba\u015f ver\u0259nd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc itirm\u0259y\u0259k, gecikm\u0259y\u0259k, d\u00fcnyaya d\u0259rhal h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00e7atd\u0131ra bil\u0259k dey\u0259, m\u00fck\u0259mm\u0259l, daim \u00e7al\u0131\u015fan, an\u0131ndaca h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259n\u0259n bir sistem\u0259 sahibl\u0259nm\u0259liyik. El\u0259 bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259, s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atmal\u0131y\u0131q ki, hans\u0131sa bir m\u0259qamda informasiya sava\u015f\u0131nda Prezidentin arxas\u0131nda nizaml\u0131 bir t\u0259bli\u011fat ordusu olsun. H\u0259m d\u00fcnyada, h\u0259m d\u0259 daxili auditoriya \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m daxili, h\u0259m d\u0259 xarici auditoriya \u00fc\u00e7\u00fcn informasiya-t\u0259bli\u011fat i\u015fi paralel inki\u015faf etm\u0259lidir. Haz\u0131rda daxili auditoriyan\u0131 da bir \u00e7ox hallarda xaricd\u0259n v\u0259 xaricd\u0259n idar\u0259 olunan \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7a\u015fd\u0131rma\u011fa, y\u00f6n\u0259tm\u0259y\u0259 ba\u015f vururlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nformasiya-t\u0259bli\u011fat sah\u0259sind\u0259 dig\u0259r faydal\u0131, effektiv i\u015f b\u00f6y\u00fckl\u00fc-ki\u00e7ikli b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259firlikl\u0259rin olduqlar\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 saytlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurmalar\u0131, davaml\u0131 informasiya \u00f6t\u00fcrm\u0259l\u0259ridir. Bu i\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259firlikl\u0259rin \u00e7ox pe\u015f\u0259kar, media-piar i\u015fini bil\u0259n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u0259ks\u0259r s\u0259firlikl\u0259rd\u0259 buna \u00f6n\u0259m verilmir.<\/p>\n\n\n\n<p>Laz\u0131m g\u0259l\u0259rs\u0259 s\u0259firlikl\u0259rin x\u0259tti il\u0259 \u015f\u0259ffaf \u015f\u0259kild\u0259, \u00f6d\u0259ni\u015fli \u0259saslarla o \u00f6lk\u0259l\u0259rin saytlar\u0131nda m\u0259qal\u0259l\u0259r yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u0259 u\u011furlu ola bil\u0259r, d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 buna \u00e7ox rast g\u0259linir. Bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bunu t\u0259tbiq edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Habel\u0259, Az\u0259rbaycanda beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla, media orqanlar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurmaq imkanlar\u0131, normal d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik qafas\u0131 olan jurnalistl\u0259r\u0259 bu i\u015fd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn d\u0259st\u0259yi verm\u0259k faydal\u0131 ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun \u00e7ox sad\u0259 bir mexanizmi qurula bil\u0259r: D\u00fcnyada, regionda ged\u0259n prosesl\u0259ri izl\u0259y\u0259n, do\u011fru n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 bacaran, h\u0259m\u00e7inin, hans\u0131sa t\u0259limat g\u0259lm\u0259d\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n maraqlar\u0131n\u0131n, strateji m\u00f6vqeyinin n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131n\u0131 bil\u0259n, d\u0259rk ed\u0259n jurnalist v\u0259 politoloqlardan ibar\u0259t bir beyin m\u0259rk\u0259zi qurulur. H\u0259min m\u0259rk\u0259zin g\u00f6r\u0259vi s\u0259firlikl\u0259ri, n\u00fcfuzlu d\u00fcnya agentlikl\u0259rini, habel\u0259 yerli media orqanlar\u0131n\u0131, b\u00f6y\u00fck sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 s\u0259hif\u0259l\u0259rini operativ v\u0259 obyektiv m\u0259lumatlarla an\u0131ndaca t\u0259min etm\u0259k olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nformasiya c\u0259hb\u0259sind\u0259ki b\u00fct\u00fcn bo\u015fluqlar doldurulmal\u0131d\u0131r. Qeyd etdikl\u0259rimd\u0259n f\u0259rqli u\u011furlu t\u0259klifl\u0259r, ideyalar da t\u0259bii ki, ola bil\u0259r v\u0259 var. Sad\u0259c\u0259, bir an bel\u0259 gecikm\u0259d\u0259n sistemli i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259li, mexanizml\u0259r qurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli tarixi prosesl\u0259r siyas\u0259t adamlar\u0131n\u0131 yenid\u0259n k\u0259\u015ff etm\u0259k, onlar\u0131n liderlik keyfiyy\u0259tl\u0259rini ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar yarad\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259f\u0259ri il\u0259 tamamlanm\u0131\u015f V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r xalq\u0131m\u0131z \u0130lham \u018fliyevi qurucu r\u0259hb\u0259r, \u00f6lk\u0259mizi tarixinin \u0259n q\u00fcdr\u0259tli m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 yetirmi\u015f lider, regionun g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259ri olan q\u0259tiyy\u0259tli siyasi xadim, Az\u0259rbaycan\u0131n milli maraqlar\u0131n\u0131 h\u0259r yerd\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 qoruma\u011f\u0131 bacaran mahir diplomat kimi tan\u0131y\u0131b r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259yirdi. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259 is\u0259 Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u00fcz\u0259ff\u0259r s\u0259rk\u0259rd\u0259 kimi \u015f\u00f6hr\u0259tl\u0259ndirdi. Son ill\u0259rin qlobal siyasi prosesl\u0259ri, Az\u0259rbaycan Prezidentinin bu prosesl\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu m\u00f6vqe, oynad\u0131\u011f\u0131 rol, apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259hlill\u0259r, ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rimizin z\u0259man\u0259sinin \u0259n parlaq liderl\u0259rind\u0259n oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. \u018fn m\u00fch\u00fcm\u00fc is\u0259 tutdu\u011fu m\u00fcst\u0259qil yolla, sars\u0131lmaz q\u0259tiyy\u0259til\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259hdid v\u0259 t\u0259zyiql\u0259ri d\u0259f etm\u0259k \u0259zmini, \u00f6lk\u0259mizi b\u00f6y\u00fck h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 do\u011fru apard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0259rgil\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti haz\u0131rk\u0131 g\u0259rgin d\u00fcnyam\u0131zda apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tl\u0259 \u00f6lk\u0259mizin milli-strateji inki\u015faf x\u0259ttini u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irir. \u00d6lk\u0259miz\u0259 b\u00f6y\u00fck tarixi nailiyy\u0259tl\u0259r qazand\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, bir \u00e7ox qlobal probleml\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn daha g\u00f6z\u0259l bir d\u00fcnyan\u0131n qurulmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda diplomatik t\u0259maslar\u0131n intensivl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin b\u00fct\u00fcn Qafqaz v\u0259 trans-X\u0259z\u0259r regionunun \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259yi q\u0259na\u0259tind\u0259 olmas\u0131 v\u0259 bu anlamda \u00f6lk\u0259mizin s\u00fclh t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si, iqtisadi, n\u0259qliyyat v\u0259 insanlararas\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259 haz\u0131r olmas\u0131 da buna d\u0259lal\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn beyn\u0259lxalq siyasi-iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 ayd\u0131n n\u0259z\u0259rl\u0259rl\u0259 baxan h\u0259r k\u0259s &#8212; liderl\u0259r, beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, siyasi v\u0259 akademik \u00e7evr\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yinin, bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00fclh v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchitinin qarant\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcr. Bu faktd\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 yarad\u0131b formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki z\u0259f\u0259rl\u0259 d\u0259 nidas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu tarixi reall\u0131qd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rimizin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259td\u0259n, m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011fun \u00e7evik q\u0259rarlar ver\u0259r\u0259k zaman\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u0259zmind\u0259n, v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 haz\u0131rl\u0131q v\u0259 imkanlardan istifad\u0259 m\u0259har\u0259tind\u0259n, eyni zamanda qon\u015fularla s\u0131x faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, s\u00fclh, bir-birinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259, d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t arzusundan yaranm\u0131\u015f bu reall\u0131qda Erm\u0259nistan\u0131n yeri xeyli suallar do\u011furur. M\u0259lumdur ki, son onillikl\u0259rd\u0259, h\u0259tta daha geni\u015f g\u00f6t\u00fcrs\u0259k, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zda Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti yaranan vaxtlardan bu d\u00f6vl\u0259tin ideoloji t\u0259m\u0259ll\u0259ri \u0259sas\u0259n i\u015f\u011fal v\u0259 onun legitiml\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdu. Az\u0259rbaycan\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259si bu t\u0259m\u0259ll\u0259ri sars\u0131td\u0131. Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259 d\u00fcnya erm\u0259niliyinin onillikl\u0259rdir ki, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 yayd\u0131\u011f\u0131 saxta mifl\u0259ri pu\u00e7a \u00e7\u0131xard\u0131. \u0130ndi Erm\u0259nistan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259ki m\u00f6vcud reall\u0131qlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan yeni h\u0259d\u0259fl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259si z\u0259ruridir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259lumdur ki, Erm\u0259nistan saxta mifl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k daha b\u00f6lg\u0259d\u0259 t\u0259crid olunmu\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015famaqda davam ed\u0259 bilm\u0259z. Bu \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yi qon\u015fularla normal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, qlobal prosesl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 oldu\u011fu enerji-kommunikasiya layih\u0259l\u0259rinin beyn\u0259lxalq \u00f6n\u0259mini daha da art\u0131r\u0131r. D\u00fcnya bu imkanlardan daha geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 faydalanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Beyn\u0259lxalq dair\u0259l\u0259r Erm\u0259nistan\u0131n uydurma iddialar\u0131, m\u0259nas\u0131z kin-k\u00fcdur\u0259ti \u00fcz\u00fcnd\u0259n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck imkanlar\u0131n, \u0259lveri\u015fli mar\u015frutlar\u0131n \u0259ld\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131na, yaxud risk alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 daha etinas\u0131z yana\u015fmaq fikrind\u0259 deyil. