{"id":90720,"date":"2023-03-10T13:26:04","date_gmt":"2023-03-10T09:26:04","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=90720"},"modified":"2023-03-10T13:26:08","modified_gmt":"2023-03-10T09:26:08","slug":"xx-%c9%99srin-%c9%99n-dagidici-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99l%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=90720","title":{"rendered":"XX \u0259srin \u0259n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>D\u00fcnya tarixind\u0259 el\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc v\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi da\u011f\u0131nt\u0131lar yadda\u015flarda iz qoyub. Statistikaya g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada h\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 500 min z\u0259lz\u0259l\u0259 ba\u015f verir ki, bu z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin yaln\u0131z be\u015fd\u0259 biri hiss olunur, t\u0259xmin\u0259n 100-\u00fc da\u011f\u0131nt\u0131lara s\u0259b\u0259b olur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"8220valdiviya-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99si8221-cili-22-may-1960ci-il\"><strong>\u201cValdiviya z\u0259lz\u0259l\u0259si\u201d, \u00c7ili. 22 may 1960-c\u0131 il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/chile-1960-300x169.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5868\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>22 may 1960-c\u0131 ild\u0259 \u00c7ilid\u0259 ba\u015f vermi\u015f z\u0259lz\u0259l\u0259&nbsp;<em>indiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck<\/em>&nbsp;z\u0259lz\u0259l\u0259dir. Z\u0259lz\u0259l\u0259nin g\u00fcc\u00fc 9,4 \u2013 9.6 bal olub. T\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259qiq\u0259 davam ed\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n sunami Sakit Okeanda s\u00fcr\u0259tl\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k ciddi can v\u0259 mal itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. \u00d6l\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n 1000-6000 n\u0259f\u0259r aras\u0131nda oldu\u011fu deyilir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"alyaska-28-mart-1964cu-il\"><strong>Alyaska. 28 mart 1964-c\u00fc il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/alaska-300x231.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5869\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>28 mart 1964-c\u00fc ild\u0259 Alyaskada ba\u015f ver\u0259n 9,2 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259&nbsp;<em>ikinci \u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259<\/em>&nbsp;kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. 3 d\u0259qiq\u0259 davam ed\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 sunamiy\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Z\u0259lz\u0259l\u0259 v\u0259 n\u0259h\u0259ng dal\u011falar 128 n\u0259f\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 310 milyon dollar ziyana s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"sumatra-indoneziya-26-dekabr-2004cu-il\"><strong>Sumatra, \u0130ndoneziya. 26 dekabr 2004-c\u00fc il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/1024x731_0xac120003_12099160931615828638-300x214.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5350\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Sumatra adas\u0131nda ba\u015f ver\u0259n 9.1 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 220 min n\u0259f\u0259rin h\u0259yat\u0131na son qoyub. 1.8 milyon insan \u00f6z ev-e\u015fiyind\u0259n m\u0259hrum olub. Z\u0259lz\u0259l\u0259 sonras\u0131 ba\u015f ver\u0259n g\u00fccl\u00fc sunami Asiyan\u0131n 14 \u00f6lk\u0259si v\u0259 \u015e\u0259rqi Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131b. Sunami dal\u011falar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259ti 720 km\/saat idi. Z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n saat yar\u0131m sonra sunami Tailand sahill\u0259rin\u0259 \u00e7at\u0131b v\u0259 burada yerli sakinl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, 2500 n\u0259f\u0259r turistin h\u0259yat\u0131na son qoyub. Daha sonra n\u0259h\u0259ng dal\u011falar Maldiv adalar\u0131na (100 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub), ondan sonra is\u0259 \u015eri-Lankaya (50 min n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb) \u00e7at\u0131b. 7 saat sonra is\u0259 dal\u011falar Afrikan\u0131n \u015f\u0259rq sahill\u0259rini haqlay\u0131b. D\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin h\u0259cmi 10 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"8220tahoku-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99si8221-yaponiya-11-mart-2011ci-il\"><strong>\u201cTahoku z\u0259lz\u0259l\u0259si\u201d, Yaponiya. 