{"id":89581,"date":"2023-02-05T11:36:08","date_gmt":"2023-02-05T07:36:08","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=89581"},"modified":"2023-02-05T11:36:13","modified_gmt":"2023-02-05T07:36:13","slug":"iran-az%c9%99rbaycanda-casus-s%c9%99b%c9%99k%c9%99sini-nec%c9%99-yaradib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=89581","title":{"rendered":"\u0130ran Az\u0259rbaycanda casus \u015f\u0259b\u0259k\u0259sini nec\u0259 yarad\u0131b?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Vaxtil\u0259, (1992-93-c\u00fc ill\u0259rd\u0259) Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130randak\u0131 s\u0259firliyinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 olan, haz\u0131rda \u201cOrta Do\u011fu\u201d Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin s\u0259dri kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, politoloq S\u0259dr\u0259ddin Soltan Konkret.az-a ekskl\u00fcziv m\u00fcsahib\u0259 verib. H\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 S\u0259dr\u0259ddin b\u0259y, \u0130ran terroru nec\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir v\u0259 casuslar\u0131 nec\u0259 \u0259l\u0259 al\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Bu sual s\u0131rf m\u00fct\u0259x\u0259ssisin cavabland\u0131raca\u011f\u0131, d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259c\u0259yi m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259n is\u0259 \u00f6z ehtimallar\u0131m\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259r\u0259m. B\u00fct\u00fcn bu tip cinay\u0259tl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 t\u00f6r\u0259dilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin yaranmas\u0131na ehtiyac var. \u0130ran hakimiyy\u0259ti 30 ild\u0259n \u00e7oxdur ki, Az\u0259rbaycanda \u015f\u0259b\u0259k\u0259 yarad\u0131b v\u0259 bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259ni \u0259vv\u0259ll\u0259r n\u0259\u011fd pul vasit\u0259siyl\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirirdis\u0259, sonrak\u0131 d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 h\u0259min o \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 n\u0259l\u0259rs\u0259 satd\u0131rmaqla maliyy\u0259 x\u0259rcl\u0259rini \u00f6d\u0259yirdi. Y\u0259ni \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 \u0130randan mal g\u0259lir, onlar bu mal\u0131 burada realla\u015fd\u0131r\u0131rlar v\u0259 sonra Az\u0259rbaycan v\u0259 ya ba\u015fqa bir \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 x\u0259rcl\u0259rin\u0259 s\u0259rf edirl\u0259r. Burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri yerli \u0259halini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259kdir. Bu da klassik metoddur. Yerli \u0259halini \u0259l\u0259 ke\u00e7irib, \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdir\u0259nd\u0259n sonra hadis\u0259l\u0259ri v\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin f\u0259aliyy\u0259tini onun \u00fcz\u0259rind\u0259n qurursan v\u0259 sonra yerli \u0259halini m\u00fcxt\u0259lif \u015firnikl\u0259\u015fdirici vasit\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 c\u0259lb edirs\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu, maliyy\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u0130ran hakimiyy\u0259ti bu maliyy\u0259 v\u0259saiti il\u0259 bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259ni qurma\u011fa 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n ba\u015flay\u0131b. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 \u0130mam Xomeyni ad\u0131na \u201c\u0130mdad\u201d xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259ti ad\u0131nda Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi v\u0259 o t\u0259\u015fkilat \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 insanlara yard\u0131m etm\u0259k m\u0259qs\u0259di alt\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif aksiyalar ke\u00e7irir v\u0259 onlar\u0131n aras\u0131ndan \u00f6z\u00fcn\u0259 uy\u011fun olan insanlar\u0131 se\u00e7irdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r halda bu, ehtimal olunurdu. \u00c7\u00fcnki sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bu c\u0259miyy\u0259tin f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131ld\u0131. H\u0259tta, i\u015f o yer\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131 ki, \u0130mi\u015fli v\u0259 Saatl\u0131 rayonlar\u0131ndak\u0131 qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259 \u0130ran k\u0259nar adamlar\u0131n girm\u0259sin\u0259 mane olurdu. El\u0259 \u0130ran\u0131n qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rini bel\u0259 izolyasiya etm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 probleml\u0259r yarand\u0131 v\u0259 bu c\u0259miyy\u0259ti \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xard\u0131lar. Sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin r\u0259hb\u0259rliyi g\u0259l-get ets\u0259 d\u0259, n\u0259tic\u0259 olmad\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin ba\u015f\u0131nda kiml\u0259r dayan\u0131r?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 \u0130ran\u0131n Bak\u0131da t\u0259kc\u0259 s\u0259firliyi yox, M\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. El\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130ran\u0131n Ali dini r\u0259hb\u0259ri Xameneinin x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Dem\u0259li, \u0130ran Az\u0259rbaycanda a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 3 istiqam\u0259td\u0259 \u00f6z \u015f\u0259b\u0259k\u0259sini qura bil\u0259r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>1) S\u0259firliyinin x\u0259tti il\u0259. Konsulluq da ora daxildir.