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 indi Erm\u0259nistan\u0131n yegan\u0259 yolu regiondak\u0131 inki\u015faf ax\u0131n\u0131na qo\u015fulmaqd\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 qon\u015fularla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r normalla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131na son qoyulmal\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan C\u0259nubi Qafqazda \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli s\u0259viyy\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259masdan \u00e7\u0259kinm\u0259m\u0259lidir. Regional inki\u015faf\u0131n bir hiss\u0259si olmas\u0131, b\u00f6lg\u0259nin h\u0259yat\u0131na f\u0259al inteqrasiya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n, konstruktivliyin \u00f6n\u0259mini anlamas\u0131, yeni reall\u0131qlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan, revan\u015fizm\u0259 yol verm\u0259y\u0259n siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fclm\u0259si Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 xilas k\u0259m\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin insan itkil\u0259rin\u0259 yol verm\u0259d\u0259n, s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn qon\u015fu \u00f6lk\u0259nin i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00f6vqeyin\u0259 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u00f6z\u00fcm g\u00f6st\u0259r\u0259n, s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na sadiq qalan, yaln\u0131z bu dan\u015f\u0131qlar\u0131n he\u00e7 bir perspektivinin qalmad\u0131\u011f\u0131na tam \u0259min olandan sonra h\u0259rbi yolla torpaqlar\u0131n\u0131 c\u0259mi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011faldan azad ed\u0259n v\u0259 h\u0259tta h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n gedi\u015find\u0259 d\u0259 yen\u0259 insan itkil\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistana d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 torpaqlardan \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn konkret qrafik verm\u0259sini t\u0259klif ed\u0259n Az\u0259rbaycan \u00f6z konstruktivliyini postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 qoruyur. Qafqazda s\u00fclh v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q eras\u0131n\u0131 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015fviq edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n a\u00e7\u0131q b\u0259yan etdiyi s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri C\u0259nubi Qafqazda regional inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilib. Bu, t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistana deyil, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, C\u0259nubi Qafqaza aid m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rimiz \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n izahlar verir, Az\u0259rbaycan\u0131n konstruktiv m\u00f6vqeyini d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. \u00d6z prinsipl\u0259rini ortaya qoyur. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin l\u0259yaq\u0259t, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 \u0259dal\u0259t namin\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmas\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyini g\u00f6st\u0259rir. He\u00e7 vaxt i\u015f\u011falla bar\u0131\u015fmama\u011f\u0131, \u00f6z resurslar\u0131na bel ba\u011flama\u011f\u0131, m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tin \u00f6n\u0259mini \u0259sas prinsipl\u0259r olaraq ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutdu\u011funu vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan son onillikl\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada multikulturalizmi, tolerantl\u0131\u011f\u0131, f\u0259rqli m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t m\u00fchitini t\u0259\u015fviq ed\u0259n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki,bu g\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc demokratiyan\u0131n be\u015fiyi adland\u0131ran v\u0259 demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259rin hamisi kimi qeyri s\u0259mimi siyasi manevrl\u0259r ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin he\u00e7 birind\u0259 Az\u0259rbaycanda oldu\u011fu q\u0259d\u0259r \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 sosial atmosferas\u0131 m\u00f6vcud deyildir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7oxmill\u0259tli \u00f6lk\u0259 olan Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259si, \u0259srl\u0259rl\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f milli \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri xalqlar aras\u0131nda s\u00fclh\u00fcn \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na ayd\u0131n istiqam\u0259tl\u0259r verir. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u00fcharib\u0259nin a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131n\u0131 unutmaq, vurdu\u011fu yaralar\u0131 sa\u011faltmaq h\u0259r iki t\u0259r\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7\u0259tindir v\u0259 he\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn d\u0259 deyil. Amma bu faci\u0259l\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bir daha t\u0259krarlanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xalqlar bar\u0131\u015fa ortaq imkanlar tap\u0131b onlardan faydalanma\u011f\u0131 bacarmal\u0131d\u0131rlar. Kin-k\u00fcdur\u0259ti unudub g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131d\u0131rlar. Bu, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u00fcharib\u0259 aparan xalqlar aras\u0131nda tarix\u0259n bel\u0259 olub. Faci\u0259l\u0259ri yadda saxlamaq, unudulma\u011fa qoymamaq is\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 nifr\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, \u0259ksin\u0259, tarixin ibr\u0259t d\u0259rsl\u0259rind\u0259n n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq, s\u00fclh\u00fc qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Co\u011frafiya, qon\u015fuluq bir taledir. Bu taley\u0259 uy\u011fun birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k z\u0259ruridir. D\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rimizin apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t, postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn reall\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259mkinl\u0259, b\u00f6lg\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yini ayd\u0131n n\u0259z\u0259rl\u0259rl\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259si, qon\u015fuluq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131 bu qaydalar \u0259sas\u0131nda regionda g\u00f6z\u0259l bir inki\u015faf m\u00fchitinin t\u0259min olunmas\u0131na imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259ri \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 kimi q\u0259bul etdiyini, d\u00f6vl\u0259timizin onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259rini t\u0259min etm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu h\u0259r zaman b\u0259yan edib. Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tind\u0259 \u00f6zl\u0259rini daha t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 rahat hiss ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onlar ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 separatizm meyill\u0259rin\u0259 son qoymal\u0131, reall\u0131qlar\u0131 anlamal\u0131d\u0131rlar. X\u0259rit\u0259y\u0259, co\u011frafiyaya n\u0259z\u0259r yetirm\u0259lidirl\u0259r. Ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidirl\u0259r ki, y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259n yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259, La\u00e7\u0131na, \u015eu\u015faya, A\u011fdama qay\u0131dacaq v\u0259 onlar bel\u0259 bir m\u00fchitd\u0259, qon\u015fuluq \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famal\u0131 olacaqlar. Son vaxtlar Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycana m\u00fcsb\u0259t mesajlar\u0131n daxil olmas\u0131 onlar aras\u0131nda art\u0131q bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri anlama\u011fa ba\u015flayanlar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131na d\u0259lal\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda ictimai diplomatiya imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 otuz illik m\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn psixoloji mane\u0259l\u0259rinin t\u0259dric\u0259n aradan qalxmas\u0131na, iki xalq\u0131n yax\u0131nla\u015faraq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 birg\u0259 baxmas\u0131na, x\u00fcsusil\u0259 Erm\u0259nistanda h\u00f6km s\u00fcr\u0259n nifr\u0259t v\u0259 revan\u015fizm iddialar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na b\u00f6y\u00fck fayda ver\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n, AB\u015e v\u0259 Rusiyan\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 bu c\u00fcr t\u0259maslar\u0131n olmas\u0131n\u0131, m\u00fcxt\u0259lif g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sini, t\u0259r\u0259fl\u0259rin b\u00fct\u00fcn s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flamas\u0131n\u0131 z\u0259ruri say\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 konstruktiv m\u00f6vqeyini ortaya qoyur.