{"id":90317,"date":"2023-03-01T19:49:07","date_gmt":"2023-03-01T15:49:07","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=90317"},"modified":"2023-03-01T19:49:12","modified_gmt":"2023-03-01T15:49:12","slug":"k%c9%99lb%c9%99c%c9%99rin-s%c9%99rv%c9%99tl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=90317","title":{"rendered":"K\u0259lb\u0259c\u0259rin S\u018fRV\u018fTL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p>K\u0259lb\u0259c\u0259r i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalm\u0131\u015f Qaraba\u011f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n sah\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 yeralt\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n z\u0259ngin rayonudur, h\u0259tta b\u0259zi co\u011frafi parametl\u0259rin\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr, relyefin\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 \u0259n da\u011fl\u0131q \u0259razisidir. Rayon \u0259razisinin \u0259ks\u0259r hiss\u0259si d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 2000 metrd\u0259n y\u00fcks\u0259kd\u0259 yerl\u0259\u015fir v\u0259 onu qala kimi h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u0259hat\u0259 ed\u0259n Murovda\u011f, \u015e\u0259rqi G\u00f6y\u00e7\u0259, M\u0131xt\u00f6k\u0259n kimi silsil\u0259 da\u011flar\u0131n \u0259ks\u0259r zirv\u0259l\u0259rinin h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 3000 m-d\u0259n art\u0131qd\u0131r (Gam\u0131\u015fda\u011f-3724 m, D\u0259lida\u011f- 3616 m, Ketida\u011f -3399 m v\u0259 s.). T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131 v\u0259 onun \u00e7oxsayl\u0131 qollar\u0131 rayon \u0259razisini d\u0259rin yar\u011fanlar kimi k\u0259s\u0259r\u0259k m\u00fcr\u0259kk\u0259b, b\u0259z\u0259n d\u0259 ke\u00e7ilm\u0259z relyef formalar\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirmi\u015fdir.&nbsp; T\u0259miz da\u011f havas\u0131, alp \u00e7\u0259m\u0259nlikl\u0259ri, s\u0131x me\u015f\u0259l\u0259r, heyvanlar al\u0259mi, buz kimi bulaqlar, kaskad \u015f\u0259lal\u0259l\u0259r v\u0259 s. t\u0259bi\u0259t \u00fcns\u00fcrl\u0259ri K\u0259lb\u0259c\u0259r elinin&nbsp; g\u00f6r\u00fcn\u0259n s\u0259rv\u0259tl\u0259ridir, amma Ulu Tanr\u0131 bu torpaqlar\u0131n t\u0259k \u00fcst\u00fcn\u00fc deyil, alt\u0131n\u0131 da z\u0259ngin yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu z\u0259nginlik \u0259razinin geoloji v\u0259 tektonik inki\u015faf tarixi il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Burada q\u0259dim Yura d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n tutmu\u015f son geoloji (IV) d\u00f6vr\u0259 aid vulkan m\u0259hsullar\u0131na, \u201cofiolit\u201d deyil\u0259n mantiya&nbsp; s\u00fcxurlar\u0131na, yer qab\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaran d\u0259rin q\u0131r\u0131lmalara v\u0259 s. maraql\u0131 geoloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, m\u0259hz bunlar &nbsp;\u0259razinin faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lar il\u0259&nbsp; z\u0259ngin olmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>XIX \u0259srin ax\u0131rlar\u0131ndan etibar\u0259n, \u00f6lk\u0259mizin \u0259razisind\u0259 elmi \u0259sasda geoloji-k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259ri apar\u0131lma\u011fa ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131, amma \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq neft v\u0259 qaz yataqlar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 \u00f6n\u0259m verilirdi, filiz v\u0259 qeyri-filiz yataqlar\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r is\u0259 bir q\u0259d\u0259r z\u0259if apar\u0131l\u0131rd\u0131. Bu sah\u0259d\u0259 yerli m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r dem\u0259k olar ki, yox idi, olan i\u015fl\u0259ri d\u0259 rus v\u0259 ya d\u0259v\u0259t olunmu\u015f xarici m\u00fct\u0259x\u0259ss\u0259sl\u0259r g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Art\u0131q \u00f6t\u0259n \u0259srin 30-40-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq&nbsp; yeni formala\u015fm\u015f milli kadrlar say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 b\u0259rk faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yataqlar\u0131n\u0131n axtar\u0131\u015f\u0131 i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f, 50-60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 bu i\u015fl\u0259r daha da intensivl\u0259\u015fmi\u015fdi. Geoloq aliml\u0259rimizin v\u0259 \u00e7\u00f6l geoloqlar\u0131m\u0131z\u0131n &nbsp;g\u0259rgin \u0259m\u0259yinin n\u0259tic\u0259si olaraq q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 yataqlar a\u015fkar olunmu\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin mineral-xammal bazas\u0131 xeyli z\u0259nginl\u0259\u015fmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Yad\u0131mdad\u0131r, h\u0259l\u0259&nbsp; 70-ci ill\u0259rin ortalar\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 ged\u0259nd\u0259 orada q\u0131z\u011f\u0131n i\u015fl\u0259r gedirdi, geoloji d\u0259st\u0259l\u0259r m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0131z\u0131l, mis, civ\u0259, molibden, \u0259lvan v\u0259 \u00fczl\u00fck da\u015flar\u0131, tikinti materiallar\u0131 v\u0259 s. yataqlar\u0131n axtar\u0131\u015f\u0131 v\u0259 k\u0259\u015ffiyyat\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idil\u0259r. Bel\u0259 \u00e7\u0259tin relyef \u015f\u0259raitind\u0259 f\u0259dakarl\u0131qla i\u015fl\u0259y\u0259n geoloqlar\u0131m\u0131z 90-c\u0131 ill\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r onlarca faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yata\u011f\u0131 a\u015fkarlay\u0131b v\u0259 ehtiyatlar\u0131n\u0131 hesablay\u0131b d\u00f6vl\u0259t komissiyas\u0131na t\u0259qdim etmi\u015fdil\u0259r. Haz\u0131rda&nbsp; Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin Ehtiyatlar Balans\u0131nda K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonu \u0259razisin\u0259 aid 25 filiz v\u0259 qeyri-filiz, el\u0259c\u0259 d\u0259 7 mineral-termal su yata\u011f\u0131, h\u0259m\u00e7inin onlarla perspektivli t\u0259zah\u00fcr qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>B\u0259lk\u0259 \u00e7oxlar\u0131 bilmir ki, bir yata\u011f\u0131n a\u015fkarlan\u0131b onun s\u0259naye istismar\u0131na haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn,&nbsp; ehtiyatlar\u0131n\u0131 hesablay\u0131b d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259sdiq etm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox vaxt, maliyy\u0259 v\u0259saiti v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 a\u011f\u0131r, m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli z\u0259hm\u0259t t\u0259l\u0259b olunur. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bir-iki yataq istisna olmaqla (A\u011fyataq, \u015eorbulaq civ\u0259 v\u0259 \u0130stisu mineral su yata\u011f\u0131) uzun ill\u0259r min bir \u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n z\u0259ngin yataqlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u0259hr\u0259sini d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r g\u00f6rd\u00fc. O ehtiyatlardan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 macal tapmad\u0131q, torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011fal olundu, yer\u00fcst\u00fc v\u0259 yeralt\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259rimiz onlar\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7di v\u0259 bir vaxt &nbsp;bu torpaqlar\u0131n, bu s\u0259rv\u0259tl\u0259rin \u0259sl sahibl\u0259rinin geri qay\u0131daca\u011f\u0131n\u0131 bildikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, d\u00fc\u015fm\u0259n f\u00fcrs\u0259ti-f\u00f6vt\u0259 verm\u0259yib, t\u0259l\u0259m-t\u0259l\u0259sik yataqlar\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 talan etdil\u0259r. \u018fn \u00e7ox talana m\u0259ruz qalan is\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259ki (S\u00f6y\u00fcdl\u00fc, Q\u0131z\u0131lbulaq) v\u0259 Z\u0259ngilandak\u0131 (Vejn\u0259li) q\u0131z\u0131l yataqlar\u0131m\u0131z oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>S\u00f6y\u00fcdl\u00fc (Zod) q\u0131z\u0131l yata\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259si&nbsp; K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 2300-2500 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259di boyu uzanan \u015e\u0259rqi G\u00f6y\u00e7\u0259 silsil\u0259sinin suay\u0131r\u0131c\u0131nda, Misqaynaq da\u011f\u0131n\u0131n yamaclar\u0131nda yerl\u0259\u015fir. &nbsp;Yataqda \u00fcmum\u0259n 39 filiz cismi a\u015fkar edilmi\u015fdi ki, onlar\u0131n da b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u2014 29-u tamamil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>S\u00f6y\u00fcdl\u00fc yata\u011f\u0131, t\u0259sdiq olunmu\u015f ehtiyatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, n\u0259inki Az\u0259rbaycan\u0131n, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131l obyektidir. Yata\u011f\u0131n ilkin q\u0131z\u0131l ehtiyatlar\u0131 112,5 ton olub, lakin uzun ill\u0259r onu qanunsuz istismar etmi\u015f Erm\u0259nistan m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 ehtiyatlar\u0131n bundan xeyli art\u0131q oldu\u011fu bildirilir. \u00dcmumi ehtiyatlar\u0131n&nbsp; 73%-i Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, h\u0259l\u0259 sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 S\u00f6y\u00fcdl\u00fc