{"id":88750,"date":"2023-01-16T10:11:36","date_gmt":"2023-01-16T06:11:36","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=88750"},"modified":"2023-01-16T10:13:34","modified_gmt":"2023-01-16T06:13:34","slug":"professor-%c9%99ziz-%c9%99sg%c9%99rovun-g%c9%99ncl%c9%99r%c9%99-orn%c9%99k-s%c9%99r%c9%99fli-omur-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=88750","title":{"rendered":"Professor \u018fziz \u018fsg\u0259rovun g\u0259ncl\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259k \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolu"},"content":{"rendered":"\n<p>1944-c\u00fc ild\u0259 \u018fziz m\u00fc\u0259llim Badaml\u0131 mineral su m\u0259nb\u0259yini tapanda onda h\u0259l\u0259 II D\u00fcnya<br>m\u00fcharib\u0259si bitm\u0259mi\u015fdi. Bu \u00e7\u0259tin ill\u0259rd\u0259 v\u0259 a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan geologiya elminin f\u0259daisi<br>olan \u018fziz \u018fsg\u0259rov bu elmin inki\u015faf\u0131 yorulmadan \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Bu h\u0259min &#171;Badaml\u0131&#187;-d\u0131r ki indi<br>Az\u0259rbaycanda h\u0259r bir ail\u0259nin s\u00fcfr\u0259sinin b\u0259z\u0259yidir v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac olunan \u0259n m\u0259\u015fhur<br>brendl\u0259rimizd\u0259n biiridir. Badaml\u0131 mineral su m\u0259nb\u0259yinin k\u0259\u015ffind\u0259, t\u0259dqiq olunmas\u0131nda, orada<br>m\u0259hz zavodun tikilm\u0259sind\u0259 \u018fziz m\u00fc\u0259llimin misilsiz z\u0259hm\u0259ti olmu\u015fdur. O, zarafatla deyirdi:<br>&#171;Sanki m\u0259n mineral sular\u0131n qoxusunu hiss edir\u0259m&#187;. Mineral bulaqlar\u0131n tap\u0131lmas\u0131nda onun biliyi,<br>savad\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131 \u0259sas rol oynay\u0131rd\u0131. \u018fziz m\u00fc\u0259llim h\u0259m\u00e7inin Sirab, Vayx\u0131r, Qalaalt\u0131 mineral<br>su m\u0259nb\u0259l\u0259rini d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 k\u0259\u015ff ed\u0259n alim kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u018fziz \u018fsg\u0259rov Az\u0259rbaycanda kurort i\u015finin inki\u015faf etdirilm\u0259si i\u015fl\u0259rinin ba\u015f\u0131nda dururdu v\u0259<br>respublikam\u0131zda bir \u00e7ox kurort zonalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na nail olmu\u015fdur. Ke\u00e7mi\u015f Sovet<br>m\u0259kan\u0131nda o kurort i\u015finin inki\u015faf etdirilm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259msil edirdi. Buna g\u00f6r\u0259 o &#171;F\u0259xri<br>kurortoloq&#187; diplomu il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. \u018fziz \u018fsg\u0259rovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 namiz\u0259dlik<br>v\u0259 Doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. Opponent kimi is\u0259 o respublikam\u0131zdan \u0259lav\u0259<br>ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n bir \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 namiz\u0259dlik v\u0259 doktorluq dissertasiyalar\u0131n\u0131n<br>m\u00fcdafiy\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir. Aspirantlar\u0131 onun evin\u0259 g\u0259l\u0259r, ondan m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r alar, sonra is\u0259<br>birlikd\u0259 nahar edib, \u00e7ay i\u00e7\u0259rdil\u0259r. \u018fziz m\u00fc\u0259llim onlara, \u00f6z \u00f6vladlar\u0131 kimi b\u00f6y\u00fck qay\u011f\u0131 il\u0259<br>yana\u015f\u0131rd\u0131. O \u00f6z bilikl\u0259rini t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259yi \u00e7ox sevirdi. B\u00fct\u00fcn z\u0259ngin<br>n\u0259z\u0259ri, praktiki bilikl\u0259ri v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rd\u0259n ba\u015fqa, onun a\u011fl\u0131na yax\u015f\u0131 ideyalar da g\u0259lirdi v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc<br>saxlaya bilm\u0259y\u0259r\u0259k bu ideyalar\u0131 \u00f6z h\u0259mkarlar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131. Bu ideyalar h\u0259yata ke\u00e7\u0259nd\u0259 is\u0259<br>sevinirdi ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 elm inki\u015faf edir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/image-54.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-88753\" width=\"381\" height=\"332\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/image-54.png 714w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/image-54-300x261.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/image-54-150x131.