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 maliyy\u0259 paketl\u0259rinin bir hiss\u0259si d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131na v\u0259 insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn daha yax\u015f\u0131 imkanlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na s\u0259rf oluna bil\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131 prosesind\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n rolu t\u0259qdir\u0259layiqdir. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n bu m\u00f6vqeyi s\u0259b\u0259bsiz deyil. Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015fkilatla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc, praqmatik davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, strateji \u00f6n\u0259minin, regionun g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Eyni zamanda Az\u0259rbaycan\u0131n tutdu\u011fu m\u00fcst\u0259qil m\u00f6vqey\u0259, y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t\u0259, regionda h\u0259qiq\u0259t\u0259n s\u00fclh\u00fcn, davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259mimi ist\u0259kl\u0259rin\u0259 veril\u0259n d\u0259y\u0259rin ifad\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc, m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r apar\u0131c\u0131 qurumlar\u0131 kimi Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini d\u0259 ehtimallarla deyil, praqmatizm, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 fayda v\u0259 maraqlar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurur. \u00d6lk\u0259miz regionda s\u00fclh v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf arzulad\u0131\u011f\u0131 kimi, Avropa \u0130ttifaq\u0131 da \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 sabitlik ist\u0259yir. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji potensial\u0131, n\u0259qliyyat-kommunikasiya infrastrukturu bu n\u00fcfuzlu t\u0259sisat \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 maraql\u0131d\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, ortaya qoydu\u011fu m\u00f6vqe Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n yeni reall\u0131qlar\u0131 tam q\u0259bul etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan da Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurulmas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r. Qar\u015f\u0131s\u0131na \u00fczvl\u00fck kimi qeyri-real h\u0259d\u0259fl\u0259r qoymur. M\u00fcasir texnologiyalara, Avropan\u0131n enerji bazar\u0131na daha geni\u015f \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131na can at\u0131r. Bu da, Avropan\u0131n enerji strategiyas\u0131 il\u0259 tamamil\u0259 uzla\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 eyni bucaq alt\u0131nda yana\u015fmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir. Bu bax\u0131mdan, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tutdu\u011fu m\u00f6vqe, dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 rol t\u0259\u015fkilat haqq\u0131nda m\u00fcsb\u0259t r\u0259yl\u0259r yarad\u0131r. Bu m\u0259qam\u0131 Az\u0259rbaycan Prezidenti son \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda da x\u00fcsusi vur\u011fulay\u0131b. D\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rimizin bel\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259ti Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u0259dal\u0259tli vasit\u0259\u00e7i olmas\u0131na, normalla\u015fma prosesind\u0259 f\u0259al rol oynamas\u0131na obyektiv m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar bir daha Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tini, regionun g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259mimi niyy\u0259tl\u0259rini, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259y\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilata qar\u015f\u0131 q\u0259r\u0259zli m\u00f6vqed\u0259 olmamas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan sad\u0259c\u0259 Qafqazda daimi s\u00fclh\u00fcn olmas\u0131n\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n ist\u0259y\u0259nl\u0259rl\u0259, buna \u00e7al\u0131\u015fanlarla AT\u018fT-in Minsk qrupu kimi ill\u0259ri bo\u015fa verib m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131r\u0131r. Onlar\u0131n h\u0259r birini d\u00fcnyaya \u00f6z \u0259m\u0259li, \u0259ld\u0259 etdiyi n\u0259tic\u0259, yaxud n\u0259tic\u0259sizlikl\u0259 t\u0259qdim edir. Fikrimizc\u0259, d\u00fcnyadak\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k prosesl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn bu t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r son d\u0259r\u0259c\u0259 \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018ffsuslar olsun ki, bu prosesl\u0259rd\u0259 m\u0259nfi t\u0259cr\u00fcb\u0259 formala\u015fd\u0131ran t\u0259kc\u0259 AT\u018fT-in Minks qrupu deyil. Bu, UNESCO t\u0259\u015fkilat\u0131na da aiddir. D\u00fcnyada m\u0259d\u0259ni irsin qorunub saxlanmas\u0131n\u0131 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259t prioriteti elan etmi\u015f UNESCO 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259&nbsp; Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u0259xsus m\u0259d\u0259ni irsi da\u011f\u0131tmas\u0131na g\u00f6z yumub. &#171;Siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmamaq&#187; b\u0259han\u0259si il\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259r\u0259 missiya g\u00f6nd\u0259rm\u0259kd\u0259n imtina edib. Torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011faldan azad edildikd\u0259n sonra is\u0259 bu t\u0259\u015fkilat\u0131n&nbsp; f\u0259alla\u015fmas\u0131 v\u0259 &#171;erm\u0259ni tarixi irsinin&#187; m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bu hallar UNESCO kimi t\u0259\u015fkilatlar\u0131n da \u00f6z prinsipl\u0259rind\u0259n uzaq d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc, \u0259slind\u0259 m\u0259d\u0259ni irsi deyil, erm\u0259ni vandalizmini m\u00fcdafi\u0259 m\u00f6vqeyind\u0259 dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 qeyri-obyektivliy\u0259 yol verdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259ti xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli maraqlar\u0131na \u0259saslan\u0131r v\u0259 maksimal nailiyy\u0259tl\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Az\u0259rbaycan regionda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz v\u0259 sabah\u0131m\u0131z prizmas\u0131ndan yana\u015f\u0131r, b\u00fct\u00fcn qon\u015fularla xo\u015f m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n mahiyy\u0259tini \u0259ks etdirir. Az\u0259rbaycanla Rusiya aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda b\u0259yannam\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin strateji maraqlar\u0131na \u0259saslan\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00fcmumilikd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz regionunda s\u00fclh\u0259 v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf m\u00fchitin\u0259 xidm\u0259t edir. Bu g\u00fcn regionun g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf m\u0259nz\u0259r\u0259sini Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n\n\n\n<p>On il sonran\u0131n C\u0259nubi Qafqaz\u0131nda Az\u0259rbaycan daha da g\u00fccl\u00fc olacaq. S\u00fclh arzusunun realla\u015fmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259yl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min vaxta kimi Erm\u0259nistanla olan anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar, probleml\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapacaq. C\u0259nubi Qafqaz regionunda m\u00f6hk\u0259m inteqrasiya prosesl\u0259ri ged\u0259c\u0259k v\u0259 \u00fc\u00e7 C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259si aras\u0131nda s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaranacaq. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r bir \u00e7ox regional layih\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259llifi kimi T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f Az\u0259rbaycan g\u00fccl\u00fc iqtisadi potensiala malik \u00f6lk\u0259, s\u0259rv\u0259t v\u0259 sabitlik yarad\u0131c\u0131s\u0131 kimi bu prosesd\u0259 liderliyi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan art\u0131q Qafqaz regionunda deyil d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan yeni bir ayd\u0131nl\u0131q yoludur. Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda \u00f6lk\u0259mizin getdikc\u0259 artan rolu, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131, d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tin tarixi nailiyy\u0259tl\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n da b\u0259yan etdiyi kimi n\u0259yi, nec\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt etm\u0259yi g\u00f6z\u0259l bil\u0259n, h\u0259r s\u00f6z\u00fcn\u0259 imzas\u0131 q\u0259d\u0259r d\u0259y\u0259r ver\u0259n v\u0259 bunu \u0259m\u0259ld\u0259 s\u00fcbuta yetir\u0259n q\u0259tiyy\u0259tli liderin g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259svir etdiyi v\u0259 add\u0131m-add\u0131m reall\u0131\u011fa \u00e7evirdiyi ayd\u0131n m\u0259nz\u0259r\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n yeri bu m\u0259nz\u0259r\u0259d\u0259 daha da q\u00fcdr\u0259tli g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan qarda\u015flar\u0131 bir yerd\u0259 olacaq v\u0259 bu birlikd\u0259n d\u00fcnyaya ancaq \u0259dal\u0259t v\u0259 humanizm prinsipl\u0259ri yay\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d prinsipin\u0259 uy\u011fun olaraq, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u2013T\u00fcrkiy\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 u\u011furla inki\u015faf edir. Ortaq maraqlar\u0131n v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin birl\u0259\u015fdirdiyi bu iki \u00f6lk\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u0259n yax\u0131n strateji m\u00fctt\u0259fiql\u0259r kimi daim bir-birinin yan\u0131ndad\u0131r. Q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycana verdiyi g\u00fccl\u00fc siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k buna bariz \u00f6rn\u0259kdir. Bel\u0259 ki, sava\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n etibar\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti a\u00e7\u0131qlamalar verirdi ki, Az\u0259rbaycan yaln\u0131z deyil, T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131ndad\u0131r. \u018fslind\u0259, bu, bir \u00e7oxu \u00fc\u00e7\u00fcn mesaj idi, y\u0259ni, \u201ck\u0259narda durun, m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259yin, Az\u0259rbaycana mane olmay\u0131n\u201d anlam\u0131n\u0131 ifad\u0259 edirdi. T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n a\u00e7\u0131q, birm\u0259nal\u0131 v\u0259 s\u0259rt a\u00e7\u0131qlamalar\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 h\u0259dsiz sevindirirdi. &nbsp;&nbsp;B\u0259li, qarda\u015fl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 oldu\u011fu kimi, sava\u015f bit\u0259nd\u0259n indiy\u0259d\u0259k daim Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131nda olub, h\u0259r zaman \u00f6lk\u0259miz\u0259 siyasi, diplomatik v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rib. Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Z\u0259f\u0259r parad\u0131nda da sevincini, f\u0259r\u0259hini xalq\u0131m\u0131zla b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Prezident R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n h\u0259min paradda i\u015ftirak\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcjd\u0259li g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 ruhland\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri, dig\u0259r y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li r\u0259smil\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycana birm\u0259nal\u0131 olaraq siyasi, diplomatik v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rildi. Bu, xalq\u0131m\u0131za \u00e7ox b\u00f6y\u00fck siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi g\u00fcc verm\u0259k dem\u0259k idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n u\u011furla davam ed\u0259n s\u0259mimi dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 verdikl\u0259ri b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n (T\u00fcrk \u015euras\u0131) mart\u0131n 31-d\u0259 videokonfrans vasit\u0259sil\u0259 ke\u00e7iril\u0259n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu bar\u0259d\u0259 deyib: &#171;Biz m\u00fcharib\u0259nin ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259n qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k ald\u0131q. M\u0259nim \u0259ziz qarda\u015f\u0131m, C\u00fcmhurba\u015fqan\u0131 R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan sentyabr\u0131n 27-d\u0259 m\u00fcharib\u0259 ba\u015flanan g\u00fcn a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycana d\u0259st\u0259k ifad\u0259 etdi. Bu siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var idi. \u018fziz qarda\u015f\u0131m bildirmi\u015fdi ki, Az\u0259rbaycan yaln\u0131z deyil, T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131ndad\u0131r\u2026&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 daha sonra bu s\u00f6zl\u0259rin \u00e7ox ciddi mesaj, siqnal oldu\u011funu, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131 u\u011furla realla\u015fd\u0131rma\u011fa m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyini, h\u0259r hans\u0131 bir k\u0259nar q\u00fcvv\u0259nin m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259diyini v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu d\u0259st\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, onun Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fana d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada bir m\u0259qam\u0131 da vur\u011fulamaq ist\u0259rdik. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r getdikc\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rimiz ara\u00ads\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131nda t\u0259bii ki, \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan Ordusunun silahlanmas\u0131na \u00f6n\u0259mli t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n &#171;Baykar&#187; \u015firk\u0259tinin istehsal etdiyi pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131n\u0131n (PUA) h\u0259rbi potensial\u0131m\u0131z\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si d\u0259 bu fikrin bariz ifad\u0259sidir. H\u0259min PUA-lar\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259tbiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 ciddi z\u0259rb\u0259 vurulmas\u0131, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131n\u0131n xeyli sayda canl\u0131 q\u00fcvv\u0259si v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f texnikas\u0131n\u0131n m\u0259hv edilm\u0259si d\u0259 \u00f6n\u0259mli fakt kimi diqq\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev aprelin 1-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin &#171;Baykar&#187; \u015firk\u0259tinin texniki direktoru Sel\u00e7uk Bayraktar\u0131 v\u0259 &#171;ASELSAN&#187; \u015firk\u0259tinin idar\u0259 hey\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri v\u0259 ba\u015f direktoru Haluk G\u00f6rg\u00fcn\u00fc q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131l\u0131b. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 toxunaraq, Sel\u00e7uk Bayraktar\u0131n bu u\u011furlar\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 getdiyini vur\u011fulay\u0131b, &#171;Baykar&#187; \u015firk\u0259tinin istehsal\u0131 olan m\u0259hsullar\u0131n torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 texnikas\u0131n\u0131n m\u0259hv edilm\u0259sind\u0259ki rolunu vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu amil T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Art\u0131q d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn sirr deyil ki, T\u00fcrkiy\u0259 istehsal\u0131 olan m\u00fcdafi\u0259 sisteml\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan da V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda qarda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na, respublikam\u0131z\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 suverenliyinin t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259ki haqq i\u015fin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Sel\u00e7uk Bayraktar\u0131 &#171;Qaraba\u011f\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif edib.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Qaraba\u011fda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u00admas\u0131 prosesin\u0259 d\u0259 d\u0259st\u0259yini verir. Bu g\u00fcn A\u011fdam rayonunun M\u0259rzili k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda Rusiya-T\u00fcrkiy\u0259 Monitorinq M\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. \u018flb\u0259tt\u0259, birg\u0259 Monitorinq M\u0259rk\u0259zinin f\u0259aliyy\u0259ti b\u00f6lg\u0259mizin sabitliyini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00f6n\u0259mli amildir. M\u0259rk\u0259z pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131ndan da istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k monitorinql\u0259r apar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada onu da dey\u0259k ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev ayr\u0131-ayr\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 prosesind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 dost \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t yetiril\u0259c\u0259yini x\u00fcsusi vur\u011fulay\u0131b. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri bu zaman qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycana m\u00fcnasib\u0259ti bar\u0259d\u0259 x\u00fcsusi dan\u0131\u015f\u0131b, bu \u00f6lk\u0259nin m\u00fcharib\u0259nin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n haqq i\u015fimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k verdiyini xat\u0131rlad\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra t\u0259bii ki, qarda\u015f \u00f6lk\u0259 Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131nda da k\u00f6m\u0259yini \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k. \u0130lk m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 imzalanmas\u0131 da bunun bariz ifad\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rinin Qaraba\u011f\u0131n yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rind\u0259 d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015ftirak\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib: &#171;\u00dcmumilikd\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanda t\u0259qrib\u0259n 10 milyard dollardan \u00e7ox d\u0259y\u0259ri olan layih\u0259l\u0259rd\u0259, m\u00fcxt\u0259lif in\u015faat layih\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak edibl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlarda da bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259ri u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda t\u00fcrk \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131yan F\u00fczuli-\u015eu\u015fa avtomobil yolunun in\u015fas\u0131nda, eyni zamanda, G\u00f6yg\u00f6l b\u00f6lg\u0259sind\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 magistral\u0131n \u00e7\u0259kili\u015find\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Onlar\u0131n dig\u0259r infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131nda v\u0259 tarixi abid\u0259l\u0259rimizin b\u0259rpas\u0131nda da Az\u0259rbaycana qarda\u015fl\u0131q k\u00f6m\u0259yi ed\u0259c\u0259kl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda tranzit-logistika, g\u00f6mr\u00fck, \u0130KT, ticar\u0259t v\u0259 s. sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259razil\u0259rimizin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranm\u0131\u015f yeni reall\u0131qlara uy\u011fun olaraq, iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da inki\u015faf\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 layih\u0259l\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Bunlarla b\u0259rab\u0259r, iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda Preferensial Ticar\u0259t Sazi\u015fin\u0259 \u0259sas\u0259n, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259t h\u0259cminin v\u0259 m\u0259hsul \u00e7e\u015fidinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rladaq ki, bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, 2020-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 2019-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 187,296 milyon dollar artaraq 2,221 milyard dollar t\u0259\u015fkil edib. \u0130l \u0259rzind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycana ixrac 1,855 milyard dollar, Az\u0259rbaycandan idxal is\u0259 366 milyon dollara b\u0259rab\u0259r olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r h\u0259m d\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Bu, \u00f6z\u00fcn\u00fc daha \u00e7ox enerji-n\u0259qliyyat qov\u015faqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan layih\u0259l\u0259rl\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Bu layih\u0259l\u0259r 1994-c\u00fc ild\u0259 &#171;\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si&#187; il\u0259 q\u0259bul edil\u0259n neft axtar\u0131\u015f-k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259ri il\u0259 ba\u015flay\u0131b, sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 is\u0259 geni\u015fl\u0259nib. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f oldu\u011fu n\u0259h\u0259ng regional layih\u0259l\u0259r\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum, Bak\u0131-Tbilisi-Qars, TANAP v\u0259 TAP misal g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259r. Bu layih\u0259l\u0259r regionda iqtisadi inteqrasiyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat v\u0259 enerji layih\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin regionda m\u00f6vqeyinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259, beyn\u0259lxalq da\u015f\u0131malarda m\u0259saf\u0259 v\u0259 da\u015f\u0131ma m\u00fcdd\u0259tinin q\u0131sald\u0131lmas\u0131nda, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tinin artmas\u0131nda, regional enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin tranzit v\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259lirl\u0259rin art\u0131m\u0131nda, m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun h\u0259llind\u0259 v\u0259 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r tarixi-m\u0259d\u0259ni yax\u0131nl\u0131\u011fa v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u0259saslan\u0131r. \u0130kit\u0259r\u0259fli iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lilik v\u0259 intensivlik m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r ticar\u0259t, investisiya qoyulu\u015flar\u0131 v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n regional layih\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha qabar\u0131q g\u00f6st\u0259rir. Haz\u0131rk\u0131 iqtisadi t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda, h\u0259m d\u0259 region miqyas\u0131nda n\u00fcfuzunun v\u0259 iqtisadi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131m\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0131x iqtisadi m\u00fcnasib\u0259timizin b\u00f6y\u00fck inki\u015faf po\u00adtensial\u0131 vard\u0131r. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259 liderl\u0259ri m\u00f6vcud iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck s\u0259y g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin haz\u0131rk\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n bir m\u0259qam\u0131 x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bu da ondan ibar\u0259tdir ki, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 h\u0259m d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 g\u00fccl\u00fc siyasi irad\u0259 g\u00f6st\u0259rilir, eyni zamanda, c\u0259miyy\u0259tl\u0259r d\u0259 buna b\u00f6y\u00fck maraq n\u00fcmayi\u015f etdirirl\u0259r. \u00d6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda siyasi dialoq y\u00fcks\u0259k dinamizm il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259tin v\u0259 etimad\u0131n ifad\u0259si olaraq Az\u0259rbaycan Prezidenti d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7ildikd\u0259n sonra ilk s\u0259f\u0259rini, bir qayda olaraq, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 edir, el\u0259c\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 statusunda ilk s\u0259f\u0259rini respublikam\u0131za realla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu \u0259n\u0259n\u0259 dig\u0259r s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 davam etdirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Siyasi dialoqun dinamizmin\u0259 uy\u011fun olaraq iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q davaml\u0131 olaraq geni\u015fl\u0259nir. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 investisiya qoyulu\u015funu v\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m h\u00fcquqi baza m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 ki, indiy\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n perspektiv inki\u015faf\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n bir s\u0131ra s\u0259n\u0259dl\u0259r imzalan\u0131b. H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 Komissiyan\u0131n cari ilin fevral\u0131nda Ankarada ba\u015f tutan son iclas\u0131nda is\u0259 s\u0259naye v\u0259 texnologiya, enerji, m\u00fcdafi\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 turizm, n\u0259qliyyat v\u0259 kommunikasiya, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, t\u0259hsil, g\u0259ncl\u0259r v\u0259 idman kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131 m\u00fczakir\u0259 edilib v\u0259 bir s\u0131ra \u00f6n\u0259mli q\u0259rarlar q\u0259bul olunub. H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 Komissiyan\u0131n iclas\u0131ndan sonra ke\u00e7iril\u0259n m\u0259tbuat konfrans\u0131nda bildirildiyi kimi, COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda ikit\u0259r\u0259fli ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri 2020-ci ild\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 14 faiz artaraq 4,6 milyard dollara \u00e7at\u0131b. \u00d6lk\u0259l\u0259rimiz qar\u015f\u0131ya 2023-c\u00fc il\u0259d\u0259k ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin h\u0259cmini 15 milyard dollara \u00e7atd\u0131rmaqla ba\u011fl\u0131 real h\u0259d\u0259f qoyublar. Bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 2019-cu ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f Preferensial Ticar\u0259t Sazi\u015fi m\u00fch\u00fcm yer tutur. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanda indiy\u0259d\u0259k 400-d\u0259n \u00e7ox layih\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iribl\u0259r. Az\u0259rbaycanl\u0131 i\u015f adamlar\u0131 da qarda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k f\u0259all\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirirl\u0259r. Haz\u0131rda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan kapitall\u0131 2 min\u0259 yax\u0131n \u015firk\u0259t f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.&nbsp; M\u00fcasir geosiyasi \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n etibarl\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olan T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilib, geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259t kursunda m\u00fchim yer tutan T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc x\u0259tt bug\u00fcn d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n daha da inki\u015faf etdirilmi\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 nail olunmu\u015fdur. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r r\u0259smil\u0259rinin vaxta\u015f\u0131r\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayaraq \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalxmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015f v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalanmas\u0131na, sazi\u015fl\u0259r ba\u011flanmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r daim Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 bir-birinin \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259rind\u0259 d\u0259st\u0259k olmu\u015f, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 bir-birinin haq s\u0259sinin \u00e7ar\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Bu g\u00fcn d\u00fcnyada Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 q\u0259d\u0259r bir-birin\u0259 yax\u0131n olan, bir-birin\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259n, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k ver\u0259n v\u0259 regionun inki\u015faf dolu g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan ba\u015fqa iki \u00f6lk\u0259 yoxdur. Bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, t\u0259bii ki, m\u0259n\u0259vi ba\u011fl\u0131l\u0131qlar\u0131m\u0131zdan, ortaq tariximizd\u0259n, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizd\u0259n g\u0259lir. Amma etiraf ed\u0259k ki, d\u00fcnyada tarixi ba\u011fl\u0131l\u0131qlar etibaril\u0259 bir-birin\u0259 \u00e7ox yax\u0131n olub, amma m\u00fcasir reall\u0131qlardan ir\u0259li g\u0259l\u0259n hans\u0131sa maraqlara g\u00f6r\u0259 bir-birin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259sil\u0259n, h\u0259tta qanl\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259r aparan xalqlar, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u0259 var. Ona g\u00f6r\u0259 haz\u0131rda Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131n\u0131n bir \u0259sas s\u0259b\u0259bi d\u0259 iki \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin dostluq, qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir d\u00fcnyam\u0131z\u0131n iki parlaq lideri kimi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev d\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan da bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 nail ola bilibl\u0259r. Onlar Az\u0259rbaycan &#8212; T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri iki qon\u015fu \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 s\u0131radan bir diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259ri iqtisadi-ticari t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131n f\u00f6vq\u00fcn\u0259 ucalda bilibl\u0259r. Bunu xarakterl\u0259rind\u0259ki ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131za xas com\u0259rdlik, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 g\u00fcv\u0259n, verdikl\u0259ri v\u0259di tutmalar\u0131, s\u0259sl\u0259ndirdikl\u0259ri s\u00f6z\u0259 d\u0259 imzalar\u0131 q\u0259d\u0259r d\u0259y\u0259r verm\u0259l\u0259ri il\u0259 bacar\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri maraqlara deyil, d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131r. V\u0259 bu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn bir n\u00fcmun\u0259dir. \u00d6z maraqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn min oyunlar oynayan, h\u0259r c\u00fcr add\u0131mlara ged\u0259n, m\u0259n\u0259viyyats\u0131zl\u0131qlar\u0131 s\u0259rh\u0259d tan\u0131mayan xarici siyasi dair\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131na Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidentl\u0259ri bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rlar. Onlara \u00f6z yerl\u0259rini g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bu iki liderin uca \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259, m\u0259nliyin\u0259, m\u0259n\u0259viyyat\u0131na, d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131na yara\u015fan da el\u0259 m\u0259hz budur!