yata\u011f\u0131 he\u00e7 bir h\u00fcquqi \u0259sas olmadan Erm\u0259nistan \u018flvan Metallurgiya \u0130dar\u0259sinin balans\u0131na verilmi\u015f, 1977-ci ild\u0259n yata\u011f\u0131n s\u0259naye i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 1989-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r bu yataqdan 27,6 ton q\u0131z\u0131l \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Sonralar, i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yata\u011f\u0131n istismar\u0131na m\u00fcxt\u0259lif xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Kanada v\u0259 Hindistan\u0131n&nbsp; filiz\u00e7\u0131xarma \u015firk\u0259tl\u0259ri c\u0259lb edilmi\u015fdi. Onlar\u0131n qanunsuz f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 yataq v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 talan edilmi\u015f v\u0259 k\u00fclli miqdarda q\u0131z\u0131l \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir. T\u0259kc\u0259 2002-2006-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u201cFirst Dynasty Mines\u201d (\u201cFED\u201d) \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n yataqdan 14,3 ton q\u0131z\u0131l \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f, Erm\u0259nistan v\u0259 separat\u00e7\u0131 rejimin b\u00fcdc\u0259sin\u0259 vergi qismind\u0259 xeyli v\u0259sait k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u00dcst\u0259lik, yata\u011f\u0131n a\u00e7\u0131q \u00fcsulla istismar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun 500 hektardan \u00e7ox \u0259razisi tamamil\u0259 yarars\u0131z hala sal\u0131nm\u0131\u015f, filizin safla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda sianid \u00fcsulundan istifad\u0259 edilm\u0259si is\u0259 torpaqlar\u0131n v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259rinin \u00e7irk\u0259nmsin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yata\u011f\u0131 qanunsuz istismar ed\u0259nl\u0259rin sonuncusu Rusiyaya m\u0259xsus \u201cGeoProMining\u201d Ltd. \u015firk\u0259tidir ki, bu \u015firk\u0259t 2007-ci ild\u0259 \u201cFED\u201d-in b\u00fct\u00fcn s\u0259hml\u0259rini alaraq yata\u011fa tam sahibliyi \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Q\u0131z\u0131lbulaq (Drmbon) q\u0131z\u0131l-mis yata\u011f\u0131 da S\u00f6y\u00fcdl\u00fc yata\u011f\u0131n\u0131n aqib\u0259tini ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Rayonun \u015f\u0259rq hiss\u0259sind\u0259 (ke\u00e7mi\u015f A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunda) yerl\u0259\u015f\u0259n yata\u011f\u0131n &nbsp;ehtiyatlar\u0131 h\u0259l\u0259 1990-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130-nin D\u00f6vl\u0259t Ehtiyatlar\u0131 Komissiyas\u0131nda 13.6 ton q\u0131z\u0131l, 47,9 min ton mis v\u0259 dig\u0259r metallar (g\u00fcm\u00fc\u015f, selen, tellur) olmaqla t\u0259sdiq edilmi\u015fdi.&nbsp; Amma \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu yataq da&nbsp; separat\u00e7\u0131 rejimin&nbsp; b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t etdiyi \u201cBase Metals\u201d Ltd. (Avstraliya) \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 istismara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f v\u0259 ehtimal ki, n\u0259tic\u0259 etibar\u0131l\u0259 ehtiyatlar\u0131 t\u00fck\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259lum olur ki, separat\u00e7\u0131 rejimin b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin \u00e7oxunu m\u0259hz h\u0259min yataqlar\u0131 amans\u0131zl\u0131qla talan ed\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259 xarici \u015firk\u0259tl\u0259rin \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi. Bu haqda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r ki, i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 qanunsuz f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f b\u00fct\u00fcn&nbsp; \u015firk\u0259tl\u0259r talad\u0131qlar\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 vurduqlar\u0131 ekoloji z\u0259r\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259lidirl\u0259r, \u0259ks t\u0259qdird\u0259, onlar beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab verm\u0259li olacaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda q\u0131z\u0131la perspektivli olan daha iki filiz sah\u0259si (A\u011fduzda\u011f v\u0259 Tutxun) m\u00f6vcuddur v\u0259 onlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti haqq\u0131nda h\u0259l\u0259lik r\u0259smi m\u0259lumatlar olmasa da &nbsp;Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi Milli Geoloji Xidm\u0259tinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011fdak\u0131 b\u00fct\u00fcn faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yataqlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu iki yata\u011f\u0131n da qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Dig\u0259r filiz (metal) yataqlar\u0131ndan K\u0259lb\u0259c\u0259r \u0259razisind\u0259 civ\u0259, s\u00fcrm\u0259 (A\u011fyataq, \u015eorbulaq, Lev), xromit (G\u00f6yd\u0259r\u0259, Kaz\u0131mbin\u0259), mis-molibden (Teymuru\u00e7anda\u011f)&nbsp; yataq v\u0259 t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>K\u0259lb\u0259c\u0259rin mineral v\u0259 termal sular\u0131 ayr\u0131ca bir s\u00f6hb\u0259tin m\u00f6vzusudur. H\u0259l\u0259 sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 \u0130stisu kurortu m\u00fcalic\u0259-sa\u011flaml\u0131q oca\u011f\u0131 kimi b\u00fct\u00fcn \u0130ttifaqda tan\u0131n\u0131rd\u0131. T\u0259rt\u0259r v\u0259 Tutqun \u00e7aylar\u0131n\u0131n d\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r bel\u0259 mineral v\u0259 termal bulaqlar (A\u015fa\u011f\u0131 \u0130stisu, Moz\u00e7ay, Ke\u015fd\u0259k v\u0259 s.) m\u00f6vcuddur, amma t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, t\u0259kc\u0259 \u0130stisuda bir sudoldurma zavodu vard\u0131, qalan bulaqlar\u0131n suyu ax\u0131b \u00e7ay sular\u0131na qar\u0131\u015f\u0131r. Mineral, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 termal sular\u0131n bollu\u011fu \u0259razid\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 yerin d\u0259rin qatalar\u0131na gedib \u00e7atan iri tektonik \u00e7atlarla, q\u0131r\u0131lmalarla \u0259laq\u0259dard\u0131r. B\u0259zil\u0259ri qeyzer tipli olan bu termal bulaqlar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck balneoloji v\u0259 turizm potensial\u0131na malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 ba\u015fqa n\u0259 kimi yeralt\u0131 s\u0259rv\u0259t var?- \u00c7ox \u015fey, m\u0259s\u0259l\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yegan\u0259 obsidian, perlit v\u0259 listvenit yataqlar\u0131 buradad\u0131r. N\u0259h\u0259ng Ke\u00e7\u0259lda\u011f perlit yata\u011f\u0131n\u0131n ehtiyatlar\u0131 4,5 mln.kub metrdir. Perlitin qeyri-adi \u015fi\u015fm\u0259 xass\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n s\u0259nayed\u0259, tikintid\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda geni\u015f istifad\u0259 edilir. &nbsp;\u018flvan da\u015flardan g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u0259 malik oniks v\u0259 nefritoid yataqlar\u0131n\u0131, bir ne\u00e7\u0259 \u00fczl\u00fck&nbsp; v\u0259 tikinti da\u015f\u0131 yata\u011f\u0131n\u0131, Ke\u015fd\u0259k gil, \u00c7\u0259pli qum-\u00e7\u0131nq\u0131l v\u0259 n\u0259h\u0259ng ehtiyatlara malik (11 mln. kub m.) Kils\u0259li mi\u015far da\u015f\u0131 yata\u011f\u0131n\u0131 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik. Bu tikinti materiallar\u0131 yataqlar\u0131n\u0131n ehtiyatlar\u0131 t\u0259kc\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin deyil, b\u00fct\u00fcn Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00f6n\u0259mli yerli xammal m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130ndi Qaraba\u011f\u0131n dig\u0259r rayonlar\u0131 kimi, K\u0259lb\u0259c\u0259r d\u0259 azadd\u0131r, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz bu yer\u00fcst\u00fc v\u0259 yeralt\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, ill\u0259rdir h\u0259sr\u0259tini \u00e7\u0259kdiyimiz do\u011fma Qaraba\u011f\u0131m\u0131z\u0131n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f infrastrukturunun, iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u0259rbas\u0131na, \u00f6z d\u0259d\u0259-baba yurd yerl\u0259rin\u0259 qay\u0131dacaq v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n maddi rifah hal\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259liyik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>R\u0259\u015fid F\u0259t\u0259liyev<br><\/strong>AMEA, akademik H.\u018f.\u018fliyev ad\u0131na Co\u011frafiya \u0130nstitutunun<br>apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi, dosent<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0259lb\u0259c\u0259r i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalm\u0131\u015f Qaraba\u011f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n sah\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 yeralt\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n z\u0259ngin rayonudur, h\u0259tta b\u0259zi co\u011frafi parametl\u0259rin\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sin\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-90317","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90319,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90317\/revisions\/90319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}