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 381px) 100vw, 381px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u018fziz \u018fsg\u0259rov may ay\u0131n\u0131n 6-da, 1907-ci ild\u0259 D\u0259rb\u0259nd \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ziyal\u0131 Az\u0259rbaycan ail\u0259sind\u0259<br>d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7\u0259tin u\u015faql\u0131q ill\u0259ri ke\u00e7irm\u0259sin\u0259 baxmayaraq y\u00fcks\u0259k irad\u0259si, elm\u0259 olan<br>b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 t\u0259hsilini davam etdirir. 1934-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Peda\u011foji<br>\u0130nstitutunu f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirir v\u0259 Elmi \u015euran\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 Geologiya v\u0259 paleontologiya<br>kafedras\u0131n\u0131n aspirant\u0131 kimi institutda saxlan\u0131l\u0131r. Tezlikl\u0259 Hidrogeologiya ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 elmi i\u015fl\u0259r\u0131n<br>apar\u0131lmas\u0131 bu g\u0259nc v\u0259 perspektivli kadra h\u0259val\u0259 edilir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, onun elmi r\u0259hb\u0259ri<br>d\u00fcnyada tan\u0131nm\u0131\u015f alim professor V.V.Boqa\u00e7ov olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u018fziz m\u00fc\u0259llim \u00e7\u00f6l ekspedisiyalar\u0131nda h\u0259l\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rind\u0259n i\u015ftirak edirdi. 1930-cu ild\u0259n<br>etibar\u0259n \u0130.E.Yakovlevin, daha sonralar is\u0259 K.N.Paffenqolsun v\u0259 A.A.Florentskinin Nax\u00e7\u0131van<br>\u00fczr\u0259 geoloji ekspedisiyalar\u0131nda olmu\u015fdur. N.E.Kruq il\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259ki \u201c\u0130stisu\u201d mineral su<br>yata\u011finda birlikd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, S.N.Sokolov il\u0259 birlikd\u0259 \u0130stisuda v\u0259 Naftalanda elmi t\u0259dqiqatlar<br>aparm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>1938-ci ild\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 Elml\u0259r namiz\u0259dliyi dissertasiyas\u0131n\u0131 v\u0259 1949-cu ild\u0259<br>h\u0259min Universitetd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan SSR-nin mineral bulaqlar\u0131\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq (i\u015fin<br>\u00fcmumi h\u0259cmi 500 s\u0259hif\u0259d\u0259n \u00e7ox, \u00e7oxasayl\u0131 co\u011frafi x\u0259rit\u0259l\u0259rl\u0259 birlikd\u0259) dissertasiyas\u0131n\u0131<br>m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdi. Bu elmi i\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n yeralt\u0131 nem\u0259tl\u0259ri o q\u0259d\u0259r dolgun<br>g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir ki, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cM\u0259xfi\u201d qrif alt\u0131nda monografiya Moskvan\u0131n<br>icazas\u0259sind\u0259n sonra, q\u0131sald\u0131lm\u0131\u015f formada \u00e7ap olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Professor \u018fziz \u018fsg\u0259rovun &#171;Badaml\u0131&#187; su zavodunun a\u00e7\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rolu olmu\u015fdir. O<br>vaxt Az\u0259rbaycan Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u018fziz \u018fsg\u0259rov Moskvaya t\u0259kidl\u0259<br>yazd\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259ktublar\u0131nda bu zavodun \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n b\u0259hs etmi\u015f, a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn icaz\u0259 \u0259ld\u0259<br>etm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/image-55.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-88755\" width=\"496\" height=\"479\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/image-55.png 690w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/image-55-300x290.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/image-55-150x145.