<\/p>\n\n\n\n<p>2) M\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zinin x\u0259tti il\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>3) Xameneyinin Bak\u0131 ofisinin x\u0259tti il\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259tta bura \u0130ran Aypara c\u0259miyy\u0259tinin Bak\u0131dak\u0131 ofisini d\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k olar. Y\u0259ni bu g\u00f6r\u00fcn\u0259n t\u0259r\u0259fdir. Ehtimal var ki, m\u00fcxt\u0259lif ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri vasit\u0259siyl\u0259, m\u00fcxt\u0259lif dini kitablar sat\u0131lan \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259siyl\u0259 d\u0259 bu tip \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r qurula bil\u0259r. \u015e\u00fcbh\u0259siz bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin ba\u015f\u0131nda kimin dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k \u00e7\u0259tindir. Daha do\u011frusu, bunu kimins\u0259 bilm\u0259si \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259dir. Amma b\u00fct\u00fcn bunlara r\u0259hb\u0259rliyi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki s\u0259firlikl\u0259r, m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259.s ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Onlar is\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0130ran \u0130nqilab\u0131 Ke\u015fik\u00e7il\u0259ri Qvardiyas\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik xidm\u0259ti il\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcrl\u0259r, \u0130ran ETTELAAT-\u0131n\u0131n x\u0259tti il\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcrl\u0259r, \u0130ran daxili i\u015fl\u0259r nazirinin x\u0259tti il\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcrl\u0259r, h\u0259tta, Seyid \u018fli Xameneinin birba\u015fa tabeliyind\u0259 olan ofisin x\u0259tti il\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcrl\u0259r v\u0259 bunlar\u0131n hams\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda onlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri dayan\u0131r. Y\u0259ni b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hams\u0131na Seyid \u018fli Xamenei r\u0259hb\u0259rlik edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Dini t\u0259hsili v\u0259 \u0130rana g\u00f6nd\u0259ril\u0259n dini vergil\u0259ri nec\u0259 qada\u011fan etm\u0259k olar?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Din \u00e7ox h\u0259ssas m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u0130ran hakimiyy\u0259ti d\u0259 Az\u0259rbaycanda bu h\u0259ssas m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n \u00e7ox nam\u0259rdc\u0259sin\u0259 istifad\u0259 edib. \u0130ran hakimiyy\u0259ti Az\u0259rbaycanda insanlar\u0131n din\u0259 meylli olmas\u0131nda istifad\u0259 edib onlar\u0131 Qumda, Q\u0259zvind\u0259, h\u0259tta D\u0259m\u0259\u015fqd\u0259 oxumaq ad\u0131 alt\u0131nda apar\u0131r v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn siyasi ideoloji t\u0259hsilini t\u0259lqin edir, onlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirir. Bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn dini m\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir. Dini vergil\u0259rin, y\u0259ni, Xumsun \u0130rana g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 h\u0259min o m\u0259rk\u0259zl\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir. \u018fslind\u0259, adi Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u0130rana xums g\u00f6nd\u0259rmir, xumsun iri ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n getdiyi ehtimal olunur. \u00c7\u00fcnki bu ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri h\u0259m d\u0259 \u0130ran\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirdiyi, m\u0259hsul g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259rk\u0259zl\u0259rdir. Hesab edir\u0259m ki, bu ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 aradan qalxs\u0131n. \u00dcst\u0259lik, m\u0259scidl\u0259rd\u0259 d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, h\u0259r k\u0259sin bu m\u0259s\u0259l\u0259ni bilm\u0259si vacibdir: Xums \u00f6z \u00f6lk\u0259n\u0259 qal\u0131r, \u0259g\u0259r art\u0131q qal\u0131rsa, onu ba\u015fqalar\u0131na g\u00f6nd\u0259rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Az\u0259rbaycanda da bu dini vergil\u0259rin verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r insanlar var. H\u0259m yoxsul insanlar var, h\u0259m d\u0259 z\u0259kat\u0131n verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aliml\u0259r var. Bu istiqam\u0259td\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni t\u0259nziml\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bununla ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n dini qurumlar idar\u0259si, dini Qeyri H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131, m\u0259scidl\u0259r birg\u0259 konsepsiya haz\u0131rlasa daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 \u0130ran\u0131n burada casus \u015f\u0259b\u0259k\u0259si \u00e7oxdursa, qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 D\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 casuslar f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. H\u0259tta, bir-biriyl\u0259 qarda\u015f olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259, bu c\u00fcr \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Sad\u0259c\u0259 olaraq m\u0259qs\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259si var. M\u0259s\u0259l\u0259n, qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r o \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yarana bil\u0259c\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259ni qar\u015f\u0131lamaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Amma \u0130ran\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259si xain f\u0259aliyy\u0259tdir. Burada 5-ci kolon yaratmaq, habel\u0259 \u0130ran \u0130nqilab\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Xomeyninin \u0130slam doktrinas\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycanda yarad\u0131b, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0130randan sonra ikinci m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq c\u0259hdidir. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin\u0259 qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259tdir. Bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq da yerli dini m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yaranmas\u0131ndan ke\u00e7ir. Az\u0259rbaycanda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r din xadiml\u0259ri var. Bu din xadiml\u0259ri c\u0259miyy\u0259t\u0259 tan\u0131td\u0131r\u0131lsa, onlar\u0131n verdikl\u0259ri f\u0259tvalar\u0131n Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tin\u0259 q\u0259bul olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n n\u00fcfuzu art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259min dindar k\u0259sim d\u0259 \u0130randak\u0131 ay\u0259tullahlar kimi dini fiqh oxuyublar, dini t\u0259hsil al\u0131blar, onlar Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0131tin\u0259 dinl\u0259 ba\u011fl\u0131 ver\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259ri h\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259ni bilirl\u0259r. Onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u015f\u0259rait yaratmaq laz\u0131md\u0131r. Y\u0259ni ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcn\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259lidir. Bu, t\u0259bli\u011f olunmal\u0131d\u0131r. \u0130kinci bir t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u0259scidl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 bu tip m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin t\u0259bli\u011fin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Hadis\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 bel\u0259, \u0130rany\u00f6nl\u00fc dini t\u0259bli\u011fat apar\u0131l\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Sizc\u0259, \u0130ranla b\u00fct\u00fcn \u0259laq\u0259l\u0259r k\u0259silm\u0259lidirmi?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 H\u0259l\u0259ki \u0130ran-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin k\u0259silm\u0259sinin zaman\u0131 deyil. \u00c7\u00fcnki v\u0259ziyy\u0259t o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 kritik h\u0259dd\u0259 \u00e7atmay\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, diplomatik dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmaqla probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin s\u0259viyy\u0259sini a\u015fa\u011f\u0131 endirib konsulluq s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 H\u0259l\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanda \u0130randak\u0131 m\u00fc\u015ftehidl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 olan, casusluq ed\u0259n adamlar var. Onlar\u0131 da z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn silsil\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar ke\u00e7irilm\u0259lidir?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Az\u0259rbaycanda \u0130randak\u0131 h\u0259min m\u00fc\u015ftehidl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259si olan din xadiml\u0259ri var. Onlar \u00f6zl\u0259rini h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Fikrimc\u0259, bu c\u00fcr \u0130rany\u00f6nl\u00fc adamlar\u0131 boykot etm\u0259kl\u0259 onlar\u0131 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259k daha asand\u0131r. \u00c7\u00fcnki 30 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, \u0130ran quruculuq, dostluq f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 k\u00f6k sal\u0131b. Bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyini xat\u0131rlad\u0131r. X\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin m\u0259nb\u0259si qurudulmayana q\u0259d\u0259r k\u00f6k salmaqda davam ed\u0259c\u0259k. Bununsa ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u00fcalic\u0259si maarifl\u0259ndirm\u0259d\u0259n v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u015f\u00fcurunun y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. Az\u0259rbaycanda v\u0259t\u0259nda\u015f n\u0259 q\u0259d\u0259r ki, \u00f6z d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259, milli maraqlar\u0131na laqeyd yana\u015facaq, bu tip din xadiml\u0259ri d\u0259 tez-tez peyda olacaq. C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 deyirdi ki, \u0130randa m\u0259clisd\u0259n qovulan mollalar, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycanda m\u0259clisin ba\u015f\u0131nda otururdular. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, indi d\u0259 bel\u0259dir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vaxtil\u0259, (1992-93-c\u00fc ill\u0259rd\u0259) Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130randak\u0131 s\u0259firliyinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 olan, haz\u0131rda \u201cOrta Do\u011fu\u201d Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin s\u0259dri kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, politoloq S\u0259dr\u0259ddin Soltan Konkret.az-a ekskl\u00fcziv m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-89581","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89581"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89583,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89581\/revisions\/89583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}