{"id":90311,"date":"2023-03-01T12:13:06","date_gmt":"2023-03-01T08:13:06","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=90311"},"modified":"2023-03-01T12:13:16","modified_gmt":"2023-03-01T08:13:16","slug":"q%c9%99dim-qaraqorum-s%c9%99h%c9%99ri-b%c9%99rpa-edil%c9%99c%c9%99kdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=90311","title":{"rendered":"Q\u0259dim Qaraqorum \u015f\u0259h\u0259ri b\u0259rpa edil\u0259c\u0259kdir"},"content":{"rendered":"\n<p>Monqol \u0130mperiyas\u0131n\u0131n ilk paytaxt\u0131 (1235-1260-c\u0131 ill\u0259rd\u0259) Qaraqorum b\u0259rpa olunacaq. Bu bar\u0259d\u0259 Monqolustan prezidenti Uxnaaqiyn Xurelsux f\u0259rman verib. \u201cB\u00f6y\u00fck \u0130mperator \u00c7ingiz xan\u0131n (1162-1227) anadan olmas\u0131n\u0131n 860 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Monqolustan Prezidenti B\u00f6y\u00fck Monqol imperiyas\u0131n\u0131n paytaxt\u0131 Qaraqorum \u015f\u0259h\u0259rinin Orxon vadisind\u0259ki tarix-m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259sind\u0259 b\u0259rpa olunmas\u0131 haqq\u0131nda s\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b\u201d. Yerli News.mn q\u0259zeti c\u0259nab Xurelsuxun bug\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan sitat g\u0259tirir. Prezident bildirib ki, Qaraqorum yeni sosial-iqtisadi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259n\u0259vi inki\u015faf m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Monqol imperiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 paytaxt d\u00fcnya sivilizasiyalar\u0131n\u0131 v\u0259 dinl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259 bilib, \u201c\u015f\u0259h\u0259r m\u00fcharib\u0259siz, m\u00fcnaqi\u015f\u0259siz s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 m\u00f6vcud olub\u201d dey\u0259 prezident bildirib. Haz\u0131rda Qaraqorum Xarxorum samonunun seyr\u0259k m\u0259skunla\u015fan m\u0259rk\u0259zidir. Onun \u0259razisind\u0259 Xarxorum muzey kompleksi yerl\u0259\u015fir. Qaraqorum \u015f\u0259h\u0259ri Monqolustan Respublikas\u0131n\u0131n payraxt\u0131 Ulan-Batordan \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru 350 km m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qara-Qorum s\u00f6z\u00fc (t\u00fcrk dilind\u0259 qara-b\u00f6y\u00fck, qorum-qorunan dem\u0259kdir). Bu \u015f\u0259h\u0259r orta \u0259srl\u0259rd\u0259 \u00c7ingiz xan imperiyas\u0131n\u0131n paytaxt\u0131 olmu\u015fdur. B\u00f6y\u00fck Xan Temu\u00e7in (\u00c7ingiz xan)&nbsp;&nbsp;parlaq taktik &#8212; strateq, bacar\u0131ql\u0131 s\u0259rk\u0259rd\u0259 v\u0259 Ali Monqol Xaqanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n&nbsp;&nbsp;(t\u00fcrkc\u0259, Mengu-el: \u018fb\u0259di Q\u00fcdr\u0259t) imperiyas\u0131n\u0131n banisidir. O, k\u00f6\u00e7\u0259ri (t\u00fcrk v\u0259 monqol) xalqlar\u0131n\u0131n Avrasiya \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7ox\u0259srlik h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. \u00c7ingiz xan h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck qanunvericidir, o, m\u0259cburi qaydalar toplusu \u201cYasa\u201d (t\u00fcrkc\u0259: qada\u011fa) t\u0259rtib etmi\u015fdir. Oqtay xaqan Ali Monqol Xaqanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n (Mengu-el)&nbsp;&nbsp;imperiyas\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6y\u00fck xan\u0131 \u00c7ingiz xan\u0131n o\u011fludur. Quyuk xan Oktay xaqan\u0131n o\u011flu olmu\u015fdur. Menq\u00fc xan \u00c7ingiz xan\u0131n n\u0259v\u0259sidir. M\u00fcasir t\u00fcrk xalqlar\u0131 haql\u0131 olaraq \u00c7ingiz xan imperiyas\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259rinin tarixi irsi hesab edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rlad\u0131i: \u018fs\u0259dov Seyyub \u018fs\u0259d o\u011flu &#8212; \u015eirvan \u015f\u0259h\u0259r T. Ba\u011f\u0131rov ad\u0131na 11 \u2116-li tam orta m\u0259kt\u0259bin tarix m\u00fc\u0259llimi, \u201c\u018fn yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim\u201d m\u00fcsabiq\u0259sinin\u00a0 qalibi ,Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u201cT\u0259hsil \u015euras\u0131\u201d \u0130B-nin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Monqol \u0130mperiyas\u0131n\u0131n ilk paytaxt\u0131 (1235-1260-c\u0131 ill\u0259rd\u0259) Qaraqorum b\u0259rpa olunacaq. Bu bar\u0259d\u0259 Monqolustan prezidenti Uxnaaqiyn Xurelsux f\u0259rman verib. \u201cB\u00f6y\u00fck \u0130mperator \u00c7ingiz xan\u0131n (1162-1227) anadan olmas\u0131n\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-90311","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90311"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90311\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90313,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90311\/revisions\/90313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}