{"id":90616,"date":"2023-03-07T18:10:00","date_gmt":"2023-03-07T14:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=90616"},"modified":"2023-03-07T18:10:36","modified_gmt":"2023-03-07T14:10:36","slug":"8-mart-beyn%c9%99lxalq-qadinlar-gununun-tarixi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=90616","title":{"rendered":"8 Mart \u2013 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi"},"content":{"rendered":"\n<p>Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc olaraq 8 mart t\u0259qviminin se\u00e7ilm\u0259sinin tarixi s\u0259b\u0259bl\u0259ri haqq\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 ehtimal m\u00f6vcuddur.&nbsp; Bu ehtimallardan biri kimi Rusiyada \u00e7ar rejiminin s\u00fcqutuna s\u0259b\u0259b olan 1917 Fevral \u0130nqilab\u0131n\u0131n 8 mart g\u00fcn\u00fc ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015f\u0259n qad\u0131n y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 etiraz aksiyalar\u0131 il\u0259 ba\u015flamas\u0131 g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n\n\n\n<p>8 mart 1908-ci ild\u0259 Nyu York Sosial-Demokrat Qad\u0131n t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 15 min qad\u0131n daha q\u0131sa i\u015f saat\u0131, ki\u015fil\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0259m\u0259k haqq\u0131 v\u0259 s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququ t\u0259l\u0259bl\u0259ri il\u0259 n\u00fcmayi\u015f ke\u00e7irdil\u0259r. Bu hadis\u0259 d\u0259 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n variantlardan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ehtimallar i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259n k\u00f6hn\u0259 tarix\u0259 dayanan 8 mart 1857-ci ild\u0259 AB\u015e-\u0131n Nyu York \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259dir. Bel\u0259 ki, geyim sektorunda \u00e7al\u0131\u015fan y\u00fczl\u0259rl\u0259 qad\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 maa\u015fa, uzun i\u015f saatlar\u0131na v\u0259 pis i\u015f \u015f\u0259raitin\u0259 etiraz olaraq t\u0259til etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Lakin polis aksiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn etiraz\u00e7\u0131lar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u00fccum \u00e7\u0259kmi\u015f, i\u015f\u00e7il\u0259r fabrikin i\u00e7\u0259risin\u0259 h\u0259bs olunmu\u015f, daha sonra \u00e7\u0131xan yan\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 129 qad\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 itirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>1910-cu ild\u0259 1857-ci il hadis\u0259l\u0259rind\u0259n 52 il sonra Danimarkan\u0131n Kopenhagen \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Qad\u0131n Sosialist \u0130nternasyonal\u0131n\u0131n qurultay\u0131 ba\u015f tutdu. Klara Setkin adl\u0131 bir alman sosialist qad\u0131n 1857-ci ild\u0259 Nyu Yorkda ba\u015flayan m\u00fcbariz\u0259ni qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qad\u0131n h\u0259mr\u0259yliyinin simvolu olaraq q\u0259l\u0259m\u0259 verdi. H\u0259min g\u00fcn yand\u0131r\u0131laraq \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n 129 qad\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 h\u0259r il 8 mart g\u00fcn\u00fcn\u00fc D\u00fcnya Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc olmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etdi v\u0259 t\u0259klifi q\u0259bul olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>Maraql\u0131 m\u0259qamlardan biri is\u0259 bu idi ki, y\u0259hudi olan Klara Setkinin t\u0259klif etdiyi 8 mart g\u00fcn\u00fc 1910-cu ild\u0259 y\u0259hudil\u0259rin Purim bayram\u0131 il\u0259 \u00fcst \u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc (Y\u0259hudi t\u0259qvimin\u0259 g\u00f6r\u0259 Purim bayram\u0131n\u0131n yeri d\u0259yi\u015fir). Purim bayram\u0131 is\u0259 y\u0259hudil\u0259rd\u0259 qad\u0131n a\u011fl\u0131n\u0131, eyni zamanda bu mill\u0259tin \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 haqlar\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n r\u0259smi veb sayt\u0131n\u0131n m\u00f6vzu il\u0259 \u0259laq\u0259li s\u0259hif\u0259sind\u0259 8 mart g\u00fcn\u00fcn\u00fcn se\u00e7ilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b kimi g\u00f6st\u0259ril\u0259n hadis\u0259 Rusiyada \u00e7ar rejiminin s\u00fcqutuna s\u0259b\u0259b olan 1917 Fevral \u0130nqilab\u0131 g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. 1917-ci il fevral\u0131n son bazar g\u00fcn\u00fc (O vaxt istifad\u0259 olunun Qriqoryan t\u0259qvimind\u0259 fevral\u0131n son bazar g\u00fcn\u00fc hal-haz\u0131rda istifad\u0259 etdiyimiz t\u0259qvimin 8 mart\u0131na uy\u011fun g\u0259lir) Sankt-Peterburqda ba\u015f vermi\u015f n\u00fcmayi\u015fl\u0259r Fevral \u0130nqilab\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>8 Mart&nbsp;Sovet \u0130ttifaq\u0131ndan qalma bayram olsa da,&nbsp;Az\u0259rbaycanda indiy\u0259d\u0259k qeyd edilir. M\u0259hz qad\u0131nlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 savadlanmas\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u00fcquqlara malik olmas\u0131 h\u0259min d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 buna g\u00f6r\u0259dir ki, 8 Mart dig\u0259r sosializm m\u0259n\u015f\u0259li bayramlardan f\u0259rqli olaraq, art\u0131q m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015f ke\u00e7mi\u015f&nbsp;SSR\u0130 respublikalar\u0131n\u0131n t\u0259qvimind\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r silinm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz d\u0259 Caspian Cable Systems ail\u0259si olaraq b\u00fct\u00fcn xan\u0131mlar\u0131 Beyn\u0259lxalq qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edirik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc olaraq 8 mart t\u0259qviminin se\u00e7ilm\u0259sinin tarixi s\u0259b\u0259bl\u0259ri haqq\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 ehtimal m\u00f6vcuddur.&nbsp; Bu ehtimallardan biri kimi Rusiyada \u00e7ar rejiminin s\u00fcqutuna s\u0259b\u0259b<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-90616","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90616"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90618,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90616\/revisions\/90618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}