<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 haqq\u0131nda s\u0259sl\u0259ndirdiyi s\u0259mimi s\u00f6zl\u0259r bir liderin dig\u0259ri haqq\u0131nda r\u0259yind\u0259n d\u0259 \u00e7ox, bir insan\u0131n \u00f6z do\u011fma qarda\u015f\u0131n\u0131n u\u011furlar\u0131 il\u0259 q\u00fcrur duymas\u0131 q\u0259d\u0259r xo\u015f, sevindirici v\u0259 f\u0259r\u0259hlidir. Bu il oktyabr\u0131n 16-da T\u00fcrkiy\u0259nin &#171;A Haber\u201d televiziya kanal\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rimiz demi\u015fdir: &#171;R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan m\u0259nim qarda\u015f\u0131md\u0131r. Bizim \u00e7ox yax\u0131n m\u00fcnasib\u0259timiz var. H\u0259m prezidentl\u0259r kimi, h\u0259m d\u0259 iki insan kimi. Ona m\u0259nim \u00e7ox b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tim var. O, d\u00fcnya lideridir. O, T\u00fcrkiy\u0259ni b\u00f6y\u00fck zirv\u0259l\u0259r\u0259 qald\u0131rd\u0131. T\u00fcrkiy\u0259ni ucaltd\u0131. T\u00fcrkiy\u0259ni l\u0259yaq\u0259tli, q\u00fcrurlu d\u00f6vl\u0259t kimi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya tan\u0131td\u0131rd\u0131. Ona qar\u015f\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259r, haqs\u0131zl\u0131qlar edilir, h\u0259m b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n, h\u0259m d\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, T\u00fcrkiy\u0259nin i\u00e7ind\u0259 d\u0259 b\u0259zi siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n. T\u0259bii ki, m\u0259n bu i\u015fl\u0259r\u0259 qar\u0131\u015fa bilm\u0259r\u0259m. Amma bir insan kimi buna bigan\u0259 qala bilm\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki onun T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r geni\u015fmiqyasl\u0131d\u0131r v\u0259 bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259ni onun kimi sev\u0259n, onun maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n, \u00f6z sin\u0259sini ir\u0259li ver\u0259n ikinci bir insan yoxdur T\u00fcrkiy\u0259d\u0259. Bunu h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir. Az\u0259rbaycanda bunu h\u0259r k\u0259s bilir. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 d\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 bilir, amma bilm\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u0259n dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, onlar da g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r. \u00c7\u00fcnki siyasi m\u00fcbariz\u0259 h\u0259r yerd\u0259 var. Bir d\u0259 milli m\u0259s\u0259l\u0259 var. Milli m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir siyasi m\u00fcbariz\u0259 olmamal\u0131d\u0131r. Biz t\u0259hdid qar\u015f\u0131s\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259liyik. Bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 d\u0259 h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u00fccum edirl\u0259r. Ona tab g\u0259tirm\u0259k, onun qar\u015f\u0131s\u0131nda sip\u0259r kimi dayanmaq \u00e7ox b\u00f6y\u00fck c\u0259sar\u0259t t\u0259l\u0259b edir. B\u00f6y\u00fck pe\u015f\u0259karl\u0131q, bilik, irad\u0259 t\u0259l\u0259b edir. M\u0259nim qarda\u015f\u0131m, bax, bel\u0259 insand\u0131r v\u0259 m\u0259n onu yax\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn bunu tam s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m. Ona bundan sonra da m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259r dil\u0259m\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Onun s\u00f6zl\u0259ri, onun add\u0131mlar\u0131, onun varl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mlidir v\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259si, i\u015fbirliyinin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 biz bundan sonra da b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yik\u201d.&nbsp; \u0130ki \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 bu do\u011fmal\u0131q Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 \u00f6z m\u00fcst\u0259sna t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verir. Bu iki parlaq liderin g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 ayd\u0131n bax\u0131\u015f\u0131n\u0131n, h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si olaraq Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n siyasi, iqtisadi, enerji, n\u0259qliyyat, ticar\u0259t, humanitar, regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, h\u0259rbi v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 prezidentl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 2017-ci ilin oktyabr\u0131nda Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu x\u0259ttinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Bak\u0131n\u0131n Azadl\u0131q meydan\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f h\u0259rbi parad, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 &#171;STAR\u201d neft emal\u0131 zavodunun f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131, Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum, TANAP v\u0259 TAP kimi enerji layih\u0259l\u0259ri h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 birliyin, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m t\u0259nt\u0259n\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n haqq i\u015fin\u0259 dig\u0259r t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259st\u0259k g\u0259lir. T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n Ticar\u0259t v\u0259 S\u0259naye Palatas\u0131n\u0131n noyabr\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar toplant\u0131s\u0131 bunun bir n\u00fcmun\u0259si idi. Toplant\u0131da i\u015ftirak \u00fc\u00e7\u00fcn paytaxt\u0131m\u0131zda qonaq olan T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n Ba\u015f katibi Ba\u011fdad Amreyevi, T\u00fcrkiy\u0259nin Odalar v\u0259 Borsalar Birliyinin prezidenti Mustafa Rifat\u0131, \u00d6zb\u0259kistan\u0131n Ticar\u0259t v\u0259 S\u0259naye Palatas\u0131n\u0131n s\u0259dri Adham \u0130kramovu v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n Ticar\u0259t v\u0259 S\u0259naye Palatas\u0131n\u0131n prezidenti Marat \u015ear\u015fekeyevi Az\u0259rbaycan Prezidenti d\u0259 q\u0259bul etdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n haz\u0131rda V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si apard\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 bu toplant\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131: &#171;Biz bunu biz\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u0259st\u0259k v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik \u0259lam\u0259ti kimi q\u0259bul edirik, buna g\u00f6r\u0259 siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik. Bu, n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar toplant\u0131d\u0131r v\u0259 bunun \u0259sas m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259miz\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yin g\u00f6st\u0259rilm\u0259sidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyin\u0259, Az\u0259rbaycan Prezidentinin ill\u0259r \u0259vv\u0259l d\u0259 b\u0259yan etdiyi kimi, XXI \u0259srin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u0259srin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131lan xo\u015f add\u0131mlard\u0131r. Eyni soy-k\u00f6k\u0259, ortaq tarix\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyam\u0131zda \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n iqtisadi-siyasi maraqlara malik t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir-birinin yan\u0131nda olmas\u0131d\u0131r. H\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00fchitinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259sidir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ba\u015fqa t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 birlik modeli yarad\u0131r, n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rir. \u0130ki \u00f6lk\u0259nin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n qlobal layih\u0259l\u0259rd\u0259 dig\u0259r t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin d\u0259 maraqlar\u0131 uzla\u015f\u0131r. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259m, dayan\u0131ql\u0131 birliyi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min g\u00fccl\u0259ndirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda uzun ill\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r \u0259b\u0259didir v\u0259 he\u00e7 bir q\u00fcvv\u0259 Az\u0259rbaycan &#8212; T\u00fcrkiy\u0259 dostlu\u011funun, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilm\u0259z. \u0130ki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin yax\u0131ndan i\u015ftirak\u0131 il\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan qlobal layih\u0259l\u0259r regionun m\u0259nz\u0259r\u0259sini d\u0259yi\u015fir. C\u0259nubu Qafqazda s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131, bu b\u00f6lg\u0259nin yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasl\u0131 z\u0259min formala\u015fd\u0131r\u0131r. Bu proses\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n h\u0259r k\u0259s bundan yaln\u0131z faydalanacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 bu g\u00fcn regionda yeni bir reall\u0131q yarad\u0131r. Qaraba\u011f sava\u015f\u0131 B\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259mizl\u0259 ba\u015fa \u00e7atandan sonra C\u0259nubi Qafqaz \u00e7ox ciddi v\u0259 m\u00fch\u00fcm bir ba\u015flan\u011f\u0131ca q\u0259d\u0259m qoyur.