11 mart 2011-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/japan-2011-300x201.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5870\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>2011-ci il mart\u0131n 11-d\u0259 Yaponiyan\u0131n \u015fimal-\u015f\u0259rqind\u0259ki Honsyu sahill\u0259rind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan z\u0259lz\u0259l\u0259 24 km d\u0259rinlikd\u0259, 9 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olub.&nbsp;<em>Bu z\u0259lz\u0259l\u0259 Yaponiyan\u0131n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck z\u0259lz\u0259l\u0259sidir<\/em>&nbsp;v\u0259 1900-c\u00fc ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri d\u00fcnyada qeyd\u0259 al\u0131nan&nbsp;<em>\u0259n b\u00f6y\u00fck be\u015f z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n<\/em>&nbsp;biridir. Yaponiya h\u00f6kum\u0259ti t\u0259bii f\u0259lak\u0259ti \u201cB\u00f6y\u00fck \u015e\u0259rqi Yaponiya z\u0259lz\u0259l\u0259si\u201d adland\u0131r\u0131b. Z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n sonra b\u00f6lg\u0259d\u0259 h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 37,9 metr olan sunami dal\u011falar\u0131 ba\u015f verib. Sunami \u00f6lk\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck ziyan vurub. Z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 19759 n\u0259f\u0259r h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib, 6242 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b, 2553 n\u0259f\u0259r is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hesab olunur.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"8220severokurilsk-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99si8221-rusiya-4-noyabr-1952ci-il\"><strong>\u201cSevero-Kurilsk z\u0259lz\u0259l\u0259si\u201d, Rusiya. 4 noyabr 1952-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/russia1952-300x180.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5871\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>1952-ci il noyabr\u0131n 4-d\u0259 Rusiyan\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259nin g\u00fcc\u00fc 9,0 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olub. Z\u0259lz\u0259l\u0259nin ba\u015f verdiyi Kam\u00e7atka b\u00f6lg\u0259si Avstraliya, Asiya v\u0259 Amerika qit\u0259l\u0259ri aras\u0131nda z\u0259lz\u0259l\u0259 l\u00f6vh\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdiyi v\u0259 seysmik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin tez-tez ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u201cSakit Okean At\u0259\u015f Halqas\u0131n\u0131n\u201d \u015fimal ucunda yerl\u0259\u015fir. 1 milyon dollardan \u00e7ox maddi ziyana s\u0259b\u0259b olan z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259 2336 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"cili-27-fevral-2010cu-il\"><strong>\u00c7ili. 27 fevral 2010-cu il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/chile-2010-300x200.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5872\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>27 fevral 2010-cu ild\u0259 \u00c7ilinin Konsepsion \u015f\u0259h\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ox g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 ba\u015f verib. Amerika Geoloji Xidm\u0259tinin 8,3 bal olaraq a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259nin maqnitudas\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259 8,5, sonra is\u0259 8,8 bala y\u00fcks\u0259ldib. Z\u0259lz\u0259l\u0259nin episentri paytaxt Santyaqodan 325 kilometr c\u0259nub-q\u0259rbd\u0259, Konsepsion \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 115 kilometr aral\u0131da yerl\u0259\u015fib. Yerin 35 kilometr d\u0259rinliyind\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1,5 d\u0259qiq\u0259 davam edib. Z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 525 n\u0259f\u0259r h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib, 25 n\u0259f\u0259r itkin d\u00fc\u015f\u00fcb. 2 milyon insana t\u0259sir ed\u0259n t\u0259bii f\u0259lak\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 500 min ev da\u011f\u0131l\u0131b v\u0259 ya ciddi ziyan d\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"ekvador-8211-kolumbiya-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99si-31-yanvar-1906ci-il\"><strong>Ekvador \u2013 Kolumbiya z\u0259lz\u0259l\u0259si. 31 yanvar 1906-c\u0131 il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/Hillers__J.K._13_-_Wrecked_brick_house_on_Tradd_Street__1886-300x229.