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 496px) 100vw, 496px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>O 1949-cu ild\u0259 &#171;Az\u0259rbaycan SSR-nin mineral bulaqlar\u0131&#187; m\u00f6vzusunda u\u011furla elml\u0259r doktoru \u00fczr\u0259<br>doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f, professor d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 sahib olmu\u015fdur. Bu qiym\u0259tli elmi<br>t\u0259dqiqat i\u015find\u0259 professor \u018fziz \u018fsg\u0259rov mineral m\u0259nb\u0259l\u0259rin adlar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n<br>m\u00fcalic\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 sadalam\u0131\u015fd\u0131r: qotur-suyun \u2013 qa\u015f\u0131nman\u0131 m\u00fcalic\u0259 etm\u0259sini (dermatit),<br>yelli-suyun \u2013 revmatizmi m\u00fcalic\u0259 etm\u0259sini, xalatan-suyun, mirvari, y\u0259ni insan\u0131n d\u0259risind\u0259 xal<br>salan su, ac\u0131bulaq v\u0259 s. m\u0259nb\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tini v\u0259 tibbi \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259 \u00fcz\u0259<br>\u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r. Professor \u00f6z i\u015find\u0259 mineral sular\u0131n fiziki-kimy\u0259vi xass\u0259l\u0259rini, onlar\u0131n duz v\u0259 qaz<br>t\u0259rkibini, t\u0259snifat\u0131n\u0131, yay\u0131lma zonalar\u0131n\u0131, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn geoloji \u015f\u0259rtl\u0259rini h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 b\u00fct\u00fcn<br>inc\u0259likl\u0259ri il\u0259 t\u0259svirini vermi\u015fdir. O, h\u0259m\u00e7inin mineral sular\u0131n yerl\u0259\u015fm\u0259sinin hidrokimy\u0259vi<br>sxemini vermi\u015f v\u0259 mineral su m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 perspektivl\u0259rini ayd\u0131nla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. O b\u00fct\u00fcn<br>\u00f6mr\u00fc boyu dem\u0259k olar ki Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn co\u011frafiyas\u0131nda elmi ekspedisiyalar t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k<br>Az\u0259rbaycan elmin\u0259 \u0259v\u0259zolunmaz t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan<br>Respublikas\u0131n\u0131n termal v\u0259 mineral sular\u0131n t\u0259snifat\u0131n\u0131 apararaq onun hidrogeoloji x\u0259rit\u0259sini<br>haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. O h\u0259m\u00e7inin \u201cBadaml\u0131\u201d, \u201cSirab\u201d, \u201cVayx\u0131r\u201d, \u201cA\u015fag\u0131 \u0130stisu\u201d v\u0259 \u201cTur\u015fsu\u201d mineral<br>sular\u0131ndan faydalanmaq v\u0259 istehsal\u0131n\u0131 ba\u015flatmaq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rini ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. M\u0259hz onun<br>yorulmaz elmi v\u0259 ictimai f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir ki, 1979-cu ild\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin q\u0259rar\u0131<br>il\u0259 professor \u018fziz \u018fsg\u0259rova d\u00f6vl\u0259t mukafat\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259d\u0259ni v\u0259<br>maddi s\u0259rv\u0259tl\u0259rind\u0259n hesab olunan qiym\u0259tli Badaml\u0131, Sirab, Vayx\u0131r v\u0259 Qalaalt\u0131 mineral su<br>m\u0259nb\u0259l\u0259rini ilk k\u0259\u015ff edilm\u0259sind\u0259 v\u0259 zavodlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur.<br>Professor \u018fziz \u018fsg\u0259rovun Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n milli s\u0259rv\u0259tl\u0259ri olaraq k\u0259\u015ff etdiyi mineral<br>sular, x\u00fcsusil\u0259 \u201cBadaml\u0131\u201d bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan brendi v\u0259 ticar\u0259t ni\u015fan\u0131 alt\u0131nda d\u00fcnyada getdikc\u0259<br>m\u0259\u015fhurla\u015fmaqdad\u0131r. Biz bu g\u00fcn \u018fziz \u018fsg\u0259rovun \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolunu i\u015f\u0131qland\u0131rmaqla<br>g\u0259ncl\u0259rimizi elm\u0259 t\u0259\u015fviq etm\u0259k, onu daha yax\u0131ndan tan\u0131tmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Elnur S\u0259lim<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1944-c\u00fc ild\u0259 \u018fziz m\u00fc\u0259llim Badaml\u0131 mineral su m\u0259nb\u0259yini tapanda onda h\u0259l\u0259 II D\u00fcnyam\u00fcharib\u0259si bitm\u0259mi\u015fdi. Bu \u00e7\u0259tin ill\u0259rd\u0259 v\u0259 a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan geologiya elminin f\u0259daisiolan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":88751,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-88750","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88750"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88750\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88756,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88750\/revisions\/88756"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/88751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}