&nbsp; \u018flb\u0259tt\u0259, yuxar\u0131da sadalanan amill\u0259rin h\u0259r biri vacib v\u0259 dig\u0259rinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tamamlay\u0131c\u0131 olsa da, iki qarda\u015f m\u00fctt\u0259fiq \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda h\u0259rbi \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan ver\u0259n \u0259n \u00f6n\u0259mli amill\u0259rd\u0259n biri birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sidir. Buna misal olaraq, \u201cEFES\u201d, \u201cAnadolu Ankas\u0131\u201d, \u201cQ\u0131\u015f T\u0259limi\u201d, \u201cAnadolu Ulduzu\u201d, \u201cErciyes-2019\u201d, \u201cAnadolu Qartal\u0131\u201d, \u201cMustafa Kamal Atat\u00fcrk\u201d, \u201cSars\u0131lmaz Qarda\u015fl\u0131q\u201d, \u201cTurAz Qartal\u0131-2019\u201d, \u201cTurAz Qartal\u0131-2020\u201d v\u0259 \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev-2020\u201d, Konyada ke\u00e7iril\u0259n \u201cAnadolu Qartal\u0131 \u2013 2021\u201d beyn\u0259lxalq taktiki-u\u00e7u\u015f t\u0259liml\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Bununla yana\u015f\u0131, Bak\u0131da \u201cADEX-2014, \u201cADEX-2016\u201d, \u201cADEX-2018\u201d, \u0130stanbulda is\u0259 \u201cIDEF-2017\u201d, \u201cIDEF-2019\u201d v\u0259 \u201cIDEF &#8212; 2021\u201d beyn\u0259lxalq m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi s\u0259rgil\u0259rinin t\u0259\u015fkili h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda h\u0259rbi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verib. Bu bax\u0131mdan, 2020-ci il iyul ay\u0131n\u0131n sonundan ba\u015flayan geni\u015fmiqyasl\u0131 \u201cTurAz Qartal\u0131-2020\u201d birg\u0259 taktiki-u\u00e7u\u015f t\u0259liml\u0259ri t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 deyil, eyni zamanda, b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n dig\u0259r vacib t\u0259r\u0259fi m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sidir. B\u00fct\u00fcn bu v\u0259 dig\u0259r t\u0259liml\u0259rin h\u0259r biri y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131qla ba\u015fa \u00e7at\u0131b. Bu h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u00f6z real n\u0259tic\u0259sini g\u00f6st\u0259rdi. M\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n s\u00f6zs\u00fcz ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 h\u0259rb tarixind\u0259 dastan olan T\u00fcrkiy\u0259nin pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131n\u0131n ad\u0131 \u00f6nd\u0259 getm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 d\u00f6vl\u0259ti d\u00fcnyada \u0259dal\u0259tin qorunmas\u0131 missiyas\u0131n\u0131 \u0259sas prinsip se\u00e7mi\u015f q\u00fcdr\u0259tli qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tdir. V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 biz\u0259 etdiyi h\u0259rt\u0259r\u0259fli k\u00f6m\u0259k t\u0259kc\u0259 qarda\u015f t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi deyil,eyni zamanda \u0259dal\u0259tin qorunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaq idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n de\u015fm\u0259ni olmaqla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r,eyni zamanda insanl\u0131\u011f\u0131n \u00fcz qaras\u0131,b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li siyasi v\u0259 praktik parazitdir. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259ki v\u0259h\u015filik he\u00e7 bir insani normaya s\u0131\u011fmayan utanc verici reall\u0131qd\u0131r.&nbsp; Otuz il da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b m\u0259hv edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 Qaraba\u011f Z\u0259f\u0259rind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 quruculuq v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri d\u00f6vl\u0259timizin apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259tin \u0259yani t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u018flam\u0259tdar hald\u0131r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131na daim \u00f6z m\u0259s\u0259l\u0259si kimi yana\u015fan qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rpa v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131nda da \u00f6lk\u0259mizl\u0259 \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259dir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin dediyi kimi: \u201cAzad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin t\u0259bii iqlimi v\u0259 co\u011frafiyas\u0131 el\u0259dir ki, orada h\u0259m heyvandarl\u0131qla \u00e7ox geni\u015fmiqyasl\u0131 m\u0259\u015f\u011ful olmaq olar, x\u00fcsusil\u0259 La\u00e7\u0131n, K\u0259lb\u0259c\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qubadl\u0131, Z\u0259ngilan rayonlar\u0131nda, h\u0259m d\u0259 \u0259kin\u00e7ilikl\u0259 daha \u00e7ox A\u011fdam, F\u00fczuli, Xocav\u0259nd, C\u0259bray\u0131l v\u0259 eyni zamanda, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131 rayonlar\u0131nda. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 birinci aqropark m\u0259hz yen\u0259 d\u0259 Z\u0259ngilan rayonunda yarad\u0131l\u0131r. Ke\u00e7\u0259n il m\u0259n qarda\u015f\u0131m, T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Prezidenti il\u0259 birlikd\u0259 \u201cDOST Aqropark\u201d adland\u0131r\u0131lan aqropark\u0131n t\u0259m\u0259lini qoyduq\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Prezident R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n \u015eu\u015faya s\u0259f\u0259ri, sonra F\u00fczuli Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda i\u015ftirak\u0131 bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirdi ki, Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqliyi \u0259b\u0259di v\u0259 d\u00f6nm\u0259zdir. Bu qarda\u015fl\u0131q v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n polad kimi m\u00f6hk\u0259m liderlik irad\u0259sind\u0259n qaynaqlanan davaml\u0131 birlik v\u0259 inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; \u00d6t\u0259n il iyunun 15-d\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 imzalanan Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259 iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyinin t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fc olmaqla b\u0259rab\u0259r, \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 m\u00fch\u00fcm tarixi ehtiva edir: Birincisi, bu B\u0259yannam\u0259 tarixi Qars m\u00fcqavil\u0259sini yeni \u00e7alarlarla t\u0259sdiql\u0259di; \u0130kincisi, bu s\u0259n\u0259d ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fadan Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fcnd\u0259 imzaland\u0131; \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc is\u0259 iki qarda\u015f lider tarixi s\u0259n\u0259d\u0259 Qafqaz\u0131n incisi, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n qeyr\u0259t qalas\u0131 say\u0131lan \u015eu\u015fada imza atd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Haz\u0131rda davaml\u0131 inki\u015fafda olan Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda oldu\u011fu kimi, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131, T\u00dcRKSOY, T\u00dcRKPA, Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0130rsi Fondu kimi beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li Strateji \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131, Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 M\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k \u0130qtisadi Komissiya, K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u0130cra Komit\u0259si, Quru N\u0259qliyyat\u0131 Birg\u0259 Komissiya, G\u00f6mr\u00fck M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 Birg\u0259 Komit\u0259, Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 Qar\u0131\u015f\u0131q Komissiyas\u0131 kimi mexanizml\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259kd\u0259dir.&nbsp; B\u0259hs etdiyimiz kimi, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan r\u0259\u015fad\u0259tli Q\u0259l\u0259b\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 faydal\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 olan geosiyasi ehtiyac\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131b. M\u0259hz bu Q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q beyn\u0259lxalq platformalarda m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n deyil, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 inki\u015fafdan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r ki, bu m\u00f6vzuda \u00f6n s\u0131rada Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi dayan\u0131r. \u018fvv\u0259la qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, b\u00f6y\u00fck m\u00fcdriklikl\u0259 mehriban qon\u015fuluq v\u0259 s\u0259mimi dostluq siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev qon\u015fu \u0130ranla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri dinamik inki\u015fafda saxlamaqla, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm u\u011fura nail oldu. Bu n\u0259h\u0259ng siyas\u0259tin real n\u0259tic\u0259si olaraq bu il mart\u0131n 11-d\u0259 Az\u0259rbaycan il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda \u0130ran \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonu il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 (MR) aras\u0131nda yeni kommunikasiya x\u0259tl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Anla\u015fma Memorandumu da imzaland\u0131. Memoranduma \u0259sas\u0259n Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 iki avtomobil (piyada ke\u00e7idi il\u0259) v\u0259 iki d\u0259mir yolu olmaqla \u00fcmumilikd\u0259 d\u00f6rd k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn, el\u0259c\u0259 d\u0259 rabit\u0259 v\u0259 enerji t\u0259minat\u0131 infrastrukturunun tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz m\u00fch\u00fcm anla\u015fma Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n alternativsizliyinin t\u0259sdiqidir. \u018fks halda, Erm\u0259nistan Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-Qars boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri, TANAP kimi layih\u0259l\u0259rd\u0259n m\u0259hrum edildiyi kimi, perspektivd\u0259ki yeni layih\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 t\u0259crid olunmu\u015f v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi Avrasiyada m\u0259kan\u0131nda inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi yolu se\u00e7\u0259n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m