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5873\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>1906-c\u0131 ild\u0259 Ekvador v\u0259 Kolumbiyada ba\u015f ver\u0259n 8,8 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n sonra meydana g\u0259l\u0259n sunami okean\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Yaponiyaya \u00e7at\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"rat-adasi-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99si-alyaska-4-fevral-1965ci-il\"><strong>Rat adas\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259si, Alyaska. 4 fevral 1965-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/FE447962-59C4-4E20-B9A6-E740B8DEAB04-300x273.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5874\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>1965-ci ild\u0259 Alyaskan\u0131n Rat adalar\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda 8,7 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n sonra d\u0259y\u0259n ziyan\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si sunami n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"8220assamtibet-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99si8221-15-avqust-1950ci-il\"><strong>\u201cAssam-Tibet z\u0259lz\u0259l\u0259si\u201d, 15 avqust 1950-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/%D0%91%D0%B5%D0%B7-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5875\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Assam z\u0259lz\u0259l\u0259si kimi tan\u0131nan bu z\u0259lz\u0259l\u0259 1950-ci ild\u0259 8,6 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 ba\u015f verib. \u00c7in, Tibet v\u0259 Hindistan\u0131n bir \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri 4800 n\u0259f\u0259rin h\u0259yat\u0131n\u0131 itirdiyi bu t\u0259bii f\u0259lak\u0259td\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kib.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"8220niassimeulue-z%c9%99lz%c9%99l%c9%99si8221-indoneziya-28-mart-2005ci-il\"><strong>\u201cNias\u2013Simeulue z\u0259lz\u0259l\u0259si\u201d, \u0130ndoneziya. 28 mart 2005-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/nias-300x200.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5876\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>2004-c\u00fc ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u00f6y\u00fck z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n sonra 2005-ci ild\u0259 \u0130ndoneziyan\u0131n \u015fimal\u0131ndak\u0131 Sumatra adas\u0131nda daha 8,6 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 ba\u015f verdi. Z\u0259lz\u0259l\u0259nin yaratd\u0131\u011f\u0131 n\u0259h\u0259ng dal\u011falar \u015eri-Lankaya \u00e7at\u0131b v\u0259 400-d\u0259n \u00e7ox insan x\u0259sar\u0259t al\u0131b. T\u0259bii f\u0259lak\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1314 n\u0259f\u0259r h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"kanto-yaponiya-1%c2%a0sentyabr-1923cu-il\"><strong>Kanto, Yaponiya. 1&nbsp;sentyabr 1923-c\u00fc il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/yapon-300x222.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5345\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259 tarixinin \u0259n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259si olan Kanto z\u0259lz\u0259l\u0259si 8.3 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olub. 170 min n\u0259f\u0259r sakin d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. Tokioda ba\u015f ver\u0259n yan\u011f\u0131nlardan v\u0259 d\u0259m qaz\u0131ndan 40 min n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n sonrak\u0131 iki g\u00fcn \u0259rzind\u0259 350 t\u0259kan ba\u015f verib ki, bu zaman Tokio v\u0259 \u0130okohama \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 da\u011f\u0131l\u0131b, Saqami k\u00f6rf\u0259zind\u0259 15 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcnd\u0259 sunami dal\u011falar\u0131 meydana g\u0259lib. D\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin h\u0259cmi 4.5 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib ki, bu da o vaxtk\u0131 \u00f6lk\u0259 b\u00fcdc\u0259sind\u0259n iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox idi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"tansan-cin-28-iyul-1976ci-il\"><strong>Tan\u015fan, \u00c7in. 28 iyul 1976-c\u0131 il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Z\u0259lz\u0259l\u0259nin g\u00fcc\u00fc 8.2 bal olub. \u00d6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 r\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 255 min n\u0259f\u0259r, qeyri-r\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 is\u0259 655 min n\u0259f\u0259r idi. T\u0259kanlar Pekind\u0259n 160 km m\u0259saf\u0259d\u0259 ba\u015f verib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/1024x777_0xac120003_2082684601615828637-300x228.