{"id":90646,"date":"2023-03-08T10:58:14","date_gmt":"2023-03-08T06:58:14","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=90646"},"modified":"2023-03-08T10:58:19","modified_gmt":"2023-03-08T06:58:19","slug":"s%c9%99rqin-ilk-diplomat-qadini-sara-xatun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=90646","title":{"rendered":"\u015e\u0259rqin ilk diplomat qad\u0131n\u0131 \u2013 Sara Xatun"},"content":{"rendered":"\n<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131&nbsp; tarix\u0259n m\u0259rdliyi, m\u00fcdrikliyi v\u0259 s\u0259daq\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilib. Qad\u0131nlar\u0131m\u0131z h\u0259r zaman atalar\u0131na, \u0259rl\u0259rin\u0259, o\u011fullar\u0131na dayaq olub, \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda d\u00fczg\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapmaqda k\u00f6m\u0259k edibl\u0259r.&nbsp; T\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixin\u0259 ad\u0131 ilk xan\u0131m diplomat kimi daxil olan Sara Xatun da bel\u0259 m\u0259\u015fhur qad\u0131nlar\u0131m\u0131zdand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>O, b\u00f6y\u00fck a\u011f\u0131l v\u0259 m\u0259tan\u0259t, m\u00fcdriklik v\u0259 c\u0259sar\u0259t sahibi idi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Pir\u0259li b\u0259yin q\u0131z\u0131, A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259tinin h\u00f6kmdar\u0131 Uzun H\u0259s\u0259nin anas\u0131 Sara Xatun Bayandur elind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. Olduqca a\u011f\u0131ll\u0131, t\u0259dbirli qad\u0131n olan Sara Xatun A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259tinin idar\u0259 olunmas\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak edirdi. Bu d\u00f6vl\u0259tin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259,&nbsp; xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131rd\u0131. Uzun H\u0259s\u0259n b\u00fct\u00fcn xarici siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini anas\u0131 il\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fir, \u0259n m\u0259sul diplomatik dan\u0131\u015f\u0131qlara onu g\u00f6nd\u0259r\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sara Xatun Teymuri h\u00f6kmdar\u0131 \u018fbu S\u0259id, Osmanl\u0131 imperatoru II Mehmet kimi d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 d\u0259 diplomatik dan\u0131\u015f\u0131qlar aparm\u0131\u015fd\u0131. Sultan II Mehmetin d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 yollanan&nbsp; Sara Xatunun qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0259tin v\u0259zif\u0259 dururdu. O, Osmanl\u0131 sultan\u0131n\u0131 a\u011fqoyunlular \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u00fccumdan da\u015f\u0131nd\u0131rmal\u0131 idi. B\u00fct\u00fcn Yax\u0131n v\u0259 Orta \u015e\u0259rqd\u0259 b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuzu olan Sara Xatun sultan\u0131n h\u0259rbi d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 yax\u015f\u0131 qar\u015f\u0131land\u0131. \u00d6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn diplomatik ustal\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015f\u0259 salaraq o\u011flunun tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259 bildi. II Mehmed A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 m\u00fcharib\u0259 etm\u0259k fikrind\u0259n vaz ke\u00e7\u0259r\u0259k s\u00fclh\u0259 raz\u0131 oldu. Bu s\u00fclh\u00fcn o zaman A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131. M\u0259hz Sara Xatunun ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu m\u00fcqavil\u0259 say\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259k iqtidar\u0131nda olmayan ki\u00e7ik A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259ti \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub saxlaya bildi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Sara Xatunu h\u0259tta Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 tan\u0131y\u0131rd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259ril\u0259n Venesiya el\u00e7il\u0259ri Sara Xatunla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k v\u0259 \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn onun saraydak\u0131 n\u00fcfuzundan istifad\u0259 etm\u0259k bar\u0259d\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q alm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fqoyunlu d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn salnam\u0259\u00e7isi \u018fbub\u0259kr Tehrani yaz\u0131r ki, Sara Xatun Qaraqoyunlu Cahan\u015fahla dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun yan\u0131na g\u0259lir v\u0259 R\u00fcst\u0259m T\u0259rxan\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 olur. Onun ordusunun t\u0259s\u0259vv\u00fcr etdikl\u0259ri g\u00fccd\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb Uzun H\u0259s\u0259n\u0259 bu m\u0259zmunda x\u0259b\u0259r yollay\u0131r: Dayanmay\u0131b h\u00fccuma ke\u00e7, q\u0259l\u0259b\u0259 s\u0259nin olacaq\u201d. R\u0259qib ordusuna ani bir n\u0259z\u0259r salmaqla q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259tini d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259si Sara Xatunun h\u0259rbi intuisiya v\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, bundan sonra Uzun H\u0259s\u0259nin qo\u015funu R\u00fcst\u0259m T\u0259rxan\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 h\u00fccum ed\u0259r\u0259k onu darmada\u011f\u0131n edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131&nbsp; tarix\u0259n m\u0259rdliyi, m\u00fcdrikliyi v\u0259 s\u0259daq\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilib. Qad\u0131nlar\u0131m\u0131z h\u0259r zaman atalar\u0131na, \u0259rl\u0259rin\u0259, o\u011fullar\u0131na dayaq olub, \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda d\u00fczg\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapmaqda k\u00f6m\u0259k<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-90646","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90646"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90648,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90646\/revisions\/90648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}