milli, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259dir. \u018fn az\u0131 ona g\u00f6r\u0259 ki, bu d\u0259hliz b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 rahat v\u0259 q\u0131sa, t\u0259hl\u00fck\u0259siz da\u015f\u0131malar, inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi, turizm v\u0259 \u00e7oxm\u0259d\u0259niyy\u0259tli \u00fcnsiyy\u0259t v\u0259d edir. Bu d\u0259hlizin a\u00e7\u0131lmas\u0131 Avrasiyada \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k v\u0259 geni\u015f bir co\u011frafiyan\u0131n c\u0259lbediciliyini art\u0131racaq ki, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00e7ox m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 media sah\u0259sind\u0259 d\u0259 u\u011furla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirl\u0259r. Beyn\u0259lxalq informasiya m\u0259kan\u0131nda t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n x\u0259b\u0259r car\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evril\u0259n Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130nformasiya Agentliyi (AZERTAC) T\u00fcrkiy\u0259nin Anadolu Agentliyinin \u0259n yax\u0131n v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. AZ\u018fRTAC il\u0259 Anadolu Agentliyi aras\u0131nda s\u0131x t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri n\u00fcmun\u0259vi \u00f6rn\u0259y\u0259 \u00e7evrilib. Agentlikl\u0259rimiz beyn\u0259lxalq informasiya qurumlar\u0131nda bir-birini daim d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Bu iki agentlik t\u0259kc\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda deyil, \u00fcmumilikd\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda media sah\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, may\u0131n 14-d\u0259 \u0130stanbulda T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) media v\u0259 informasiya \u00fczr\u0259 m\u0259sul nazirl\u0259rinin v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li r\u0259smil\u0259rinin 4-c\u00fc toplant\u0131s\u0131 ke\u00e7irildi. T\u0259dbird\u0259n sonra Anadolu agentliyinin Ba\u015f direktoru v\u0259 \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri S\u0259rdar Karag\u00f6z AZ\u018fRTAC il\u0259 birlikd\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 x\u0259b\u0259r agentlikl\u0259ri birliyini yaradacaqlar\u0131n\u0131 bildir\u0259r\u0259k dedi: \u201cBu, olduqca vacibdir. Sad\u0259c\u0259, bir-birimiz\u0259 foto, video, x\u0259b\u0259r \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan deyil, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, ictimaiyy\u0259tinin bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131 v\u0259 t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rinin bir-biri il\u0259 daha yax\u0131n olmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan da x\u0259b\u0259r agentlikl\u0259ri birliyini olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tli hesab edirik. Eyni zamanda, qeyd etm\u0259liyik ki, Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda iqtisadiyyat, ticar\u0259t, elm v\u0259 t\u0259hsil kimi vacib sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 dinamik inki\u015faf m\u00f6vcuddur. X\u00fcsusil\u0259 n\u0259qliyyat v\u0259 kommunikasiyada sah\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fck bir co\u011frafiyada h\u0259yat\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fir. Xarici s\u0259rmay\u0259nin \u00f6lk\u0259y\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si, yerli istehsal\u0131 art\u0131rmaq, ixracat\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259k sah\u0259l\u0259rind\u0259ki t\u0259dbirl\u0259r b\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259l\u0259r verm\u0259kd\u0259dir. Yeni texnologiyalara milli istehsal\u0131n g\u00fcc\u00fc il\u0259 nail olmaq h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet istiqam\u0259tl\u0259rdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Prezident R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan T\u00fcrkiy\u0259nin iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tini bel\u0259 \u015f\u0259rh edib: \u201cYerli v\u0259 xarici sahibkarlar\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 investisiya yat\u0131rma ist\u0259kl\u0259ri durmadan art\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq s\u0259viyy\u0259si 30 milyonu ke\u00e7ib. \u00d6lk\u0259nin s\u0259naye istehsal\u0131 v\u0259 ixrac\u0131 h\u0259r ay yeni rekordlara imza at\u0131r. 2021-ci ili 225 milyard AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 ixracla ba\u011flad\u0131q v\u0259 bu il \u00fc\u00e7\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck h\u0259d\u0259fl\u0259r qoyduq. Aprel ay\u0131 etibaril\u0259 12 ayl\u0131q ixracat\u0131m\u0131z 240 milyard dollar\u0131 ke\u00e7ib. Enerji istisna olmaqla, ixrac\u0131m\u0131z\u0131n idxala nisb\u0259ti 100 faizi \u00f6t\u00fcb. \u0130yirmi il \u0259vv\u0259l 365 g\u00fcnd\u0259 c\u0259mi 36 milyard dollar ixrac ed\u0259 bil\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 bu g\u00fcn bu r\u0259q\u0259mi 30-35 g\u00fcnd\u0259 realla\u015fd\u0131ra bil\u0259c\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b. \u0130lin sonunda 250 milyard dollarl\u0131q h\u0259d\u0259fimiz\u0259 do\u011fru \u0259min add\u0131mlar at\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; \u0130qtisadi sah\u0259d\u0259ki s\u0131\u00e7ray\u0131\u015fl\u0131 inki\u015faf\u0131n daha bir real t\u0259zah\u00fcr\u00fc kimi Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n birg\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 may\u0131n 14-d\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ke\u00e7iril\u0259n Rize-Artvin Hava Liman\u0131n\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259sidir. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan bir m\u0259qama diqq\u0259t ed\u0259k: \u201cBu hava liman\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ged\u0259n \u00e7ox xo\u015f v\u0259 u\u011furlu inki\u015faf\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 g\u00fccl\u0259nir, s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. B\u00fct\u00fcn bunun t\u0259m\u0259lind\u0259 apar\u0131lan siyas\u0259t, \u0259ziz qarda\u015f\u0131m\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259yi, z\u0259hm\u0259ti vard\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 bu g\u00fcn n\u0259inki d\u00fcnya miqyas\u0131nda b\u00f6y\u00fck g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib, s\u00f6z sahibi olub, eyni zamanda, \u00f6lk\u0259 i\u00e7ind\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259r icra etm\u0259y\u0259 qadirdir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda x\u00fcsusil\u0259 insanlara xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n layih\u0259l\u0259ri qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. Hava limanlar\u0131, su anbarlar\u0131, yollar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, m\u0259kt\u0259bl\u0259r, x\u0259st\u0259xanalar \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar T\u00fcrkiy\u0259nin inki\u015faf\u0131n\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n amill\u0259rdir v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 insan amili dayan\u0131r, d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti dayan\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131d\u0131r. Yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259nl\u0259r onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011fa, dostlu\u011fa v\u0259 strateji m\u00fctt\u0259fiqliy\u0259 \u0259saslan\u0131r. \u018fminlikl\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, son zamanlar iki \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 birg\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri layih\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ld\u0259c\u0259k.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0 Sonda bir daha T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Qarda\u015flar\u0131n\u0131n he\u00e7 bir siyasi-iqtisadi maraqlara hesablanmayan s\u0259mimi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 pax\u0131ll\u0131q ed\u0259n d\u00fcnyada s\u00f6z sahibi olan,lakin \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc yeni yeni m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ocaqlar\u0131 yaratma\u011fa y\u00f6n\u0259ld\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259k x\u00fcsus\u0259n d\u0259 daxild\u0259 pozuculuq yaratmaq ist\u0259y\u0259n missionerl\u0259r\u0259 bildirm\u0259k ist\u0259yirik ki,&#187;T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan dost deyil ki,aralar\u0131na fitn\u0259 toxumu s\u0259pin ay\u0131ra bil\u0259siniz. Qarda\u015flar aras\u0131nda inciklik olar ancaq ayr\u0131l\u0131q olmaz. \u00c7\u00fcnki bizi birl\u0259\u015fdir\u0259n maraqlar-ili\u015fgil\u0259r-menfaat deyil Kan Ba\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>A\u011fdam rayon 95 n\u00f6mr\u0259li \u00a0tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru K\u0259rim Novruzov<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/WhatsApp-Image-2022-12-11-at-00.23.53.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-87444\" width=\"238\" height=\"370\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/WhatsApp-Image-2022-12-11-at-00.23.53.jpeg 648w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/WhatsApp-Image-2022-12-11-at-00.23.53-97x150.jpeg 97w\" sizes=\"auto, (max-width: 238px) 100vw, 238px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiy\u0259 &#8212; Az\u0259rbaycan Qarda\u015flar\u0131n\u0131n Humanizm\u00a0 Strategiyas\u0131 \u00d6n s\u00f6z &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin siyas v\u0259 diplomatiya tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r etdikd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcqavil\u0259, qarda\u015fl\u0131q, dostluq,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":87445,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-87443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87443"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87446,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87443\/revisions\/87446"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/87445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}