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5348\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"sicuan-cin-12-may-2008ci-il\"><strong>S\u0131\u00e7uan, \u00c7in. 12 may, 2008-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>7.9 ball\u0131q z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n n\u0259inki, S\u0131\u00e7uan \u0259yal\u0259ti, eyni zamanda Hindistan, Tailand, Vyetnam, Banqlade\u015f, Monqolustan v\u0259 Rusiya da z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kib. \u00d6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 90 min, yaral\u0131lar\u0131n say\u0131 350 min n\u0259f\u0259r idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/1024x683_0xac120003_1098754261615828639-300x200.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5351\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"hayyuan-cin-16%c2%a0dekabr-1920ci-il\"><strong>Hayyuan, \u00c7in. 16&nbsp;dekabr 1920-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Bu z\u0259lz\u0259l\u0259 1920-ci ild\u0259 \u00c7inin Qansu \u0259yal\u0259tinin Hayyuan b\u00f6lg\u0259sind\u0259 7.8 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 ba\u015f verib. \u0130nsan t\u0259l\u0259fat\u0131n\u0131n say\u0131 200 min n\u0259f\u0259r olub. Yer qab\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259nin yeddi \u0259yal\u0259tind\u0259 (Sar\u0131 d\u0259nizd\u0259n Monqolustan s\u0259rh\u0259ddin\u0259d\u0259k) q\u0131r\u0131lma\u011fa m\u0259ruz qal\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/cin-300x198.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5344\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"cimbote-peru-31%c2%a0may-1970ci-il\"><strong>\u00c7imbote, Peru. 31&nbsp;may 1970-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Z\u0259lz\u0259l\u0259nin episentri Sakit okean\u0131n 60 km d\u0259rinliyind\u0259 v\u0259 g\u00fcc\u00fc 7.9 bal idi. Bir s\u0131ra \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 g\u00fccl\u00fc s\u00fcr\u00fc\u015fm\u0259l\u0259r ba\u015f verib. Bel\u0259 ki, Uaskaran da\u011f\u0131ndan (6768 m) s\u00fcr\u00fc\u015f\u0259n qar laylar\u0131 Yunqae \u015f\u0259h\u0259rinin 70% \u0259halisinin h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na ba\u015fa g\u0259lib. S\u00fcr\u00fc\u015f\u0259n buz laylar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259ti&nbsp; 200 \u043am\/saat idi. Bu d\u0259h\u015f\u0259td\u0259n yaln\u0131z 300 n\u0259f\u0259r can\u0131n\u0131 qurtara bilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/1024x1089_0xac120003_18151115361615828637-282x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5346\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130tkil\u0259rin r\u0259smi say\u0131 70 min n\u0259f\u0259r civar\u0131nda elan olunmu\u015fdu. Lakin b\u0259zi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, itkil\u0259r 100 min n\u0259f\u0259ri \u00f6t\u00fcb. D\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi 260 milyon dollar h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"messina-italiya-28-dekabr-1908ci-il\"><strong>Messina, \u0130taliya. 28 dekabr 1908-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Siciliya adas\u0131nda ba\u015f ver\u0259n 7.5 ball\u0131q bu z\u0259lz\u0259l\u0259 tarix\u0259 \u0259n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259 kimi ke\u00e7\u0259 bilm\u0259s\u0259 d\u0259, insan t\u0259l\u0259fat\u0131n\u0131n miqyas\u0131 (100 min n\u0259f\u0259r) g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n olduqca b\u00f6y\u00fck idi. T\u0259l\u0259fat\u0131n bu q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olmas\u0131nda sakinl\u0259r tikinti i\u015fl\u0259rinin yax\u015f\u0131 apar\u0131lmamas\u0131ndan v\u0259 seysmik aktivliyin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmamas\u0131ndan dolay\u0131, yerli h\u00f6kum\u0259t orqanlar\u0131n\u0131 g\u00fcnahland\u0131r\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/messina1-300x205.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5343\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 saniy\u0259 \u0259rzind\u0259 ba\u015f ver\u0259n yeralt\u0131 t\u0259kanlar Messina \u015f\u0259h\u0259rini yerl\u0259-yeksan etdi v\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 sonras\u0131nda h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 12 metr\u0259 \u00e7atan sunami meydana g\u0259ldi. T\u0259bii f\u0259lak\u0259t 40 k\u0259ndi v\u0259 ki\u00e7ik \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n sildi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"asqabad-turkm%c9%99nistan-5-oktyabr-1948ci-il\"><strong>A\u015fqabad, T\u00fcrkm\u0259nistan. 5 oktyabr 1948-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>7.3 ball\u0131q z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 paytaxt \u015f\u0259h\u0259ri v\u0259 yax\u0131nl\u0131qda yerl\u0259\u015f\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, \u0130ranla s\u0259rh\u0259dd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n D\u0259rr\u0259g\u00f6z q\u0259s\u0259b\u0259sin\u0259 \u00e7ox ciddi ziyan d\u0259yib. \u00d6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 110 min n\u0259f\u0259r idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/%D0%91%D0%B5%D0%B7-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5347\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u015eahidl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 gec\u0259 saatlar\u0131nda s\u0259mada nam\u0259lum i\u015f\u0131q parlaql\u0131\u011f\u0131 meydana g\u0259lmi\u015f v\u0259 itl\u0259r sahibl\u0259rinin paltarlar\u0131ndan tutaraq, bay\u0131ra \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. \u0130lk t\u0259kan gec\u0259, ham\u0131 yatan zaman ba\u015f verib v\u0259 10 saniy\u0259 \u0259rzind\u0259 \u015f\u0259h\u0259r tamamil\u0259 da\u011f\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>2014-c\u00fc ild\u0259 faci\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f abid\u0259 kompleksi a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"spitak-erm%c9%99nistan-7%c2%a0dekabr-1988ci-il\"><strong>Spitak, Erm\u0259nistan. 7&nbsp;dekabr 1988-ci il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259nin g\u00fcc\u00fc 7.2 bal olub v\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 40%-d\u0259 g\u00fccl\u00fc hiss olunub. \u00d6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 25 min n\u0259f\u0259r idi. 150 min n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/1024x673_0xac120003_4527506261615828637-300x197.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5349\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>B\u0259zil\u0259ri iddia edir ki, z\u0259lz\u0259l\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b g\u00fccl\u00fc bir silah\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si olub.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Qeyd ed\u0259k ki, z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycandan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n helikopter, m\u0259nfur qon\u015fular\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n vurulmu\u015fdu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"haiti-12%c2%a0yanvar-2010cu-il\"><strong>Haiti. 12&nbsp;yanvar 2010-cu il<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Haitid\u0259 ba\u015f ver\u0259n 7 ball\u0131q z\u0259lz\u0259l\u0259 220 min n\u0259f\u0259rin h\u0259yat\u0131na son qoyub v\u0259 \u0259halinin 1\/3-nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 paytaxt Port-o-Prens \u015f\u0259h\u0259ri yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n, dem\u0259k olar ki, silinib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/libre.az\/storage\/2018\/11\/1024x683_0xac120003_5321321881615828639-300x200.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5352\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Haiti kas\u0131b \u00f6lk\u0259dir. 2 milyon insan z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 qan itirdi, maddi z\u0259r\u0259r is\u0259 8 milyard dollar h\u0259cmind\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya tarixind\u0259 el\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc v\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi da\u011f\u0131nt\u0131lar yadda\u015flarda iz qoyub. Statistikaya g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada h\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 500 min z\u0259lz\u0259l\u0259 ba\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-90720","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90722,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90720\/revisions\/90722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}